Vloerverwarming: van vloeropbouw tot het inregelen van de verdeler

Welke soorten vloerverwarming er bestaan

Vloerverwarming is een verzamelnaam voor systemen die onderling weinig met elkaar te maken hebben. Het eerste onderscheid is watervoerend of elektrisch. Bij watervoerende vloerverwarming, ook watergedragen genoemd, loopt water van een cv-ketel, warmtepomp of stadsverwarming door kunststof buis in de vloer; bij elektrische vloerverwarming ligt er een verwarmingsmat of een verwarmingskabel onder de tegels. Hoe die twee zich verhouden tot radiatoren en de rest van de installatie staat in ons overzicht van verwarming en cv in huis.

Het tweede onderscheid is even bepalend: is het bedoeld als hoofdverwarming of als bijverwarming. Bij bijverwarming liggen de buizen ver uit elkaar, vaak twintig centimeter of meer, en blijven de radiatoren het echte werk doen. Zo'n systeem krijg je achteraf ook niet opgewaardeerd tot hoofdverwarming, want de legafstand ligt vast in de dekvloer.

Er is nog een term die verwarring geeft: infrarood vloerverwarming. Elke vloer die warm wordt straalt infrarood uit, dus dat is geen apart systeem maar een verkoopnaam voor elektrische matten en folies. De ervaring met infrarood vloerverwarming in een badkamer is daarmee simpelweg de ervaring met elektrische vloerverwarming: hoe snel het warm wordt hangt af van het vermogen per vierkante meter en van hoeveel massa er boven de verwarming ligt.

Wil je in een kleine ruimte snel warmte, dan wint een straler boven de spiegel of een infraroodpaneel aan het plafond het van elke vloer. Alles wat achter massa zit heeft tijd nodig en moet dus op een klok, en niet pas aan als je de ruimte binnenloopt.

Hoe de vloer boven en onder de buis is opgebouwd

De opbouw van de vloer bepaalt meer over het rendement dan de dikte van de buis of het merk van de verdeler. Onder de buis hoort isolatie, anders verdwijnt een groot deel van de warmte naar de kruipruimte of naar de verdieping eronder. Vloerverwarming zonder isolatie werkt wel, maar zonder vloerisolatie stook je mee voor de zandbodem eronder en wordt de vloer traag.

Bij een opbouw van een betonvloer op zand met vloerverwarming ligt de volgorde vast: schoon zand, een pe-folie als dampscherm, isolatie van eps of pir, dan pas de buis en daarboven de dekvloer. Reflectiefolie onder de buis doet in een dichte vloerpakket weinig, want straling heeft lucht nodig om iets te betekenen. Een folie onder vloerverwarming heeft vooral zin als dampscherm en als scheidingslaag, niet als isolatie.

De buis zelf bind je met tiewraps op staalmatten of op een wapeningsnet, of je klikt hem vast in een noppenplaat. Wil je een bestaande betonvloer isoleren aan de bovenkant, dan gaat de isolatie boven het beton en komt de buis daar weer bovenop, wat je hoogte kost bij deuren en trappen. Op een nehobo vloer of op een lewisplaat werkt dat net zo, alleen let je daar extra op het gewicht dat je toevoegt.

In natte ruimtes zie je in plaats van gewone isolatieplaten vaak een xps-bouwplaat met cementcoating, zoals de platen van Wedi, als drager onder de tegels. Die isoleert, is waterdicht en geeft de mat of de buis een vlakke ondergrond.

Boven de buis wil je genoeg dekking om de warmte te spreiden en te weinig om het traag te maken. Voor een cementdekvloer met vloerverwarming is 45 mm boven de buis de gangbare minimale dikte, wat bij 16 mm buis neerkomt op een totale dekvloer van ongeveer 70 mm. Dikker dan 80 mm boven de buis maakt de vloer zo traag dat regelen bijna niet meer lukt.

Een zwevende dekvloer ligt los van de wanden en op een isolatielaag, met een randstrook langs alle opgaande delen. Vergeet je die randstrook, dan drukt de uitzettende dekvloer tegen de muren en scheurt hij. Bij ingefreesde vloerverwarming smeer je de sleuven dicht met een krimpvrije mortel of met een reparatiemortel die daarvoor bedoeld is, zoals de vulmassa's van Eurocol, en pas als dat droog is ga je egaliseren. Een smeervloer of een gietvloer als dekvloer kan ook, maar let dan op de minimale dikte die de leverancier boven de buis voorschrijft.

Buismaat, legafstand en het aantal meters dat je nodig hebt

De diameter van de vloerverwarmingsbuis bepaalt hoeveel water erin gaat, hoeveel weerstand een groep geeft en hoe lang je een groep mag maken. In Nederlandse woningen zie je vooral 16 x 2 mm, met 14 x 2 mm bij infrezen en droogbouw en 17 x 2 mm in nieuwbouw met een warmtepomp. Bij een warmtepomp is de keuze tussen 14 of 16 mm vooral een keuze over drukverlies: 14 mm geeft meer weerstand, dus kortere groepen en een pomp die harder moet werken.

Voor het aantal meters buis per vierkante meter geldt een eenvoudige rekenregel: deel honderd door de hart-op-hart afstand in centimeters. Op 10 cm heb je dus ongeveer tien meter buis per vierkante meter nodig, op 15 cm nog geen zeven. Tel daar tien procent bij op voor de bochten en voor de aanloop naar de verdeler.

Het patroon dat je legt heeft ook effect. Een slakkenhuis legt aanvoer en retour steeds naast elkaar, waardoor de vloertemperatuur veel gelijkmatiger is dan bij een meanderpatroon waar de hete aanvoer aan een kant begint. Bij grote glaspartijen leg je de eerste meters in een randzone op 7,5 cm, want daar heb je last van koudeval langs het glas. Hoe je zo'n slakkenhuispatroon uittekent en de groepen verdeelt, staat in de gids over het legplan van je vloerverwarming.

Nog dichter leggen dan die 7,5 cm levert weinig meer op. Bij vloerverwarming op h.o.h. 5 cm gaat er twintig meter buis in een vierkante meter vloer, waardoor een groep van honderd meter nog geen vijf vierkante meter dekt en je dus veel groepen en een bredere verdeler nodig hebt. De afgifte loopt niet evenredig mee, want die wordt begrensd door de vloertemperatuur van maximaal 29 graden in een verblijfsruimte.

Wij gebruiken 5 cm daarom alleen voor een strook van een meter langs een pui of een koudebrug, en houden in de rest van de ruimte 10 cm aan. Wie op een lage aanvoertemperatuur wil stoken, wint meer met isolatie onder de vloer dan met nog meer buis erin.

Houd tussen de buis en de muur ongeveer tien centimeter aan, en meer bij plekken waar later geboord wordt. Leg nooit buis onder een vaste kast waar je later niet bij kunt, en fotografeer de hele vloer voordat de dekvloer erover gaat. Die foto is jaren later meer waard dan welke leidingzoeker ook.

Hoeveel vermogen je per vierkante meter nodig hebt

Bij het bepalen van het vermogen van vloerverwarming gaat het vaak mis doordat er met twee verschillende eenheden wordt gerekend. Een vuistregel van 45 watt per kubieke meter klinkt redelijk, maar bij een plafondhoogte van 2,6 meter komt dat neer op nog geen 18 watt per vierkante meter vloer. Daar verwarm je geen woonkamer mee, en dat verklaart waarom die berekening altijd te laag uitvalt.

Reken daarom per vierkante meter vloer. Bij aanleg houden we 80 tot 100 watt per m2 aan, en in een echt goed geisoleerde woning met een Rc van 5 of hoger mag je zakken naar 60 tot 80 watt per m2. Dat is de afgifte die de vloer moet kunnen leveren, niet het verbruik.

Die afgifte haal je alleen als er genoeg buis in de vloer ligt. Een vloer met buizen op 20 cm haalt bij een aanvoer van 35 graden simpelweg de watt per m2 niet die op papier nodig is, hoe hoog je de thermostaat ook zet. Het antwoord op te weinig vermogen is dus meer buis, niet meer temperatuur.

Wil je het precies weten in plaats van met vuistregels, laat dan een warmteverlies- of transmissieberekening maken. Voor een woning kost dat vaak honderd tot tweehonderd euro en dan weet je per ruimte wat er nodig is, inclusief het effect van glas, kierdichting en ventilatie. Bij een woning met balansventilatie valt dat heel anders uit dan bij een woning met alleen mechanische afzuiging, want die trekt continu koude lucht naar binnen.

De verdeler: met pomp, zonder pomp, open of gesloten

Een verdeler is niets anders dan een holle buis met kranen erop, met daarboven de aanvoerbalk en daaronder de retourbalk. Wat er verder op zit, bepaalt het type. De begrippen open verdeler en gesloten verdeler worden door leveranciers precies andersom gebruikt, dus het is verstandiger om te praten over een mengverdeler met pomp en een pomploze verdeler. Een gesloten verdeler ombouwen naar een open verdeler komt in de praktijk neer op de pompgroep eraf halen, en dat doe je alleen als de warmtebron zelf de juiste vloertemperatuur al levert.

Een mengverdeler heeft een eigen pomp en een mengventiel met thermostaatknop. Het hete water uit de cv-ketel wordt op de verdeler gemengd met water dat al door de vloer is geweest, zodat de vloer op 35 tot 45 graden blijft terwijl de ketel 70 graden levert voor de radiatoren. Op zo'n verdeler zit ook een maximaalthermostaat die de pomp uitschakelt als het water te warm wordt.

Een pomploze verdeler heeft die beveiliging niet en laat de warmtebron rechtstreeks door de vloer pompen. Dat kan alleen als de bron zelf al de goede temperatuur levert, zoals bij een warmtepomp of een lagetemperatuursysteem. Een open verdeler bij een hybride warmtepomp is prima, maar dezelfde verdeler aan een cv-ketel van 80 graden onder een pvc-vloer is vragen om schade.

Bij een mengverdeler kom je nog het onderscheid hydraulisch neutraal en hydraulisch actief tegen. Neutraal betekent dat de vloer een eigen kringloop heeft waarin af en toe vers warm water wordt binnengelaten, en dat de vloer en de radiatoren elkaar niet beïnvloeden. Actief betekent dat de verdelerpomp zelf ook water uit de ketelleiding trekt, wat helpt als de aanvoer te ver weg zit, maar wat ook stroming door je hele cv-installatie veroorzaakt.

Ligt er nog oude buis zonder zuurstofdichte laag in de vloer, dan hoort er een warmtewisselaar tussen. Zo'n platenwisselaar scheidt het vloercircuit van de rest, zodat de zuurstof die door de buiswand trekt niet bij de stalen radiatoren en de ketel komt.

Waar de verdeler hangt en hoe je hem wegwerkt

De plek van de verdeler bepaalt de lengte van je groepen, dus hang hem zo centraal mogelijk in de woning. Een verdeler in een hoek van het huis kost je aan aan- en afvoer al snel tien meter buis per groep, en dat gaat af van de lengte die je in de vloer kwijt kunt. De onderkant van de retourbalk hangt bij voorkeur minimaal dertig centimeter boven de vloer, zodat je de bochten van de buis kunt maken zonder te knikken en er een emmer onder past bij het aftappen.

Vrijwel iedereen wil de verdeler daarna wegwerken. Een ombouw voor de vloerverwarmingsverdeler maak je het handigst als een halve doos: bovenkant, voorkant en een zijkant, die je in zijn geheel over de verdeler schuift. Zo'n omkasting is in een minuut weg als er iets moet gebeuren, en dat is precies wat je wilt bij het onderdeel dat je een keer per jaar moet kunnen bereiken.

Voor de plaatmaterialen geldt: mdf kan, maar multiplex is steviger, is vanaf 18 mm watervast verlijmd en heeft randen die je netjes afwerkt. Mdf-randen blijven pluizig tenzij je ze een paar keer in de primer zet en tussendoor schuurt. Werk je met mdf, kies dan minimaal 12 mm en zet de panelen in verstek zodat je geen kopse kanten in het zicht hebt.

Maak de ombouw een paar centimeter ruimer dan nodig. Wordt de pomp of de hele verdeler ooit vervangen, dan past het nieuwe exemplaar er nog omheen. Aftimmeren met een plaat die je vastschroeft in plaats van vastlijmt houdt die ruimte bereikbaar. En zit de kast klem tegen de plinten, zaag die plinten dan in met een multitool in plaats van de kast smaller te maken.

Inregelen met flowmeters, retourventiel en thermostaatknop

Inregelen betekent dat elke groep de doorstroming krijgt die bij zijn lengte hoort. Zonder die stap loopt bijna al het water door de kortste groep en blijft de langste koud, want water kiest altijd de weg van de minste weerstand. Dat is ook de reden dat vloerverwarming niet overal warm wordt terwijl de aanvoer gewoon heet is.

De flowmeters, ook wel debietmeter of inregelventiel genoemd, zitten meestal op de aanvoerbalk en laten zien hoeveel liter per minuut er door die groep gaat. Een vuistregel: reken op ongeveer 0,25 liter per minuut per tien meter buis bij een temperatuurverschil van tien graden. Een groep van honderd meter komt dan uit rond 2,5 liter per minuut, en een korte groep van veertig meter op ongeveer 1 liter per minuut. Hoe je die ringen afleest en verdraait, staat in de gids over de flowmeter op de verdeler.

Naregeling is precies hetzelfde werk, alleen dan nadat de woning is opgeleverd en je merkt dat de ene ruimte warmer wordt dan de andere. Bij het afstellen van de verdeler geldt dat elke kraan van een groep die je gebruikt gewoon open hoort te staan: de verdeling maak je met de flowmeters en niet door een kraan half dicht te zetten.

Heeft je verdeler geen flowmeters, dan regel je in op temperatuur. Zet alle groepen open, stook het systeem warm en voel of meet de retourbuizen: die horen ongeveer even warm te zijn. Knijp de groepen die het warmst terugkomen met een kwartslag dicht zodat hun debiet daalt, wacht een dag en meet opnieuw. Zonder wachttijd meet je alleen de vorige aanpassing.

Op de retourbalk zit bij veel verdelers een retourventiel of voetventiel onder een zeskantige beschermkap. Daaronder zit een inbuskegel, vaak inbus 8 of 10 in plaats van de 4 of 6 die je verwacht. Draai die eerst dicht en tel je slagen, dan weet je wat de vorige instelling was en kun je altijd terug.

De thermostaatknop op de aanvoerbalk, ook wel de thermostatische regelknop, begrenst de temperatuur van het water dat door de vloer gaat, en bij sommige uitvoeringen zit daar een losse voeler aan die je in de aanvoerbuis klemt. Staat de knop te laag, dan wordt de vloer nooit warm, hoe goed je verder inregelt. Wil je weten of de knop de boosdoener is, haal hem er dan af: de klep gaat dan meestal volledig open. Blijft het pinnetje ingedrukt staan, dan is de klep vastgezet en tik je hem voorzichtig los.

Neem je een installatie voor het eerst in bedrijf, dan hoort daar een vaste volgorde bij van vullen, ontluchten, drukproef en inregelen. Die volgorde staat in de gids over het opstarten van een nieuwe vloerverwarming.

De pomp en de stand waarop hij hoort te staan

De vloerverwarmingspomp op de verdeler stuurt het water door de vloer, en de circulatiepomp in de cv-ketel stuurt het water naar de verdeler toe. Die twee zitten elkaar niet in de weg, want een pomp is geen afsluiter: water dat wordt aangeboden gaat er gewoon doorheen. Wordt je aanvoer niet warm, dan zit het probleem dus in het circuit naar de verdeler toe en niet in de vloer.

Moderne pompen met een A-label regelen zichzelf en verbruiken bij vloerverwarming vaak minder dan tien watt. Bij zo'n pomp is een pompschakelaar niet nodig en zelfs onhandig, want die haalt de pomp uit op het moment dat je hem het hardst nodig hebt. Bij een oudere pomp met vaste standen is een schakelaar wel zinvol: die zet de pomp aan zodra de aanvoer ongeveer 28 graden wordt. Hoe je zo'n schakelaar aansluit en instelt, lees je bij de pompschakelaar van de vloerverwarming.

Bij een regelbare pomp kies je tussen constant drukverschil en constant toerental. Voor vloerverwarming is constant drukverschil de stand die de fabrikant aanbeveelt, omdat het buizennet verandert zodra stelmotoren dichtgaan. Zet je hem op constant toerental, dan blijft de pomp doorknallen op een systeem waarvan de helft dicht staat, met stromingsgeluid als gevolg.

Welke van de drie standen je pakt, hangt af van je langste groep. Bij een Wilo Para 25/6 staat het gewoon in de handleiding. Op constant drukverschil is stand I 2 meter opvoerhoogte, stand II 3 meter en daarmee geschikt voor groepen tot ongeveer 90 meter, en stand III 4,5 meter en geschikt tot ongeveer 120 meter. Bij een oudere Grundfos met alleen de standen 1, 2 en 3 kies je een vast toerental, en dan is stand 1 of 2 voor een gemiddelde woning genoeg.

Kijk dus eerst in de handleiding van jouw pomp voordat je een stand van een monteur overneemt. In grotere installaties zit soms nog een aparte drukverschilregelaar in de aanvoer, die hetzelfde doet als de regeling in de pomp: de druk over het net constant houden zodra er groepen dichtgaan. Zit die erin, dan hoef je de pomp zelf niet hoog te zetten.

In de zomer mag de pomp uit. Zet hem dan wel een keer per maand kort aan, of controleer of je pomp een blokkeerbeveiliging heeft die dat zelf doet, want een as die maanden stilstaat kan vastlopen door kalk. Een pomp gaat gemiddeld tien tot twintig jaar mee en het vervangen is een klus van een uur zodra het water eruit is.

Regelen en stoken: thermostaat, zoneklep en traagheid

Vloerverwarming is traag, en dat is de kern van elk regelprobleem. Een vloer met zeventig millimeter dekvloer erboven heeft uren nodig om op te warmen en net zo lang om af te koelen. Nachtverlaging van vier graden werkt daarom averechts: 's ochtends staat de ketel op vol vermogen de vloer in te halen en heb je tot de middag koude voeten.

Zet de thermostaat daarom op een constante temperatuur en verlaag hooguit een halve tot een hele graad. Een weersafhankelijke regeling past nog beter bij vloerverwarming: de aanvoertemperatuur loopt dan mee met de buitentemperatuur en de vloer krijgt vrijwel continu een kleine hoeveelheid warmte, in plaats van korte harde stookmomenten.

Heb je vloerverwarming in een deel van het huis en radiatoren in de rest, dan moet de vloer een eigen warmtevraag kunnen aanmelden. Dat doe je met een zoneklep in de aanvoer naar de verdeler, aangestuurd door de thermostaat van die zone. Zo'n zoneklep is meestal een tweewegklep die alleen open of dicht kan.

Een uitvoering van 230 volt is doorgaans praktischer dan een van 24 volt, want dan heb je geen trafo aan de muur nodig. Zit er een eindschakelaar op de klep, dan kun je daarmee tegelijk de ketel of de pomp een startsignaal geven, zodat de warmte al onderweg is als de klep opengaat. Bij een verdeler die tien meter van de ketel af hangt scheelt dat merkbaar in reactietijd.

Zoneregeling achteraf toevoegen kan ook zonder de vloer open te breken: per groep een stelmotor op de retourbalk en een ruimtethermostaat of slimme knop erbij. Dat werkt met de gangbare systemen van Tado, Honeywell, Nest en Bosch EasyControl, en per ruimte regelen met Honeywell evohome op vloerverwarming is daar een veelgebruikte uitvoering van. Let er wel op dat je nooit alle groepen tegelijk dicht laat gaan.

Gaan alle zones dicht terwijl de ketel of de pomp doorloopt, dan heb je een bypass nodig. Dat is een overstroomventiel tussen aanvoer en retour, dat opengaat zodra de druk te hoog wordt. Plaats hem bij de verdeler of vlak bij de ketel en stel hem net boven de werkdruk van de installatie in. Zonder bypass hoor je de ketel pendelen: aan, snel op temperatuur, uit, en een minuut later weer aan.

Staat er in dezelfde ruimte een houtkachel of een gaskachel, dan wordt regelen lastig. Zo'n kachel warmt de lucht snel op, de kamerthermostaat is tevreden en de vloer krijgt de kans niet om op temperatuur te komen. Een houtkachel aansluiten op de vloerverwarming zelf kan alleen met een kachel met waterreservoir en een buffervat, en dat is installatiewerk.

Zuinig stoken met vloerverwarming komt neer op drie dingen: een lage aanvoertemperatuur, een constante ruimtetemperatuur en groepen die netjes zijn ingeregeld. Elke graad die je van de aanvoer af kunt halen scheelt rendement op de ketel of een betere prestatie van de warmtepomp.

Pendelt je ketel toch nog, dan zit het vaak in de instelling van de ketel zelf. Zet de maximale aanvoertemperatuur voor cv laag genoeg, schakel modulatie in en kijk of de pompnadraaitijd niet op nul staat. De bediening van de thermostaat resetten helpt hier zelden, want de instelling zit in de ketel en niet in de thermostaat. Geeft de ketel daarbij een foutcode, zoek die dan op in onze storingzoeker voor foutcodes voordat je aan de verdeler gaat draaien.

De vloerafwerking die boven de verwarming komt

Alles wat je op de vloer legt werkt als isolatie tussen de buis en de kamer. De gangbare grens is een warmteweerstand van 0,15 m2K/W voor het hele pakket, inclusief ondervloer en lijm. Blijf je daaronder, dan haalt de vloer zijn vermogen; ga je erboven, dan moet de aanvoer omhoog en verlies je precies wat vloerverwarming aantrekkelijk maakt.

Tegels en plavuizen zijn de beste afwerking die er is: ze geleiden goed en houden warmte vast. Gebruik wel een flexibele tegellijm van klasse C2 S1 en verlijm op een ontkoppelingsmat als de dekvloer nieuw is of als er freessleuven in zitten. Tegels die loskomen op vloerverwarming zijn bijna altijd tegels die met standaardlijm rechtstreeks op een werkende dekvloer zijn gezet.

Bij pvc geldt het onderscheid plakken of klikken. Plak-pvc geeft de beste warmteoverdracht en is goedkoper in aanschaf, maar vraagt een vloer die je eerst egaliseert. Klik-pvc is dikker, duurder in de uitvoering die geschikt is voor vloerverwarming, en vraagt nog steeds een vlakke vloer, want anders krijg je de delen niet goed in elkaar en breken de klikverbindingen.

Een tweede ondervloer onder klik-pvc leggen om oneffenheden weg te werken helpt niet en werkt averechts. De ondervloer onder klik-pvc mag niet verend zijn, anders bewegen de delen ten opzichte van elkaar en gaan de kliksloten stuk. Heeft je klikvloer al een geintegreerde ondervloer, laat het daar dan bij en sla ook de dampremmende folie over.

Laminaat, linoleum en houten vloeren kunnen op vloerverwarming, mits de fabrikant het toestaat en de vloertemperatuur onder de 27 graden blijft. Leg laminaat of pvc nooit zomaar over bestaande plavuizen met vloerverwarming zonder na te rekenen wat je aan warmteweerstand toevoegt: twee lagen boven op elkaar tikken snel over de grens heen. Voor een naadloze afwerking is een gietvloer op vloerverwarming geschikt, en ook beton cire kan, zolang de vloer is opgestookt en gedilateerd voordat de coating erop gaat.

Vloerverwarming infrezen in een tegelvloer die blijft liggen kan niet, want er wordt gefreesd in de dekvloer en de tegels moeten er dus eerst af. Wel kun je daarna weer tegelen over de dichtgezette sleuven, zolang je die eerst egaliseert.

Bij elke nieuwe dekvloer geldt: eerst opstoken volgens protocol en pas daarna de afwerking erop. Bij cementdekvloer wacht je ongeveer drie weken en bij anhydriet vaak een week, en daarna voer je de temperatuur trapsgewijs op en weer af. Hoe dat schema er precies uitziet lees je in de gids over het opstookprotocol voor een nieuwe dekvloer.

Onderhoud, storingen en hoe lang een vloerverwarming meegaat

De buis in de vloer is meestal het onderdeel dat het langst meegaat. Kunststof vloerverwarmingsbuis met een zuurstofdichte laag houdt het bij normale temperaturen decennia vol, en installaties van dertig jaar oud die nog gewoon werken zijn geen uitzondering. Wat eerder opgeeft zijn de pomp, de stelmotoren en de kunststof koppelingen op de verdeler.

Bij oudere systemen is de vraag niet zozeer of de buis lekt, maar of hij zuurstof doorlaat. Grijze of zwarte slang uit de jaren tachtig en negentig heeft die zuurstofdichte laag vaak niet. Tap dan eens een emmer af: is het water bruin, dan lost er ijzer op in je installatie en tast dat op termijn de ketel, de pomp en de radiatoren aan. De oplossing is niet de vloer eruit, maar het vloercircuit scheiden met een platenwisselaar.

Doorspoelen van vloerverwarming is populair als eerste stap, maar het is bijna altijd de laatste. Kijk eerst de thermostaatknop na, dan de stelmotoren, dan de retourventielen en dan de pomp. Pas als die allemaal in orde zijn en er nog steeds groepen koud blijven, is vuil in de buis een aannemelijke verklaring. Wat je bij een koude vloer stap voor stap nagaat, staat in de gids over vloerverwarming die niet warm wordt.

Ga je toch spoelen, doe het dan per groep en niet via de aanvoer en retour van de verdeler. Spoel je via de hoofdaansluiting, dan loopt het water via de balken meteen weer naar buiten en komt het nooit in de vloer. Sluit een tuinslang aan op de vulkraan van een balk, zet alle groepen dicht, open er een en laat het water via de aftapkraan van de andere balk in een emmer lopen tot het schoon is.

Is een groep kapot of lek, dan kun je die groep afsluiten en afdoppen op de verdeler en met de rest gewoon doorstoken. Zet de groepsafsluiter op beide balken dicht en draai er een blindkap op, zodat je hem bij het inregelen niet per ongeluk weer opent.

Is een groep echt verstopt en komt er ook met een tuinslang niets doorheen, dan helpt een spoelmachine die met water en perslucht pulseert wel. Die huur je of laat je komen, want zelf een compressor op je vloerverwarming zetten loopt zelden goed af.

Haal daarbij de flexibele slangen niet zomaar van de verdeler af. Die krimpen zodra je ze loskoppelt en dan krijg je ze niet meer op hun plek terug. Bijvullen doe je via het vulpunt van de cv-installatie, tot de druk koud tussen 1,5 en 2,0 bar staat. Wat die druk voor jouw woning precies moet zijn, reken je uit met onze hulp om de juiste cv-druk te bepalen.

Blijft de druk zakken zonder zichtbare lek, kijk dan eerst naar het expansievat en het overdrukventiel voordat je aan de vloer denkt. Loopt de druk juist steeds op, dan is het expansievat vaak vol water gelopen en blaast het overstortventiel af. Wil je een nieuwe vloer testen op lekkage, zet hem dan met een drukmeter een dag op druk voordat de dekvloer erover gaat. De temperatuurmeter op de verdeler vertelt je ondertussen meer dan wat je met je hand voelt.

Zit er lucht in het systeem, dan hoor je dat als klotsen of ruisen in de verdeler en zie je het aan een ontluchtingsventiel dat blijft sissen. Hoe je die lucht eruit krijgt, staat bij het ontluchten van de vloerverwarming.

Veelgestelde vragen