De flowmeter van je vloerverwarming aflezen en instellen
Een flowmeter laat zien hoeveel liter water er per minuut door één vloerverwarmingsgroep loopt. Je gebruikt hem om de groepen tegen elkaar in te regelen: de langste groep laat je helemaal open en de korte groepen knijp je af tot ze niet meer alle water wegkapen. Blijft de ring op nul staan terwijl de vloer wel warm wordt, dan zit de meter zelf vastgekoekt en is er niets mis met de groep.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Steeksleutel of beksleutel die op de kap van de flowmeter past
- Waterpomptang met een doek eromheen, alleen als laatste redmiddel
- Infraroodthermometer of een contactthermometer voor de retourbuizen
- Kleine zachte flessenborstel of een oude tandenborstel
- Ontluchtingssleutel voor de verdeler
- Emmer, doeken en een oude handdoek onder de verdeler
- Vulslang met wartel voor het bijvullen achteraf
- Pen en papier voor het schema van de groepen
Materiaal
- Schoonmaakazijn of citroenzuur voor het losweken van kalk
- Siliconenvet of O-ringvet
- Set O-ringen die bij jouw verdeler passen
- Vervangende flowmeter van hetzelfde merk en dezelfde uitvoering
- Schoon leidingwater om na te spoelen
- Eventueel een vuilafscheider of magneetfilter in de retour
Wat een flowmeter op de verdeler doet
Een flowmeter, ook wel doorstroommeter of debietmeter genoemd, meet hoeveel liter water er per minuut door één groep loopt. In het doorzichtige huis zit een zwevende ring of een veerbelast zuigertje dat door de stroming omhoog wordt geduwd. Hoe harder het water stroomt, hoe verder de ring op de schaalverdeling staat. Bij de meeste meters loopt die schaal tot 2,5 of tot 5 liter per minuut.
Waarom dat uitmaakt, zie je zodra je de verdeler van je vloerverwarming openmaakt en de groepen vergelijkt. Water zoekt altijd de weg van de minste weerstand, dus een korte groep van vijftig meter krijgt vanzelf veel meer water dan een groep van honderdtwintig meter. Zonder ingrijpen wordt de kleine slaapkamer bloedheet en blijft de woonkamer lauw.
De flowmeter is het enige instrument op de verdeler waarmee je die verdeling kunt zien in plaats van raden. Bij verdelers met alleen handwielen werk je op gevoel en op retourtemperatuur, en dat is een stuk grover. Met flowmeters geef je elke groep het aantal liters dat bij zijn lengte hoort, en dat is de hele kunst van waterzijdig inregelen.
Let wel op wat de meter niet doet. Hij zegt niets over de temperatuur van het water, niets over de vraag of de vloer warm genoeg wordt en niets over de stand van je thermostaat. Hij meet uitsluitend doorstroming op het moment dat je kijkt.
Maak voordat je iets verdraait een schets van de verdeler: welke groep hoort bij welke ruimte, en wat staat er nu op elke meter. Die uitgangsstand is je vangnet als het inregelen tegenvalt.
Zit de flowmeter op de aanvoer of op de retour
Dat verschilt per fabrikant en per bouwjaar, en beide manieren zijn goed. Bij de ene verdeler zitten de flowmeters op de aanvoerbalk en de thermische aandrijvingen op de retour, bij de andere precies andersom. Wat de plek bepaalt is de constructie van de balk, niet de nauwkeurigheid van de meting: dezelfde liters gaan er nu eenmaal in en er weer uit.
Praktisch maakt het wel uit voor de vraag waar je moet draaien. Zit de flowmeter op de aanvoer, dan is de kap van de meter zelf meestal ook het regelventiel. Zit hij op de retour, dan regel je vaak met een voetventiel onder de meter of met een instelbaar ventiel op de aanvoerbalk. Kijk voordat je begint welke van de twee balken de aandrijvingen draagt, want dat is de balk waar je niet aan draait.
Je herkent de aanvoerbalk aan de temperatuur: die is voelbaar warmer dan de retour zodra de pomp een tijdje draait. Bij een goed werkende installatie scheelt dat vijf tot tien graden. Voelt er helemaal niets warm aan, kijk dan eerst bij een vloerverwarming die niet warm wordt, want dan is het probleem groter dan de instelling van de meters.
| Uitvoering | Waar je hem vindt | Waarmee je instelt | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Flowmeter met instelbare kap | Meestal op de aanvoerbalk, doorzichtig huis omlaag of omhoog | De kap van de meter zelf, met de klok mee dicht | De aandrijvingen zitten dan op de andere balk |
| Flowmeter op de retourbalk | In de retour, met de handwielen op de aanvoer | Voetventiel onder de meter of het ventiel op de aanvoer | Aflezen terwijl alle groepen openstaan |
| Flowmeter met vaste of verzegelde kap | Aanvoer of retour, kap laat zich niet draaien | De instelbare ventielen op de andere balk | Nooit met kracht aan een vaste kap trekken |
| Verdeler met alleen handwielen | Wit of zwart handwiel per groep, geen kijkglas | Op gevoel en op retourtemperatuur | Meet elke retourbuis met een thermometer |
| Kijkglas zonder schaalverdeling | Klein ruitje in de balk | Niet instelbaar, alleen zien of er water loopt | Zegt of er stroming is, niet hoeveel |
De ring aflezen zonder je te vergissen
Aflezen lijkt simpel tot je twee meters naast elkaar ziet die er anders uitzien. Bij een meter waar het water van onder naar boven stroomt, drukt de stroming de ring omhoog en lees je meestal de bovenrand van de ring af. Stroomt het water van boven naar beneden, dan wordt de ring omlaag geduwd en geldt vaak de onderrand. Op veel meters staat een pijl of een streepje dat de afleesrand aangeeft, en anders staat het in de handleiding van de verdeler.
Een verschil van een halve ringdikte klinkt onbelangrijk, maar op een schaal die tot 2,5 liter loopt is dat al gauw twee tienden. Over acht groepen tel je dat verschil op en dan klopt je verdeling niet meer. Kies daarom één afleesrand en houd die op alle meters van dezelfde verdeler aan.
Lees altijd af terwijl de pomp draait en alle groepen openstaan die normaal ook openstaan. Een meter geeft nul zodra de aandrijving van die groep dicht is, en dat is dan volkomen terecht. Bij een zoneregeling met veel losse thermostaten, zoals bij een vloerverwarming met Honeywell evohome, staan er zelden alle groepen tegelijk open. Zet ze voor het inregelen handmatig allemaal open.
Sta bij het aflezen recht voor de meter. Kijk je van boven of van onder, dan lees je door de ronding van het huis een halve streep te hoog of te laag.
Een thermische aandrijving heeft tijd nodig. De meeste typen doen twee tot vijf minuten over het openen en sluiten, want ze werken met een verwarmd wasje in plaats van een motor. Draai dus niet meteen bij als er na het opzetten van een thermostaat nog niets gebeurt.
Hoeveel liter per minuut een groep nodig heeft
De hoeveelheid water die een groep nodig heeft, volgt uit twee dingen: hoeveel warmte die groep moet leveren en hoeveel graden je het water laat afkoelen tussen aanvoer en retour. De rekenregel is kort: liters per minuut zijn het vermogen in watt gedeeld door zeventig maal het temperatuurverschil in graden.
Een woonkamergroep die 750 watt moet leveren en waarbij het water vijf graden afkoelt, heeft dus 750 gedeeld door 350 nodig, en dat is ruim twee liter per minuut. Laat je datzelfde water tien graden afkoelen, dan is de helft genoeg. Daar zit meteen de reden dat een warmtepompinstallatie hogere flowmeterstanden vraagt dan een cv-ketel: lagere aanvoertemperatuur betekent minder graden speling, dus meer liters.
Ken je het vermogen per groep niet, gebruik dan de vloeroppervlakte. Voor een normaal geïsoleerde woning met een dekvloer reken je grofweg vijftig watt per vierkante meter aan piekvraag. De onderstaande waarden zijn richtwaarden om mee te beginnen, geen voorschriften: de echte verdeling controleer je achteraf aan de retourtemperaturen. Welke groep hoeveel meter buis heeft, staat in het legplan van de vloerverwarming.
| Oppervlak van de groep | Buislengte bij 15 cm legafstand | Warmtevraag bij 50 W per m2 | Richtwaarde bij 5 graden verschil | Richtwaarde bij 10 graden verschil |
|---|---|---|---|---|
| 8 m2 | ongeveer 55 meter | 400 watt | 1,1 l/min | 0,6 l/min |
| 10 m2 | ongeveer 67 meter | 500 watt | 1,4 l/min | 0,7 l/min |
| 12 m2 | ongeveer 80 meter | 600 watt | 1,7 l/min | 0,9 l/min |
| 15 m2 | ongeveer 100 meter | 750 watt | 2,2 l/min | 1,1 l/min |
| 18 m2 | ongeveer 120 meter | 900 watt | 2,6 l/min | 1,3 l/min |
| 20 m2 | ongeveer 133 meter | 1000 watt | 2,9 l/min | 1,4 l/min |
Een badkamergroep is de uitzondering die je apart behandelt. Die ruimte wil warmer worden dan de rest en heeft vaak een kleinere legafstand, dus daar mag de flowmeter hoger staan dan de oppervlakte doet vermoeden. Meer daarover staat bij vloerverwarming in de badkamer.
De flowmeters instellen en de groepen tegen elkaar inregelen
Inregelen is niet acht keer een getal instellen, want elke groep die je afknijpt duwt water naar de andere groepen. De stand die je bij groep één instelde, is na het instellen van groep acht veranderd. Twee tot drie rondes langs alle meters zijn normaal, en pas als er in een hele ronde bijna niets meer verschuift ben je klaar.
Begin met alle flowmeters helemaal open en alle aandrijvingen eraf of open. Noteer wat elke meter dan geeft. De groep met de langste buis houd je vanaf dat moment volledig open: die is je referentie, want die heeft de meeste weerstand en krijgt het moeilijkst genoeg water. Alle andere groepen knijp je terug richting hun richtwaarde.
Haalt de langste groep zijn richtwaarde niet terwijl hij helemaal openstaat, dan is er te weinig opvoerhoogte. Zet de pomp een stand hoger of controleer of hij op een vaste stand in plaats van op drukregeling staat. Wat de standen betekenen en wanneer je welke kiest, lees je bij de pompschakelaar van de vloerverwarming.
Draai in stapjes van een kwartslag en geef het systeem tussendoor een halve minuut. De ring reageert direct, maar het drukbeeld over de hele verdeler heeft even nodig om zich te zetten. Forceer de kap niet voorbij zijn aanslag, want dan draai je de spindel of de O-ring stuk.
| Warmtebron | Gebruikelijke aanvoertemperatuur | Verschil waarop je inregelt | Wat dat voor de flowmeters betekent |
|---|---|---|---|
| Cv-ketel met weersafhankelijke regeling | 30 tot 45 graden | 5 tot 10 graden | Bij lage aanvoer heb je meer liters per minuut nodig |
| Warmtepomp | 30 tot 38 graden | Ongeveer 5 graden | Knijp zo min mogelijk af, de meeste groepen staan bijna open |
| Stadsverwarming met afleverset | Afhankelijk van de set | 10 tot 15 graden | Te veel doorstroming geeft een hoge retour, en die is daar ongewenst |
| Elektrische vloerverwarming | Niet van toepassing | Niet van toepassing | Geen verdeler en geen flowmeter, regelen gaat via de thermostaat |
Knijp nooit alle groepen tegelijk ver dicht. De pomp moet ergens water kwijt kunnen. Zonder overstroomventiel of bypass loopt hij warm en hoor je hem gaan zingen, en dat gaat ten koste van de lagers.
De flowmeter werkt niet of geeft nul aan
De eerste vraag bij een flowmeter die niets aanwijst, is of het probleem in de meter zit of in de groep. Dat scheid je met je hand: voel de aanvoer- en de retourbuis van die groep na een kwartier draaien. Zijn ze allebei warm en is het temperatuurverschil klein, dan loopt er water en liegt de meter. Blijft de retourbuis koud, dan stroomt er echt niets.
Loopt er niets, werk dan van makkelijk naar moeilijk. Staat de kap van de meter open, zit de aandrijving eraf, staat de thermostaat hoog genoeg, draait de pomp, en klopt de waterdruk. Pas daarna komen lucht in de groep en een echte verstopping in beeld. Lucht is verreweg de meest voorkomende reden dat één groep niets doet terwijl de rest normaal werkt, en dat verhelp je door de vloerverwarming groep voor groep te ontluchten.
Controleer daarbij ook de systeemdruk, want een te lage druk laat de pomp lucht aanzuigen en dan doet geen enkele meter meer wat je verwacht. Welke druk bij jouw installatie hoort, reken je uit met de hulp voor de juiste cv-druk.
| Wat je ziet | Wat er meestal aan de hand is | Wat je doet |
|---|---|---|
| Ring op nul, groep blijft koud | Kap dicht, aandrijving nog gesloten of pomp uit | Kap helemaal openen, aandrijving eraf halen, pomp controleren |
| Ring op nul, groep wordt wel warm | De ring zit vast in het huis of is verkalkt | Meter reinigen of vervangen, met de groep is niets mis |
| Ring helemaal bovenin tegen de aanslag | Meetbereik te klein of pomp op een te hoge stand | Pompstand omlaag en daarna alle groepen opnieuw langslopen |
| Ring danst of schommelt | Lucht in de groep of vlak voor de verdeler | Ontluchten, druk controleren, daarna opnieuw meten |
| Ring zakt terug nadat je hem hebt ingesteld | Andere groepen zijn dichtgegaan of de pomp regelt terug | Instellen in de bedrijfssituatie die je echt gebruikt |
| Huis troebel of bruin aangeslagen | Magnetiet en vuil in het systeem | Spoelen, filter plaatsen en de meters reinigen |
| Water sijpelt langs de kap | O-ring beschadigd of huis scheef aangedraaid | Drukloos maken, O-ring vervangen, met de hand aandraaien |
| Ring beweegt niet meer na hermontage | Ring omgekeerd teruggezet of klem tussen kap en huis | Opnieuw demonteren en de ring los in het huis leggen |
Een flowmeter die vastzit weer aan het lopen krijgen
Een flowmeter die vastzit is bijna nooit kapot. Wat er gebeurt is dat kalk uit het vulwater neerslaat op de ring en op de wand van het huis, en dat de ring daardoor in het nauwste deel van het huis blijft plakken. In installaties met stalen radiatoren of met oude buis zonder zuurstofdichte laag komt daar magnetiet bij: een zwart, fijn slib dat zich net zo goed vastzet.
Het eerste dat je probeert kost niets. Tik met de steel van een schroevendraaier zachtjes tegen de zijkant van het huis terwijl de pomp draait, en draai de kap een paar keer helemaal open en weer dicht. De stroomstoot die daarbij ontstaat maakt een lichte aanslag vaak los. Werkt dat niet, dan moet de meter eraf.
Zit de kap zelf vast in plaats van de ring, forceer dan niet. Een verkalkte spindel breekt af in het huis en dan vervang je alsnog de hele meter, maar met de resten er nog in. Bevochtig de overgang met wat ontkalker, laat het een uur staan en probeer het opnieuw met een goed passende steeksleutel.
Blijft het huis mat en dof, ook na reinigen, dan is de binnenkant gekrast of aangetast. De ring loopt daarna nooit meer soepel. Vervangen is dan de nettere keuze dan blijven poetsen.
Maak nooit een flowmeter open terwijl het systeem onder druk staat. Er staat anderhalf tot twee bar op en het water is dertig tot vijfenveertig graden. Sluit eerst de groepskranen op aanvoer en retour, of maak de verdeler helemaal drukloos.
De flowmeter schoonmaken en de O-ring vervangen
Schoonmaken doe je in een vaste volgorde, en de meeste fouten ontstaan doordat mensen die volgorde omdraaien. Sluit eerst de kogelkranen aan aanvoer en retour van de verdeler, zodat er niet meer dan de inhoud van de balk uit kan lopen. Leg een handdoek en een bak eronder, want er komt altijd meer water dan je denkt.
Draai daarna het doorzichtige huis los. Bij veel typen gaat dat met de hand of met een beksleutel op de vlakke kanten; een waterpomptang rechtstreeks op het kunststof laat krassen achter en die krassen remmen de ring later af. Neem de ring eruit, leg hem in een bakje warm water met schoonmaakazijn of citroenzuur en laat dat een half uur staan. Borstel daarna met een zachte borstel na en spoel met schoon water.
Controleer bij het terugzetten de O-ring. Een oude O-ring is plat gedrukt en veerkrachtloos, en die gaat na het opnieuw aandraaien lekken. Smeer een nieuwe O-ring in met een beetje siliconenvet en draai het huis met de hand aan tot het pakt, plus hooguit een kwartslag. Aandraaien met gereedschap scheurt de kunststof draad.
Vul daarna bij tot de juiste druk en ontlucht de verdeler voordat je de pomp weer laat draaien. Komt het vuil binnen een jaar terug, dan behandel je het symptoom. Een magneet- of vuilafscheider in de retour voor de verdeler houdt het slib tegen dat anders opnieuw in elke meter belandt. Meer achtergrond over het watersysteem als geheel staat in ons overzicht over verwarming en cv.
Wat de flowmeters je over de hele installatie vertellen
Als de verdeler eenmaal is ingeregeld, is de rij flowmeters het beste diagnosepaneel dat je in huis hebt. Een groep die opeens veel lager staat dan de vorige keer, wijst op lucht of op vuil in die ene lus. Zakken alle groepen tegelijk, dan zit het bij de pomp, bij de druk of bij een dichtslibbend filter.
Combineer de standen met de temperatuur van de retourbuizen en je weet meteen meer. Een groep met de juiste doorstroming en een retour die nauwelijks kouder is dan de aanvoer, geeft zijn warmte niet af aan de vloer. Dat komt voor bij een dikke of slecht hechtende dekvloer en bij droogbouwsystemen die verkeerd zijn opgebouwd, zoals beschreven bij vloerverwarming onder Fermacell.
Andersom is een retour die veel te koud is een teken van te weinig water. Die groep loopt zo traag dat het water zijn warmte volledig kwijtraakt voordat het terugkomt, en de laatste meters van die lus verwarmen niets meer. Zet dan de flowmeter van die groep verder open en knijp een buurgroep terug.
Bij een gloednieuwe vloer noteer je de standen voordat je gaat stoken en nog eens erna, want een dekvloer die uitdroogt verandert de warmteafgifte. Het stookschema dat daarbij hoort staat bij het opstookprotocol voor vloerverwarming.
Zo regel je de flowmeters van een verdeler in
Reken op twee tot drie rondes langs alle groepen, want elke aanpassing verandert de rest.
-
Zet de installatie in de stand waarin je gaat meten
Laat de pomp draaien, zet alle thermostaten hoog of haal de thermische aandrijvingen van de balk. Alle groepen moeten openstaan, anders meet je een situatie die in bedrijf nooit voorkomt. Geef aandrijvingen een paar minuten om echt open te gaan.
-
Draai alle flowmeters helemaal open en noteer de standen
Schrijf per groep op wat de meter aanwijst en welke ruimte erbij hoort. Deze nulmeting laat direct zien welke groepen het water wegkapen en is je uitgangspunt om op terug te vallen.
-
Bepaal per groep het aantal liters dat erbij hoort
Gebruik de buislengte of het vloeroppervlak van elke groep en reken met de richtwaardetabel. De groep met de langste lus krijgt de hoogste waarde en blijft bij het inregelen volledig open staan.
-
Knijp de korte groepen terug in stapjes van een kwartslag
Draai met de klok mee tot de ring op de gewenste waarde staat en wacht een halve minuut voordat je verder gaat. Sla de langste groep over, want die is je referentie en heeft alle doorstroming nodig die hij kan krijgen.
-
Loop de hele rij nog een of twee keer na
Door het afknijpen is er meer druk beschikbaar voor de andere groepen en zijn eerdere standen opgelopen. Corrigeer opnieuw en herhaal tot er in een hele ronde bijna niets meer verandert.
-
Controleer met de temperatuur van de retourbuizen
Meet na een uur stoken elke retourbuis. De verschillen tussen de groepen zouden klein moeten zijn. Een duidelijk koudere retour betekent te weinig water in die groep, een bijna even warme retour juist te veel.
-
Zet de aandrijvingen terug en leg de eindstanden vast
Monteer de thermische aandrijvingen weer en laat de thermostaten hun werk doen. Noteer de eindstanden bij de verdeler, zodat je bij een volgende ontluchtbeurt weet waar je vandaan kwam.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controleren voordat je aan de meters gaat draaien
Veelgemaakte fouten
Inregelen terwijl de aandrijvingen nog dicht staan
Wat hier misgaat is dat je een situatie meet die zich in bedrijf nooit voordoet. Een dichte groep geeft nul, en alle waterstroom die daarvoor bedoeld was verdeelt zich over de rest. De standen die je dan instelt kloppen zodra de thermostaat de groep weer opent.
De korte groep openzetten en de lange afknijpen
De reflex is om de groep die het warmst wordt met rust te laten. Precies andersom werkt het: de korte lus heeft de minste weerstand en pakt vanzelf te veel. De langste lus is de zwakste schakel en blijft daarom volledig open, anders krijgt die het nooit warm.
Eén ronde inregelen en het daarbij laten
De verdeler is een gesloten systeem waarin alles met alles samenhangt. Elke kwartslag die je ergens dichtdraait, verhoogt de doorstroming in alle andere groepen. Zonder een tweede en meestal derde ronde staat de helft van je meters weer boven de waarde die je had ingesteld.
De flowmeter als afsluiter gebruiken
Een flowmeter is een regelventiel, geen kogelkraan. Steeds volledig dichtdraaien en weer openen sleept de zitting en de O-ring uit, waarna de meter gaat lekken of niet meer nauwkeurig regelt. Voor het afsluiten van een groep zijn de kranen op de balk bedoeld.
Met een tang aan het doorzichtige huis draaien
Het huis is van kunststof en de bek van een waterpomptang zet er groeven in. Die groeven zitten precies waar de ring langs moet, en daarna loopt de ring stroef of blijft hij hangen. Gebruik een steeksleutel op de vlakke kanten, of leg er een doek tussen.
De meter openmaken terwijl de verdeler onder druk staat
Achter de kap staat de volledige systeemdruk, en het water is warm. Zodra de laatste draadgang loskomt, schiet het huis eruit en loopt de balk leeg over de vloer. Sluit eerst de kogelkranen aan beide zijden, of tap de verdeler af.
De ring bij de verkeerde rand aflezen
Bovenrand of onderrand scheelt op een kleine schaal al snel twee tienden liter. Wissel je tussen meters van afleesrand, dan bouw je een scheve verdeling op die je in de ruimtes terugziet. Kies één rand en houd die op de hele verdeler aan.
Ontkalker in het hele systeem gooien om de meters schoon te krijgen
Een middel dat kalk aanpakt, pakt ook messing, rubber en aluminium aan. In een gesloten cv-systeem met een ketel, pompen en afdichtingen richt dat meer schade aan dan het oplost. Reinig de ring buiten het systeem in een bakje, en houd de installatie zelf schoon met een filter.
Veelgestelde vragen
Hoe moet ik de flowmeter van de vloerverwarming instellen?
Zet eerst alle groepen open en de pomp aan, en draai alle meters helemaal open. Bepaal per groep de richtwaarde uit de buislengte of het oppervlak, laat de langste groep volledig open en knijp de kortere groepen in stapjes van een kwartslag terug. Loop de rij daarna nog twee keer na, want elke aanpassing verandert de doorstroming in de andere groepen.
Hoeveel liter per minuut moet er door een vloerverwarmingsgroep lopen?
Dat volgt uit het vermogen van de groep en het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour: liters per minuut zijn het vermogen in watt gedeeld door zeventig maal dat verschil in graden. Voor een gemiddelde groep van tien tot vijftien vierkante meter komt dat bij vijf graden verschil uit rond anderhalf tot ruim twee liter per minuut, en bij tien graden verschil op ongeveer de helft daarvan.
Zit de flowmeter van de vloerverwarming op de aanvoer of op de retour?
Beide komen voor en beide zijn goed, want dezelfde liters gaan er in en er weer uit. Wat je moet weten is op welke balk de thermische aandrijvingen zitten: dat is de balk waar je niet aan draait. De aanvoerbalk herken je doordat hij na een kwartier pompen voelbaar warmer is dan de retour.
Mijn flowmeter vloerverwarming werkt niet, wat controleer ik eerst?
Voel eerst aan de aanvoer- en de retourbuis van die groep. Worden ze allebei warm, dan loopt er water en zit het probleem in de meter zelf, meestal een vastgekoekte ring. Blijft de retour koud, dan stroomt er echt niets en controleer je in deze volgorde de stand van de kap, de aandrijving, de thermostaat, de pomp, de waterdruk en pas daarna lucht in de groep.
De flowmeter van mijn vloerverwarming zit vast, hoe krijg ik hem los?
Tik eerst zachtjes met de steel van een schroevendraaier tegen het huis terwijl de pomp draait, en draai de kap een paar keer volledig open en dicht. Helpt dat niet, sluit dan de kogelkranen van de verdeler, draai het huis los en week de ring een half uur in warm water met schoonmaakazijn of citroenzuur. Forceer nooit een vastzittende kap, want een afgebroken spindel in het huis betekent een nieuwe meter.
Hoe kan ik een flowmeter vloerverwarming schoonmaken?
Sluit de kogelkranen aan aanvoer en retour, leg een doek en een bak eronder en draai het doorzichtige huis los met een beksleutel op de vlakke kanten. Week de ring in warm water met azijn of citroenzuur, borstel na met een zachte borstel en spoel met schoon water. Vervang de O-ring, smeer hem met siliconenvet, draai het huis met de hand aan en vul de installatie daarna bij tot de juiste druk.
Lees ik de flowmeter af aan de bovenkant of aan de onderkant van de ring?
Dat hangt af van de stroomrichting door de meter. Wordt de ring door het water omhooggeduwd, dan geldt meestal de bovenrand; wordt hij omlaag geduwd, dan de onderrand. Veel meters hebben een pijl of een merkstreepje dat het aangeeft, en anders staat het in de handleiding van de verdeler. Houd op alle meters van dezelfde verdeler dezelfde rand aan, anders bouw je een scheve verdeling op.
Waarom verandert de flowmeter als ik een andere groep dichtzet?
Omdat de pomp een vast drukverschil over de verdeler zet en het water de weg van de minste weerstand kiest. Sluit je een groep, dan moet diezelfde hoeveelheid water door de overgebleven groepen en gaan al hun meters omhoog. Daarom stel je in met alle groepen open en controleer je daarna nog eens in de situatie die je in de praktijk gebruikt.
Kan ik een groep helemaal dichtdraaien met de flowmeter?
Technisch kan het bij de meeste typen, maar het is niet waar het ventiel voor gemaakt is. Herhaald volledig dichtdraaien sleept de zitting uit en dan lekt de meter of regelt hij niet meer nauwkeurig. Voor het afsluiten van een groep gebruik je de kranen op de balk. Let er bovendien op dat de pomp altijd ergens water kwijt moet kunnen.
Wat betekent het als de ring helemaal bovenin tegen de aanslag staat?
Dan loopt er meer water door die groep dan de schaal kan aangeven. Meestal staat de pomp te hoog of staan de andere groepen te ver dicht. Zet de pomp een stand lager en loop daarna alle groepen opnieuw langs. Blijft de ring boven de aanslag terwijl de rest normaal staat, dan is het meetbereik van die meter te klein voor deze installatie.
Moet ik opnieuw inregelen na het ontluchten of bijvullen?
Controleren wel, helemaal opnieuw instellen zelden. Na het bijvullen verandert de systeemdruk en na het ontluchten verdwijnt de weerstand die de luchtbel gaf, en dat zie je terug in de standen. Loop de rij dus na en corrigeer waar het meer dan een paar tienden scheelt. Wijken alle meters tegelijk sterk af, kijk dan eerst naar de pomp en het vuilfilter.
Kan ik een flowmeter vervangen zonder de hele vloerverwarming af te tappen?
Meestal wel. Sluit de kogelkranen aan aanvoer en retour van de verdeler en sluit de groepskraan van die ene lus, dan verlies je alleen het water dat in de balk staat. Vang dat op in een bak. Heeft je verdeler geen afsluitbare aansluitingen, dan moet de hele verdeler leeg en is bijvullen en ontluchten achteraf onderdeel van de klus.
Geeft de ketel een melding als er te weinig doorstroming is?
Bij een ketel die zijn eigen debiet bewaakt kan dat gebeuren, meestal in de vorm van een foutmelding over te weinig circulatie of een te snel oplopende aanvoertemperatuur. Wat de code van jouw toestel betekent, zoek je op in onze storingzoeker per merk. De flowmeters op de verdeler helpen je daarna te zien of het probleem in één groep zit of over de hele installatie speelt.
Wanneer je beter een vakman belt
Het aflezen, instellen en schoonmaken van flowmeters is werk dat je met wat geduld zelf doet. Er zijn drie situaties waarin bellen verstandiger is.
De eerste is een lekkage die je niet gestopt krijgt: een gebarsten meterhuis of een verdelerbalk die langs de schroefdraad lekt terwijl het systeem onder druk staat. Sluit dan af wat je kunt afsluiten en laat een installateur het onderdeel vervangen.
De tweede is een installatie op stadsverwarming. Aan de afleverset zelf mag je niet werken, en de eisen aan de retourtemperatuur maken dat het inregelen daar meer luistert dan bij een cv-ketel.
De derde is een woning waar het na netjes inregelen nog steeds niet goed komt. Dan klopt er iets aan de opbouw, aan de groepindeling of aan het vermogen, en is een berekening van de warmtevraag per ruimte meer waard dan nog een ronde langs de meters.