Badkamer deur kiezen, omdraaien en vervangen
Een badkamerdeur moet drie dingen tegelijk doen: damp verdragen, genoeg lucht doorlaten voor de afzuiging en in een krappe ruimte niet in de weg draaien. Kies daarom een deur met een volle of vochtwerende vulling in plaats van een gewone honingraatdeur, houd 15 tot 20 millimeter vrij tussen de onderkant en de vloer, en bepaal de draairichting voordat de tegels zitten. Draait de deur nu de verkeerde kant op, dan hoef je zelden het hele kozijn te vervangen: in de meeste binnenkozijnen verplaats je de sponning en verzet je de scharnieren en de sluitplaat.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rolmaat en een lange waterpas of rei van 2 meter
- Schaafmachine of handschaaf voor het passend maken
- Cirkelzaag met geleiderail of een invalzaag voor het afkorten
- Multitool met vlakzaagblad voor het weghakken van de sponning
- Beitel van 20 en 32 mm, scherp
- Bovenfrees met scharniersjabloon, of een scherpe beitel en veel geduld
- Accuschroevendraaier met koppelinstelling
- Stiftboor of gatzaag van 22 mm voor de krukstift en de sluiting
- Deurspanner of een paar wiggen om de deur op hoogte te stellen
Materiaal
- Stompe of opdekdeur met een volle of vochtwerende vulling
- Drie scharnieren van 89 bij 89 mm, bij voorkeur roestvast
- Badkamerslot met vrij- en bezetsluiting
- Sponninglat van vurenhout of hardhout, 12 tot 18 mm dik
- Zelfklevend rubberen tochtprofiel voor in de sponning
- Grondverf en lak op waterbasis, geschikt voor vochtige ruimtes
- Acrylaatkit voor de aansluiting kozijn op stucwerk
- Sanitairkit voor de aansluiting kozijn op tegels
- Aluminium hoekprofiel of stucstop voor de kopse kant van een gipswand
Wat een deur in een badkamer te verduren krijgt
Van alle binnendeuren in huis staat die van de badkamer er het slechtst voor. Hij hangt dagelijks in warme damp, krijgt spatwater tegen de onderkant en moet ondertussen genoeg lucht doorlaten om de ruimte weer droog te krijgen. Wie de badkamer gaat verbouwen, doet er goed aan de deur meteen mee te nemen in het plan en niet pas te bestellen als de tegels al zitten.
De deur die in de meeste woningen hangt is een boarddeur met een honingraatvulling van karton. Die is licht en goedkoop, maar de HDF-huid zuigt vocht op zodra de lak aan de onderrand of aan de kopse kanten beschadigd is. Het resultaat is een deur die aan de onderkant gaat bollen en langs de zijkant gaat klemmen. Terugschuren helpt niet, want het karton binnenin is dan al opgezwollen.
Een deur met een volle vulling van tubespaan of een vochtwerende HDF-plaat houdt zich hier veel beter. Hij is zwaarder, dus je hangt hem aan drie scharnieren in plaats van twee. Wat de verschillen per deurtype betekenen voor je keuze in de rest van het huis, staat in ons overzicht over binnendeuren en hun beslag.
| Deurtype | Hoe hij zich houdt in damp | Waar hij goed werkt | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Boarddeur met honingraatvulling | Matig, zwelt op zodra de lak onderaan stuk is | Droge gangen en slaapkamers | Onderkant en kopse kanten volledig lakken, ook onzichtbaar |
| Vlakke deur met volle tubespaanvulling | Goed, vervormt nauwelijks | Badkamer, toilet, bijkeuken | Weegt 25 tot 35 kilo, dus drie scharnieren |
| Vochtwerende HDF-deur | Goed, de plaat is met vochtbestendige lijm geperst | Badkamers zonder mechanische afzuiging | Alleen zinvol als je hem ook echt rondom afwerkt |
| Massief hardhouten deur | Goed, mits geschilderd of gelakt | Oudere woningen met dikke kozijnen | Werkt met de seizoenen, laat 3 mm speling aan de sluitzijde |
| Kunststof of gecoate deur | Uitstekend, neemt geen vocht op | Natte ruimtes en gedeelde badkamers | Beperkt in maten, afkorten kan meestal niet |
| Glazen deur in een stalen frame | Uitstekend, geen vocht en geen krimp | Ruime badkamers waar licht binnen moet komen | Zwaar, het kozijn moet in massief hout of steen vastzitten |
| Schuifdeur langs de muur | Hangt af van het deurblad zelf | Krappe badkamers waar draairuimte ontbreekt | Sluit nooit luchtdicht, geluid en damp lekken naar de gang |
| Schuifdeur in de wand weggewerkt | Hangt af van het deurblad zelf | Nieuwbouw of een wand die je toch opnieuw opbouwt | De wand wordt hol, dus geen zware spullen aan die kant |
Lak een nieuwe deur eerst helemaal rond voordat je hem ophangt, inclusief de bovenkant, de onderkant en de uitfrezingen voor de scharnieren. Die vlakken zie je nooit meer terug en juist daar trekt het vocht naar binnen.
Badkamer deur naar binnen of naar buiten
Bijna elke badkamerdeur in Nederland draait naar binnen, en dat is zelden een bewuste keuze geweest. Het scheelde de bouwer ruimte in de gang. De vraag of de badkamer deur naar binnen of buiten hoort te draaien, komt daardoor meestal pas bij een verbouwing op tafel. In een badkamer van vier vierkante meter kost een naar binnen draaiende deur je precies de hoek waar je een wasmachine, een kast of een handdoekradiator kwijt wilde.
Naar buiten draaien heeft twee voordelen die zwaar wegen. Je wint de hele draaicirkel binnen, en als iemand in de badkamer onwel wordt of uitglijdt en tegen de deur komt te liggen, kun je er nog bij. Bij een naar binnen draaiende deur zit je in dat geval klem. Voor een badkamer die door oudere mensen gebruikt wordt, is dat het argument dat de doorslag geeft.
Er zit ook een keerzijde aan. Een deur die de gang in slaat, botst op een andere deur, op een radiator of op iemand die net langsloopt. Kijk daarom eerst wat er in de gang staat en of twee deuren elkaar kunnen raken. Hoe je precies bepaalt welke kant je deur nu op draait en welke aanduidingen fabrikanten gebruiken, leggen we uit bij de draairichting van een deur bepalen.
De vuistregel die wij aanhouden: is de badkamer kleiner dan vijf vierkante meter en is er in de gang ruimte, dan draait de deur naar buiten. Is de badkamer ruim genoeg om de deur binnen kwijt te kunnen zonder dat hij ergens tegenaan komt, dan is naar binnen prima en houd je de gang vrij.
Hoe je de draairichting benoemt
Ga aan de kant staan waar je de scharnieren ziet zitten. Zitten die aan je linkerhand, dan is het een linksdraaiende deur, in de handel meestal DIN links genoemd. Zitten ze rechts, dan is het DIN rechts. Bij het bestellen van een slot en een kruk maakt dat verschil, want een badkamerslot met vrij- en bezetsluiting heeft een dagschoot die je moet omkeren of die per uitvoering vastligt.
Draait de deur naar buiten, controleer dan of hij niet in een vluchtroute staat. Een deur die openstaat en de gang halverwege blokkeert, is bij een brandje of in het donker een echt probleem. Hang hem dan met de scharnieren aan de kant waar hij tegen de muur uitslaat.
De draairichting omdraaien zonder nieuw kozijn
Zit de deur eenmaal verkeerd om, dan lijkt een nieuw kozijn de logische stap. In de praktijk is dat bijna nooit nodig en vaak juist de duurste route. Bij tegel op tegel of bij een kozijn dat aan één zijde met het kozijn van de kamer ernaast is verbonden, krijg je het oude kozijn er niet uit zonder de tegels en het stucwerk mee te slopen.
Er zijn drie werkbare manieren, en ze verschillen vooral in hoeveel doorgang je overhoudt. De snelste is een sponninglat aan de andere zijde van het kozijn schroeven en de deur zoveel smaller schaven als die lat dik is. Je bent er in een middag mee klaar, maar je doorgang wordt een centimeter of twee smaller. In een badkamer waar je met een wasmand of een rollator doorheen moet, telt dat.
Netter is de bestaande sponning weghalen en een nieuwe maken. Je zaagt de opstaande rand met een multitool of een invalzaag weg tot het kozijnhout vlak is, schuurt de rest bij en schroeft aan de andere zijde een nieuwe lat op de juiste diepte. De doorgang blijft dan wat hij was en de deur hoeft niet versmald te worden. Reken op stof, op een dag werk en op bijwerken met plamuur en verf.
De derde route is het hele kozijn uit de muur nemen en 180 graden gedraaid terugzetten. Dat is aantrekkelijk als de badkamer toch helemaal op de schop gaat, maar in binnenkozijnen uit de jaren zestig zit de verbinding van stijl en bovendorpel meestal met een paar lange draadnagels dichtgezet. Die krijg je er zelden uit zonder het hout te splijten. Reken erop dat je het kozijn dan alsnog vervangt. Het uitnemen en terughangen van het deurblad zelf staat stap voor stap bij een deur afhangen en weer stellen.
| Aanpak | Wat je ervoor doet | Wat het je kost aan doorgang | Wanneer je hiervoor kiest |
|---|---|---|---|
| Sponninglat aan de andere zijde | Lat schroeven, deur smaller schaven, scharnieren en sluitplaat verzetten | 1,5 tot 2,5 cm smaller | Snel resultaat, doorgang is ruim genoeg |
| Sponning verplaatsen | Oude sponning wegzagen, kozijn vlak schuren, nieuwe lat monteren | Niets, de deur blijft op maat | Je wilt de volle doorgang houden |
| Kozijn 180 graden draaien | Kozijn uitnemen, keren, opnieuw stellen en afkitten | Niets | De badkamer gaat toch helemaal op de schop |
| Nieuw kozijn met nieuwe deur | Slopen, stellen, tegelwerk en stucwerk bijwerken | Vrij te kiezen, ook ruimer | Het oude kozijn is rot of de doorgang moet breder |
| Alleen scharnierzijde wisselen | Scharnieren en slotgat spiegelen, draairichting blijft gelijk | Niets | De deur slaat tegen de verkeerde muur open |
Wil je de doorgang breder maken, dan verandert het verhaal. Een kozijn verplaatsen of verbreden in een dragende wand vraagt om een latei en om een berekening van de belasting erboven. Dat is geen klus die je op gevoel doet, ook niet als de muur maar tien centimeter breder hoeft.
Maten, doorgang en draairuimte in een krappe badkamer
De meeste ergernis over een badkamerdeur komt niet van de deur maar van de ruimte eromheen. Een badkamer van anderhalve meter breed met een toilet van zestig centimeter diep laat negentig centimeter loopruimte over. Dat is precies de breedte van een gemiddelde deur, dus je kunt er langs, maar ruim is anders.
Meet daarom voordat je iets bestelt drie dingen: de dagmaat van het kozijn, de vrije loopruimte langs het sanitair en de draaicirkel van het deurblad in de ruimte zelf. Teken die draaicirkel met een potlood op de vloer voordat de tegels erin gaan. Een wastafel of een handdoekradiator die vijf centimeter in die cirkel steekt, betekent een deur die nooit meer helemaal open kan. Wat een prettige plek voor de wastafel is, lees je bij de juiste hoogte van een wastafel.
Bij een deur bestellen let je op het verschil tussen stomp en opdek. Een stompe deur valt vlak in de sponning en heeft rondom ongeveer drie millimeter speling nodig. Een opdekdeur heeft een rand die over het kozijn heen valt en past dus alleen in een opdekkozijn. Meet altijd het kozijn, nooit de oude deur, want die is in de loop der jaren vaak al bijgeschaafd.
| Wat je meet | Gangbare maat | Waar het over gaat |
|---|---|---|
| Breedte deurblad | 63, 68, 73, 78, 83 en 88 cm | In badkamers uit de jaren zestig zijn 63 en 68 cm heel gewoon |
| Hoogte deurblad | 201,5 cm standaard, 211,5 en 231,5 voor hoge kozijnen | Afkorten kan bij de meeste deuren maar een paar centimeter |
| Speling stompe deur | 3 mm aan de bovenkant en aan beide zijden | Te strak passend betekent klemmen zodra het vochtig wordt |
| Deurdikte | 38 tot 40 mm bij binnendeuren | Bepaalt de krukstift en de diepte van de slotuitsparing |
| Ruimte onder de deur | 15 tot 20 mm boven de vloerafwerking | Dit is de luchttoevoer voor de afzuiging, geen afwerkingsfout |
| Vrije loopruimte langs sanitair | 90 cm comfortabel, 60 cm echt het minimum | Bij een inbouwtoilet meet je vanaf de voorkant van de pot |
| Draaicirkel deurblad | Deurbreedte plus 5 cm vrij houden | Radiator, wastafel en afvalbak vallen hier vaak net in |
| Aantal scharnieren | 2 bij een lichte deur, 3 vanaf ongeveer 20 kilo | Een zware deur op twee scharnieren gaat op den duur hangen |
Is de badkamer zo krap dat de douchebak en de deur elkaar in de weg zitten, kijk dan eerst naar de wandopbouw voordat je aan de deur begint. Gipsplaten die je direct op de bestaande wand lijmt in plaats van op een metalstud-frame, winnen je zomaar vier tot zes centimeter over de hele lengte.
Mechanische ventilatie: badkamer deur open of dicht
Dit is de vraag waar de meeste misverstanden over bestaan. Een mechanische afzuiging in de badkamer trekt lucht weg via een ventiel in het plafond of de wand. Die weggetrokken lucht moet ergens vandaan komen, en dat is de spleet onder de deur. Zit die spleet dicht door een dikke mat, een tochtstrip of een te dik gelegde vloer, dan zuigt de ventilator tegen een gesloten ruimte in en verplaatst hij vrijwel niets.
Tijdens en vlak na het douchen houd je de deur dicht en zet je de afzuiging op de hoogste stand. De damp gaat dan naar buiten in plaats van de gang en de slaapkamers in. Zet je de deur meteen open, dan verspreidt het vocht zich door het hele huis en sla het neer op de koudste plek die het vinden kan. Dat is precies hoe je ergens anders schimmel op een plafond krijgt.
Laat de afzuiging daarna nog twintig tot dertig minuten doorlopen met de deur dicht. Pas als de spiegel weer helder is, mag de deur open om de laatste warmte te laten wegtrekken. In een badkamer zonder afzuiging, met alleen een raampje, draait het om: raam open en deur dicht tijdens het douchen, en daarna beide open om droog te blazen.
Een ventilator die op een schakelaar of een tijdklok zit, valt onder de regels voor elektra in natte ruimtes. Welke apparatuur waar mag hangen, staat bij stopcontacten en zones in de badkamer. Zolang de ruimte goed droog wordt, heb je ook minder kans op vocht dat achter de tegels kruipt, iets waar we bij de badkamer waterdicht maken verder op ingaan.
| Situatie | Deur open of dicht | Waarom |
|---|---|---|
| Douchen met mechanische afzuiging | Dicht, afzuiging op de hoogste stand | De damp gaat via het ventiel weg in plaats van door het huis |
| Eerste half uur na het douchen | Dicht, afzuiging blijft draaien | De ventilator werkt alleen als de spleet onder de deur vrij is |
| Spiegel is weer helder | Open | De restwarmte trekt weg en de ruimte droogt na |
| Badkamer met alleen een raampje | Deur dicht, raam open tijdens het douchen | Zonder afzuiging is het raam de enige uitgang voor de damp |
| Na het douchen zonder afzuiging | Raam en deur allebei open | Doorstroming droogt sneller dan een raam alleen |
| 's Nachts en overdag | Op een kier | De ruimte blijft dan op temperatuur zonder klam te worden |
| Was te drogen in de badkamer | Dicht met de afzuiging aan | Anders verdeel je het vocht over de rest van het huis |
| Vloerverwarming aan het opwarmen | Dicht | Met de deur open loopt de warmte weg naar de gang |
Plak nooit een tochtstrip rondom de badkamerdeur. Het lijkt logisch tegen kou en geluid, maar je sluit daarmee de enige luchttoevoer van de afzuiging af. De ruimte blijft klam, de spiegel beslaat langer en het vocht zoekt zijn weg in de voegen en het plafond.
Een badkamerdeur vervangen zonder het kozijn te slopen
In veruit de meeste gevallen kan het kozijn blijven zitten en vervang je alleen het deurblad. Dat scheelt je het slopen van tegels, het bijwerken van stucwerk en een week rommel. De voorwaarde is dat het kozijn nog haaks staat en dat het hout onderaan niet zacht is geworden.
Prik met een schroevendraaier in de onderste tien centimeter van beide kozijnstijlen. Zakt het gereedschap er zonder moeite in, dan zit er houtrot en heeft een nieuwe deur weinig zin. Een stukje kozijn aanzetten kan, maar dan moet je wel de tegels of de plint eromheen tijdelijk los kunnen krijgen.
Meet daarna de dagmaat van het kozijn op drie hoogtes: onderaan, halverwege en bovenaan. In oudere woningen verschilt dat zomaar acht millimeter. Werk met de kleinste maat en schaaf de deur op de plek waar hij aanloopt bij. Neem ook de scharnierposities over van de oude deur, want dan hoef je in het kozijn niets te frezen. Leg de oude en de nieuwe deur naast elkaar op twee schragen, met de sluitzijdes tegen elkaar, en teken de scharnieren over.
Een badkamerdeur krijgt een slot met vrij- en bezetsluiting. Dat is het rechthoekige kastje met een draaiknop aan de binnenzijde en een gleuf aan de buitenzijde, zodat je bij een ongeluk met een muntje of een schroevendraaier kunt ontgrendelen. Een gewone cilinder met een sleutel hoort hier niet, want die sleutel ligt op het moment dat je hem nodig hebt aan de verkeerde kant van de deur.
De aansluiting op tegels, gipswand en kozijn afwerken
De naad tussen kozijn en tegelwerk is de plek waar een verder keurige badkamer alsnog rommelig wordt. Tegel nooit strak tegen het kozijn aan, maar houd een naad van drie tot vijf millimeter vrij en vul die met sanitairkit. Hout werkt met de vochtigheid en tegels doen dat niet, dus een harde aansluiting scheurt binnen een jaar.
Eindigt een gipswand met een kopse kant tegen het kozijn, dan zie je de ruwe zaagsnede van de plaat. Een gewoon tegelprofiel is daar te klein voor, want dat is bedoeld voor de dikte van een tegel. Wat hier wel werkt is een aluminium hoekprofiel of een stucstop over de volle plaathoogte, die je vastzet en meeneemt in de tegellijm of het stucwerk. Bij een wand die je gaat afsmeren in plaats van betegelen, pak je dit mee tijdens het stucen van de badkamerwanden.
Voor het schilderwerk langs de kitrand geldt een volgorde die veel schelen: eerst schilderen, dan kitten. Verf hecht slecht op siliconenkit en de naad scheurt bij de eerste beweging van het kozijn. Moet je toch langs een bestaande kitrand werken, plak dan af met een fijn schilderstape met een lage kleeflaag en trek het eraf zolang de verf nog nat is. Op siliconenkit blijft gewoon schilderstape slecht plakken, dus druk de rand goed aan met je nagel.
De onderste dertig centimeter van het kozijn aan de douchezijde vangt het meeste spatwater en krijgt daardoor als eerste een witte waas. Neem dat stukje mee wanneer je kalkaanslag in de badkamer weghaalt, maar houd zure reinigers weg bij het hout en bij de kitnaad. Een vochtige doek en wat groene zeep doen daar meer goed dan een ontkalker.
Gebruik voor de aansluiting van kozijn op stucwerk acrylaatkit en voor de aansluiting van kozijn op tegels sanitairkit. Acrylaat kun je overschilderen en is dus prima langs een gestucte wand, maar in de spatzone bij de douche houdt hij het vocht niet.
Een klapperende of klemmende badkamerdeur oplossen
Een badkamerdeur die in de sponning klappert is bijna altijd een drukverschil. Staat er een raampje open en zuigt de afzuiging elders in huis, dan trekt de luchtstroom de deur telkens een paar millimeter uit de sponning en laat hem weer terugvallen. Het geluid komt dus niet van het slot, en een dranger is er niet voor nodig.
Begin bij de sluitplaat. In veel binnendeurkozijnen zit een plaat met een tongetje dat je met een tang of een brede schroevendraaier iets naar buiten kunt buigen. De dagschoot valt dan strakker in de kom en de deur heeft geen speling meer. Zit er een plaat zonder tongetje, dan kun je hem vaak een halve millimeter verzetten door de schroefgaten met een houten prop en wat lijm te vullen en opnieuw voor te boren.
Helpt dat niet, dan plak je een zelfklevend rubberprofiel in de sponning aan de sluitzijde, en alleen daar. Het rubber vangt de laatste speling op en dempt het geluid. Plak nadrukkelijk niet de hele sponning rond dicht, want dan blokkeer je de luchtstroom en pak je de afzuiging haar toevoer af. Een magneetsluiting in plaats van de gewone kom werkt ook, maar dan moet de deur wel exact vallen.
Klemt de deur juist, dan zit dat meestal aan de scharnierzijde of onderaan. Sluit de deur en kijk waar de spleet ongelijk wordt. Bij een deur die bovenaan aan de sluitzijde aanloopt, is het onderste scharnier vaak uitgesleten of zijn de schroeven losgetrokken. Vervang die schroeven door langere exemplaren die tot in het metselwerk achter het kozijn grijpen. Draait de badkamer op vloerverwarming, houd er dan rekening mee dat het deurblad daarboven droger wordt en iets kan gaan werken, zoals we uitleggen bij vloerverwarming in de badkamer.
Zo draai je een naar binnen draaiende badkamerdeur om
Deze volgorde geldt voor een stompe deur in een houten binnenkozijn waarbij de scharnierzijde en de sluitzijde gelijk blijven en alleen de sponning verhuist.
-
Controleer eerst wat er aan de andere kant gebeurt
Teken de nieuwe draaicirkel met potlood op de vloer van de gang en doe de deuren ernaast open. Botsen ze, of staat er een radiator in de weg, dan is de draairichting keren geen goede oplossing en kun je beter kijken naar een schuifdeur. Meet ook of de deur volledig tegen de gangmuur uit kan slaan.
-
Neem de deur eraf en haal het beslag eruit
Draai de deur van zijn scharnieren en leg hem op twee schragen. Haal de kruk, het slot en de sluitplaat eruit en bewaar de schroeven per onderdeel. Meet en noteer nu de hoogte van beide scharnieren en van de krukstift vanaf de onderkant van de deur, want die maten heb je straks in spiegelbeeld nodig.
-
Zaag de bestaande sponning weg
Zet een multitool met een vlakzaagblad of een invalzaag op de diepte van de sponning en zaag de opstaande rand in één gang weg over de volle hoogte. Werk daarna de laatste millimeters bij met een scherpe beitel, plat gehouden, tot de kozijnstijl helemaal vlak is. Controleer met een rei of er geen bolling in staat.
-
Monteer de nieuwe sponninglat aan de andere zijde
Schroef een rechte lat op de plek waar de deur straks tegenaan komt. De diepte bepaal je door de deur er even tegenaan te zetten: het deurblad moet gelijk liggen met de kozijnrand aan de kant waar hij dichtvalt. Voorboor de lat en schroef om de dertig centimeter, zodat hij nergens bol gaat staan.
-
Frees de scharnieren in spiegelbeeld uit
Zet de scharnieren op dezelfde hoogtes als voorheen, maar dan aan de andere zijde van het kozijn en aan de andere kant van de deur. Gebruik een bovenfrees met sjabloon of steek de uitsparing met een beitel. Boor voor in het kozijn en gebruik schroeven van minstens 60 millimeter, zodat ze in het hout achter de stijl grijpen.
-
Verplaats het slot en de sluitplaat
Steek de nieuwe slotuitsparing in de andere zijde van de deur en draai de dagschoot om, zodat de schuine kant naar de sluitzijde wijst. Frees de sluitplaat in het kozijn op precies dezelfde hoogte als de dagschoot. Hang de deur op en probeer of hij zonder duwen dichtvalt voordat je de laatste schroeven aandraait.
-
Werk de oude uitsparingen dicht en schilder bij
Vul de oude scharnier- en slotgaten met houtvulmiddel of met ingelijmde stukjes hout, en schuur na droging vlak. Grond de kale plekken, kit de aansluiting op de tegels opnieuw af en lak het kozijn in twee dunne lagen. In de badkamer gebruik je een lak die tegen vocht kan en die je goed kunt schoonmaken.
-
Stel de spleet onder de deur opnieuw af
Meet na het ophangen of er nog 15 tot 20 millimeter vrij is tussen de onderkant van de deur en de vloerafwerking. Is dat minder, bijvoorbeeld doordat er een nieuwe tegelvloer in ligt, kort de deur dan onderaan af. Bij een boarddeur kan dat maar twee tot drie centimeter, want daaronder zit alleen nog de kartonnen vulling.
Voordat je een badkamerdeur bestelt of ophangt
Uit de praktijk
Een deur uit 1965 die de badkamer in draaide
In een woning uit het midden van de jaren zestig hing een stompe badkamerdeur die naar binnen draaide en daarmee de enige hoek blokkeerde waar de wasmachine kon staan. Het idee was eerst om het hele kozijn eruit te halen en gekeerd terug te zetten. Bij het losmaken bleek dat aan één zijde tegel op tegel was geplakt en dat het kozijn aan de andere zijde was doorgekoppeld met dat van de slaapkamer ernaast.
Wat er toen gebeurde: het kozijn bleef zitten en alleen de sponning verhuisde. De opstaande rand ging er met een multitool af, de stijlen werden vlak geschuurd en aan de gangzijde kwam een vurenlat van vijftien millimeter. De scharnieren en de sluitplaat werden gespiegeld, de oude uitsparingen dichtgezet met ingelijmde stukjes hout. De doorgang bleef daarmee even breed als voorheen, wat met de eerste optie, een lat plus de deur smaller schaven, twee centimeter had gekost.
Een deur die de hele dag in de sponning klapperde
In een badkamer met een raampje dat vrijwel altijd op een kier stond, klapperde de deur onophoudelijk in de sponning. De scharnieren waren niet verstelbaar, het slot evenmin en de sluitplaat had geen tongetje om bij te buigen. Een dranger wilde de bewoner er niet aan hebben. Het deurblad was een boarddeur met honingraatvulling, dus een ventilatierooster erin frezen viel ook af.
De oplossing zat in twee kleine ingrepen. De sluitplaat werd een halve millimeter verzet: schroefgaten dichtlijmen met houten propjes, opnieuw voorboren en de plaat iets naar de sponning toe schroeven. Daarna kwam er een zelfklevend rubberprofiel in de sponning, alleen aan de sluitzijde, zodat de spleet onder de deur vrij bleef voor de afzuiging. Het klapperen was daarmee weg en de deur viel weer zacht dicht.
Een douchebak die niet paste door de bestaande deur
Bij een klein appartement moest de badkamer opnieuw ingedeeld worden, maar de gewenste douchebak paste niet als de nieuwe voorzetwand op een metalstud-frame zou komen. Met profielen van vijftig millimeter plus gipsplaat verdween er bijna zeven centimeter, en precies die centimeters had de deur nodig om nog te kunnen draaien.
Wat hier werkte was de gipsplaten rechtstreeks op de bestaande wand lijmen met gipslijm in klodders, in plaats van eerst een frame te stellen. De wand werd daarmee ruim vier centimeter dunner. Op de plek waar de douchebak tegen de wand kwam, werd extra gelijmd zodat de plaat daar volvlaks ondersteund is en de tegels later niet gaan werken. De kopse kant van de plaat bij het kozijn kreeg een aluminium hoekprofiel over de volle hoogte, want een tegelprofiel alleen dekt de zaagsnede niet.
Een deuronderkant die bol ging staan
Een nog geen vier jaar oude badkamerdeur stond aan de onderrand duidelijk bol en klemde aan de sluitzijde. De deur was destijds afgekort om over een nieuwe tegelvloer te passen, maar de verse zaagsnede was nooit gelakt. Het spatwater van de douche en de dweil trokken in de HDF-huid en in de kartonnen vulling erachter.
Terugschuren had geen zin, want het materiaal binnenin was al opgezwollen en droogde niet meer terug. De deur werd vervangen door een blad met een volle tubespaanvulling, dat vooraf rondom in de grondverf en twee lagen lak is gezet, inclusief de onderkant en de scharnieruitsparingen. Bij het ophangen bleef er twintig millimeter vrij tussen de deur en de tegels, wat tegelijk de luchttoevoer voor de afzuiging op orde bracht.
Veelgemaakte fouten
De deur naar buiten laten draaien zonder de gang te bekijken
Ruimte winnen in de badkamer is een goede reden, maar een deur die de gang in slaat kan een andere deur raken, een radiator schampen of iemand die net langsloopt tegen het hoofd komen. Teken de draaicirkel met potlood op de vloer en doe alle deuren in de gang tegelijk open voordat je begint.
Een tochtstrip rondom de badkamerdeur plakken
Het lijkt de oplossing tegen tocht en geluid, maar de spleet onder de deur is de luchttoevoer van de mechanische afzuiging. Sluit je die af, dan trekt de ventilator tegen een dichte ruimte in en verplaatst hij bijna niets meer. De badkamer blijft klam en het vocht zoekt de koudste plek op.
Een boarddeur te ver afkorten voor een nieuwe vloer
In een deur met honingraatvulling zit onderaan maar een houten regel van drie tot vijf centimeter. Zaag je er meer af, dan open je de kartonnen vulling en heb je een deur die vocht opzuigt als een spons. Meer dan twee tot drie centimeter afkorten betekent in de praktijk een nieuwe deur.
De onderkant en de kopse kanten niet lakken
Dit is de meest gemaakte fout bij badkamerdeuren en tegelijk de duurste. De vlakken die je nooit ziet, zijn precies de plekken waar spatwater en dweilwater naar binnen trekken. Een deur die aan de onderrand bol gaat staan, krijg je nooit meer vlak, ook niet met schuren of persen.
Tegels strak tegen het kozijn aanzetten
Hout werkt met de vochtigheid en tegels doen dat niet. Zonder naad tussen de tegel en het kozijn scheurt de aansluiting binnen een jaar en loopt er water achter de tegels. Houd drie tot vijf millimeter vrij en vul die naad met sanitairkit, niet met tegellijm of voegmiddel.
Een cilinderslot met sleutel op de badkamerdeur zetten
Op het moment dat er iemand in de badkamer onwel wordt, ligt die sleutel gegarandeerd aan de verkeerde kant van de deur. Een slot met vrij- en bezetsluiting laat zich van buitenaf met een muntje of een platte schroevendraaier ontgrendelen en kost nauwelijks meer.
De nieuwe deur op de oude deur meten
Een deur die er twintig jaar in hangt, is vaak al een paar keer bijgeschaafd omdat hij klemde. Bestel je op die maat, dan komt de nieuwe deur te klein binnen en zit je met een spleet die je niet meer dichtkrijgt. Meet de dagmaat van het kozijn, op drie hoogtes.
Over de kitrand tussen kozijn en tegel schilderen
Verf hecht slecht op siliconenkit en de verffilm scheurt bij de eerste beweging van het kozijn. Schilder eerst het kozijn helemaal af en breng de kitrand daarna aan. Moet je toch langs bestaande kit werken, plak dan af met een fijn tape met lage kleefkracht en trek het los terwijl de verf nog nat is.
Veelgestelde vragen
Moet een badkamer deur naar binnen of naar buiten draaien?
Er is geen voorschrift dat het voor je bepaalt, het is een afweging. Naar buiten draaien wint je de hele draaicirkel binnen en je komt er nog bij als iemand achter de deur onwel wordt of uitglijdt. Naar binnen draaien houdt de gang vrij en voorkomt botsingen met andere deuren. Wij kiezen bij een badkamer kleiner dan vijf vierkante meter voor naar buiten, mits de gang dat toelaat.
Welke deur voor de badkamer gaat het langst mee?
Een deur met een volle vulling van tubespaan of een vochtwerende HDF-plaat, rondom afgelakt. De standaard boarddeur met honingraatvulling is niet gemaakt voor damp: zodra de lak aan de onderkant of aan een kopse kant beschadigd raakt, trekt vocht in de plaat en gaat de deur bollen. Een kunststof of gecoate deur is nog beter bestand tegen vocht, maar die kun je vaak niet afkorten en de maten zijn beperkt.
Moet ik bij mechanische ventilatie in de badkamer de deur open of dicht doen?
Tijdens en direct na het douchen doe je de deur dicht en zet je de afzuiging op de hoogste stand. De damp verdwijnt dan via het ventiel naar buiten in plaats van door het hele huis. Laat de afzuiging nog twintig tot dertig minuten doorlopen met de deur dicht, en zet hem daarna pas open. Voorwaarde is wel dat de spleet onder de deur vrij is, want dat is de enige luchttoevoer.
Hoeveel ruimte moet er onder een badkamerdeur zitten?
Reken op 15 tot 20 millimeter tussen de onderkant van de deur en de afgewerkte vloer. Dat is geen slordigheid maar de doorstroomopening voor de afzuiging. Leg je een nieuwe tegelvloer of een dikke mat, dan verdwijnt die opening ongemerkt en werkt de ventilatie een stuk minder. Kort de deur in dat geval af, of vervang hem als er te weinig hout onderaan overblijft.
Kan ik de draairichting van een stompe deur omdraaien?
Ja, en meestal zonder het kozijn te vervangen. Je haalt de bestaande sponning weg, maakt de kozijnstijlen vlak en schroeft aan de andere zijde een nieuwe sponninglat. Daarna spiegel je de scharnieren, het slot en de sluitplaat. Wil je snel klaar zijn, dan schroef je alleen een lat aan de andere kant en schaaf je de deur twee centimeter smaller, maar dan verlies je die breedte in de doorgang.
Kan ik het kozijn 180 graden gedraaid terugzetten?
Technisch kan het, maar het risico is groot. In binnenkozijnen uit de jaren zestig zijn de stijlen en de bovendorpel meestal met een paar lange draadnagels vastgezet en dat hout splijt bij het uitnemen. Zit er ook nog tegel op tegel tegenaan of grenst het kozijn aan dat van een andere kamer, dan sloop je meer dan je lief is. Doe dit alleen als de badkamer toch helemaal op de schop gaat.
Kan ik alleen de deur van de badkamer vervangen en het kozijn laten zitten?
In de meeste gevallen wel. Controleer eerst of de onderste tien centimeter van beide kozijnstijlen nog hard is door er met een schroevendraaier in te prikken. Is het hout zacht, dan zit er rot en moet dat eerst aangezet worden. Meet daarna de dagmaat op drie hoogtes, werk met de kleinste maat en neem de scharnierposities over van de oude deur, dan hoef je in het kozijn niets te frezen.
Waarom klappert mijn badkamerdeur in de sponning?
Dat is bijna altijd een drukverschil, niet een defect slot. Met een raampje open en een afzuiging die elders in huis trekt, wordt de deur telkens een paar millimeter uit de sponning gezogen en valt hij terug. Buig het tongetje van de sluitplaat iets naar buiten of verzet de plaat een halve millimeter, en plak eventueel een rubberprofiel in de sponning aan de sluitzijde. Laat de spleet onder de deur wel open.
Welk slot hoort er op een badkamerdeur?
Een slot met vrij- en bezetsluiting: een draaiknop aan de binnenkant en een gleuf aan de buitenkant waarmee je met een muntje of een platte schroevendraaier kunt ontgrendelen. Een gewoon cilinderslot met een sleutel hoort hier niet, want die sleutel ligt bij een noodgeval altijd aan de andere kant. Let bij het bestellen op de doornmaat, de krukstiftafstand en of het slot bij jouw draairichting past.
Is een schuifdeur een goed idee in een kleine badkamer?
Voor de ruimte is het de beste oplossing die er is, want je hebt geen draaicirkel meer nodig. De keerzijde is dat een schuifdeur nooit luchtdicht sluit: geluid en damp lekken langs de randen naar de gang. In een badkamer met een goede afzuiging valt dat mee, zonder afzuiging niet. Een deur die in de wand wegschuift betekent bovendien een holle wand waar je niets zwaars aan kunt ophangen.
Hoe werk ik de kopse kant van een gipswand bij het kozijn af?
Met een aluminium hoekprofiel of een stucstop over de volle hoogte van de plaat. Een tegelprofiel is hiervoor te ondiep, want dat is gemaakt voor de dikte van een tegel en dekt de zaagsnede van de gipsplaat niet. Zet het profiel vast voordat je gaat lijmen en neem het mee in de tegellijm of in de stuclaag, zodat er één rechte lijn ontstaat tegen het kozijn aan.
Moet ik de badkamerdeur dicht houden bij vloerverwarming?
Tijdens het opwarmen wel, want elektrische vloerverwarming van rond de 150 watt per vierkante meter is meestal bedoeld als comfortverwarming en niet om een ruimte met een open deur op temperatuur te krijgen. Met de deur open loopt de warmte naar de gang en moet je de temperatuur zo hoog zetten dat de tegels onaangenaam warm worden. Na het douchen laat je eerst de afzuiging het werk doen en zet je de deur daarna pas op een kier.
Wanneer je beter een vakman belt
Een deur vervangen, een sponning verplaatsen of een sluitplaat verzetten is werk dat je met wat gereedschap en geduld zelf doet. Er zijn drie punten waarop wij zouden stoppen en iemand erbij halen.
Het eerste is een doorgang die breder of hoger moet. Zodra je het metselwerk boven of naast het kozijn aanraakt, is de vraag of die wand draagt en welke latei erboven hoort. Dat is een berekening, geen inschatting, en een verkeerde keuze zie je pas terug als er scheuren in de wand erboven komen.
Het tweede is een kozijn dat er echt uit moet in een badkamer met tegel op tegel of met een doorgekoppeld kozijn naar de kamer ernaast. Daar sloop je vrijwel altijd meer dan je vooraf denkt, en het herstellen van tegelwerk en stucwerk kost meer dan het kozijn zelf. Een timmerman die dit vaker doet, kan het kozijn vaak in delen uitnemen zonder de tegels te raken.
Het derde is een mechanische afzuiging die niet naar behoren trekt terwijl de spleet onder de deur vrij is. Dan zit het probleem in het kanaal, in de ventilatiebox of in de inregeling van de ventielen in de rest van de woning, en dat meet een installateur door. Wat je aan de deur doet, verandert daar niets aan. Hoe de rest van de vochthuishouding in de ruimte samenhangt, lees je in ons overzicht over badkamers onderhouden en verbouwen.