Beltrafo kiezen, aansluiten en vervangen
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Een beltrafo maakt van 230 volt de lage spanning waar je deurbel op loopt, meestal 8, 12 of 24 volt wisselspanning. Bij een klassieke gong kijk je alleen naar de spanning, bij een videodeurbel is het tweede getal belangrijker: het vermogen in VA. Een trafo van 8 VA is te licht voor vrijwel elke videodeurbel, ook als je hem op 24 volt zet, want dat verandert het vermogen niet. Reken op 12 VA of meer, controleer op de klemmen welke twee aansluitingen de gewenste spanning geven en meet dat na met een multimeter voordat je de bel eraan hangt.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Kleine platte schroevendraaier voor de klemschroeven
- Geïsoleerde VDE-schroevendraaier voor werk in de groepenkast
- Multimeter die wisselspanning kan meten
- Tweepolige spanningstester om spanningsloosheid te controleren
- Striptang en zijkniptang
- Zaklamp of hoofdlamp, want achter in de kast is het donker
- Telefoon om de bestaande aansluiting te fotograferen
Materiaal
- Beltrafo met de juiste spanning en voldoende VA
- Lasklemmen of een kroonsteentje voor de belkabel
- Eventueel een miniverdeler van twee tot vier modulen
- Afdopklemmen voor draden die je buiten gebruik stelt
- Nieuwe belkabel als de bestaande leiding te dun of te kort is
- Labeltjes of tape om de draden te merken voordat je ze losneemt
Wat een beltrafo doet en waar hij hangt
Een beltrafo is een kleine veiligheidstransformator die de 230 volt uit de groepenkast omzet naar de lage spanning waar een deurbel op werkt. Dat is bijna altijd 8, 12 of 24 volt wisselspanning. Hij klikt op dezelfde DIN-rail als de automaten van je stopcontacten en van de groep die je verlichting in huis voedt, en is meestal twee modulen breed.
De 230 volt komt binnen op de onderste twee klemmen, bruin op de fase en blauw op de nul. Aan de bovenkant komt de lage spanning eruit, richting de beldrukker bij de deur en de gong in de hal. Die twee kanten zijn galvanisch van elkaar gescheiden, en juist die scheiding maakt het veilig om aan de belbedrading te werken zonder dat je met netspanning te maken hebt.
Vrijwel elke beltrafo is kortsluitvast uitgevoerd. Maak je bij de deur per ongeluk de twee draadjes kort, dan begrenst de trafo zichzelf of schakelt hij thermisch af en komt hij na afkoelen weer terug. Dat is de reden dat je een belinstallatie kunt doormeten zonder dat er meteen een automaat uit vliegt, en het verklaart ook waarom een trafo soms pas na tien minuten uitvalt in plaats van meteen.
Tot een jaar of tien geleden was dit een onderdeel waar niemand naar omkeek. Sinds er videodeurbellen aan de gevel hangen, is de beltrafo ineens het onderdeel waar de hele installatie op stukloopt. Een gong van drie euro vraagt namelijk iets heel anders dan een camera die permanent meekijkt en ondertussen een accu moet bijladen.
Verwar hem niet met een trafo voor verlichting
Een beltrafo lijkt op de transformator die in oudere plafonds zit voor 12 volt spotjes, maar die twee zijn niet uitwisselbaar. Een trafo voor halogeen steeklampjes is gemaakt voor een constante belasting van tientallen watts en is vaak elektronisch geregeld, wat een deurbel juist in de war brengt. Andersom is een beltrafo veel te licht om ook maar één spotje te voeden.
Kom je zo'n oude verlichtingstrafo tegen bij een verbouwing, dan kan hij er in de meeste gevallen gewoon uit. Wie overstapt op ledspots op netspanning komt uit bij de GU10 fitting en heeft die transformator niet meer nodig. Datzelfde geldt voor de voorschakelapparaten die je tegenkomt bij het vervangen van een tl-buis door een ledbuis.
De onderkant van de trafo staat op 230 volt. Ook als het kastje er onschuldig uitziet, zit daar gewoon netspanning op. Schakel de groep uit voordat je de klemschroeven aanraakt en controleer dat met een tweepolige spanningstester, niet met een pennetje dat gaat oplichten.
Volt en VA: de twee getallen die bepalen of het werkt
Op elke beltrafo staan twee soorten getallen. De volts vertellen welke spanning eruit komt, de VA vertelt hoeveel vermogen de trafo maximaal kan leveren. Bij een ouderwetse gong let je alleen op de volts, want zo'n schel gebruikt maar even stroom en nooit veel.
Bij een videodeurbel draait het juist om die VA. De maximale stroom die je uit de trafo kunt halen is het vermogen gedeeld door de spanning. Een trafo van 8 VA geeft bij 8 volt dus 1 ampère, bij 12 volt nog 0,67 ampère en bij 24 volt nog maar 0,33 ampère.
Hier zit een hardnekkig misverstand. Veel mensen denken dat een 8 VA trafo krachtiger wordt als je hem op 24 volt aansluit, omdat het getal hoger is. Het tegenovergestelde gebeurt: de spanning gaat omhoog, de beschikbare stroom gaat evenredig omlaag en het vermogen blijft precies gelijk.
De praktische ondergrens voor de meeste videodeurbellen is 10 VA. Kies daarom liever een trafo van 12, 15 of 18 VA, want het prijsverschil met een 8 VA model is een paar euro. Werk je met een lange, dunne belkabel, dan is een hogere spanning wel gunstig, omdat er bij dezelfde belasting minder stroom door de kabel loopt en het spanningsverlies dus kleiner is.
| Vermogen van de trafo | Maximale stroom bij 8 volt | Maximale stroom bij 12 volt | Maximale stroom bij 24 volt | Waar dit voor volstaat |
|---|---|---|---|---|
| 5 VA | 0,63 A | 0,42 A | 0,21 A | Alleen een enkele mechanische gong |
| 8 VA | 1,0 A | 0,67 A | 0,33 A | Gong of zoemer, te licht voor een videodeurbel |
| 10 VA | 1,25 A | 0,83 A | 0,42 A | De absolute ondergrens voor een videodeurbel |
| 12 VA | 1,5 A | 1,0 A | 0,5 A | De meeste videodeurbellen met eigen accu |
| 15 VA | 1,9 A | 1,25 A | 0,63 A | Videodeurbel plus een gong die blijft hangen |
| 18 VA | 2,25 A | 1,5 A | 0,75 A | Ruim bemeten, ook bij een lange belkabel |
| 25 VA | 3,1 A | 2,1 A | 1,04 A | Zware videodeurbellen, maar vaak vier modulen breed |
Reken het even om voordat je bestelt. Deel het aantal VA door de spanning die je gaat gebruiken en vergelijk dat met de stroom die de fabrikant van je deurbel opgeeft. Zit je daar krap boven, neem dan de eerstvolgende maat, want de spanning van een beltrafo zakt in op het moment dat er echt stroom gevraagd wordt.
Lees de uitleg uit de afbeelding
Vergelijk de specificaties van het exacte deurbelmodel met de voeding en de bestaande gong.
Bij de tekening: Spanning en stroomsoort moeten passen De voeding moet voldoende kunnen leveren De gong moet bij de schakeling passen
- Spanning en stroomsoort moeten passen
- Controleer het toegestane aantal volt en of de deurbel wisselspanning (AC) of gelijkspanning (DC) nodig heeft. Hetzelfde aantal volt maakt beide voedingen niet uitwisselbaar.
- De voeding moet voldoende kunnen leveren
- Controleer ook het gevraagde vermogen of de VA-waarde volgens het model. Een trafo kan de juiste spanning leveren en toch te weinig capaciteit voor de videodeurbel hebben.
- De gong moet bij de schakeling passen
- Sommige modellen gebruiken de bestaande gong, andere vragen een aparte module of voorgeschreven overbrugging. Volg alleen het schema van jouw deurbel en gong.
Werk aan de 230V-zijde of in de groepenkast hoort bij een vakbekwaam installateur. Neem een aansluitschema van een ander deurbelmodel niet over.
Het aansluitschema op de klemmen lezen
Een beltrafo met meerdere spanningen heeft geen aparte uitgangen, maar aftakkingen op één en dezelfde wikkeling. Welke spanning je krijgt hangt dus af van welke twee klemmen je pakt. Op de voorkant staat daarvoor een klein schema gedrukt, vaak met een rood kadertje eromheen, en dat schema is leidend boven elk voorbeeld dat je online vindt.
Er zit meestal een gemeenschappelijke klem bij die je altijd gebruikt, plus een klem per spanning. Bij een trafo met vier klemmen gemerkt 0, 8, 12 en 24 sluit je dus altijd één draad op 0 aan en de andere op de gewenste waarde. Bij een trafo met drie klemmen ligt het net anders, want daar krijg je de derde spanning door de twee aftakkingen onderling te gebruiken.
Een detail dat mensen vaak in de war brengt: soms zit er een vierde klem die nergens op aangesloten is. Die zit er voor de symmetrie van het klemmenblok en je kunt er niets op kwijt. Draai het schroefje er wel gewoon in vast, anders trilt het in de loop van de jaren los en ligt het straks ergens onder in de kast.
Meet altijd na voordat je de deurbel aansluit. Zet je multimeter op wisselspanning, houd de punten op de twee klemmen die je wilt gebruiken en kijk of er staat wat je verwacht. Dat kost een halve minuut en voorkomt dat je een deurbel van 12 volt op 24 volt zet.
| Wat je op de trafo ziet | Hoe het in elkaar zit | Wat je ermee doet |
|---|---|---|
| Vier klemmen gemerkt 0, 8, 12 en 24 | Eén gemeenschappelijke klem met drie aftakkingen erop | Altijd klem 0 plus de klem met de spanning die je wilt |
| Drie klemmen bij een 4/8/12-trafo | Klem 1 is het begin, klem 2 de aftakking op 8 volt, klem 3 het eind op 12 volt | Klem 1 en 3 geven 12 volt, klem 1 en 2 geven 8 volt, klem 2 en 3 geven het verschil van 4 volt |
| Drie klemmen bij een 12/24-trafo | Twee gelijke helften achter elkaar geschakeld | Klem 1 en 2 of klem 2 en 3 geven 12 volt, klem 1 en 3 geven 24 volt |
| Een vierde klem zonder markering | Blinde klem die nergens op aangesloten is | Laat hem leeg en draai het schroefje wel vast |
| Twee klemmen onderaan, gemerkt L en N | De 230-voltzijde, aangesloten op een bestaande groep | Bruin op L, blauw op N, en deze kant hoort naar beneden te wijzen |
| Een kantelschakelaartje op de voorkant | Onderbreekt de laagspanning, zit op sommige modellen | Handig bij storingzoeken en bij een bel die 's nachts stil moet zijn |
Een driepolig kroonsteentje in de oude bedrading betekent niet automatisch drie spanningen. In veel oude installaties loopt daar gewoon de doorverbinding naar de drukker en de gong doorheen. Meet welke twee draden de constante spanning voeren voordat je iets overzet, anders sluit je de nieuwe deurbel aan op de schakeldraad van de gong.
Beltrafo voor Eufy deurbellen en andere videodeurbellen
Zoek je een beltrafo voor Eufy deurbellen, dan is de eerste vraag welke uitvoering je hebt. De modellen zoals de e340 vragen in bedrade uitvoering een voeding van 8 tot 24 volt met meer dan 10 VA, en de accu moet daarbij geïnstalleerd blijven. De bedrading laadt de accu dus bij, hij vervangt hem niet.
Dat verklaart meteen het klassieke probleem: op een oude beltrafo van 8 volt en 1 ampère doet de bel het wel, maar de accu blijft op hetzelfde niveau hangen of loopt langzaam leeg.
Rond de specificaties is veel verwarring, en niet zonder reden. Op sommige verpakkingen staat 16 tot 24 volt wisselspanning, terwijl de fabrikant online 8 tot 24 volt noemt. Wat in beide gevallen hetzelfde blijft is de eis van meer dan 10 VA, en dat is precies het getal dat de meeste mensen over het hoofd zien.
Een speciale Eufy beltrafo bestaat niet. Wat webshops onder die naam verkopen is een gewone transformator voor op de DIN-rail, en of hij deugt lees je af aan de spanning en het aantal VA op het typeplaatje.
Daarom valt de veelverkochte EMAT beltrafo 8V 12V 24V af voor dit soort deurbellen. Dat model levert 8 VA en dat blijft 8 VA, of je hem nu op 8, 12 of 24 volt aansluit. Webshops zetten er vrolijk bij dat hij geschikt is voor Nest of Ring, maar bij een klacht telt alleen de specificatie van de deurbelfabrikant.
Let ook op het verschil tussen wisselspanning en gelijkspanning. Een beltrafo levert wisselspanning en die is niet gestabiliseerd, dus de spanning zakt bij belasting en loopt onbelast juist wat op. Een schakelende voeding van bijvoorbeeld Meanwell levert keurige gelijkspanning, maar een klassieke elektromechanische gong werkt daar niet op. Die keuze maak je dus alleen als de oude bel eruit gaat.
| Trafo | Spanningen | Vermogen | Breedte | Waar hij voor deugt |
|---|---|---|---|---|
| EMAT beltrafo 8V 12V 24V | 8, 12 en 24 volt | 8 VA | 2 modulen | Prima voor een gewone gong, te krap voor een videodeurbel die 10 VA vraagt |
| SEP beltransformator met aan-uitschakelaar | 8, 12 en 24 volt | 12 VA | 2 modulen | Genoeg voor de meeste videodeurbellen, het schakelaartje is handig bij storingzoeken |
| Eaton beltrafo 4V 8V 12V | 4, 8 en 12 volt | 18 VA | 2 modulen | Ruim bemeten en levert bij 12 volt 1,5 ampère, maar geen 24 volt |
| Vekto beltrafo 15VA | 8, 12 en 24 volt | 15 VA | 2 modulen | Ongeveer het zwaarste dat in dit smalle formaat te krijgen is |
| ABB beltrafo 12/24V | 12 en 24 volt | 25 VA | 4 modulen | Ruim voldoende voor zware videodeurbellen, maar past vaak niet meer in een volle kast |
| Ring DIN-rail transformer gen 2 | 24 volt | Afgestemd op de eigen deurbel | 2 modulen | Wordt bij sommige sets meegeleverd en past gewoon naast de aardlekschakelaars |
| Oude Friedland of Grothe trafo | Meestal alleen 8 volt | 5 tot 8 VA | Losse montage op een plankje | Genoeg voor de oorspronkelijke gong, niet voor een camera aan de deur |
Heb je de keuze, sluit een videodeurbel dan aan op 24 volt in plaats van op 12 volt. De bel trekt dan de helft minder stroom voor hetzelfde vermogen, en dat scheelt merkbaar spanningsverlies over de dunne belkabel die vaak al twintig meter door het huis loopt. Welke aderdikte je nodig hebt als je die leiding toch vervangt, zoek je op in onze draad- en kabelkiezer.
Een oude beltrafo vervangen en een nieuwe installeren
In huizen van voor de eeuwwisseling zit de beltrafo zelden op een DIN-rail. Hij is met twee schroeven op een plankje in de meterkast gezet, heeft open klemmen en levert alleen 8 volt. Merken als Friedland en Grothe kom je daarbij nog geregeld tegen, en die doen het na dertig jaar vaak nog gewoon.
Zo'n oude trafo hoeft dus niet weg omdat hij stuk is. Hij gaat eruit omdat er open aansluitklemmen op zitten, omdat hij te weinig vermogen levert of omdat je van 8 volt naar 24 volt wilt. Werkt de gong het en verander je niets aan de bel, dan is vervangen geen noodzaak.
De vraag die daarbij altijd terugkomt is of je de bestaande aansluitset zomaar op een trafo van een ander merk kunt zetten. Dat kan, want het zijn gewoon schroefklemmen en de draden zijn niet merkgebonden. Wat je wel moet doen is per draad vaststellen wat hij doet, want de klemindeling van de nieuwe trafo is bijna nooit dezelfde als die van de oude.
De 230-voltdraden zijn het simpelst: die gaan één op één over naar de onderklemmen van de nieuwe trafo. De laagspanningsdraden vragen meer aandacht, want daar moet je kiezen op welke aftakking ze komen.
Twijfel je welke twee van de vier draden de voeding naar de drukker vormen, meet dat dan uit met een multimeter voordat je de oude trafo losneemt. Werk daarbij net zo secuur als bij het aansluiten van een lamp.
Blijf van het verzegelde deel van de meterkast af. Alles vóór de hoofdzekering is eigendom van de netbeheerder en dat mag je niet openen of aanpassen. Een beltrafo hoort achter een bestaande groep, achter de aardlekschakelaar, en niet rechtstreeks op de hoofdaansluiting.
Geen ruimte in de groepenkast: een losse beltrafo plaatsen
Een zwaardere trafo is nu eenmaal breder. Waar een model van 8 of 12 VA twee modulen inneemt, is een uitvoering van 25 VA al gauw vier modulen breed, en dan past hij simpelweg niet meer bij in een volle kast. Dat is een van de meest voorkomende redenen om alsnog voor een lichtere trafo te kiezen, terwijl er betere oplossingen zijn.
De eerste is een miniverdeler naast de groepenkast, bijvoorbeeld een kastje van één rij met vier modulen van ongeveer 110 bij 180 millimeter. Daar zet je een DIN-rail in en de trafo klikt er gewoon op. Zo'n kastje mag ook op de plek van de oude trafo hangen, zolang de 230-voltvoeding vanuit een bestaande groep komt en de kabel netjes wordt afgemonteerd.
De tweede is een losse beltrafo met afgeschermde aansluitklemmen. Die modellen zijn aanraakveilig uitgevoerd en mogen dus zonder extra behuizing gemonteerd worden. Herken je die afscherming niet duidelijk, ga er dan van uit dat het ding in een kastje hoort.
De derde is een stekkeradapter in een stopcontact. Dat werkt, maar je bezet er permanent een stopcontact mee. Let er ook op dat de meeste adapters gelijkspanning leveren en geen wisselspanning, dus je deurbel moet daar wel tegen kunnen. Twijfel je of de groep waar je de trafo aan hangt er nog iets bij kan hebben, loop het totaal dan na met onze groepencalculator.
Vergeet de invoerplaat onderin de groepenkast niet. Als je de kabel voor de beltrafo erdoorheen trekt, hoort die plaat daarna weer dicht te zitten. Een open onderkant is een van de standaardpunten waar een installateur bij een keuring over valt, en de reparatie kost twee euro.
De gong: overslaan, doorlussen of laten hangen
In een klassieke belinstallatie hangt de elektromechanische gong in het circuit tussen de trafo en de drukker. Vervang je de bel door een videodeurbel, dan wil je die gong meestal uit de weg hebben. Er zijn twee nette manieren om dat te doen.
Wil je de gong helemaal kwijt, neem dan bij de gong de twee draadjes los, dop ze af en laat ze zitten of trek de hele kabel terug. Wil je de doorverbinding houden zodat het circuit naar de deur intact blijft, dan verbind je die twee draadjes met een lasklem aan elkaar door. Gebruik daar een echte lasklem of een kroonsteentje voor en laat losse draadeinden nooit in de lucht hangen, net zoals je dat bij het ophangen van een lamp aan het plafond ook niet zou doen.
Er is een reden om de gong echt weg te halen bij een videodeurbel. Op het moment dat er gedrukt wordt, trekt de spoel van de gong flink stroom en zakt de spanning in. Een ouderwetse schel merkt daar niets van, maar de elektronica van een camera aan de deur wel, en die kan precies op dat moment even uitvallen of herstarten.
Sommige videodeurbellen lossen dat zelf op. Bij een Eufy schakel je de bedrade binnengong uit in het menu van de app, waarna alleen de melding op je telefoon en de losse chime overblijven.
Andere merken leveren een chime kit mee, een klein hulpstuk dat tussen de bestaande gong en de bedrading gaat, zodat de mechanische bel wél blijft werken. Dat laatste heeft een praktisch voordeel: die binnenbel gaat ook af als je internetverbinding er even uit ligt.
Een videodeurbel op 24 volt en de oude gong op 8 volt combineren gaat niet met één trafo. Een transformator die beide spanningen tegelijk levert én genoeg vermogen heeft, is geen gangbaar product. Kies voor twee aparte trafo's met eigen bedrading naar de deur, of zet de hele installatie om naar de spanning van de videodeurbel en haal de oude bel eruit.
De beldrukker aansluiten, ook met verlichting
Een gewone beldrukker is niets anders dan een schakelaar. Twee draden, en zolang je die twee bij de deur tegen elkaar houdt, gaat de gong. Dat maakt het testen makkelijk en het betekent ook dat de spanning van je trafo voor de drukker zelf niet uitmaakt: een knop met 24 volt op de verpakking werkt prima op een installatie van 8 volt.
Lastiger wordt het bij een beldrukker met een verlichte ring. Die heeft naast het schakelcontact ook een voeding voor de led nodig, en dat kan op twee manieren. Bij het eenvoudige type zit de led parallel aan het contact en heb je nog steeds maar twee draden nodig.
Bij het zwaardere type zitten er aparte aansluitingen voor plus en min, plus een los schakelcontact dat vaak met COM en NO is gemerkt, en dan heb je vier draden naar de deur nodig.
Precies daar gaat het mis bij mensen die een verlichte drukker kopen voor een oude installatie met twee draden. De led brandt wel, want die krijgt zijn spanning, maar de gong doet niets omdat het schakelcontact nergens op aangesloten is. Tel dus eerst hoeveel aders er bij de deurpost uitkomen voordat je een drukker uitzoekt.
Zit er geen aansluitschema bij de drukker, dan meet je het contact zelf door. Zet je multimeter op weerstand of doorbelfunctie, houd de punten op twee pennen en druk de knop in.
De twee pennen waarbij de meter doorslaat zijn het schakelcontact, de rest is voor de led. Op welke hoogte de drukker vervolgens hoort te komen, staat in ons overzicht met standaardmaten voor schakelaars en wandcontactdozen.
De bel doet het niet: zo zoek je de fout
Doet de bel het niet, dan is de trafo de plek waar je begint, maar zelden de oorzaak. Werk van achteren naar voren en meet in plaats van te vervangen. Met een multimeter op de wisselspanningsstand ben je er meestal binnen tien minuten uit.
Meet eerst op de laagspanningsklemmen van de trafo. Staat daar niets, controleer dan of er 230 volt op de onderklemmen staat, want de trafo hangt vaak aan de groep van de woonkamer en die kan uit staan. Staat de 230 volt er wel en komt er onderaan niets uit, dan is de trafo op.
Bij losse draden in een oude meterkast is de verleiding groot om te gaan proberen. Doe dat niet aan de 230-voltzijde. Aan de laagspanningskant is proberen wel veilig: ga naar de deur en houd de twee draden daar tegen elkaar.
Gaat de gong dan af, dan is de trafo goed en zit het probleem in de drukker. Gaat de gong niet af, dan is er onderbreking in de kabel of hapert de gong zelf. Meet in dat laatste geval bij de gong of daar spanning binnenkomt op het moment dat je de draden bij de deur kortsluit.
Een enkele keer is de kabel naar buiten de boosdoener. Belkabel is dun en loopt vaak jarenlang door een vochtige kozijnsponning, waar de aders langzaam wegroesten. Dan meet je op de trafo netjes spanning en bij de deur bijna niets, en helpt alleen een nieuwe leiding.
| Wat je merkt | Waar het meestal aan ligt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Geen spanning op de laagspanningsklemmen | Groep uit, primaire draad los of trafo defect | Eerst 230 volt op de onderklemmen meten, dan pas de trafo verdenken |
| Wel spanning op de trafo, gong blijft stil | Onderbreking in de belkabel of een vastgezette drukker | De twee draden bij de deur even tegen elkaar houden |
| Gong bromt maar slaat niet aan | Te lage spanning door een te lichte trafo of een lange dunne kabel | Meten terwijl er gedrukt wordt, niet in rust |
| Videodeurbel valt uit op het moment van bellen | De mechanische gong trekt de spanning in | Gong overslaan of een chime kit gebruiken |
| Accu van de videodeurbel wordt niet voller | Te weinig VA, de bel verbruikt meer dan er bijkomt | Zwaardere trafo plaatsen of op een hogere spanning aansluiten |
| De trafo bromt hoorbaar | Lichte brom is normaal, luide brom wijst op overbelasting | Laagspanningsdraden losnemen en opnieuw beoordelen |
| De trafo wordt warm en valt na een tijdje uit | Thermische beveiliging door kortsluiting in de belkabel | De leiding naar de deur nameten op sluiting |
| Ledring brandt, maar de gong doet niets | Verkeerde klemmen op een drukker met eigen ledvoeding | Het schakelcontact uitmeten en dat apart aansluiten |
Wat een beltrafo kost aan stroom en hoe lang hij meegaat
Een beltrafo staat vierentwintig uur per dag onder spanning, ook als er nooit gebeld wordt. Dat kost een klein beetje energie: bij een moderne trafo blijft het nullastverlies onder de watt, bij een oude uitvoering van dertig jaar loopt het op tot een watt of twee. Op jaarbasis praat je over een paar euro, dus een oude trafo vervangen om die reden alleen verdient zich niet terug.
Wat wel meespeelt is warmte. Een trafo die continu warm aanvoelt heeft het zwaar, en dat is bij een videodeurbel die permanent bijlaadt geen ongewone situatie. Handwarm is normaal, te heet om vast te houden is een teken dat de trafo te licht bemeten is voor wat eraan hangt.
Deze onderdelen gaan lang mee. Een beltransformator uit de jaren tachtig doet het meestal nog gewoon, want er zit niets in wat slijt behalve de isolatie van de wikkeling. Gaat er iets stuk, dan is dat vrijwel altijd de thermische beveiliging in de primaire wikkeling, en die is niet vervangbaar.
Merk je dat de trafo het pas na een tijdje begeeft en na afkoelen weer werkt, dan is er geen sprake van een defect maar van een beveiliging die zijn werk doet. Zoek dan de oorzaak in de belasting: een kortsluiting in de kabel naar de deur, een drukker die blijft hangen, of gewoon een deurbel die te veel vraagt.
Zo vervang je een beltrafo in de groepenkast
Zodra je weet welke draad wat doet, kost een beltrafo installeren een halfuur. Deze volgorde werkt voor een DIN-rail model en met kleine aanpassingen ook voor een losse trafo naast de kast.
-
Zoek eerst uit wat je deurbel vraagt
Noteer de spanning en het vermogen dat de fabrikant opgeeft, dus de volts én de VA of de ampères. Vergelijk dat met wat er op je huidige trafo staat. Doe dit voordat je iets bestelt, want negen van de tien mislukte installaties komen door een trafo die op de volts wel klopt maar te weinig vermogen levert.
-
Fotografeer en label de bestaande aansluiting
Maak een scherpe foto van het klemmenblok met alle draden erop en plak een stukje tape met een cijfer om elke ader. Zeker als er vier zwarte draadjes op de trafo zitten, weet je anders na tien minuten niet meer wat waar zat. Meet meteen even welke twee aders de constante spanning naar de drukker voeren.
-
Schakel de groep uit en controleer dat het spanningsloos is
Zet de automaat uit van de groep waar de trafo aan hangt, meestal die van de woonkamer of de verlichting. Controleer daarna met een tweepolige spanningstester op de onderklemmen dat er echt niets meer op staat.
Kom niet aan het verzegelde deel vóór de hoofdzekering, want dat is werk van de netbeheerder en niet van jou. De basisregels die daarbij horen staan in ons overzicht over veilig werken aan elektra in huis.
-
Neem de oude trafo los
Draai eerst de laagspanningsdraden los, daarna pas de twee draden van de 230 volt. In die volgorde kun je niet per ongeluk met een losse fasedraad in je hand staan terwijl je aan de andere kant bezig bent. Klik de trafo van de rail met een schroevendraaier in het lipje aan de onderkant.
-
Zet de nieuwe trafo op de rail met de 230-voltzijde naar beneden
De oriëntatie is geen kwestie van smaak. De primaire klemmen horen aan de onderkant, net als bij de automaten ernaast, zodat je bij later onderhoud nooit onverwacht bij netspanning bovenin komt. Controleer of de trafo goed vastklikt en niet meebeweegt als je eraan duwt.
-
Sluit de 230 volt aan en daarna de lage spanning
Bruin op L en blauw op N aan de onderkant, en aandraaien tot de draad niet meer beweegt als je er licht aan trekt. Kies daarna aan de bovenkant de klemmen die de spanning geven die je nodig hebt, volgens het schema dat op de trafo gedrukt staat. Zit er een klem over, draai het schroefje daarvan dan wel vast zodat het niet los gaat rammelen.
-
Zet de spanning terug en meet voordat je de bel aansluit
Schakel de groep in en meet met je multimeter op wisselspanning tussen de twee klemmen die je gebruikt hebt. Staat er 12 volt waar je 24 volt verwachtte, dan zit je op de verkeerde aftakking en corrigeer je dat nu, niet nadat de deurbel eraan hangt. Onbelast meet je vaak iets meer dan de nominale waarde en dat is normaal bij een niet-gestabiliseerde trafo.
-
Sluit de bel aan en test onder belasting
Hang de deurbel of de gong erop en druk op de knop terwijl je meet. Zakt de spanning tijdens het bellen ver weg, dan is de trafo te licht of de kabel te dun. Doe daarna de invoerplaat en de deksel van de kast weer dicht, en noteer op het schema in de kast welke groep de beltrafo voedt.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de kast weer dichtdoet
Uit de praktijk
Een Eufy e340 die op 8 volt bleef hangen
In een meterkast zat een beltrafo van 8 volt en 1 ampère, met een aansluitset van vier zwarte draadjes en een elektromechanische gong ertussen. De nieuwe Eufy e340 deed het daar wel op, maar de accu werd niet voller. Hij bleef op hetzelfde niveau staan of liep juist langzaam leeg, wat betekende dat de bel meer verbruikte dan er bijgeladen werd.
De reflex was om een EMAT beltrafo 8V 12V 24V te bestellen en die op 24 volt te zetten. Dat lost niets op, want dat model levert bij elke stand maximaal 8 VA en de deurbel vraagt er meer dan 10. Bij 24 volt zakt de beschikbare stroom zelfs naar 0,33 ampère.
Het werd een Eaton beltrafo van 18 VA, die bij 12 volt anderhalve ampère kan leveren en gewoon twee modulen breed is. De 230-voltdraden gingen één op één over naar de onderklemmen, de twee draden richting de deur kwamen op de buitenste twee klemmen die volgens het opgedrukte schema 12 volt geven. De vierde klem bleek nergens op aangesloten en bleef leeg, met het schroefje wel vastgedraaid.
Twee zwarte draden en drie klemmen die niet gemerkt waren
Bij het vervangen van een oude trafo die alleen 8 volt kon door een model met 8, 12 en 24 volt liep iemand vast op de bovenkant. De oude trafo had twee klemmen zonder keuze, de nieuwe had er drie plus een vierde die loos was. Er was geen nulklem te vinden, dus de vraag was waar die twee zwarte draden heen moesten.
De oplossing zat in het schemaatje dat op de voorkant van de trafo gedrukt stond. Bij dit soort trafo's zijn de klemmen aftakkingen op één wikkeling, en de spanning die je krijgt hangt af van de combinatie die je kiest. Een nulklem bestaat aan de laagspanningskant niet, want beide draden zijn gewoon twee kanten van dezelfde wikkeling.
De 8 volt voor de bestaande gong kwam op de eerste twee klemmen. De hoogste spanning zit altijd tussen de buitenste twee, dus bij een latere overstap naar een videodeurbel hoeft er maar één draadje te verhuizen. Het kroonsteentje in de oude bedrading kon blijven zitten, want dat was alleen de doorverbinding naar de drukker en niet, zoals gedacht, een spanningskeuze.
Een verlichte beldrukker die de gong stil legde
In een huis uit de jaren tachtig zat een Friedland beltrafo van 8 volt in de meterkast met twee draden naar binnen richting de gong en twee draden naar buiten richting de voordeur. De vorige bewoner had de beldrukker meegenomen. Als de twee buitendraden tegen elkaar werden gehouden, gong de bel gewoon, dus de trafo en de bedrading waren in orde.
Vervolgens werd er een ronde beldrukker met een ledring gekocht. Aangesloten deed de verlichting het prima, maar de gong bleef stil. Op de verpakking stond 24 volt, wat de verdenking op de 8 volt van de trafo legde, maar dat was niet het probleem: voor een schakelaar maakt een lagere spanning niets uit.
De echte oorzaak was het aantal aansluitingen. Deze drukker had een aparte plus en min voor de led plus een los schakelcontact, en die combinatie vraagt meer aders dan de twee die er in de deurpost lagen. Met de gebruikte aansluiting kreeg de led wel spanning maar werd de belkring nooit gesloten.
Een eenvoudiger drukker waarbij de led parallel aan het contact zit, deed het op dezelfde twee draden meteen goed.
Een trafo van 25 VA die niet meer in de kast paste
Iemand wilde het goed doen en koos een ABB beltrafo van 25 VA voor 12 en 24 volt, ruim genoeg voor elke videodeurbel. Het ding bleek vier modulen breed en in de groepenkast was nog precies twee modulen ruimte over. Terugsturen en alsnog een 8 VA model kopen was de verleiding, en dat was precies de fout die aan het begin van het probleem stond.
Wat hier werkte was een miniverdeler van één rij met vier modulen naast de bestaande kast, ongeveer 110 bij 180 millimeter groot. Daar ging de zware trafo in, gevoed vanuit een bestaande groep met de bedrading die al voor de oude trafo lag. De belkabel naar de deur was net te kort en werd in dat kastje met lasklemmen verlengd.
Er kwam nog één punt bij dat niets met de trafo te maken had. Onderin de groepenkast ontbrak de invoerplaat, waardoor de kast aan de onderkant open stond. Die is meteen besteld en teruggeplaatst, want een open kast hoort niet en het onderdeel kost bijna niets.
Veelgemaakte fouten
Alleen naar de volts kijken en de VA vergeten
Een videodeurbel die 8 tot 24 volt accepteert, doet het op vrijwel elke beltrafo even. Het gaat pas mis als de accu bijgeladen moet worden of als de camera langer aan staat, want dan is het vermogen op. Reken daarom altijd het vermogen om naar stroom bij de spanning die je gebruikt en vergelijk dat met de opgave van de fabrikant.
Denken dat een trafo op 24 volt meer kan leveren
Het is de meest gemaakte denkfout bij dit onderwerp. Het aantal VA is een eigenschap van de trafo en verandert niet als je een andere aftakking kiest. Zet je een trafo van 8 VA op 24 volt, dan blijft er 0,33 ampère over in plaats van de 1 ampère die je bij 8 volt had.
De productomschrijving van de webshop geloven
Bij veel trafo's staat dat ze geschikt zijn voor Ring, Nest of Eufy, terwijl de specificatie het niet haalt. Dezelfde trafo wordt bij de ene leverancier als 8 VA verkocht en bij de andere als 30 VA. Houd de opgave van de deurbelfabrikant aan, want dat is de enige norm waar je bij een klacht op terug kunt vallen.
Een gelijkspanningsvoeding gebruiken bij een mechanische gong
Een schakelende voeding levert keurige gelijkspanning en is voor de camera zelf vaak prima. Een klassieke elektromechanische gong werkt daar niet op, want die is gemaakt voor wisselspanning. Wil je de oude bel houden, kies dan een echte beltransformator.
De oude gong in serie laten zitten bij een videodeurbel
De spoel van de gong trekt op het moment van drukken zoveel stroom dat de spanning inzakt. De bel merkt daar niets van, de elektronica van de camera wel, en die kan precies dan even herstarten. Schakel de binnengong uit in de app, haal hem uit het circuit of gebruik het meegeleverde hulpstuk.
De trafo ondersteboven op de rail klikken
Als de 230-voltzijde bovenaan komt te zitten, wijkt hij af van alle andere componenten in de kast. De volgende keer dat iemand de kast openmaakt, zit de netspanning op de plek waar hij lage spanning verwacht. Dat is precies het soort verrassing dat je in een meterkast niet wilt inbouwen.
Een verlichte beldrukker kopen zonder de aders te tellen
Een drukker met aparte klemmen voor plus, min en een schakelcontact heeft vier aders nodig tot aan de deurpost. Liggen daar er maar twee, dan brandt de led wel maar sluit de belkring nooit. Tel eerst de draden bij de deur en kies dan pas een type.
Losse draadeinden in de kast laten hangen
Bij het overslaan van een gong blijven er twee draadjes over die je niet meer gebruikt. Onafgedopt kunnen ze tegen andere klemmen aan komen te liggen, zeker in een kast waar geregeld iets bijgeschroefd wordt. Dop ze af of verwijder de hele kabel.
Veelgestelde vragen
Welke beltrafo heb ik nodig voor een Eufy deurbel?
Voor de bedrade uitvoering vraagt Eufy een voeding tussen 8 en 24 volt met meer dan 10 VA, terwijl de accu geïnstalleerd blijft. Praktisch betekent dat een trafo van minimaal 12 VA, en liever 15 of 18 VA als je toch aan het kiezen bent. Op sommige verpakkingen staat 16 tot 24 volt, dus als je twijfelt sluit je hem aan op 24 volt en zit je bij beide opgaven goed. Een beltrafo van 8 VA is voor deze bellen te licht, ook al doet de bel het er in eerste instantie op.
Is de EMAT beltrafo 8V 12V 24V geschikt voor een videodeurbel?
Voor een gewone gong is dat een prima trafo, voor de meeste videodeurbellen niet. Het model levert 8 VA en dat blijft 8 VA, ongeacht op welke aftakking je hem aansluit. Vrijwel alle camerabellen vragen meer dan 10 VA, dus je zit er net onder en dat merk je aan een accu die niet volloopt. Voor een paar euro meer krijg je een trafo van 12 of 15 VA in exact hetzelfde formaat van twee modulen, dus die keuze is snel gemaakt.
Wat betekent VA op een beltrafo precies?
VA staat voor voltampère en is het maximale vermogen dat de trafo kan leveren. Deel dat getal door de spanning die je gebruikt en je weet hoeveel stroom je maximaal kunt trekken. Bij 12 VA is dat 1,5 ampère op 8 volt, 1 ampère op 12 volt en 0,5 ampère op 24 volt. Fabrikanten van videodeurbellen geven vaak een minimum in VA op, en dat getal is belangrijker dan de spanning, want de spanning ligt bij deze bellen meestal in een ruime marge.
Wanneer heb ik een beltrafo van 24 volt nodig?
Een 24V beltrafo is nodig zodra je deurbel dat vraagt, en dat is bij veel camerabellen het geval. Er is ook een technische reden om voor 24 volt te kiezen als je de keuze hebt: bij dezelfde belasting loopt er half zoveel stroom door de belkabel, waardoor het spanningsverlies over een lange dunne leiding kleiner blijft. Een klassieke gong van 8 volt kun je er niet op aansluiten, die gaat kapot of maakt een onaangenaam geluid. Heb je beide nodig, dan zijn twee aparte trafo's eenvoudiger en goedkoper dan één zware.
Kan mijn oude beltrafo van 8V een videodeurbel voeden?
Soms wel, meestal niet. Een oude beltrafo 8V uit de jaren tachtig levert vaak 5 tot 8 VA, en dat is te weinig voor een camerabel die permanent aanstaat en een accu bijlaadt. De bel gaat dan wel over, maar de accu wordt niet voller en op momenten van veel activiteit valt de verbinding weg. Meet wat er op staat aan VA en vergelijk het met de eis van je deurbel voordat je besluit dat de oude trafo kan blijven.
Waar vind ik het aansluitschema van mijn beltrafo?
Het aansluitschema van een beltrafo staat op de voorkant van het apparaat zelf, meestal als een klein tekeningetje met de klemnummers en de bijbehorende spanningen. Dat schema gaat boven elke handleiding en boven elk voorbeeld dat je online tegenkomt, want de klemindeling verschilt per merk en per type. Kun je het niet lezen omdat het versleten is, meet dan met een multimeter op wisselspanning tussen alle klemcombinaties met de trafo ingeschakeld en noteer wat je vindt. Sluit de deurbel pas aan als je zeker weet welke twee klemmen de juiste spanning geven.
Mag ik zelf een beltrafo vervangen?
Ja, een beltrafo vervangen mag je zelf doen, mits je de groep uitschakelt en controleert dat de aansluiting spanningsloos is. De laagspanningskant is ongevaarlijk, de 230-voltkant vraagt dezelfde zorgvuldigheid als elk ander werk in de groepenkast. Waar de grens ligt is het verzegelde deel vóór de hoofdzekering, want dat is eigendom van de netbeheerder en daar blijf je van af. Voor de rest is dit werk dat qua niveau vergelijkbaar is met het vervangen van een lamp in een armatuur met vaste aansluiting.
Kan ik een losse beltrafo buiten de groepenkast plaatsen?
Dat kan op drie manieren. Een losse beltrafo met afgeschermde aansluitklemmen mag zonder extra behuizing gemonteerd worden, want die is aanraakveilig uitgevoerd. Heb je een DIN-rail model zonder afscherming, dan zet je er een miniverdeler van twee tot vier modulen omheen, bijvoorbeeld naast de groepenkast of op de plek waar de oude trafo hing. De derde optie is een stekkeradapter in een stopcontact, maar dan bezet je permanent een stopcontact en moet je controleren of je deurbel gelijkspanning accepteert.
Kan ik een Friedland beltrafo vervangen door een ander merk?
Ja, de bestaande aansluitset kan gewoon op een trafo van een ander merk. Het zijn schroefklemmen en de draden zijn niet merkgebonden, dus een Friedland beltrafo vervangen door een model van Eaton, ABB of SEP is geen probleem. Wat je wel moet doen is per draad vaststellen welke functie hij heeft, want de klemindeling en het aantal aftakkingen verschillen bijna altijd. De twee draden van de 230 volt gaan één op één over, de laagspanningsdraden zet je op de aftakking die volgens het schema de gewenste spanning geeft.
Mijn Grothe beltrafo doet het niet meer, wat nu?
Meet eerst of er 230 volt op de primaire klemmen staat, want een oude Grothe beltrafo hangt vaak aan een groep die om een andere reden uitgeschakeld is. Staat die spanning er wel en komt er aan de laagspanningskant niets uit, dan is de trafo op en is er niets aan te repareren. Zijn er losse draden die je niet thuis kunt brengen, laat dan de 230-voltzijde met rust en zoek aan de laagspanningskant uit welke aders naar de deur en naar de gong lopen. Houd die twee draden bij de deur even tegen elkaar: gaat de gong dan, dan werkt de trafo gewoon en zit de fout bij de drukker.
Hoe sluit ik een videodeurbel aan als de gong in het circuit hangt?
Je hebt twee keuzes. Wil je de gong kwijt, neem dan bij de gong beide draadjes los en dop ze af, of verbind ze met een lasklem door zodat het circuit naar de deur intact blijft. Wil je de gong houden, kijk dan of je deurbel een hulpstuk meelevert dat daarvoor bedoeld is, want anders zakt de spanning bij elke drukbeweging weg en herstart de camera. Bij een Eufy kun je de bedrade binnengong ook gewoon uitschakelen in het menu van de app.
Hoort een beltrafo te brommen en kost hij veel stroom?
Een zachte brom is normaal en hoort bij een transformator met een blikpakket dat licht meetrilt. Wordt de brom hard of gaat hij gepaard met warmte, dan is er sprake van overbelasting of een sluiting in de belkabel. Het verbruik in rust ligt bij moderne trafo's onder de watt en bij oude exemplaren rond de twee watt, dus je praat over een paar euro per jaar. Een oude trafo vervangen om die reden alleen verdient zich niet terug.
Wanneer je beter een vakman belt
Een beltrafo aansluiten is werk dat je met een uitgeschakelde groep en een beetje zorgvuldigheid prima zelf doet. Er zijn wel een paar momenten waarop je beter stopt en belt.
Het eerste is alles wat zich vóór de hoofdzekering afspeelt. Het verzegelde deel van de meterkast is eigendom van de netbeheerder en daar mag je niet aan komen, ook niet om er even een voeding af te tappen.
Het tweede is een installatie zonder aardlekschakelaar of met een groepenkast die duidelijk aan vervanging toe is. Zit er geen vrije groep, ontbreekt de invoerplaat, of hangt de bedrading er los bij, dan is een beltrafo bijplaatsen niet het echte werk dat er moet gebeuren.
Het derde is de situatie waarin je na het meten nog steeds niet weet welke draad wat doet. Vier zwarte aders zonder markering in een oude installatie kunnen van alles zijn, en dan is een half uur van een installateur met een goede meter goedkoper dan een doorgebrande deurbel. Datzelfde geldt als er buiten geboord moet worden op hoogte voor een nieuwe leiding naar de deurpost: werken op een ladder aan de gevel is geen klus om alleen te doen.
