Tochtstrip voordeur plaatsen zonder dat de deur gaat klemmen
Een tochtstrip bij de voordeur hoort in de sponning van het kozijn en niet op de kopse kant van de deur, want daar gaat hout werken en klemt de deur binnen een seizoen. Meet eerst de kier op drie hoogtes en kies daarna pas een profiel: onder de 3,5 millimeter een E-profiel, tot 5 millimeter een P-profiel en daarboven een D-profiel of een aluminium tochtprofiel met rubber flap. Sluit de deur na het plaatsen te zwaar, dan vijl je de sluitplaat een tot twee millimeter ruimer of draai je de rolnokken van de meerpuntssluiting een slag terug, in plaats van de strip er weer af te trekken.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rolmaat en potlood
- Kneedgum en een stukje huishoudfolie om de kier te meten
- Schuifmaat of een liniaal met millimeterverdeling
- Scherpe schaar en een afbreekmes
- Fijne platte vijl voor de sluitplaat
- Schroevendraaier of accuschroevendraaier met korte bit
- Tacker of een lichte hamer voor aluminium profielen
- Combinatietang en nijptang
- Drevel om achtergebleven nietjes weg te tikken
- IJzerzaagje of een blikschaar om aluminium profiel op maat te maken
- Inbussleutel van 4 mm voor rolnokken van een meerpuntssluiting
Materiaal
- Zelfklevend EPDM-profiel in E, P of D-vorm
- Aluminium tochtprofiel met rubber flap voor houten sponningen
- Schroefjes 2,5 x 16 mm of nietjes van 8 tot 10 mm
- Borstelprofiel of automatische valdorpel voor de onderkant
- Tochtborstel voor de binnenklep van de brievenbus
- Sleutelgatrozet met klepje
- Spiritus of ontvetter en schone doeken
- Verf of grondlak om de sponning bij te werken
Waar de tocht langs je voordeur vandaan komt
Tocht bij de voordeur voelt als één groot probleem, maar het komt bijna altijd uit een handvol aanwijsbare kieren. De naad tussen deur en kozijn aan de slotzijde, de spleet onder de deur, de brievenbus en het sleutelgat leveren samen het grootste deel. Welke van die plekken bij jou de boosdoener is, bepaalt welk profiel je koopt, dus dat zoek je eerst uit. De rest van het werk aan deuren en deurbeslag vind je bij elkaar op de overzichtspagina.
De simpelste test doe je op een winderige dag met een natte hand. Ga langzaam langs de hele naad en je voelt precies waar de lucht binnenkomt. Wil je het nauwkeuriger, houd dan een brandend theelichtje of een stokje wierook op tien centimeter van de kier en kijk waar de vlam of de rook wegtrekt.
De papiertest zegt iets anders, namelijk of de deur ergens wel aanligt. Klem een vel papier tussen deur en kozijn, draai de deur op slot en trek. Glijdt het vel er zonder weerstand uit, dan ligt de deur daar niet tegen de aanslag en helpt een strip pas als hij dik genoeg is om dat gat te vullen.
In de praktijk zit de meeste tocht aan de slotzijde en niet aan de scharnierzijde. Dat is logisch: de scharnieren trekken de deur aan hun kant permanent tegen het kozijn, terwijl het slot maar op één of drie punten aandrukt. De deur staat aan de slotzijde dus altijd iets losser, en precies dat verschil voel je op je enkels.
| Waar de tocht zit | Hoe je het vaststelt | Wat er meestal moet gebeuren |
|---|---|---|
| Slotzijde van de deur | Natte hand of vlammetje langs de naad, papier glijdt er los uit | Zelfklevend EPDM-profiel in de sponning en de sluitplaat bijstellen |
| Scharnierzijde | Tocht ook bij de bovenste en onderste scharnier voelbaar | Dun E-profiel in de sponning, eerst de scharnieren controleren |
| Onder de deur | Je voelt koude luchtstroom over de vloer, licht zichtbaar onder de deur | Borstelprofiel, rubber flapstrip of een automatische valdorpel |
| Brievenbus | Klep klappert of blijft op een kier staan | Binnenklep met tochtborstel of een tochtklep aan de binnenzijde |
| Sleutelgat of cilinder | Duidelijke luchtstroom recht uit het gat | Rozet met scharnierend klepje |
| Bovenlicht boven de deur | Tocht komt van boven, kit of beglazingsrubber is verdroogd | Beglazing opnieuw afdichten of het bovenlicht dichtzetten |
| Aansluiting kozijn op metselwerk | Tocht blijft voelbaar met de deur open, naast het kozijn | Kitnaad of purschuim vernieuwen, een tochtstrip doet hier niets |
Doe de rondgang op een dag met wind, het liefst met de mechanische ventilatie op de hoogste stand. De onderdruk in huis trekt de buitenlucht dan door elke kier naar binnen en kleine lekken worden ineens goed voelbaar.
Meet de kier voordat je een profiel koopt
De meeste mislukte tochtstrips zijn gewoon de verkeerde maat. Een profiel dat te dun is raakt de deur niet en doet dus niets, een profiel dat te dik is zorgt ervoor dat de deur niet meer in het slot valt. Meten kost vijf minuten en scheelt een tweede ritje naar de bouwmarkt.
De handigste methode gaat met kneedgum. Rol een balletje, wikkel het losjes in een stukje huishoudfolie zodat het niet aan de lak plakt, druk het in de sponning en trek de deur dicht. Het platgedrukte balletje meet je daarna met een schuifmaat en dat is precies je kierbreedte. Herhaal dat onderaan, halverwege en bovenaan, want een kier is zelden over de hele hoogte gelijk.
Verschilt de bovenkant meer dan twee millimeter van de onderkant, dan hangt de deur scheef of is het kozijn gaan werken. Je mag dan gerust twee diktes gebruiken: een P-profiel op de ruime helft en een E-profiel op de smalle helft. Dat is netter dan overal het dikste profiel plakken en de deur met kracht dichtduwen. Welk kozijn je hebt speelt ook mee, want hout, kunststof en aluminium vragen elk een andere bevestiging, en daarover lees je meer bij ramen, deuren en kozijnen.
| Type profiel | Geschikte kierbreedte | Waar het thuishoort | Hoe lang het meegaat |
|---|---|---|---|
| Schuimband van PU | 1 tot 3 mm | Noodoplossing binnen, nooit aan de buitenzijde | 1 tot 2 seizoenen |
| E-profiel van EPDM | 1 tot 3,5 mm | Smalle, gelijkmatige kier in de sponning | 5 tot 10 jaar |
| P-profiel van EPDM | 2 tot 5 mm | De maat die bij de meeste voordeuren past | 5 tot 10 jaar |
| D-profiel van EPDM | 3 tot 7 mm | Ruime of ongelijke kier, oudere kozijnen | 5 tot 10 jaar |
| Aluminium tochtprofiel met rubber flap | 3 tot 8 mm | Houten sponning van een buitendeur of raamkozijn | 15 jaar en meer |
| Borstelprofiel | 4 tot 12 mm | Onderkant van de deur en oneffen vloeren | 5 tot 10 jaar |
| Kliprubber in een groef | Vast per systeem | Kunststof en aluminium kozijnen | 10 tot 15 jaar |
| Automatische valdorpel | Tot ongeveer 20 mm | Deur die over tapijt of een vloerverwarmingsvloer draait | 10 jaar en meer |
Tochtstrip op de zijkant van de voordeur
Een tochtstrip aan de zijkant van de voordeur hoort in de sponning van het kozijn, tegen het vlak waar de deur op aanslaat. Daar wordt het rubber bij het sluiten netjes platgedrukt en zie je er met de deur open bijna niets van. Zoek de binnenhoek van de sponning op, de hoek die je ziet als de deur openstaat, en plak het profiel daar in de lengte tegen de aanslag.
Op de kopse kant van de deur zelf plakken is de klassieke misser. Hout werkt met de seizoenen, dus een deur die in augustus perfect sluit is in november een halve millimeter dikker en klemt dan met strip en al in het kozijn. Op de voorzijde van de deur plakken lost dat op, maar dan kijk je bij elke opening tegen een rubberrand aan en dat is geen gezicht.
Er is nog een misverstand dat we vaak tegenkomen: de brede rubberstrip die onder aan de deur hoort, met een aluminium rail en een flexibele flap, aan de zijkanten monteren. Dat werkt niet. Die flap is gemaakt om over een vloer of dorpel te vegen, niet om tussen twee vlakken geklemd te worden. Aan de zijkant wordt hij bij elke sluitbeweging omgevouwen en scheurt hij binnen een winter los. Aan de scharnierzijde is meestal maar weinig ruimte, dus daar volstaat een dun E-profiel of een vlakke zelfklevende kierdichting. Welke kant de deur opendraait bepaalt aan welke zijde van het kozijn je moet zijn, en hoe je dat vaststelt lees je bij welke kant je deur opendraait.
Werk per stijl met één doorlopende lengte en knip niet in stukjes. Elk naadje is een plek waar lucht doorheen kruipt en waar het profiel als eerste loslaat. Begin bovenaan, druk het profiel met je duim aan terwijl je naar beneden werkt, en trek de strip daarbij niet strak. Uitgerekt rubber krimpt na een paar weken terug en laat dan onderaan een gat van een centimeter achter.
Tochtstrip aan de buitenkant van de voordeur
Een tochtstrip aan de buitenkant van de voordeur is iets anders dan een profiel in de sponning. Je dekt hier de kier van buitenaf af, zodat wind niet meer recht in de naad kan blazen en slagregen er niet in loopt. De meest gebruikte oplossing is een aluminium afdekstrip, in de handel bekend als anti-inbraakstrip of secustrip, die met de meegeleverde schroeven wordt gemonteerd en meteen een stuk extra inbraakwerendheid oplevert.
Let op de uitvoering. Bij een naar binnen draaiende deur komt de strip op het kozijn en valt hij over de kier heen. Bij een naar buiten draaiende deur komt hij juist op de deur. De verkeerde variant kopen betekent dat de deur na montage niet meer open kan, dus controleer dat in de winkel en niet op de stoep.
Voor alles wat buiten zit geldt dat het materiaal tegen UV en regen moet kunnen. Schuimband van polyurethaan is daar niet tegen bestand en ligt na één zomer als grijze kruimels op de drempel. Neem zwart EPDM of silicone, dat blijft ook bij min tien graden soepel. Zelfklevend werk buiten hecht alleen op een schone, droge, vetvrije en volledig doorgeharde ondergrond bij minstens tien graden. Twijfel je daaraan, kies dan een geschroefd of genageld aluminium profiel, want dat blijft ook zitten als de lijmlaag het opgeeft.
Een buitendeur die met een klap dichtwaait vernielt zowel het profiel als de scharnieren. Staat je deur vaak open tijdens het klussen of het uitladen van boodschappen, dan is een windhaak die de deur vasthoudt een kleine investering die je nieuwe tochtstrip jaren scheelt.
Boor bij een kunststof of aluminium deur nooit zomaar in het blad. Daar zitten sluitstangen, isolatievulling en soms bekabeling voor een elektrisch slot achter. Monteer een buitenstrip op het kozijn of gebruik de gaten die de fabrikant heeft voorzien.
De deur sluit te zwaar na het plaatsen
Dit is de meest voorkomende teleurstelling: het profiel zit erin, de tocht is weg, maar de deur moet met een duw dicht en de sleutel gaat maar met moeite rond. Trek de strip er dan niet meteen weer af, want het probleem zit meestal in het slot en niet in het rubber.
Kijk eerst waar het knelt. Doe de deur langzaam dicht en let op de plek waar hij tegenhoudt. Zit de weerstand pas op de laatste twee millimeter en hoor je het slot niet inklikken, dan komt de dagschoot te vroeg tegen de sluitplaat. Vijl de sluitkom in de sluitplaat één tot twee millimeter ruimer met een fijne platte vijl, en doe dat in stappen: vijlen, proberen, vijlen, proberen. Twee millimeter is bij een gewoon insteekslot vaak al genoeg. Vergeet daarna niet de opening voor de nachtschoot in dezelfde mate ruimer te maken, anders sluit de deur wel maar kun je hem niet meer op slot draaien.
Heeft je deur een meerpuntssluiting met rolnokken, dan hoef je helemaal niet te vijlen. Die nokken zijn excentrisch en je draait ze met een inbussleutel van 4 millimeter een kwartslag, waarmee je de aandruk van de hele deur in één keer verzet. Dat is de nette oplossing en je kunt hem later gewoon terugdraaien.
Wringt de deur in de scharnieren als je hem verder dichtduwt, dan is er iets anders aan de hand. De deur hangt dan scheef of de scharnieren zijn niet vlak ingelaten, en dat los je niet op met een strip. Verstelbare scharnieren draai je bij, klassieke scharnieren onderleg je met een plaatje karton om de deur een fractie in de sponning te verschuiven. Hoe je dat aanpakt staat bij de deur opnieuw afhangen en stellen. Zakt de klink door en komt de dagschoot daardoor niet meer helemaal terug, dan zit het probleem in het beslag en helpt de deurklink vervangen meer dan wat dan ook.
Geef het daarna een paar weken de tijd. Zelfklevend schuim en ook EPDM zetten zich in het begin iets, dus een deur die aanvankelijk een duwtje nodig heeft valt na een maand vaak vanzelf in het slot. Een deur die je met je schouder dicht moet drukken is echter te strak afgesteld en dat trekt op termijn de strip los en belast het slot.
Vijl de sluitplaat niet ruimer dan nodig. Elke millimeter extra geeft speling, waardoor de deur bij wind gaat klapperen en de inbraakwerendheid afneemt. Vijl in stappen van een halve millimeter en stop zodra de deur soepel in het slot valt.
Aluminium tochtprofielen vervangen
Een tochtstrip van de voordeur vervangen is zelden een kwestie van er een nieuwe overheen plakken. In houten kozijnen van de jaren zeventig en tachtig zit vaak een aluminium tochtprofiel met een rubber flap, in de sponning geschoten met nietjes. Na dertig jaar is de flap hard en gescheurd en sluit hij nergens meer aan. Zo'n profiel is uitstekend te vervangen, en omdat je de sponning dan toch open hebt liggen is het meteen het moment om te schilderen.
Verwijderen doe je niet met kracht maar met beleid. Maak in een hoek een beginnetje met een beitel of een brede schroevendraaier, pak het opgetilde uiteinde met een combinatietang en trek het profiel in de lengterichting van het kozijn af. De nietjes komen in de regel gewoon mee. Wat blijft steken trek je eruit met een nijptang of tik je met een drevel net onder het houtoppervlak weg. Zijwaarts wrikken splijt de sponningrand en dat wil je nou juist voorkomen.
Vul de nietgaatjes, schuur de sponning licht en zet hem in de grondverf voordat het nieuwe profiel erop gaat. Voor de bevestiging heb je drie keuzes. Nieten met een tacker gaat het snelst, spijkertjes met een hamer is monnikenwerk waarbij één misslag een deuk in je kozijn geeft, en schroefjes van 2,5 x 16 millimeter duren het langst maar laten zich bij de volgende schilderbeurt zo weer uitdraaien.
Koop het profiel op gevoel. Er wordt bij doe-het-zelfzaken veel afdichtingsrubber verkocht dat al uit de verpakking keihard is, en een harde flap dicht niets af maar tilt de deur alleen maar op. Knijp het rubber tussen duim en wijsvinger: het hoort zacht te zijn en direct terug te veren. Let ook op de kleur in verband met de verf. De grijze kunststof flappen zijn vaak niet geschikt voor watergedragen verf, de zwarte rubberflappen wel, en dat staat alleen in de verwerkingsvoorschriften die je van de website van de fabrikant moet halen. Zit je in een VVE waar nieuwe kozijnen geen optie zijn, dan bestaan er renovatieprofielen die precies over de gangbare bestaande maat passen, zodat je de sponning niet hoeft aan te passen.
| Manier van bevestigen | Waar het geschikt is | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|---|
| Nieten met een tacker, 8 tot 10 mm | Houten sponning | Snel en vlak, geen uitstekende kopjes | Je hebt een tacker nodig en verwijderen kost meer moeite |
| Spijkertjes met een hamer | Houten sponning | Geen extra gereedschap nodig | Traag, en één misslag geeft een deuk in het kozijn |
| Schroefjes 2,5 x 16 mm | Houten sponning | Er weer uit te draaien bij de volgende schilderbeurt | Duurt langer, kopjes moeten netjes verzonken |
| Zelfklevend EPDM | Aluminium en kunststof kozijnen, gladde sponningen | Geen gaten in het kozijn, in tien minuten gedaan | Hecht alleen op schoon, droog en vetvrij werk boven 10 graden |
| Kliprubber in de groef | Kunststof en aluminium kozijnen met een rubbergroef | Precies passend en per meter te vervangen | Alleen het bijbehorende merkprofiel past in de groef |
Verf nooit over het afdichtrubber heen. Verf onttrekt de weekmakers aan het rubber, waardoor het verhardt en scheurt en binnen een seizoen niets meer afdicht. Plak de flap af met schilderstape of draai het profiel er tijdens de schilderbeurt gewoon uit.
De onderkant van de deur en de dorpel
Onder de deur zit meestal de grootste kier en dat is ook de tocht die je het duidelijkst voelt, want koude lucht zakt en stroomt over de vloer je hal in. Meet de ruimte tussen deurblad en vloer op drie punten: links, midden en rechts. Een vloer ligt zelden waterpas en een deurblad hangt zelden helemaal recht.
Zit er meer dan vijf millimeter verschil tussen links en rechts, dan valt een stugge rubberflap af. Die hangt aan de ene kant los en sleept aan de andere kant over de vloer, waardoor hij binnen een jaar krult en de deur zwaar laat lopen. Een borstelprofiel volgt oneffenheden veel beter, omdat de haren per stukje meegeven.
Is er een opstaande dorpel, dan kun je een dorpelprofiel met een rubber lip gebruiken die op de dorpel aansluit. Draait de deur over tapijt, een deurmat of een vloer die net iets oploopt, dan is een automatische valdorpel de betere keuze. Die zit in of onder het deurblad, zakt bij het sluiten omlaag en komt bij het openen weer omhoog, dus je sleept nergens overheen. Hij kost meer en vraagt een frees of een opbouwrail, maar hij dicht ook echt af.
De tochtrol die je voor de deur legt is geen oplossing maar een pleister. Hij helpt zolang de deur dicht blijft en ligt vervolgens de hele dag verkeerd zodra iemand naar buiten gaat. Voor een voordeur die dagelijks open moet is een geschroefd profiel op het deurblad altijd de betere investering.
| Oplossing onder de deur | Geschikt bij | Waar je op let |
|---|---|---|
| Opschroefbaar borstelprofiel | Kier van 4 tot 12 mm, oneffen vloer | Langgaten geven hoogteverstelling, stel de borstel net rakend af |
| Rubber flapstrip op een aluminium rail | Vlakke, harde vloer met een gelijkmatige kier | Sleept over de vloer, dus niet boven tapijt of een deurmat |
| Automatische valdorpel | Tapijt, deurmat of een licht oplopende vloer | Vraagt inbouw of een opbouwrail, stel de aanslagpen bij het kozijn af |
| Dorpelprofiel op de dorpel | Buitendeur met een opstaande, waterkerende dorpel | Koop een zacht rubber, bouwmarktprofielen zijn vaak keihard |
| Tochtrol op de vloer | Tijdelijk, bij een deur die zelden opengaat | Verschuift bij elke opening en dicht de zijkanten niet af |
Hoeveel je mag dichtmaken zonder vochtproblemen
De voordeur mag je gerust volledig tochtvrij maken, want een deur is geen ventilatievoorziening. Wat wel misgaat, is als je huis daarna nergens meer verse lucht binnenkrijgt. Wie tegelijk alle kieren dicht, de roosters sluit en de klepramen afplakt, ruilt tocht in voor condens op de ramen, een muffe lucht en schimmel in de hoeken van de slaapkamers.
Houd de toevoer dus ergens open. Roosters boven de ramen, een klepraam op de eerste verdieping of de toevoer van een balansventilatie horen te blijven werken. Merk je na het plaatsen van de tochtstrips dat de ramen 's ochtends beslagen zijn terwijl dat eerder niet zo was, dan is dat een signaal dat het vocht geen uitweg meer heeft en niet dat je iets fout hebt geplakt.
Tocht die van boven lijkt te komen, komt vaak niet uit de deur maar uit het raam erboven. Bij oudere woningen zit daar enkel glas met verdroogde stopverf of een beglazingsrubber dat is uitgehard. Kijk dan eerst naar het bovenlicht boven de voordeur voordat je aan de deur zelf gaat sleutelen. Wil je dat raampje helemaal kwijt en er isolatie in kwijt, dan kun je overwegen om het bovenlicht dicht te maken en te isoleren.
Heb je een open verbrandingstoestel in huis, zoals een open geiser of een oude kachel met een open verbrandingskamer, sluit dan geen ventilatieopeningen af. Zo'n toestel haalt zijn verbrandingslucht uit de ruimte en bij te weinig toevoer ontstaat koolmonoxide. Een tochtstrip om de voordeur mag, het dichtmaken van roosters of een toevoerkanaal in dat geval niet. Laat aanpassingen aan gastoestellen of hun luchttoevoer altijd door een erkende installateur doen.
Zo plaats je een tochtstrip langs de voordeur
Deze volgorde werkt voor een houten, kunststof of aluminium kozijn, met alleen een ander bevestigingsmiddel per type.
-
Zoek uit waar de tocht binnenkomt
Ga op een winderige dag met een natte hand langs de hele naad en controleer daarna de brievenbus, het sleutelgat en de spleet onder de deur. Noteer de plekken. Zonder die rondgang plak je een strip langs de scharnierzijde terwijl de tocht uit de brievenbus komt.
-
Meet de kier op drie hoogtes
Druk een balletje kneedgum in huishoudfolie in de sponning, trek de deur dicht en meet de platgedrukte dikte met een schuifmaat. Doe dat onderaan, halverwege en bovenaan. Zo weet je of de kier gelijkmatig is en of je met één profieldikte uit de voeten kunt.
-
Kies het profiel bij de gemeten maat
Tot 3,5 millimeter neem je een E-profiel, tot 5 millimeter een P-profiel en daarboven een D-profiel of een aluminium profiel met rubber flap. Neem liever een halve maat te dun dan een maat te dik, want een te dik profiel voorkomt dat de deur nog in het slot valt.
-
Maak de sponning schoon en vetvrij
Neem de sponning af met een allesreiniger, laat hem drogen en ga er daarna nog een keer overheen met spiritus. Werk boven de tien graden. Is de deur of het kozijn kortgeleden geschilderd, wacht dan minstens vier weken tot de lak volledig doorgehard is, anders trekt de kleeflaag de verf er later mee af.
-
Breng het profiel van boven naar beneden aan
Begin bovenaan in de hoek van de sponning en werk in één doorlopende lengte per stijl naar beneden. Trek de strip niet strak, want uitgerekt rubber krimpt terug en laat onderaan een gat achter. Druk elke tien centimeter stevig aan met je duim en snijd pas op het eind op maat.
-
Controleer of de deur nog normaal sluit
Trek de deur dicht en draai hem op slot. Moet je duwen, vijl dan de sluitplaat één tot twee millimeter ruimer, of draai bij een meerpuntssluiting de rolnokken met een inbussleutel van 4 millimeter een kwartslag terug. Maak bij het vijlen ook de opening voor de nachtschoot mee ruimer.
-
Werk de onderkant en de brievenbus af
Schroef het borstelprofiel of de valdorpel aan de binnenzijde onder aan het deurblad en stel de hoogte zo af dat de borstel de vloer net raakt. Zet daarna een tochtborstel op de binnenklep van de brievenbus en een rozet met klepje op het sleutelgat. Die twee kleine dingen zijn samen goed voor een verrassend deel van de tocht.
Voordat je de tochtstrip aanbrengt
Uit de praktijk
Nieuwe voordeur die aan de slotzijde bleef tochten
Een pas geplaatste voordeur in een aluminium kozijn, vakkundig afgehangen en nog in de grijze grondlak, liet langs de zijkanten stevig tocht door. Er hing een gordijn voor bij wijze van noodgreep. De eerste ingeving was om het brede rubberprofiel dat onder de deur zat ook aan de zijkanten op het deurblad te schroeven, en dat is precies wat je niet moet doen: dat profiel is gemaakt om over een vloer te vegen en wordt aan de zijkant bij elke sluitbeweging omgevouwen. Schroeven in de kopse kant van het deurblad zorgt bovendien dat de deur bij vochtig weer gaat klemmen.
Wat hier wel werkte: een zelfklevend P-profiel in de sponning van het kozijn, want in aluminium kun je niet nieten of spijkeren en de meeste profielen hebben tegenwoordig een kleeflaag. De tocht bleek vrijwel volledig aan de slotzijde te zitten en niet aan de scharnierzijde, wat klopt met hoe een deur werkt. Na het plakken sloot de deur wel erg strak. De sluitplaat is toen twee millimeter ruimer gevijld, in stappen van een halve millimeter met een fijne platte vijl, waarna ook het gat voor de nachtschoot werd bijgewerkt zodat de deur weer op slot kon. Aan de buitenzijde is daarna nog een aluminium anti-inbraakstrip gemonteerd, die de kier van buitenaf afdekt en de tocht verder terugbracht. Het plakken zelf is uitgesteld tot de deur in de eindlak stond en die vier weken had kunnen doorharden.
Aluminium profielen die met nietjes vastzaten
In een appartement met zes raamkozijnen en vier buitendeuren waren de aluminium tochtprofielen na decennia versleten. Ze sloten al jaren niet meer aan en lieten overal tocht door. Nieuwe kozijnen waren geen optie, want de gevel is bij een VVE gemeenschappelijk eigendom. Bij het losmaken bleek dat de profielen destijds met nietjes waren vastgeschoten, wat de vraag opriep hoe je die eruit krijgt zonder het hout te slopen.
De aanpak die werkte: in een hoek een beginnetje maken, het profiel met een combinatietang pakken en in de lengterichting van het kozijn aftrekken. De meeste nietjes komen dan gewoon mee. De achterblijvers zijn er met een nijptang uit getrokken of met een drevel net onder het oppervlak weggetikt. Nu de sponning toch open lag, is die meteen bijgewerkt en in de verf gezet. De nieuwe profielen zijn niet genageld maar vastgezet met schroefjes van 2,5 x 16 millimeter, zodat ze er bij de volgende schilderbeurt zo weer uit kunnen. Belangrijk detail bij de keuze: er werd met watergedragen verf geschilderd en de grijze kunststof flappen bleken daar volgens de verwerkingsvoorschriften niet geschikt voor, dus het werd de zwarte EPDM-uitvoering. De deuren vroegen daarbij een breder profiel dan de ramen, wat je pas ziet als je het oude profiel naast het nieuwe legt.
Een dorpelprofiel dat keihard uit de verpakking kwam
Bij een buitendeur zat op de dorpel een profiel waarvan de rubber lip zo hard was geworden dat hij niet meer indrukte. In plaats van af te dichten tilde hij de deur bij het sluiten juist een fractie op, waardoor er aan de bovenkant een nieuwe kier ontstond. De oorzaak bleek deels de verf: bij eerdere schilderbeurten was er telkens overheen gestreken, en verf onttrekt de weekmakers aan rubber, waarna het verhardt en scheurt.
De vervanging uit het bouwmarktschap was echter net zo hard. Dat is een bekend probleem bij de goedkopere dorpelprofielen. De test die je in de winkel kunt doen is simpel: knijp het rubber tussen duim en wijsvinger en kijk of het meegeeft en direct terugveert. Doet het dat niet, dan gaat het ook onder een deur van veertig kilo niet meegeven. Uiteindelijk is er een profiel met een zachte EPDM-lip gekozen, geschroefd in plaats van geniet, en bij de eerstvolgende schilderbeurt is de lip afgeplakt met schilderstape in plaats van meegelakt.
Veelgemaakte fouten
De strip op de kopse kant van de deur plakken
Het lijkt logisch, want daar zit de kier. Maar een houten deur zet in de winter uit, en met een profiel van drie millimeter erop klemt hij dan in het kozijn. Op de voorzijde van het deurblad plakken werkt technisch wel, maar dan kijk je bij elke opening tegen een rubberrand aan. Het profiel hoort in de sponning van het kozijn.
Een profiel kopen zonder de kier te meten
Te dun raakt de deur niet en dicht dus niets af, te dik zorgt dat de deur niet meer in het slot valt en dat je hem elke keer moet dichtduwen. Dat duwen belast het slot en trekt op termijn de strip los. Meten met een balletje kneedgum kost vijf minuten.
Plakken op verf die nog niet doorgehard is
Een pas geschilderde deur of sponning voelt na een dag droog aan, maar de lak hardt weken door. Plak je er dan een kleefstrip op, dan zit die er stevig genoeg op om bij het verwijderen de hele verflaag mee te nemen. Reken op vier weken, en langer bij koud of vochtig weer.
Verf over het afdichtrubber
Bij het schilderen van het kozijn wordt de rubber flap van een aluminium profiel er vaak achteloos in meegenomen. De verf onttrekt de weekmakers aan het rubber, waardoor het verhardt en scheurt. Binnen een seizoen dicht het niets meer af. Plak de flap af of draai het profiel er tijdens de schilderbeurt uit.
De sluitplaat te ver uitvijlen
Als de deur na het plaatsen van de strip te strak sluit, is een paar halen met de vijl de oplossing. Doorvijlen tot de deur soepel valt is dat niet. Te veel speling laat de deur bij wind klapperen en maakt hem makkelijker open te wrikken. Werk in stappen van een halve millimeter.
Schuimband gebruiken aan de buitenzijde
Schuimband van polyurethaan is goedkoop en zit er zo op, maar UV en regen slopen het binnen één seizoen. Wat overblijft is een kruimelige rand die je er weer af moet krabben, inclusief lijmresten op de lak. Buiten hoort EPDM of silicone, dat ook bij vorst soepel blijft.
Het profiel in korte stukjes plakken
Restjes opmaken lijkt zuinig, maar elke naad is een plek waar lucht doorheen kruipt en waar het rubber als eerste loslaat. Zeker in de hoeken van de sponning gaat het dan mis. Werk per stijl in één doorlopende lengte en snijd pas af als de rest goed aangedrukt zit.
Veelgestelde vragen
Kun je een tochtstrip aan de zijkant van de voordeur plaatsen?
Ja, en dat is bij de meeste voordeuren zelfs de plek waar de meeste winst zit. Het profiel komt in de sponning van het kozijn, tegen het vlak waar de deur op aanslaat, en niet op de kopse kant van het deurblad. Aan de slotzijde zit doorgaans meer kier dan aan de scharnierzijde, dus daar begin je. Gebruik daarbij niet het brede rubberprofiel dat voor onder de deur is bedoeld, want die flap is gemaakt om over een vloer te vegen en vouwt aan de zijkant bij elke sluitbeweging om.
Welke tochtstrip is geschikt voor de buitenkant van de voordeur?
Aan de buitenkant heb je twee opties. De eerste is een aluminium afdekstrip, ook bekend als anti-inbraakstrip, die de kier van buitenaf overdekt en meteen inbraakwerendheid toevoegt. Let daarbij op de uitvoering, want er is een versie voor naar binnen draaiende deuren die op het kozijn komt en een versie voor naar buiten draaiende deuren die op de deur komt. De tweede is een rubberprofiel, maar dan uitsluitend in EPDM of silicone. Schuimband van polyurethaan houdt buiten geen jaar stand.
Hoe vaak moet je de tochtstrip van de voordeur vervangen?
Dat hangt volledig af van het materiaal. Zelfklevend schuimband is een noodoplossing en gaat één tot twee seizoenen mee. Een zelfklevend EPDM-profiel houdt het bij een voordeur ongeveer vijf tot tien jaar vol. Een geschroefd of genageld aluminium tochtprofiel met rubber flap gaat vijftien jaar en langer mee, mits er nooit verf over het rubber is gegaan. Je herkent een versleten profiel doordat het rubber hard aanvoelt, niet meer terugveert als je erin knijpt, of scheurtjes in de vouw vertoont.
Mijn deur sluit te zwaar sinds de tochtstrip erin zit, wat nu?
Haal de strip er niet meteen uit, want de oplossing zit meestal in het slot. Zit de weerstand op de laatste millimeters en klikt het slot niet in, vijl dan de sluitkom in de sluitplaat één tot twee millimeter ruimer met een fijne platte vijl, in stappen van een halve millimeter. Werk daarna ook de opening voor de nachtschoot bij, anders kun je niet meer op slot draaien. Bij een meerpuntssluiting hoef je niet te vijlen: draai de excentrische rolnokken met een inbussleutel van 4 millimeter een kwartslag terug.
Hoe meet ik welke dikte tochtstrip ik nodig heb?
Rol een balletje kneedgum, wikkel het losjes in huishoudfolie zodat het niet aan de lak plakt en druk het in de sponning. Trek de deur dicht, haal het balletje eruit en meet de platgedrukte dikte met een schuifmaat. Dat is je kierbreedte. Doe die meting onderaan, halverwege en bovenaan, want een kier is bijna nooit over de hele hoogte gelijk. Verschilt het meer dan twee millimeter, gebruik dan gerust twee diktes boven elkaar.
Kan ik een tochtstrip op een aluminium of kunststof kozijn plakken?
Dat kan, en het is bij die kozijnen ook de enige route, want nieten of spijkeren gaat niet. Vrijwel alle EPDM-profielen hebben tegenwoordig een kleeflaag. De hechting valt of staat met de voorbereiding: reinig het vlak, laat het drogen en neem het daarna nog een keer af met spiritus, en werk boven de tien graden. Zit er in het kozijn een groef met een oud kliprubber, dan is dat vervangen nog netter: je trekt het oude rubber eruit en drukt een nieuw profiel van dezelfde fabrikant terug in de groef.
Waarom laat mijn zelfklevende tochtstrip steeds los?
In negen van de tien gevallen is de ondergrond de oorzaak. Stof, een dun laagje vet van handen of een verflaag die nog niet is doorgehard maken de hechting waardeloos. Ook plakken bij lage temperatuur is een bekende reden, want onder de tien graden vloeit de lijm niet uit. Een derde oorzaak is de strip strak trekken tijdens het aanbrengen: het rubber wil dan terugkrimpen en trekt zichzelf van de hoeken af. Reinig, ontvet met spiritus, werk warm en druk aan zonder te rekken.
Moet de tochtstrip op de deur of in het kozijn?
In het kozijn, in de hoek van de sponning tegen de aanslag. Daar wordt het rubber bij het sluiten netjes samengedrukt, blijft het uit het zicht als de deur openstaat en heeft het geen last van een deurblad dat met de seizoenen uitzet en krimpt. De enige tochtstrip die wel op het deurblad hoort is die aan de onderkant, en die schroef je aan de binnenzijde onderaan vast.
Wat doe ik tegen tocht uit de brievenbus en het sleutelgat?
Die twee zijn samen goed voor een verrassend groot deel van de tocht en ze zijn allebei in tien minuten opgelost. Op de brievenbus zet je aan de binnenzijde een tochtklep of een binnenklep met een borstel, waardoor de post er nog steeds door kan maar de wind niet meer. Op het sleutelgat komt een rozet met een scharnierend klepje. Bij een cilinderslot met een uitwendige knop is dat vaak niet nodig, want dan is het gat al afgedekt.
Helpt een tochtstrip ook tegen geluid van buiten?
Een beetje, maar verwacht er geen wonderen van. Geluid lekt langs dezelfde kieren als lucht, dus een goed sluitende naad scheelt hoorbaar bij hoge tonen zoals stemmen en piepende remmen. Laag geluid, zoals verkeer en bassen, gaat gewoon door het deurblad heen en daar helpt alleen massa tegen. Wil je echt stilte, dan zit de winst in een zwaardere deur en in dubbele afdichting, niet in een dikkere strip.
Wat kost het om een voordeur tochtvrij te maken?
Een zelfklevend EPDM-profiel voor de zijkanten en de bovenkant kost ongeveer tien tot vijftien euro per rol van zes meter, wat voor één deur ruim voldoende is. Een borstelprofiel voor onder de deur zit rond de tien tot twintig euro, een automatische valdorpel duidelijk hoger. Een aluminium tochtprofiel met rubber flap voor in een houten sponning reken je per meter af. Met een brievenbusborstel en een sleutelgatrozet erbij kom je voor een complete deur meestal tussen de dertig en veertig euro uit.
Kan ik in de winter een tochtstrip plaatsen?
Met een geschroefd of geniet aluminium profiel kan dat het hele jaar door, want daar speelt temperatuur geen rol. Met een zelfklevend profiel wordt het lastig zodra het kouder wordt dan tien graden, omdat de lijm dan niet uitvloeit en de strip binnen een week loslaat. Kun je niet wachten, verwarm de sponning dan met een föhn tot hij handwarm aanvoelt, droog hem goed af en plak meteen daarna. Een hal die op temperatuur is helpt daarbij ook.
Wanneer je beter een vakman belt
Een tochtstrip om de voordeur is echt werk dat je zelf doet. Het is meten, schoonmaken en aandrukken, en het duurste gereedschap dat je nodig hebt is een fijne vijl. Er zijn wel een paar situaties waarin je beter iemand belt.
De eerste is een deur die zichtbaar scheef hangt of een kozijn dat uit het lood staat. Dan is de kier boven en onder verschillend en dicht geen enkel profiel dat af. De deur moet dan opnieuw gesteld worden, wat je bij eenvoudige scharnieren zelf kunt oppakken via de deur opnieuw afhangen en stellen, maar bij een zware buitendeur met meerpuntssluiting is dat werk voor een deurenmonteur.
De tweede is een voordeur van een appartement die als brandwerende deur is uitgevoerd, wat in portiekflats en galerijflats regelmatig voorkomt. Daar maken de afdichtingen deel uit van de brandwerendheid en mogen alleen de voorgeschreven profielen worden toegepast. Een gewone tochtstrip erbij plakken kan de werking van de opschuimende strip verstoren. In een VVE is de buitenzijde van de deur bovendien meestal gemeenschappelijk, dus vraag toestemming voordat je aan de buitenkant iets monteert.
De derde is alles wat met verbranding te maken heeft. Staat er een open geiser of een ander open verbrandingstoestel in huis, dan mag je de luchttoevoer niet inperken en laat je aanpassingen aan het toestel of aan de kanalen over aan een erkende installateur. Datzelfde geldt voor werk aan een bovenlicht dat je alleen vanaf een ladder of in een trappenhuis kunt bereiken: als je daarvoor op hoogte en op een onstabiele ondergrond moet staan, is een steiger of een vakman goedkoper dan een val.