De inlaatcombinatie van je boiler: wat hij doet en waarom hij druppelt
Een gesloten elektrische boiler staat onder waterleidingdruk, en het water erin zet uit zodra het element aanslaat. De inlaatcombinatie vangt dat op met een afsluiter, een terugslagklep, een veiligheidsklep en een trechter waar het expansiewater zichtbaar uit loopt. Druppelen tijdens het opwarmen is normaal gedrag, blijven lekken als de boiler koud is niet. Wil je van dat druppelen af, dan plaats je een expansievat dat geschikt is voor drinkwater tussen de inlaatcombinatie en de boiler.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Waterpomptang en twee steeksleutels, zodat je kunt tegenhouden
- Pijpsnijder voor koper of kunststof leiding
- Emmer, dweil en een paar oude handdoeken
- Waterdrukmeter met slangaansluiting voor de wasmachinekraan
- Bandenspanningsmeter en fietspomp voor de voordruk van het expansievat
- Kleine waterpas
- Schroevendraaier en een steeksleutel voor de beugels
Materiaal
- Inlaatcombinatie in de juiste aansluitmaat, meestal 1/2 of 3/4 inch
- Sanitair expansievat met drinkwaterkeur, 2 tot 12 liter
- T-stuk en knelkoppelingen in de maat van je koudwaterleiding
- Draadafdichting die voor drinkwater is toegelaten
- Slang van 16 mm of pvc-afvoerbuis van 32 mm voor de expansie-uitloop
- Slangklem en een beugel om de afvoer vast te zetten
- Eventueel een drukreduceerventiel als je leidingdruk hoog is
Wat er in een inlaatcombinatie zit
Een gesloten elektrische boiler zit vast op de waterleiding en staat dus altijd onder druk. Zodra het element aanslaat zet het water uit, en die uitzetting moet ergens heen kunnen. De inlaatcombinatie op de koudwaterinlaat regelt dat.
In dat ene huis zitten vier functies bij elkaar: een afsluiter, een terugslagklep, een veiligheidsklep en een trechter met een expansie-uitloop. De terugslagklep houdt opgewarmd boilerwater uit de koudwaterleiding van de rest van het huis. De veiligheidsklep opent bij de druk die op de kap gedrukt staat, bij de meeste huishoudboilers 8 bar.
Uitzettend water dat een uitweg nodig heeft, kennen we ook van de verwarming. Daar lost het expansievat en de druk in de installatie precies hetzelfde probleem op. Het verschil zit hem in het water: een cv-installatie is een gesloten kringloop, je boiler hangt aan het drinkwaternet en daar mag niets in terugstromen.
Een inlaatcombinatie is daarom geen accessoire dat je weglaat omdat het slecht uitkomt. Zonder overstort loopt de druk bij elke opwarming verder op tot het zwakste onderdeel het begeeft, en dat is meestal een koppeling of de mantel van de boiler zelf.
| Onderdeel | Wat het doet | Wat er misgaat als het ontbreekt of vastzit |
|---|---|---|
| Afsluiter | Sluit alleen de toevoer naar de boiler af | Voor elke reparatie moet je de hoofdkraan dicht en het hele huis droog |
| Terugslagklep | Houdt opgewarmd boilerwater uit de koudwaterleiding | Warm water stroomt terug de leiding in en staat daar stil |
| Veiligheidsklep, meestal 8 bar | Blaast af zodra de druk in de boiler te hoog wordt | De boilermantel of een koppeling wordt het zwakste punt |
| Trechter met expansie-uitloop | Voert het uitgezette water zichtbaar af | Het water zoekt zelf een weg, meestal langs een schroefdraad |
| Knop of hendel om de klep te lichten | Spoelt vuil en kalk van de klepzitting | De klep gaat na een paar jaar druppelen of blijft juist dicht zitten |
| Aftapmogelijkheid | Laat de boiler leeglopen voor onderhoud of tegen vorst | Leeghalen kan alleen door een koppeling los te draaien |
Zet de expansie-uitloop nooit dicht. Een dopje of een klemmetje op de trechter lijkt het lekprobleem op te lossen, maar je schakelt daarmee de enige overdrukbeveiliging van de boiler uit. Een boiler die niet kan afblazen, bouwt bij elke opwarming druk op.
Waar de inlaatcombinatie mag zitten
Het voorschrift luidt dat de inlaatcombinatie zo dicht mogelijk bij het toestel zit. Er staat geen maat in centimeters bij, en dat is met opzet zo geformuleerd. Hoe korter het stuk leiding tussen de klep en de boiler, hoe minder er tussen kan zitten dat de beveiliging in de weg staat.
Eén ding is wel hard: tussen de inlaatcombinatie en de boiler hoort geen enkele afsluiter en geen enkel tappunt. Een kraan die iemand dichtdraait sluit de boiler op met zijn eigen uitzetting, en dan is de veiligheidsklep buitenspel gezet.
Komt het echt niet uit om het blok bij de boiler te hangen omdat daar geen afvoer is, dan is een paar meter stroomopwaarts de route die in de praktijk gekozen wordt. Dat kan alleen als er in dat hele stuk niets aftakt. Leg het voor aan je waterbedrijf, want die stelt de eisen aan de binneninstallatie en kijkt mee of de opstelling klopt.
Monteer het blok met de pijl in de stroomrichting en met de trechter omlaag. Hij moet bereikbaar blijven, want je komt er jaarlijks aan, en hij hoort niet in een ruimte waar het kan vriezen. De volgorde van de rest van de aansluitingen staat bij het aansluiten van een elektrische boiler.
De afvoer van de trechter en welke maten passen
Het expansiewater moet naar een afvoer, en daar zit bij een verbouwing bijna altijd het echte probleem. De eis is dat het water zichtbaar en met een onderbreking wegloopt. Een dichte, vaste verbinding naar het riool mag niet, want dan kan rioollucht of vuil water de trechter in kruipen.
De aansluitmaten verschillen per merk, maar het patroon is overal hetzelfde. Bij een Pentec-combinatie kun je 15 mm buis kwijt met een kunststof knelbus, 16 mm slang met een kunststof hulpstuk, of 22 mm buis met een wartel en o-ring.
Smaller dan het aansluitstuk zelf ga je niet, ruimer mag altijd. Leg de leiding met doorlopend afschot naar de afvoer, zonder bocht omhoog en zonder lus waarin water blijft staan. Zo'n lus wordt namelijk een waterslot, en dan kan de klep niet vrij afblazen.
Gebruik hiervoor geen elektrabuis. Die is niet bedoeld om water te voeren, de verbindingen zijn niet dicht en hij hangt binnen een jaar los. Een pvc-afvoerbuis van 32 mm of een dikwandige slang doet het werk beter en kost bijna niets.
Laat het uiteinde open uitkomen boven een doucheput, een wasbak of een open standleiding. Je moet met eigen ogen kunnen zien dat er water uitkomt, want dat druppelen is je enige waarschuwing dat er iets aan de hand is.
| Aansluiting op de trechter | Waarmee je hem maakt | Waar die keuze prettig voor is |
|---|---|---|
| Buis van 15 mm | Kunststof knelbus | Een vaste, strakke leiding langs de wand |
| Slang van 16 mm | Kunststof hulpstuk met een slangklem | Korte route naar een doucheput of een wasbak |
| Buis van 22 mm | Kunststof wartel met o-ring | Langere route, of als je later wilt verlopen naar pvc |
| Pvc-afvoerbuis van 32 mm | Verloopstuk op een van de bovenstaande maten | Ongeveer een meter naar de doucheafvoer, weinig kans op verstopping |
| Open einde boven een afvoer | Geen verbinding, luchtonderbreking van enkele centimeters | Verplichte onderbreking, en je ziet meteen dat de klep afblaast |
Zit de afvoer een stuk verderop, maak dan het laatste stuk in 32 mm pvc en hang de slang uit de trechter daar losjes in. Je hebt dan ruimte om later te spoelen en je houdt de luchtonderbreking waar hij hoort.
Hoeveel water er normaal uit de expansie-uitloop komt
Water zet uit bij het opwarmen, en die hoeveelheid is te rekenen. Van tien naar zestig graden groeit het volume met ruim anderhalf procent, en gaat de boiler naar tachtig graden dan zit je rond de drie procent. Bij een boiler van 120 liter praat je dus over twee tot ruim drie liter per volledige opwarming vanaf koud.
Dat water kan geen kant op. De terugslagklep in de inlaatcombinatie sluit namelijk zodra de druk in de boiler oploopt, waardoor de uitzetting niet terug de waterleiding in kan. De veiligheidsklep is dan de enige uitweg die overblijft.
In de praktijk valt de dagelijkse hoeveelheid meestal lager uit dan het rekensommetje. Je tapt zelden de hele inhoud in één keer af, en bij deelgebruik warmt maar een deel van het water helemaal op. Wie een kwart van de boiler per dag gebruikt, ziet soms wekenlang geen druppel.
De leidingdruk in huis telt hier ook mee. Staat er al vier bar op de leiding, dan is de acht bar van de veiligheidsklep sneller bereikt en gaat er per opwarming meer overheen dan bij een woning met twee bar.
| Inhoud van de boiler | Uitzetting bij opwarmen naar 60 graden | Uitzetting bij opwarmen naar 80 graden |
|---|---|---|
| 10 liter, close-in onder het aanrecht | circa 0,2 liter | circa 0,3 liter |
| 15 liter | circa 0,25 liter | circa 0,4 liter |
| 30 liter | circa 0,5 liter | circa 0,9 liter |
| 50 liter | circa 0,9 liter | circa 1,5 liter |
| 80 liter | circa 1,4 liter | circa 2,3 liter |
| 120 liter | circa 2 liter | circa 3,5 liter |
| 200 liter | circa 3,4 liter | circa 5,8 liter |
Als de inlaatcombinatie van de boiler blijft lekken
Er is een duidelijk verschil tussen druppelen en lekken. Komt er water uit de trechter terwijl de boiler opwarmt en stopt dat binnen een halfuur na het uitschakelen van het element, dan doet de klep gewoon zijn werk. Blijft het druppelen terwijl de boiler koud is en er niemand tapt, dan mankeert er iets.
De meest voorkomende oorzaak is een korreltje vuil of een schilfer kalk op de klepzitting. Die zitting is een vlakke rand waar rubber of messing op moet sluiten, en één zandkorreltje houdt hem al een haar open. Lichten met de knop spoelt dat er in de meeste gevallen uit.
Werkt dat niet, dan gaat het bij een oud blok vaak om een veer die verzwakt is of om een zitting die is ingevreten. Vervangen is dan de nette route, want een klep die te vroeg opent, blijft water lozen zolang de boiler stookt. Zit er op jouw toestel een los veiligheidsventiel in plaats van een compleet blok, dan geldt hetzelfde verhaal en lees je verder bij het overdrukventiel van een boiler.
| Oorzaak | Waaraan je het herkent | Wat je eraan doet |
|---|---|---|
| Vuil of kalk op de klepzitting | Druppelt door, ook als de boiler koud is | Klep een paar keer volledig lichten en doorspoelen |
| Gewone expansie | Alleen tijdens en vlak na het opwarmen | Niets, of een expansievat plaatsen als je het zat bent |
| Te hoge waterleidingdruk | Meer dan 5 bar op de meter, vaak 's nachts het hoogst | Drukreduceerventiel plaatsen en op circa 3 bar zetten |
| Expansievat met een gescheurd membraan | Er komt water uit het luchtventiel van het vat | Vat vervangen, het membraan is niet te repareren |
| Verkeerde voordruk in het expansievat | Druppelt nog steeds bij elke opwarming ondanks het vat | Voordruk drukloos meten en 0,2 tot 0,3 bar onder de leidingdruk zetten |
| Thermostaat te hoog of defect | Kokend water of stoom uit de trechter | Element uitschakelen en de thermostaat laten nakijken |
| Versleten veer of ingevreten zitting | Blok is ouder dan tien jaar en lichten helpt niet meer | Inlaatcombinatie compleet vervangen |
Komt er stoom of kokend water uit de trechter, schakel dan direct de groep van de boiler uit. Dat betekent dat de thermostaat het water voorbij honderd graden laat gaan en de veiligheidsklep de druk staat af te blazen. Tap pas warm water af als de boiler is afgekoeld.
Een expansievat op de boiler tegen het druppelen
Wil je van dat overstorten af, dan geef je het uitzettende water een andere plek om heen te gaan. Een expansievat voor drinkwater is een gesloten vat met een membraan en een luchtkussen erachter. Bij het opwarmen wijkt het membraan uit, het luchtkussen wordt ingedrukt en de druk in de boiler stijgt zo weinig dat de veiligheidsklep dicht blijft.
Het vat komt in de koudwaterleiding tussen de inlaatcombinatie en de boiler, met een T-stuk. Achter de terugslagklep dus, want daar zit de druk die je wilt opvangen. Zet het vat vast in een beugel en hang het niet aan de leiding alleen, want vol met water weegt het flink.
Gebruik hier nooit een cv-expansievat. Zo'n vat is niet toegelaten voor drinkwater, de binnenkant kan roesten en het membraan is voor een ander medium gemaakt. Voor de verwarming is dat een prima onderdeel, en hoe je dat vervangt lees je bij het vervangen van een expansievat.
Let ook op stilstaand water. In een vat dat in een dood eind hangt, ververst het water zich nauwelijks, en lauw stilstaand drinkwater is precies wat je in een leiding niet wilt. Kies daarom een doorstroommodel of hang het vat zo dat het bij elke tapbeurt meegespoeld wordt.
| Inhoud van de boiler | Expansievat als vuistregel | Waarop je bijstelt |
|---|---|---|
| 10 tot 15 liter | 2 liter | Bij een close-in boiler is dit vrijwel altijd genoeg |
| 30 liter | 2 liter | Bij een setpunt van 80 graden liever 5 liter |
| 50 liter | 5 liter | Bij leidingdruk boven 4 bar een maat groter |
| 80 liter | 5 tot 8 liter | Kies 8 liter als je de boiler regelmatig helemaal leegtrekt |
| 120 liter | 8 tot 12 liter | Twaalf liter bij hoge leidingdruk of een hoge thermostaatstand |
| 150 tot 200 liter | 12 tot 18 liter | Laat dit narekenen als de boiler ook een zonneboiler voedt |
Meet de voordruk voordat je het vat aansluit, met een bandenspanningsmeter op het ventiel. De fabrieksdruk is vaak 1,5 of 3 bar en klopt zelden met jouw leidingdruk. Pomp bij of laat lucht ontsnappen tot je 0,2 tot 0,3 bar onder de leidingdruk zit, en meet dat altijd terwijl er geen waterdruk op het vat staat.
Een boiler zonder inlaatcombinatie: wanneer dat kan
De vraag komt vooral op als er geen afvoer in de buurt zit. Het eerlijke antwoord is dat een gesloten boiler altijd een beveiliging tegen overdruk nodig heeft en altijd een terugslagklep richting de drinkwaterleiding. Een boiler zonder inlaatcombinatie bestaat dus wel, maar dan is het toestel een ander type.
Dat andere type is de drukloze keukenboiler, ook wel open boiler genoemd. Daar hoort een speciale lagedrukkraan bij met drie aansluitingen: de kraan zelf staat open naar de boiler en werkt als overstort. Het uitzettende water druppelt dan in de gootsteen in plaats van in een trechter. Op de toevoer hoort in dat geval nog steeds een stopkraan met een terugslagklep, en tussen die kraan en de boiler mag geen ander tappunt zitten.
Bij een drukvaste close-in boiler onder het aanrecht is die uitweg er niet. Zo'n toestel houdt de druk vast om meerdere tappunten te kunnen voeden, en dan is de combinatie verplicht. Wat de kleine boilers van tien liter nodig hebben, staat in de handleiding van het toestel zelf, want de fabrikant schrijft de openingsdruk voor.
Hetzelfde geldt voor een boiler die je plaatst om een wasmachine of vaatwasser met warm water te voeden. Zoek je een opstelling die past bij jouw ruimte, kijk dan eerst welk type toestel je nodig hebt bij boilers en warm water in huis.
Een close-in boiler aansluiten zonder inlaatcombinatie
Bij een drukloze close-in boiler zit de beveiliging in de kraan en heb je geen inlaatcombinatie nodig. Voorwaarde is dat je de bijbehorende lagedrukkraan gebruikt en de uitloop nooit afsluit met een perlator of een sproeikop die dichtzet. Bij een drukvast model is die route dicht: daar hangt de combinatie aan de koude inlaat, met de trechter boven een afvoer of boven het sifon van de gootsteenkast.
Een hotfill boiler aansluiten zonder inlaatcombinatie
Voor hotfill, waarbij een wasmachine of vaatwasser voorverwarmd water krijgt, gebruik je vrijwel altijd een drukvast toestel. Het apparaat vraagt namelijk om een leiding die onder druk staat. Een lagedrukkraan werkt daar niet, dus de inlaatcombinatie hoort erbij. Zit er in de kast geen afvoer, dan is het verplaatsen van de combinatie naar een punt stroomopwaarts een betere oplossing dan de beveiliging weglaten.
De waterdruk in huis bepaalt hoe vaak hij afblaast
Hoe hoger de druk op de koudwaterleiding, hoe eerder de veiligheidsklep zijn openingsdruk haalt. Meet daarom eerst wat er echt op je leiding staat voordat je onderdelen gaat vervangen. Een goedkope waterdrukmeter op de wasmachinekraan is daarvoor genoeg.
Doe die meting één keer overdag en één keer laat op de avond. 's Nachts wordt er in de wijk weinig getapt en loopt de druk op, en juist dan gaan kleppen lekken. Blijft de meter boven de vijf bar hangen, dan is een drukreduceerventiel op de hoofdleiding de oplossing, meestal ingesteld rond drie bar.
Zit je woning hoog in een appartementengebouw met een drukverhogingsinstallatie, dan kan de druk sterk schommelen. Een expansievat vangt die schommelingen mee op en houdt de klep dicht.
Deze druk staat helemaal los van de druk op de manometer van je cv-ketel, ook al lijken de getallen op elkaar. Wat daar hoort te staan bij jouw woning, zoek je op met de hulp voor de juiste cv-druk. Andere drukvragen rond ketel en radiatoren staan bij verwarming en cv in huis.
Onderhoud: lichten, ontkalken en op tijd vervangen
Een inlaatcombinatie vraagt weinig, maar dat weinige moet je wel doen. Draai de knop of hendel open tot er een flinke stoot water door de trechter gaat en laat hem daarna rustig terugkomen. Die stoot spoelt vuil en kalkgruis van de zitting en houdt de klep gangbaar. De meeste fabrikanten vragen dat maandelijks; kijk in de handleiding van jouw toestel wat daar staat.
Doe het lichten wel op een moment dat je erbij blijft. Een klep die na het lichten niet volledig terugveert, blijft doorlopen, en dan wil je met een emmer en een dweil in de buurt zijn in plaats van op je werk.
In gebieden met hard water zit de meeste kalk niet in de klep maar op het element en op de bodem van de boiler. Merk je dat de opwarmtijd oploopt en de klep vaker afblaast, dan is ontkalken van het toestel aan de beurt. Een dikke kalklaag laat het element lokaal veel te heet worden, en dat vertaalt zich in stoombelletjes en drukstoten.
Reken op vervanging van het hele blok na ongeveer tien jaar, eerder bij hard water. De onderdelen zijn niet los verkrijgbaar en een nieuwe combinatie kost minder dan een middag klooien. Werk je toch al aan de installatie, controleer dan meteen of er lucht in de rest van het systeem zit; hoe je dat aanpakt staat bij het ontluchten van een expansievat.
Een inlaatcombinatie plaatsen of vervangen
Deze volgorde geldt voor een gesloten elektrische boiler met een bestaande koudwateraansluiting.
-
Haal de spanning eraf en maak de boiler drukloos
Schakel de groep van de boiler uit of trek de stekker eruit, en sluit daarna de toevoerkraan. Open een warmwaterkraan om de druk van het toestel te halen. Werk nooit aan een boiler die nog onder spanning staat, want een element dat droogvalt terwijl het aan is, brandt binnen een minuut door.
-
Tap de boiler af als het blok eronder zit
Vervang je een bestaande combinatie, dan loopt de inhoud van de boiler bij het losdraaien terug door de koude aansluiting. Tap daarom af via het aftappunt met een slang naar een afvoer, en zet een warmwaterkraan open zodat er lucht bij kan. Zonder die beluchting loopt er niets weg.
-
Bepaal de plek en de stroomrichting
Hang het blok zo dicht mogelijk bij de koudwaterinlaat van de boiler, met de trechter naar beneden en de pijl in de stroomrichting. Zorg dat je er met een sleutel bij kunt en dat de knop om te lichten vrij ligt. Tussen dit blok en de boiler mag geen kraan en geen aftakking meer komen.
-
Maak de aansluitingen dicht zonder ze te forceren
Gebruik een draadafdichting die voor drinkwater is toegelaten en houd bij het aandraaien altijd tegen met een tweede sleutel. Een messing huis vervormt sneller dan je denkt, en een gescheurd huis merk je pas als het water eruit spuit. Handvast plus een halve slag met de sleutel is meestal genoeg.
-
Leg de afvoer van de expansie-uitloop aan
Sluit een slang van 16 mm of een buis aan op de trechter en leg die met doorlopend afschot naar een afvoer. Laat het uiteinde open uitkomen boven een doucheput of wasbak, met een paar centimeter lucht ertussen. Geen lus omhoog, geen dichte verbinding met het riool, en niets wat het einde kan afsluiten.
-
Plaats eventueel het expansievat met de juiste voordruk
Zet het vat met een T-stuk in de leiding tussen de inlaatcombinatie en de boiler en beugel het aan de wand. Meet de voordruk terwijl er nog geen water op staat en breng die op 0,2 tot 0,3 bar onder je leidingdruk. Een vat dat te hard staat, doet niets, en een vat dat te slap staat, loopt vol water.
-
Vul de boiler en ontlucht via een warmwaterkraan
Open de toevoerkraan langzaam terwijl een warmwaterkraan openstaat. Blijf wachten tot er een gelijkmatige straal zonder gespetter uit die kraan komt, want dan is de boiler echt vol. Pas daarna zet je de spanning erop, en zeker niet eerder.
-
Controleer tijdens de eerste opwarming
Blijf bij het toestel terwijl het voor het eerst opwarmt en voel met een droge doek langs alle koppelingen. Een beetje water uit de trechter tegen het einde van de opwarming hoort erbij. Licht daarna de klep één keer volledig en kijk of hij netjes terugsluit.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controleren voordat je de boiler weer inschakelt
Uit de praktijk
Een boiler van 120 liter waar geen afvoer bij zat
Bij het inbouwen van een elektroboiler van 120 liter bleek er in de kast geen afvoer te zitten voor de expansie-uitloop. Het idee dat rondging was om er dan maar een emmer onder te zetten en die af en toe te legen. De vraag was alleen hoeveel water dat per dag zou worden.
Uitgerekend komt dat neer op ongeveer twee tot drie liter per volledige opwarming vanaf koud. Wie de hele voorraad in één douchebeurt opmaakt, staat dus met een halfvolle emmer, en wie een kwart gebruikt ziet soms dagen niets. Een emmer is geen oplossing, want hij loopt over op het moment dat er iets echt mis is met de klep.
Wat hier werkte, was een tweesporenaanpak: de inlaatcombinatie een paar meter stroomopwaarts hangen waar wel een afvoer zat, met de harde voorwaarde dat er in dat stuk leiding niets aftakt. Er kwam uiteindelijk een Pentec-combinatie in, met een slang naar de doucheafvoer.
Een kelderboiler die onder het afvoerniveau hing
In een kelder hing de inlaatcombinatie lager dan de dichtstbijzijnde afvoer. Water dat uit de trechter kwam kon dus nergens heen zakken, en elke opwarming betekende een bak legen en de trap op sjouwen. Verplaatsen van de combinatie was geen optie vanwege de indeling van de leidingen.
De oplossing was een sanitair expansievat in de koudwaterleiding tussen de inlaatcombinatie en de boiler, met een voordruk net onder de leidingdruk. Sindsdien komt er vrijwel geen druppel meer uit de trechter, omdat de uitzetting in het vat wordt opgevangen in plaats van door de klep.
Belangrijk detail: het vat vervangt de inlaatcombinatie niet en mag ook geen cv-vat zijn. Er hoort een uitvoering met drinkwaterkeur in, en de trechter blijft aangesloten voor het geval de klep ooit toch moet afblazen.
De verkeerde buis naar de doucheafvoer
Voor een route van ongeveer een meter naar de doucheafvoer werd gezocht naar de dunste pvc-buis die zou passen. Het advies dat langskwam, was om elektrabuis van drie achtste inch te gebruiken, omdat dat toevallig op de rol lag.
Dat is geen goed materiaal voor deze klus. Elektrabuis is niet waterdicht te verbinden, de wand is dun en de koppelingen laten los zodra er warm water doorheen gaat. Wat wel werkte, was een slang van 16 mm in het kunststof hulpstuk van de trechter, met een slangklem eromheen.
Die slang loopt met afschot naar een stuk pvc van 32 mm dat losjes boven de doucheput uitkomt. De luchtonderbreking blijft zo behouden, de doorstroming is ruim genoeg bij een klep die vol afblaast, en je ziet in één oogopslag of er water loopt.
Veelgemaakte fouten
Een emmer onder de trechter als vaste oplossing
Het lijkt te werken zolang je maar op tijd leegt. Het gaat mis op de dag dat de klep door vuil blijft hangen, want dan loopt er geen halve liter maar een continue straal. Een emmer geeft je geen enkele waarschuwing en overstromen kost meer dan een afvoerleiding.
Een kraan tussen de inlaatcombinatie en de boiler
Een extra afsluiter lijkt handig voor later onderhoud. Zodra iemand hem dichtdraait, sluit je de boiler op met zijn eigen uitzetting en kan de veiligheidsklep niets meer doen. Om die reden hoort er tussen de combinatie en het toestel niets te zitten wat kan afsluiten of aftakken.
De expansie-uitloop dicht op het riool zetten
Een strakke, gelijmde verbinding naar de afvoer ziet er verzorgd uit. Zonder luchtonderbreking kan er echter rioolwater en rioollucht terug naar de trechter, en die trechter staat in open verbinding met je drinkwaterleiding. Laat het uiteinde altijd vrij uitkomen boven een afvoer.
Een cv-expansievat gebruiken voor de boiler
Ze zien er hetzelfde uit en het rode vat ligt vaak nog in de schuur. Een cv-vat is niet toegelaten voor drinkwater, de binnenzijde kan gaan roesten en het membraan is voor ander water gemaakt. Voor een boiler hoort er een uitvoering met drinkwaterkeur in.
Het expansievat plaatsen zonder de voordruk te meten
De fabrieksvoordruk is meestal 1,5 of 3 bar en past zelden bij jouw leidingdruk. Staat het vat te hard, dan gebeurt er niets en druppelt de klep gewoon door. Staat het te slap, dan loopt het vat vol water en is de bufferwerking na een paar weken weg.
De klep nooit lichten
Een veiligheidsklep die jarenlang niet beweegt, kalkt vast op de zitting. Dan opent hij niet meer bij overdruk, of hij scheurt bij de eerste keer los en sluit daarna nooit meer helemaal. Een korte stoot per maand houdt hem gangbaar.
De boiler inschakelen voordat hij vol is
Na een reparatie snel de stekker erin en kijken of het werkt: dat is het moment waarop het element droog staat te gloeien. Een elektrisch element gaat binnen een minuut kapot zonder water eromheen. Vul altijd eerst tot er een straal zonder lucht uit de warmwaterkraan komt.
Een lekkende klep afdoen als normaal
Druppelen bij het opwarmen hoort erbij, druppelen bij een koude boiler niet. Wie dat verschil negeert, verspilt liters per dag en merkt niet dat de zitting versleten is. Meten wanneer het druppelt, is de snelste manier om de oorzaak te vinden.
Veelgestelde vragen
Is een inlaatcombinatie op een boiler verplicht?
Op een gesloten boiler die onder waterleidingdruk staat, hoort altijd een beveiliging tegen overdruk en een terugslagklep richting het drinkwaternet. De inlaatcombinatie brengt die functies samen in één huis en is daarmee de standaardoplossing. Je waterbedrijf stelt de eisen aan de binneninstallatie en kan je vertellen wat er in jouw situatie geldt. Weglaten omdat er geen afvoer in de buurt is, is geen begaanbare route.
Mag ik een boiler zonder inlaatcombinatie aansluiten?
Alleen als het toestel drukloos is, en dan hoort er een lagedrukkraan bij die als overstort werkt. Het uitzettende water druppelt dan in de gootsteen. Op de toevoer blijft een stopkraan met terugslagklep nodig en tussen die kraan en de boiler mag geen ander tappunt zitten. Is je toestel drukvast, dan is er geen variant zonder overdrukbeveiliging die je verantwoord kunt maken.
Hoe kan ik een close-in boiler aansluiten zonder inlaatcombinatie?
Dat kan bij een drukloze close-in boiler, want daar zit de beveiliging in de bijbehorende lagedrukkraan. Die kraan heeft drie aansluitingen en laat het expansiewater via de uitloop in de gootsteen lopen, dus er mag nooit een dichtzettende sproeikop op. Bij een drukvast model, dat meerdere tappunten kan voeden, hoort de combinatie gewoon aan de koude inlaat met de trechter boven een afvoer of het sifon in de kast.
Kan ik een hotfill boiler aansluiten zonder inlaatcombinatie?
Voor hotfill heb je een leiding onder druk nodig, want de wasmachine of vaatwasser trekt zelf water aan via een magneetventiel. Een drukloos toestel met lagedrukkraan werkt daar niet, dus je zit aan een drukvaste boiler vast en die vraagt om een inlaatcombinatie. Is er in de opstelkast geen afvoer, hang het blok dan een paar meter stroomopwaarts op een plek waar wel een afvoer zit, zonder aftakking daartussen. Overleg die opstelling met je waterbedrijf.
Waarom lekt mijn inlaatcombinatie van de boiler continu?
Kijk eerst wanneer het gebeurt. Loopt het water alleen tijdens de opwarming en stopt het daarna, dan is het expansiewater en werkt de klep zoals bedoeld. Blijft het druppelen terwijl de boiler koud is, dan zit er meestal vuil of kalk op de zitting: licht de klep een paar keer volledig. Helpt dat niet, dan is de leidingdruk te hoog of is de zitting ingevreten, en dan vervang je het blok. Zit er ook een expansievat, controleer dan de voordruk en of er water uit het luchtventiel komt.
Hoeveel water hoort er uit de expansie-uitloop te komen?
Bij een volledige opwarming vanaf koud zet water ongeveer twee tot drie procent uit. Voor een boiler van 120 liter komt dat neer op ruwweg twee liter bij zestig graden en ruim drie liter bij tachtig graden. Gebruik je maar een deel van de voorraad, dan blijft het bij een scheutje of komt er dagenlang niets. Een hoge leidingdruk verhoogt die hoeveelheid, omdat de openingsdruk van de klep dan eerder bereikt wordt.
Helpt een expansievat op de boiler echt tegen het druppelen?
Ja, dat is de meest betrouwbare manier om ervan af te komen. Het vat vangt de uitzetting op in een luchtkussen achter een membraan, waardoor de druk zo weinig oploopt dat de veiligheidsklep dicht blijft. In de praktijk zie je daarna vrijwel geen water meer uit de trechter komen. Het vat vervangt de inlaatcombinatie niet: die blijft nodig als beveiliging en als terugslagklep, en de trechter houd je aangesloten.
Welke maat expansievat heb ik nodig bij mijn boiler?
Als vuistregel hanteren wij ongeveer acht tot tien procent van de boilerinhoud. Voor een close-in boiler van tien liter is een vat van twee liter genoeg, bij vijftig liter kom je op vijf liter uit en bij 120 liter op acht tot twaalf liter. Hoe hoger je leidingdruk en hoe hoger je de thermostaat zet, hoe ruimer je moet kiezen. Te groot werkt altijd, te klein betekent dat de klep alsnog blijft druppelen.
Mag de inlaatcombinatie een paar meter voor de boiler zitten?
Het voorschrift zegt zo dicht mogelijk bij het toestel en noemt geen maat. In de praktijk wordt een paar meter stroomopwaarts geaccepteerd als daar een afvoer is en er in dat leidingstuk geen aftakking en geen afsluiter zit. Ook een plaats op een verdieping erboven komt voor. Leg de opstelling wel voor aan je waterbedrijf, want die beoordeelt de binneninstallatie en kent de lokale eisen.
Welke afvoerdiameter heb ik nodig voor de trechter?
Nooit smaller dan het aansluitstuk op de trechter zelf. Die aansluiting is per merk anders: bij een Pentec-blok past 15 mm buis met een knelbus, 16 mm slang met een hulpstuk of 22 mm buis met een wartel en o-ring. Voor een route van ongeveer een meter naar de doucheafvoer werkt een slang van 16 mm die uitmondt in pvc van 32 mm het prettigst. Elektrabuis is hiervoor niet geschikt.
Mag ik een emmer onder de inlaatcombinatie zetten?
Als noodoplossing voor één avond kan het, als permanente opzet niet. Bij normaal gebruik gaat het om een halve tot enkele liters per volledige opwarming, en dat is nog te doen. Het probleem ontstaat zodra de klep door vuil blijft hangen: dan loopt er onophoudelijk water en heb je binnen een paar uur een ondergelopen kast. Een vaste afvoer of een expansievat lost het echt op.
Wat is het verschil tussen een inlaatcombinatie en een overdrukventiel?
Een overdrukventiel is één klep die opent bij een ingestelde druk. Een inlaatcombinatie is een blok waarin naast die klep ook een afsluiter, een terugslagklep en een trechter met expansie-uitloop zitten. Sommige boilers worden geleverd met een los ventiel, en dan mis je de terugslagklep die opgewarmd water uit je koudwaterleiding houdt. Kijk daarom altijd wat de fabrikant in de handleiding voorschrijft, en licht de klep maandelijks zodat hij gangbaar blijft.
Wanneer je beter een vakman belt
Het vervangen van een inlaatcombinatie op een bestaande koudwateraansluiting is werk dat je met twee sleutels en een emmer zelf kunt doen. Op een paar punten stopt dat.
Moet er een nieuwe afvoer worden aangelegd of een aftakking op de hoofdleiding gemaakt worden, dan is een installateur de aangewezen partij. Diezelfde installateur kan meteen beoordelen of jouw opstelling voldoet aan wat het waterbedrijf voor de binneninstallatie eist, en dat scheelt gedoe bij verkoop of keuring.
Elektrisch werk aan de boiler blijft beperkt tot de stekker eruit trekken of de groep uitschakelen. Een vaste aansluiting aanpassen of iets doen in de meterkast achter de hoofdzekering is werk voor een elektricien, ook als het maar om één ader gaat.
Hangt de boiler aan een gastoestel of een indirect gestookt vat achter een cv-ketel, dan blijf je van het gasgedeelte af. Datzelfde geldt voor een boiler in een gemeenschappelijke installatie van een appartementengebouw, waar de druk en de temperatuur centraal geregeld worden en de beheerder verantwoordelijk is.
Blijft de klep afblazen terwijl je een nieuwe combinatie, de juiste leidingdruk en een correct ingesteld expansievat hebt, laat dan de thermostaat en het element nakijken. Kokend water in een boiler is geen probleem dat je met een ander kraantje oplost.