Vlotter wc afstellen, repareren of vervangen
Een wc die blijft doorlopen heeft in negen van de tien gevallen een vlotterkraan die niet meer helemaal dichtgaat, of een waterniveau dat te hoog staat en over de overloop wegloopt. Stel het niveau eerst af op ongeveer twee centimeter onder de bovenkant van de overloop en kijk dan pas of het rubber of het membraan versleten is. Moet er echt een nieuwe vlotter in, meet dan eerst de draadmaat van de aansluiting en de vrije hoogte in de bak, want een universele vlotter is maar beperkt universeel.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Waterpomptang met brede bek
- Steeksleutel of kleine bahco voor de wartel
- Kruiskopschroevendraaier en een platte schroevendraaier
- Rolmaat of schuifmaat om de draadmaat en de vrije hoogte te meten
- Spiegeltje en een zaklamp of hoofdlamp
- Emmer en een grote spons
- Oude handdoek om in het reservoir te leggen
- Telefoon om foto's te maken voordat je demonteert
Materiaal
- Nieuwe vlotterkraan of alleen een membraan, afhankelijk van de diagnose
- Vlakke pakking of fiberring voor de wartel, meestal meegeleverd
- Flexibele aansluitslang met de juiste draadmaat, als de vaste buis niet past
- Schuurvlies of een linnen schuurstrook om een gezaagde buis glad te maken
- Schoonmaakazijn of ontkalker voor het zeefje en de zitting
- Teflontape voor conische draadaansluitingen
Wat de vlotter doet en waarom je wc doorloopt
De vlotter is het onderdeel dat bepaalt hoeveel water er in de stortbak komt en wanneer de toevoer stopt. Het echte onderdeel heet een vlotterkraan: een klep op de waterleiding met een drijver eraan die meestijgt met het water. Staat de drijver hoog genoeg, dan duwt hij de klep dicht en stopt het vullen.
In een stortbak zitten twee mechanismen die vaak door elkaar worden gehaald. De vlotterkraan laat water binnen, de spoelklep laat water door naar de pot. Loopt je wc door, dan zit het probleem bijna altijd bij een van die twee, en welke van de twee zoek je uit voordat je iets koopt. Alle klachten die hierbij horen zetten we op een rij bij alles over het toilet en de problemen die erin voorkomen.
De test is simpel. Draai de hoekstopkraan achter of naast de pot dicht en kijk een half uur later of het waterniveau in de bak is gezakt. Blijft het niveau staan en is het geruis gestopt, dan lekt de vlotterkraan door. Zakt het niveau alsnog, dan sluit de spoelklep niet af en heeft een nieuwe vlotter geen zin.
Er is nog een derde mogelijkheid die veel mensen op het verkeerde been zet. Staat het water te hoog afgesteld, dan loopt het overtollige water permanent over de rand van de overloop, dwars door de bak naar de pot. De vlotterkraan is dan technisch in orde, alleen sluit hij op een niveau boven de overloop en dat haalt hij nooit. Meer over de verschillen tussen die oorzaken lees je bij een wc die blijft doorlopen.
| Onderdeel in de stortbak | Wat het doet | Wat er meestal aan mankeert |
|---|---|---|
| Vlotterkraan | Laat water uit de leiding binnen en sluit af op het ingestelde niveau | Sluit niet meer helemaal, vaak door kalk of een versleten rubber |
| Drijver | Meet het waterniveau en bedient de klep | Loopt aan tegen de wand, zit vol kalk of is afgebroken |
| Membraan of afsluitrubber | Het onderdeel dat de doorlaat in de vlotterkraan dichtdrukt | Scheurt, verhardt of ligt scheef in de zitting na montage |
| Zeefje in de inlaat | Houdt gruis en kalkschilfers uit de leiding tegen | Slibt dicht, waardoor de bak heel traag volloopt |
| Overloop of valpijp | Voert te veel water af naar de pot in plaats van over de rand | Loopt continu over als het niveau te hoog staat afgesteld |
| Spoelklep | Laat bij het doortrekken de bak in één keer leeglopen | Sluit niet af door vuil of een verkalkte klepzitting |
| Hoekstopkraan | Sluit het water af zonder de hele woning droog te leggen | Lekt bij de wartel of zit vastgekalkt na jaren stilstand |
Weet je niet zeker of er water in de pot loopt? Droog de achterwand van de pot met wat wc-papier en leg er een droog vel tegenaan. Is dat vel na tien minuten nat, dan loopt er water door, ook als je niets hoort.
Zo herken je welk type vlotter je hebt
Voordat je iets bestelt wil je weten met welk soort vlotterkraan je te maken hebt, want de drie types werken heel anders en hebben andere onderdelen. Ze zitten allemaal in Nederlandse badkamers, van een duoblok uit de jaren zeventig tot een inbouwreservoir van vorig jaar.
Het eerste type is de klassieke hefboomvlotter: een holle bal of een blok piepschuim aan een messing of kunststof arm, die aan het uiteinde een rubbertje tegen een zitting drukt. Die kom je tegen in oude Sphinx-duobloks en in hooghangende stortbakken. Het tweede type is de hydraulische vlotterkraan met een membraan, het systeem waar Wisa bekend om is en dat ook bij Siamp veel voorkomt. Het derde type is de verticale schuifvlotter, waarbij een drijver langs een staande buis omhoog glijdt. Bijna elk modern inbouwreservoir van Geberit, Grohe, Tece, Schwab, Plieger, Kiwa, Cersanit of Ben werkt zo.
Dat onderscheid bepaalt ook wat je kunt repareren. Bij een membraanvlotter vervang je vaak alleen het membraan van een paar euro. Bij een verticale schuifvlotter is een los onderdeel meestal niet leverbaar en vervang je de hele kraan. Bij een oude hefboomvlotter zit de slijtage in het rubbertje én in de messing zitting eronder, en dat laatste is precies de reden dat een nieuw rubbertje daar zo vaak maar tijdelijk helpt.
| Merk of reservoir | Type vlotter | Aansluiting | Wat je meestal vervangt |
|---|---|---|---|
| Geberit UP320 en UP100 | Verticale schuifvlotter, bijvoorbeeld de Impuls 380 of de Unifiller | 3/8 inch, aanvoer aan de onderzijde | De complete vlotterkraan, hij klikt in een houder |
| Geberit oud model, zoals UP SPK type 980 | Oudere schuifvlotter met een afwijkende voetplaat | 3/8 inch of een vaste koperen buis | Complete kraan, vaak met een verloop of een flexibele slang |
| Wisa inbouwreservoir en Wisa duoblok | Hydraulische vlotterkraan met membraan | 1/2 inch, zij- of onderaanvoer | Alleen het membraan, of het rubbertje op de hevel |
| Sphinx duoblok van voor 1990 | Messing hefboomvlotter met bal | 1/2 inch, meestal zijaanvoer | Leertje en zitting, in de praktijk de hele kraan |
| Grohe Rapid SL | Verticale schuifvlotter met stelknop | 1/2 inch met een verloop naar 3/8 inch | Dichtingsset of de complete vlotterkraan |
| Plieger inbouwreservoir | Membraanvlotter achter een grote witte wartelmoer | 1/2 inch | Membraan, mits je de wartel los krijgt |
| Tece, Schwab en Kiwa | Verticale schuifvlotter, onderling sterk gelijkend | 3/8 inch | Complete vlotterkraan van het eigen merk |
| Cersanit, Ben en bouwmarktreservoirs | Universele schuifvlotter van een toeleverancier | 3/8 of 1/2 inch, wisselend | Universele vlotter met verstelbare hoogte |
De klacht vertaald naar de oorzaak
Bijna elke vlotterklacht heeft een geluid of een gedrag dat je meteen in de goede richting stuurt. Loont het om daar even bij stil te staan, want het scheelt je een rit naar de bouwmarkt voor een onderdeel dat het probleem niet is.
Een sissend geluid dat maar doorgaat betekent dat er een heel klein beetje water langs de klep blijft lopen. Een harde klap in de leiding op het moment dat de bak vol is, betekent juist dat de klep te abrupt sluit en de waterkolom in de leiding tot stilstand komt. Dat is drukstoot en dat is niet onschuldig, want die klappen belasten je koppelingen. Draai de hoekstopkraan een slag terug zodat er minder doorstroom is, dan sluit de klep zachter en is het geluid vaak meteen weg.
Loopt de bak juist heel traag vol, dan zit de belemmering bijna altijd vóór de klep en niet erin. Het zeefje in de inlaat vangt kalkschilfers en gruis op, en na jaren zit dat zeefje vol. Uitnemen, uitspoelen en een nacht in schoonmaakazijn leggen is genoeg. Blijft de bak halfvol staan, dan is er meestal aan de afstelling gesleuteld of zit er een andere drijver op dan origineel. Spoelt de pot vervolgens slecht door, dan is een wc die niet goed doorspoelt het volgende dat je wilt uitsluiten.
| Wat je merkt | Wat er aan de hand is | Wat je doet |
|---|---|---|
| Water blijft zichtbaar in de pot lopen | Vlotterkraan sluit niet af, of het niveau staat boven de overloop | Hoekstopkraan dichtdraaien en kijken of het zakt, daarna afstellen |
| Zacht sissen dat niet ophoudt | Kalk of vuil op de klepzitting, of een verhard afsluitrubber | Kraan demonteren, zitting schoonmaken, rubber vervangen |
| Harde klap in de leiding als de bak vol is | Drukstoot doordat de klep te snel sluit | Hoekstopkraan een slag terugdraaien zodat de doorstroom minder wordt |
| Bak loopt heel langzaam vol | Zeefje in de inlaat verstopt, of het membraan ligt scheef | Zeefje uitnemen en ontkalken, membraan opnieuw plaatsen |
| Bak loopt maar half vol | Drijver zit te laag op de stang, vaak na een universele vlotter | Drijver hoger klikken of de stelschroef verdraaien |
| Vlotter blijft hangen en de bak vult niet | Drijver loopt aan tegen de wand of tegen de spoelklep | Vlotter uitlijnen, kalk van de geleidestang schuren |
| Het vullen start vanzelf, zonder doortrekken | Spoelklep lekt, waardoor het niveau langzaam zakt | Klepzitting reinigen of de spoelklep vervangen |
| Water lekt bij de wartel onder het reservoir | Pakking scheef, of de wartel is scheef aangedraaid | Losdraaien, pakking controleren, met de hand op gevoel aanzetten |
Een doorlopende wc kost meer water dan je denkt. Een straaltje van de dikte van een luciferhoutje loopt dag en nacht door en is in een jaar goed voor het waterverbruik van een heel gezin. Sluit de hoekstopkraan af zolang je nog niet aan de reparatie toekomt en spoel door met een emmer.
Vlotter wc afstellen: tot waar moet het reservoir vollopen
De juiste waterhoogte is ongeveer twee centimeter onder de bovenkant van de overloop, ook wel de valpijp genoemd. Dat is de open buis midden in het reservoir waar het water bij overvulling doorheen wegloopt. Houd je die twee centimeter aan, dan heb je marge als de klep een keer wat later sluit, zonder dat je spoelvolume onderuitgaat.
Veel reservoirs hebben aan de binnenkant een streep of een verdikking die het niveau aangeeft. In oudere bakken zie je er soms meerdere, plus een paar kalkranden van waterniveaus uit het verleden. Ga in dat geval niet op de strepen af maar op de overloop, want die bepaalt fysiek wat er gebeurt.
Lager afstellen kan, en dat scheelt water per spoelbeurt. Overdrijf het niet, want met te weinig spoelvolume krijg je de pot niet in één keer schoon en neemt de kans op verstoppingen toe. Een paar keer een ontstoppingsbedrijf laten komen kost meer dan je in jaren aan water bespaart. Op de kleine spoeling kun je wel zuinig afstellen, zolang je de grote spoeling gebruikt als er papier weg moet.
Hoe je verstelt hangt af van het type. Bij een verticale schuifvlotter zit er een klem of een getande stelschroef op de stang waarmee je de drijver hoger of lager zet. Bij een piepschuimdrijver op schroefdraad draai je met de klok mee om het niveau te verlagen en tegen de klok in om het te verhogen. Bij een oude balvlotter met een messing arm buig je de arm iets naar beneden, en dat doe je met twee handen dicht bij het scharnier, want messing dat jarenlang in het water heeft gezeten knakt makkelijker dan je verwacht.
| Merk of type | Waar de verstelling zit | Welke kant op voor minder water |
|---|---|---|
| Geberit UP320 met Impuls 380 | Verstelclip op de vlotterstang, per klik ongeveer een halve centimeter | Clip indrukken en de drijver omlaag schuiven |
| Geberit Unifiller | Getande stang tussen drijver en klephuis | Drijver een tand lager klikken |
| Grohe Rapid SL | Kartelknop bovenop de vlotterstang | Knop met de klok mee draaien |
| Wisa hydraulische vlotterkraan | Stelschroef aan de achterzijde, of de drijver op schroefdraad | Met de klok mee, de drijver zakt daarmee |
| Oude balvlotter met messing arm | De arm zelf, vlak bij het scharnier | Arm voorzichtig iets naar beneden buigen |
| Piepschuimdrijver op een draadstang | De drijver draait over de draad | Met de klok mee draaien |
| Universele bouwmarktvlotter | Kunststof klemveer op de geleidebuis | Veer indrukken en de drijver zakken |
Stel niet af terwijl het water loopt. Draai de hoekstopkraan dicht, trek de bak leeg, verzet de drijver een halve centimeter, laat opnieuw vollopen en kijk waar het uitkomt. Twee kleine stapjes gaan sneller dan één grote correctie die je daarna moet terugdraaien.
Het membraan vervangen in plaats van de hele vlotter
Bij een hydraulische vlotterkraan zoals die van Wisa hoef je zelden de hele kraan te vervangen. Het werkende deel is een rubberen membraan van een paar euro, en dat is bijna altijd het onderdeel dat versleten is. Het is nuttig om te weten hoe het werkt, want dan begrijp je meteen waarom een scheurtje in dat rubber je bak laat doorlopen.
Het water komt onder leidingdruk binnen en drukt tegen de achterkant van het membraan. In het membraan zit een piepklein gaatje waardoor een beetje water naar de ruimte erachter lekt. Zolang die ruimte via een tweede klein gaatje kan afvloeien, blijft de druk erachter laag en wordt het membraan weggeduwd van de doorlaat van ongeveer veertien millimeter. Er stroomt dan water de bak in. Zodra de drijver omhoog komt, drukt de hevel een rubbertje op dat tweede gaatje. De druk achter het membraan loopt op tot leidingdruk, en omdat het membraanoppervlak groter is dan de doorlaat, wordt het membraan tegen de zitting geduwd en stopt de toevoer. Het draait dus om waterdruk, niet om lucht.
Zit er een scheurtje in het membraan, dan lekt er te veel water naar de achterruimte weg om nog druk op te bouwen en sluit de kraan nooit helemaal. Zit het gaatje juist dicht door kalk, dan bouwt de druk zich te snel op en loopt de bak tergend langzaam vol. Bij Wisa bestaan er een rode en een blauwe uitvoering van het membraan en die zijn niet onderling uitwisselbaar, dus neem het oude membraan mee naar de winkel.
De grote witte wartelmoer waar het membraan achter zit, is berucht om vastzitten. Forceren met een waterpomptang levert een gebarsten wartel op. Wat wel werkt: houd de kraan even onder de warme kraan, leg er een doek omheen zodat je grip hebt zonder te knijpen, en draai vanuit het messing pijpje gezien naar links. Een dekselopener uit de keukenla geeft precies het brede, gelijkmatige koppel dat je hier nodig hebt. Verkalkte onderdelen leg je daarna een nacht in schoonmaakazijn, hetzelfde middel dat ook helpt tegen urinesteen en kalkaanslag in de pot.
Het membraan is niet altijd de schuldige
Er zit in dit type kraan nog een tweede rubbertje, en dat wordt structureel over het hoofd gezien. Het is het kleine afsluitrubber op de hevel dat het ontlastgaatje dichtdrukt. Is dat platgedrukt of verkalkt, dan sluit de kraan niet af, hoe nieuw het membraan ook is.
Zie je dus geen verbetering na het vervangen van het membraan, controleer dan dat rubbertje voordat je een nieuwe vlotter bestelt. Soms is het genoeg om het eruit te halen en om te draaien, zodat een verse kant tegen het gaatje komt. Bij Grohe bestaat voor dit soort reparaties een losse dichtingsset onder nummer 43722000, met precies die kleine rubbers erin.
Leg een handdoek in het reservoir voordat je iets losdraait. Onderdelen als een splitpen of een klein rubbertje zijn zo uit je vingers geglipt, en in een inbouwreservoir zijn ze daarna onbereikbaar. Werk je door een smalle inspectieopening, prop de handdoek dan in de bak zodat de bodem afgedekt is.
Werken in een inbouwreservoir waar je nauwelijks bij kunt
Een vlotter van een inbouw-wc vervangen is technisch hetzelfde werk als bij een duoblok, alleen doe je het met één hand door een opening van een handbreedte. Dat vraagt vooral voorbereiding, want alles wat je vergeet betekent opnieuw naar beneden lopen. Voor het vlotter membraan vervangen in een inbouwtoilet geldt precies hetzelfde: het werk zelf is klein, de ruimte eromheen maakt het lastig.
Begin met het bedieningspaneel eraf halen. Bij de meeste panelen klik of schuif je het los, soms zit er een schroefje achter een dopje. Daarachter zit een kunststof afdekraam en vaak een schuimplaat die je eruit trekt. Bij Geberit zitten er twee bedieningsstangen achter die je eerst moet uitklikken. Weet je niet welk paneel je hebt, dan helpt ons overzicht van het Geberit bedieningspaneel oud model om het type te herkennen voordat je gaat trekken.
De vlotterkraan zelf zit in vrijwel alle inbouwframes op een klikvoet, en de watertoevoer komt onderin binnen via een wartel. In de goede volgorde: water afsluiten, bak leegtrekken, de laatste centimeters water met een spons uit de bak halen, dan de wartel los, dan de kraan uit de klikvoet. Andersom monteren gaat mis, want een kraan die nog vastzit aan de leiding krijg je niet meer recht in zijn houder.
Fotografeer met je telefoon door de opening voordat je iets losmaakt. Een foto van hoe de hevel geklikt zit en hoe hoog de drijver stond, is precies wat je een half uur later mist. Zit de inspectieopening zo hoog dat je er niet comfortabel bij kunt, kijk dan in onze tabel met standaardmaten in huis op welke hoogte een bedieningsplaat hoort te zitten, zodat je weet of jouw installatie afwijkt.
Voor Wisa, Plieger, Tece, Schwab, Kiwa en Ben geldt dat het merk van het frame bepaalt welke vlotter erin gaat. De maatvoering van de klikvoet verschilt per fabrikant en die is niet uitwisselbaar, ook niet tussen twee merken die van dezelfde toeleverancier komen. Noteer het merk van het frame, of zoek het typeplaatje dat meestal aan de binnenkant van het reservoir geplakt zit.
Een nieuwe vlotter kiezen die echt past
Het woord universeel staat op veel verpakkingen en het is maar half waar. Er zijn vlotters die in meerdere merken passen, en de Geberit Unifiller is daar het bekendste voorbeeld van, want die past ook in een Wisa-bak. In een inbouwframe is de speling kleiner en dan houdt het universele karakter snel op.
Er zijn drie maten die je moet weten voordat je bestelt. De eerste is de draadmaat van de aansluiting: 3/8 inch of 1/2 inch. Een Geberit Impuls 380 heeft een 3/8 aansluiting en past daarom niet zomaar op een Sphinx-reservoir met 1/2 inch. De tweede is de vrije hoogte tussen de aansluiting en de bovenrand van het reservoir. De derde is de vrije breedte tot de zijwand, want een drijver die aanloopt tegen het porselein of tegen de spoelklep werkt niet.
Bij sommige universele vlotters kun je het voorste deel van de aansluiting eraf draaien, zodat je precies op de koppeling van de stortbak uitkomt en een paar centimeter wint. Dat is bij een krappe bak vaak het verschil tussen passen en niet passen. Een vlotter voor de wc bij de Praxis of de Gamma kost weinig, maar controleer daar wel of er onderdelen los verkrijgbaar zijn, want een merkloze kraan waarvan over vijf jaar niets meer te krijgen is, vervang je dan opnieuw compleet.
Neem de oude vlotter mee de winkel in. Dat klinkt onhandig en het werkt beter dan welke foto ook, want de verkoper ziet dan meteen de draadmaat, de voethoogte en het type klikvoet. Kom je er niet uit bij de bouwmarkt, dan is de sanitairgroothandel de plek waar ze dit soort onderdelen dagelijks in handen hebben.
| Wat je opmeet | Waarom het uitmaakt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Draadmaat van de aansluiting | Bepaalt of de wartel überhaupt past | 3/8 inch is ongeveer 17 mm buitendiameter, 1/2 inch ongeveer 21 mm |
| Positie van de aanvoer | Onderaanvoer en zijaanvoer zijn niet uitwisselbaar | Kijk waar de leiding het reservoir binnenkomt |
| Vrije hoogte boven de aansluiting | Een te hoge vlotter komt tegen het deksel of het frame | Meet van de aansluiting tot de onderkant van de deksel |
| Vrije breedte tot de zijwand | De drijver moet ongehinderd op en neer | Reken op minimaal een halve centimeter speling rondom |
| Vorm van de voet of klikhouder | Bepaalt of de kraan vastgezet kan worden in het frame | Vergelijk met de oude kraan in de hand |
| Merk en type van het frame | Bepaalt welke onderdelen over tien jaar nog leverbaar zijn | Typeplaatje binnenin of op het frame achter het paneel |
Past de vaste koperen buis niet meer netjes in de nieuwe knelkoppeling, ga dan niet buigen en wringen. Snijd de buis een stukje verderop netjes door met een scherpe pijpsnijder, ontbraam de rand en maak hem glad. Nog eenvoudiger is een flexibele aansluitslang, want daarmee vangt de slang de verspringing op in plaats van jouw koppeling.
Oude modellen: Geberit oud model, Sphinx en de hooghangende bak
Bij systemen van voor de jaren negentig loop je tegen een ander probleem aan dan passen: leverbaarheid. Van een oude Sphinx-vlotter is het messing binnenwerk al jarenlang uit productie, en waar het echt op stukloopt is de zitting. Die is inwendig afgesleten, en op een afgesleten zitting sluit ook een gloednieuw leertje niet blijvend af.
Dat verklaart waarom bij oude toiletten schoonmaken telkens een paar weken helpt en daarna weer lekt. Er zijn twee noodgrepen die je een tijd verder helpen. De eerste is een leertje zelf op maat snijden uit rubber, iets ruimer dan het origineel, zodat het op een ander deel van de versleten zitting draagt. De tweede is een paar slagen teflontape om het bestaande leertje wikkelen, dat laat zich boetseren en vult de sleufjes op. Beide zijn tijdelijk, en dat is prima als je weet dat het tijdelijk is.
Voor Sphinx bestaat er wel een officiële vervanger van de complete vlotterkraan bij de sanitairgroothandel, met de aanduiding SPH VLOTTKR 85. Hier hoort een eerlijke afweging bij. Zo'n losse vlotterkraan voor een verouderd systeem kost al snel een flink deel van wat een compleet nieuw duoblok kost, en daarna zit je nog steeds met de rest van de oude techniek. Ga je toch renoveren, dan is dat meteen het moment om ook de wc-bril van je Sphinx-toilet mee te nemen, want de maatvoering van oude brillen wijkt af.
Bij oude Geberit-reservoirs helpt het typeplaatje aan de binnenkant. Daar staat de UP-aanduiding op, bijvoorbeeld UP SPK type 980, en met dat nummer vindt de groothandel de juiste vervanger of het juiste verloopstuk. Zonder dat nummer is het gokken, want de voetplaten van de oude modellen verschillen onderling.
De hooghangende stortbak met een porseleinen klok
In oude woningen hangt soms nog een stortbak vlak onder het plafond, met een porseleinen klok erin die je met een ketting optrekt. Die klok werkt als hevel: de lucht die onder de klok blijft staan houdt het water tegen, en pas als je trekt komt de hevelwerking op gang en loopt de bak leeg.
Loopt zo'n bak direct door in plaats van vol te lopen, dan is de klok meestal gescheurd of zit er een haarscheur in de valpijp. De lucht kan dan niet blijven staan en het water hevelt continu weg. Draai de witte moer aan de binnenzijde los, haal de hevelstang eruit en licht de klok op om hem te kunnen bekijken.
Werk hier op een stevige trap of een kleine steiger en nooit staand op de pot of de bril. Porselein breekt onaangekondigd, en een val van die hoogte in een kleine ruimte met harde randen loopt slecht af. Kun je er niet stabiel bij, laat het dan doen in plaats van te improviseren.
De aansluiting waterdicht krijgen zonder te forceren
Het punt waar de meeste mensen alsnog vastlopen is niet de vlotter zelf maar de koppeling naar de hoekstopkraan. Blijft die na aandraaien druppelen, dan is de reflex om er nog een slag bij te geven, en precies dat maakt het erger.
De aansluiting van een vlotterkraan dicht meestal af op een vlakke pakking of op een rubber in de wartel, niet op de draad. Draai je te vast, dan wordt die pakking scheef de koppeling in geduwd en zit hij half in de rand achter de knijpring. Dan lekt het gegarandeerd. Draai in dat geval helemaal los, kijk of de pakking heel is, leg hem netjes plat en zet de wartel met de hand aan tot hij stevig zit, plus hooguit een kwartslag met gereedschap.
Bij goedkope vlotters zie je soms dat het vlakke deel van de kunststof aansluiting meedraait of wegschuift zodra je koppel zet. Dat is een fabricagefout en geen montagefout. Zo'n kraan krijg je nooit lekvrij en de juiste route is retour naar de winkel in plaats van er nog een pakking bij te stapelen.
Is de hoekstopkraan zelf de lekkende partij, vervang hem dan door een nieuwe hoekstopkraan en niet door een vaste schroefknie. Zonder afsluitkraantje moet je bij elke volgende vlotterklacht de hele woning droogleggen, en juist bij een wc die doorloopt wil je dat kraantje binnen handbereik hebben. Meer over dit soort koppelingen en pakkingen staat bij ons overzicht van sanitair en loodgieterswerk in huis.
Zo vervang je de vlotter van je wc
Deze volgorde werkt voor een duoblok en met kleine aanpassingen ook voor een inbouwreservoir.
-
Sluit het water af en trek de bak leeg
Draai de hoekstopkraan naast of achter de pot helemaal dicht en trek daarna door tot de bak leeg is. Is er geen hoekstopkraan, dan sluit je de hoofdkraan bij de watermeter. Blijf van de watermeter zelf en van het zegel af, want die zijn eigendom van het waterbedrijf. Neem het laatste laagje water met een spons weg, anders loopt het straks over je vloer.
-
Fotografeer alles voordat je losdraait
Maak twee of drie foto's van de vlotter zoals hij erin zit: de hoogte van de drijver, hoe de hevel geklikt zit en hoe de leiding loopt. In een inbouwreservoir werk je straks op de tast en dan is een foto meer waard dan je geheugen. Leg meteen een oude handdoek in de bak zodat er niets in kan vallen.
-
Koppel de watertoevoer los
Draai de wartel onder het reservoir los met een steeksleutel en houd de vlotter met je andere hand tegen, zodat de hele kraan niet meedraait. Er zit een pakking in die koppeling: vang hem op en bewaar hem. Loopt er nog een restje water uit de leiding, dan is dat normaal en heb je de emmer eronder staan.
-
Haal de oude vlotter eruit
Bij een inbouwreservoir zit de kraan in een klikvoet: druk het lipje in en trek hem recht omhoog uit de houder. Bij een duoblok zit er meestal een moer aan de binnenzijde. Voelt het klem, dan zit er kalk omheen en helpt het om even te draaien in plaats van te trekken. Forceer niets aan het porselein.
-
Vergelijk oud en nieuw voordat je monteert
Houd de nieuwe kraan naast de oude en controleer de draadmaat, de hoogte van de voet en de vorm van de klikhouder. Past het niet, dan merk je dat nu en niet als je alweer half in de bak hangt. Wijkt de hoogte af, kijk dan of de drijver op de stang te verschuiven is zodat je op hetzelfde niveau uitkomt.
-
Zet de nieuwe vlotter erin en sluit aan
Klik de kraan in de houder of zet hem vast met de bijgeleverde moer, en controleer of de drijver vrij op en neer kan zonder de wand of de spoelklep te raken. Sluit dan de wartel aan met de pakking netjes plat erin. Handvast plus een kwartslag is genoeg, meer koppel drukt de pakking scheef.
-
Stel het waterniveau af
Zet de hoekstopkraan een klein stukje open en laat de bak langzaam vollopen. Stop bij ongeveer twee centimeter onder de bovenkant van de overloop. Zit je te hoog of te laag, sluit dan het water weer af en verzet de drijver een halve centimeter. Twee keer bijstellen is normaal en gaat sneller dan in één keer goed willen gokken.
-
Controleer op lekkage en luister mee
Zet de hoekstopkraan helemaal open en veeg de koppeling droog. Kom na tien minuten terug met je vinger langs de wartel en langs de voet van de kraan. Hoor je een klap in de leiding op het moment dat de kraan sluit, draai de hoekstopkraan dan een slag terug. Blijft er water in de pot lopen, controleer dan of de spoelklep het probleem is en niet je nieuwe vlotter, zoals beschreven bij een toilet dat blijft doorlopen.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je het bedieningspaneel weer terugzet
Uit de praktijk
Geberit Impuls 380 die niet op de bestaande koperen buis wilde
Een oude Geberit-vlotter moest eruit omdat het toilet bleef doorlopen. De vervanger was een Geberit Impuls 380, en dat is op zich de juiste keuze voor dat reservoir. Alleen kwam de knelkoppeling niet meer over de bestaande koperen aanvoerbuis heen, hoe voorzichtig er ook werd geduwd.
De oorzaak zat niet in de nieuwe kraan maar in de buis. Die was ooit met een botte pijpsnijder afgekort, waardoor het uiteinde licht ovaal was geworden en aan de buitenzijde een opgestulpt randje had. De knelring loopt daar dan vast.
Wat hier werkte: de buis een stuk verderop opnieuw doorsnijden met een scherpe pijpsnijder, de binnenkant ontbramen en het uiteinde met een linnen schuurstrook rondom glad maken. Vervolgens werd er een flexibele aansluitslang tussen gezet, zodat de kleine verspringing in de buis werd opgevangen door de slang en niet door de koppeling. Daarna klikte de kraan gewoon in zijn houder en was hij in één keer lekvrij.
Een Sphinx uit 1978 die na elke schoonmaakbeurt weer ging lekken
Een duoblok uit 1978 met een messing hefboomvlotter sloot niet meer helemaal af. Het binnenwerk uit elkaar halen en schoonmaken hielp telkens een paar weken, waarna het sijpelen terugkwam. De aanname was dat er vuil in zat, maar dat klopte niet.
De echte oorzaak was de zitting waar het leertje tegenaan drukt. Die is na tientallen jaren inwendig ingesleten en niet meer vlak, en dan sluit ook een nieuw rubbertje niet blijvend af. Het originele leertje in de juiste maat was bovendien nergens meer te krijgen.
Er zijn twee oplossingen geprobeerd. Een zelf op maat gesneden, iets ruimer leertje uit rubber deed het werk voor een paar dubbeltjes, doordat het op een ander deel van de zitting draagt. Ook wit teflontape om het bestaande leertje wikkelen bleek te werken: dat laat zich boetseren en vult de sleufjes in de zitting op. Beide zijn een verlenging van de levensduur en geen definitieve reparatie. Wie er langer vanaf wil, vervangt de complete vlotterkraan of overweegt meteen een nieuw duoblok.
Twee keer een universele vlotter besteld die niet paste
Bij een Sphinx-reservoir werd eerst een Geberit Impuls 380 besteld, omdat die als universeel te boek staat. Hij paste niet, en de reden was de draadmaat: de 380 heeft een 3/8 aansluiting en het reservoir zat op 1/2 inch. Daarna werd een Wisa universele vlotter gehaald, met dezelfde teleurstelling.
Bij het opmeten bleek er maar dertien centimeter ruimte tot de zijwand van het reservoir te zijn. Vrijwel elke standaardvlotter is breder dan dat, en dan loopt de drijver aan.
De uitkomst kwam uit een detail van de Wisa: het voorste deel van de aansluiting laat zich eraf draaien, waarna de kraan rechtstreeks op de koppeling van de stortbak past en er een paar centimeter aan bouwhoogte wordt gewonnen. Daarmee paste hij wel. De les eruit is simpel: meet vooraf de draadmaat, de vrije hoogte en de vrije breedte op, en kijk of de aansluiting van de vlotter demontabel is.
Nieuwe vlotter erin, maar de stortbak liep nog maar halfvol
In een toilet uit de bouwmarkt zat een ouderwetse vlotter met een piepschuim uiteinde dat op een dag afbrak. Er ging een standaard vervangende vlotter in, netjes gemonteerd, en de kraan sloot ook keurig af. Alleen bleef de bak op ongeveer de helft steken, ook toen de toevoer op de hoogste stand was gezet.
Het misverstand zat in wat die hoogste stand doet. De kraan sluit zodra de drijver zijn hoogste punt bereikt, en die nieuwe drijver zat gewoon een stuk lager op de stang dan het origineel. De vlotter deed dus precies wat hij moest doen, alleen op het verkeerde niveau.
De oplossing was de drijver hoger op de geleidebuis klikken en de stelschroef verder open te zetten. Daarbij kwamen nog twee dingen aan het licht: de bedieningshevel liep aan tegen de zijwand van de bak, en de zwarte stelpen stond te hoog omdat de hevel niet volledig was ingeklikt. Na opnieuw monteren in de juiste volgorde vulde de bak tot twee centimeter onder de overloop.
Veelgemaakte fouten
Meteen een nieuwe vlotter kopen terwijl alleen het niveau te hoog staat
Water dat over de overloop in de pot loopt ziet er precies zo uit als een lekkende klep. Sluit eerst de hoekstopkraan af en kijk of het niveau zakt. Blijft het staan, dan is het waarschijnlijk alleen de afstelling en ben je in vijf minuten klaar zonder iets te kopen.
De wartel steeds vaster draaien tot het droog is
De aansluiting dicht af op een vlakke pakking, niet op de draad. Met te veel koppel duw je die pakking scheef de koppeling in, waarna hij half achter de knijpring blijft hangen en gegarandeerd blijft lekken. Volledig losdraaien, de pakking plat leggen en handvast plus een kwartslag aanzetten lost het meestal in één keer op.
De grote wartelmoer met een waterpomptang platknijpen
Bij Wisa en Plieger zit het membraan achter een brede kunststof wartel die vaak muurvast zit. Knijp je met een tang, dan vervormt de moer en klemt hij nog harder, tot hij barst. Warm water, een doek eromheen voor de grip en een dekselopener geven een gelijkmatige kracht rondom en dat is wat hier werkt.
Ervan uitgaan dat het membraan de enige boosdoener is
In een hydraulische vlotterkraan zit naast het membraan nog een klein afsluitrubber op de hevel, dat het ontlastgaatje dichtdrukt. Is dat rubbertje versleten, dan blijft de bak doorlopen met een gloednieuw membraan erin. Controleer beide voordat je concludeert dat de hele kraan vervangen moet worden.
De messing arm van een oude balvlotter te ver doorbuigen
Messing dat tientallen jaren in het water heeft gezeten is broos geworden. Buigen kan wel, maar met twee handen dicht bij het scharnier en in kleine stapjes. Knakt de arm, dan heb je van een afstelklusje van vijf minuten een vervangingsklus gemaakt waarvoor het onderdeel misschien niet eens meer leverbaar is.
De hoekstopkraan vervangen door een vaste schroefknie
Als het kraantje zelf lekt is de verleiding groot om er een dichte knie voor in de plaats te zetten. Daarna moet je bij elke volgende reparatie de hele woning afsluiten, en juist bij een wc die doorloopt wil je binnen tien seconden het water eraf kunnen halen. Zet er een nieuwe hoekstopkraan in.
Kalk van de klepzitting krabben met een schroevendraaier
Een kras of een braam op de zitting betekent dat er nooit meer een rubber vlak op ligt, en dan blijft er altijd een straaltje langs lopen. Leg verkalkte onderdelen in schoonmaakazijn en veeg ze daarna af met een doek. Geduld werkt hier beter dan staal.
Onderdelen los in het reservoir laten vallen
Een splitpen, een klein rubbertje of een moertje glipt sneller uit je vingers dan je denkt, zeker als je met één hand door een inspectieopening werkt. In een inbouwreservoir zijn ze daarna praktisch onbereikbaar en kunnen ze de spoelklep blokkeren. Leg altijd eerst een handdoek op de bodem van de bak.
Veelgestelde vragen
Tot waar moet het reservoir vollopen als ik de vlotter van de wc afstel?
Houd ongeveer twee centimeter onder de bovenkant van de overloop aan, de open buis midden in het reservoir. Zo heb je marge als de klep een keer wat later sluit, zonder dat je spoelvolume tekortkomt. Ga niet af op de kalkranden of strepen in de bak, want daar zitten er vaak meerdere en die zeggen alleen iets over eerdere afstellingen. Lager afstellen mag, maar met te weinig water spoelt de pot niet in één keer schoon en neemt de kans op verstoppingen toe.
Hoe kan ik een Geberit vlotter afstellen in een UP320?
Haal het bedieningspaneel eraf en kijk op de vlotterstang: daar zit een verstelclip die je indrukt om de drijver te verschuiven. Elke klik verzet het waterniveau ongeveer een halve centimeter. Sluit eerst het water af en trek de bak leeg voordat je verschuift, laat daarna opnieuw vollopen en kijk waar het niveau uitkomt ten opzichte van de overloop. Bij de Unifiller werkt het net iets anders, daar klik je de drijver een tand hoger of lager op de getande stang tussen de drijver en het klephuis.
Kan ik een Geberit vlotter oud model vervangen door een nieuw model?
Meestal wel, maar niet zonder te controleren. Zoek eerst het typeplaatje aan de binnenkant van het reservoir op, waar de UP-aanduiding staat, bijvoorbeeld UP SPK type 980. Met dat nummer weet de sanitairgroothandel welke huidige vlotterkraan erbij hoort en of er een verloopstuk nodig is. De voetplaten van de oude modellen verschillen namelijk onderling, en de aansluiting is bij oudere reservoirs vaker een vaste koperen buis dan een moderne 3/8 wartel. Neem in dat geval meteen een flexibele aansluitslang mee.
Past een universele vlotter in elk inbouwreservoir?
Nee, universeel betekent hier beperkt uitwisselbaar. Een Geberit Unifiller past bijvoorbeeld ook in een Wisa-bak, en dat is precies waarom het woord op de doos staat. In een inbouwframe is de speling veel kleiner en dan bepalen de klikvoet, de bouwhoogte en de vrije breedte of het lukt. Meet daarom vooraf de draadmaat, de hoogte tot het frame en de afstand tot de zijwand op, en neem de oude kraan mee naar de winkel. Dat scheelt twee retourzendingen.
Hoe vervang ik het membraan van een Wisa vlotter?
Sluit het water af, trek de bak leeg en spons de rest weg. Klik het hefarmpje los van de vlotterstang, meestal zit daar een splitpennetje. Draai daarna de grote wartel los, vanuit het messing pijpje gezien naar links, en haal het membraan en het steundeel eruit. Let op de volgorde en leg de onderdelen op een handdoek. Bij Wisa bestaan er een rode en een blauwe uitvoering van het membraan die niet uitwisselbaar zijn, dus neem het oude exemplaar mee als je een nieuwe koopt. Monteren gaat in omgekeerde volgorde.
Waarom loopt de stortbak nog steeds langzaam vol na het vervangen van het membraan?
Er zijn twee gebruikelijke oorzaken. De eerste is dat het membraan niet vlak in de zitting ligt, doordat het bij het aandraaien van de wartel is verschoven of omdat de rand niet in de groef zit. Haal het er opnieuw uit, leg het vlak en draai de wartel gelijkmatig aan. De tweede is dat het zeefje in de inlaat is dichtgeslibd met kalk en gruis uit de leiding. Neem dat zeefje eruit, spoel het schoon en leg het een nacht in schoonmaakazijn. Vaak is dat de hele verklaring.
Mijn Grohe vlotter blijft hangen, wat kan ik daaraan doen?
Een drijver die blijft hangen loopt ergens tegenaan of glijdt niet meer soepel over zijn geleiding. Kijk eerst of hij de wand van het reservoir, het frame of de spoelklep raakt, en of de bedieningshevel vrij is. Is er ruimte genoeg, dan zit er meestal kalk op de geleidebuis. Neem die af met een doek en schoonmaakazijn en maak hem daarna droog. Blijft het hangen aanhouden, controleer dan of de vlotter helemaal recht in zijn klikvoet zit, want een scheve montage is bij de Rapid SL een veelvoorkomende reden.
Koop ik een vlotter voor de wc bij de Praxis of bij een sanitairspecialist?
Voor een gangbare universele vlotter of een membraan kun je prima bij de bouwmarkt terecht, en dat is ook de snelste route op een zaterdagochtend. Bij een specifiek merkonderdeel of een ouder reservoir werkt de sanitairgroothandel beter, want daar kennen ze de typeaanduidingen en hebben ze de losse onderdelen op voorraad. Neem in beide gevallen de oude vlotter mee de winkel in. Op een foto is de draadmaat niet te zien en juist daar gaat het meestal mis.
Waarom maakt mijn wc een harde klap in de leiding als de vlotter dichtgaat?
Dat is drukstoot. De vlotterkraan sluit in een fractie van een seconde, terwijl er een hele kolom water in de leiding met snelheid onderweg is. Die kolom komt abrupt tot stilstand en dat hoor je als een klap. Draai de hoekstopkraan een slag terug zodat er minder water per seconde doorheen gaat en de klep zachter dichtvalt. Blijft het kloppen ook op lage doorstroom, controleer dan of de leiding ergens los in de wand zit, want een niet-geclipte buis versterkt het geluid flink.
Is het bij een oud Sphinx toilet nog de moeite om alleen de vlotter te vervangen?
Dat hangt af van de rest van de installatie. Een losse vlotterkraan voor een verouderd Sphinx-systeem is een specialistisch onderdeel en kost daardoor een aanzienlijk deel van wat een compleet nieuw duoblok kost. Daarna zit je nog steeds met een oude spoelklep, oude rubbers en een pot die zelf ook op leeftijd is. Is de pot verder gaaf en de aansluiting goed, dan is vervangen van alleen de vlotter prima. Twijfel je, kijk dan meteen naar de sanitaire onderdelen die je toch al wilde aanpakken, zoals een nieuwe wc-bril die op de oude maatvoering past.
Hoe weet ik of het aan de vlotter ligt of aan de spoelklep?
Draai de hoekstopkraan dicht en noteer waar het waterniveau in de bak staat. Kom een half uur later terug. Staat het water er nog net zo bij en is het geluid weg, dan lekte de vlotterkraan door en is dat je onderdeel. Is het niveau gezakt terwijl er geen water bij kon, dan loopt de bak leeg langs de spoelklep en heeft een nieuwe vlotter geen enkel effect. Deze test kost je nul euro en voorkomt de meest gemaakte miskoop bij dit klusje.
Hoeveel water verspilt een doorlopende wc eigenlijk?
Meer dan het lijkt, want het gaat dag en nacht door. Een dun straaltje dat continu loopt telt in een jaar op tot een hoeveelheid die vergelijkbaar is met het jaarverbruik van een heel huishouden. Dat maakt een reparatie van een paar euro aan een membraan of een rubbertje binnen een paar weken terugverdiend. Kun je er niet meteen aan werken, sluit dan het kraantje af en spoel tussentijds met een emmer water door.
Wanneer je beter een vakman belt
Een vlotter afstellen of vervangen is werk dat je met normaal gereedschap zelf kunt doen, en het is een van de goedkoopste reparaties in huis. Er zijn wel vier situaties waarin bellen verstandiger is dan doorzetten.
De eerste is als er geen werkende afsluiter is. Zit de hoekstopkraan vastgekalkt of lekt hij zodra je hem bedient, en moet je dus de hoofdkraan bij de watermeter gebruiken, dan gaat het klusje ineens over de hele waterinstallatie. Zit die hoofdkraan ook vast, dan is dat werk voor een installateur. De watermeter zelf en het zegel erop zijn eigendom van het waterbedrijf, daar blijf je af.
De tweede is een lekkage achter de wand bij een inbouwreservoir. Zie je een vochtplek op de tegels of onder de wand terwijl de bak zelf droog is, dan zit het probleem in de leiding of in de aansluiting achter het frame. Dat is werk dat je niet blind door een inspectieopening oplost.
De derde is een inbouwreservoir waarvan de vlotter niet via de inspectieopening bereikbaar is en de wand open zou moeten. Voordat er iemand gaat hakken, wil je zeker weten dat het onderdeel überhaupt nog leverbaar is en dat de constructie erachter geen dragende functie heeft.
De vierde is een oude installatie met loden of gegalvaniseerde stalen leidingen. Die zijn van binnen aangetast en breken bij het aandraaien van een koppeling vaker af dan ze meegeven. Bij twijfel over het leidingmateriaal loont het om eerst rond te kijken in ons overzicht van sanitair en loodgieterswerk voordat je de sleutel erop zet.