Cilinder vorm: welke cilinder past er in jouw slot
In vrijwel elke Nederlandse deur zit een europrofielcilinder: peervormig, 33 millimeter hoog en met een ronde kop van 17 millimeter. Die vorm is genormeerd, dus elk merk past in dezelfde uitsparing en hoef je alleen op lengte en uitvoering te letten. Zit er een ovale of ronde cilinder in, dan is de vorm zelf het probleem en past een europrofiel er niet zomaar in. Meet altijd vanaf het hart van het schroefgat naar beide uiteinden, want de totale lengte delen door twee levert vaak een cilinder op die scheef in de deur staat.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Schuifmaat of een stalen liniaal met millimeterverdeling
- Kruiskopschroevendraaier PZ2, bij voorkeur met een lang blad
- Kleine platte schroevendraaier voor het schild
- Telefoon om de oude cilinder en de zijkant van de deur te fotograferen
- Slotspray op siliconen- of grafietbasis
Materiaal
- Nieuwe cilinder in de juiste vorm, lengte en uitvoering
- Borgschroef M5 in de lengte die bij jouw deurdikte hoort
- Eventueel een veiligheidsschild met kerntrekbeveiliging
- Een setje reservesleutels of de cilindercode voor later bijbestellen
De cilindervormen die je in huis tegenkomt
Kijk je op de kopse kant van een deur, dan zie je meestal een peervormig gat: rond van boven met een smallere baan eronder. Dat is de europrofielcilinder, en die zit in verreweg de meeste Nederlandse binnen- en buitendeuren. Hoe die cilinder samenwerkt met de slotkast, de schoten en de sluitplaat lees je in ons overzicht over de opbouw van sloten en sleutels.
Er zijn vier andere vormen die je in een woning kunt aantreffen. De ovaalcilinder heeft geen taille en is van boven tot onder even breed. De rondcilinder heeft een ronde doorsnede en wordt vaak van achteren vastgezet in plaats van met een schroef in de kopse kant. De schijfcilinder is ook rond, maar herken je aan de sleutel: die heeft inkepingen langs de zijkant in plaats van tandjes op de rug. En in meubels, brievenbussen en meterkastdeurtjes zit een kleine ronde kastcilinder met een draaiplaatje.
De vorm bepaalt of een cilinder überhaupt in het slot valt. De lengte bepaalt of hij netjes in de deur staat, en de uitvoering bepaalt hoe je hem bedient. Die drie keuzes staan los van elkaar en je maakt ze in die volgorde.
| Cilindervorm | Hoe je hem herkent | Waar hij meestal zit | Waar je op let bij vervangen |
|---|---|---|---|
| Europrofielcilinder | Peervormig: ronde kop met een smalle steg eronder, borgschroef in de kopse kant | Vrijwel alle insteeksloten en meerpuntssluitingen in Nederland en België | Alleen lengte en uitvoering kiezen, het profiel zelf is gelijk bij elk merk |
| Ovaalcilinder | Langwerpige ovaal zonder inkeping, boven en onder even breed | Oudere sloten en geïmporteerd beslag, soms op oplegsloten | Past niet in een europrofiel-uitsparing, dus vervang door dezelfde vorm |
| Rondcilinder | Ronde doorsnede, meestal van achteren vastgezet met twee schroeven | Oude oplegsloten, kanteldeuren, kluisjes en enkele importsloten | Doorsnede en lengte van de meenemer verschillen per merk, meet de oude op |
| Schijfcilinder | Rond huis, sleutel met inkepingen langs de zijkant in plaats van tandjes | Buitensloten, hangsloten en poortsloten van Scandinavische makelij | Geen vet gebruiken, alleen een droge of siliconen slotspray |
| Kast- of meubelcilinder | Klein en rond, met een draaiplaatje achterop in plaats van een meenemer | Kastdeuren, ladeblokken, brievenbussen, meterkastdeurtjes | De maat is het boorgat en de plaatdikte, niet de cilinderlengte |
Maak voordat je iets losdraait twee foto's: één van de kopse kant met de voorplaat en het schroefgat, en één van de cilinder van opzij met een duimstok ernaast. Met die twee beelden kan een slotenzaak in één keer zien welke vorm en welke maat je nodig hebt.
De maten van een europrofielcilinder
Dat een cilinder van het ene merk in het slot van het andere merk past, komt doordat de buitenvorm is genormeerd. De maten hieronder liggen dus vast en zijn hetzelfde bij een goedkope cilinder uit de bouwmarkt en bij een gecertificeerde cilinder met boorbeveiliging.
Wat níét vastligt is de lengte. Die kies je per deur, en in één woning zitten vaak drie verschillende lengtes: de voordeur is dikker dan de tuindeur, en bij een deur met een dik veiligheidsschild komt er aan de buitenkant een paar millimeter bij. Meet daarom elke deur apart op in plaats van er één te kopen en de rest erop te gokken.
| Maat | Gangbare waarde | Waar het van afhangt |
|---|---|---|
| Profielhoogte | 33 mm van de onderkant van de steg tot de bovenkant van de ronde kop | Ligt vast in de norm, dus gelijk bij elk merk |
| Doorsnede van de ronde kop | 17 mm | Ligt vast, hierop past het gat in het schild en in de rozet |
| Breedte van de steg | 10 mm | Ligt vast, hierdoor valt elke europrofielcilinder in dezelfde uitsparing |
| Borgschroef | Draad M5 | De lengte hangt af van de deurdikte en van de plaats van de slotkast |
| Lengtestappen | Per 5 mm, dus 30/30, 30/35, 35/40 | Sommige series leveren ook tussenmaten, vraag daar bij krappe ruimte naar |
| Kortste helft van een dubbele cilinder | 30 mm is overal te krijgen, sommige merken leveren 27 mm | Korter kan niet, want de stiften en de veren moeten erin passen |
| Dode kant van een halve cilinder | 10 mm | Vrijwel altijd vast, dus een halve cilinder van 30/10 is 40 mm lang |
| Overstek buiten het schild | Maximaal ongeveer 3 mm | Eis van inbraakwerend beslag, verder uitsteken maakt afbreken mogelijk |
Een cilinder die ver uitsteekt, is het zwakste punt van de hele deur. Steekt hij meer dan een paar millimeter voorbij het schild, dan is hij met een griptang af te breken en daarna is het slot met een schroevendraaier te bedienen. Liever een cilinder die vijf millimeter te kort is dan een die vijf millimeter te lang is.
Vorm, lengte en uitvoering kiezen in die volgorde
Als de vorm eenmaal vaststaat, gaat de rest over hoe je de deur wilt gebruiken. Een dubbele cilinder werkt van beide kanten met een sleutel en is symmetrisch, dus die kun je desnoods omdraaien. Een knopcilinder heeft binnen een draaiknop, waardoor je zonder sleutel naar buiten kunt. Dat is prettig bij brand, maar niet verstandig bij een deur met glas naast het slot, want dan kan iemand na één ruitje de knop bereiken.
De uitvoering met noodfunctie lost een probleem op dat veel mensen pas ontdekken als ze buiten staan. Bij een gewone cilinder kun je van buiten niets meer als er aan de binnenkant een sleutel in steekt, want de stiften kunnen niet vrijkomen. Een cilinder met nood- en gevarenfunctie draait wel door, ook met een sleutel aan de andere zijde.
| Situatie | Welke uitvoering hoort daarbij | Waar je op moet letten |
|---|---|---|
| Voordeur waar iedereen een eigen sleutel heeft | Dubbele cilinder, bijvoorbeeld 30/30 | Symmetrisch, dus verwisselen van binnen- en buitenzijde kan geen kwaad |
| Voordeur waar je binnen zonder zoeken naar buiten wilt kunnen | Knopcilinder | Niet doen bij glas naast de deur of een brievenbus binnen handbereik |
| Deur waar binnen vaak een sleutel in blijft steken | Cilinder met nood- en gevarenfunctie | Van buiten te bedienen terwijl er binnen een sleutel in zit |
| Kanteldeur, garagepoort of schakelkast | Halve cilinder, bijvoorbeeld 30/10 | Werkt maar van één kant, dus bepaal eerst welke kant bediend moet worden |
| Motorslot of elektronische unit over de binnenzijde | Knopcilinder of noodfunctie, met de juiste lengte binnen | De unit heeft binnen ruimte nodig, dus meet de binnenmaat opnieuw |
| Alle deuren van het huis met dezelfde sleutel | Gelijksluitende serie | In één keer bestellen, later bijbestellen kan alleen met de cilindercode |
| Buitendeur met veiligheidsbeslag | Cilinder met kerntrekbeveiliging | Werkt alleen samen met een schild dat het rondsel afschermt |
De cilinder opmeten zonder gokken
De maat van een cilinder is geen totale lengte maar twee losse halve maten. Je meet vanaf het hart van het schroefgat naar de buitenkant, en daarna vanaf datzelfde hart naar de binnenkant. Bij 30/35 zit dus dertig millimeter aan de ene kant en vijfendertig aan de andere, samen vijfenzestig millimeter. Wie de totale lengte simpelweg door twee deelt, komt bij een asymmetrische cilinder altijd verkeerd uit.
Zit de cilinder er nog in, dan meet je van het deuroppervlak tot het uiteinde en tel je de dikte van het schild erbij op. Handiger is de cilinder er even uit halen en op de bank leggen naast een liniaal. Hoe je hem eruit krijgt en waar je verder op let bij het bestellen, staat bij het vervangen van een cilinder op maat.
Let bij het doorgeven op de volgorde. Niet elke leverancier noemt eerst de buitenzijde, dus geef beide maten door met de woorden buiten en binnen erbij in plaats van alleen twee getallen. Een cilinder van 30/40 die je andersom monteert, steekt aan de straatzijde een centimeter uit en dat is precies wat je niet wilt.
Schrijf de maat met een watervaste stift op de binnenzijde van de slotkast of op het kozijn achter het schild. Bij de volgende vervanging, jaren later, hoef je dan niets meer op te meten.
Hoe ver een cilinder mag uitsteken
De meest voorkomende inbraakmethode op een cilinderslot is kerntrekken: het uitstekende deel wordt met een tang gepakt en eraf gebroken, waarna het slotmechanisme open ligt. Daar heeft de vorm van je cilinder alles mee te maken, want een europrofielcilinder breekt van nature op de smalle steg af, precies waar het schroefgat zit.
De aanpak die daartegen werkt is tweeledig. Kies de lengte zo dat de cilinder aan de buitenzijde niet of nauwelijks voorbij het schild komt, ongeveer drie millimeter is de grens die bij inbraakwerend beslag wordt aangehouden. Monteer daarnaast een veiligheidsschild dat de kop van de cilinder afschermt, zodat er geen tang omheen kan.
Een cilinder met kerntrekbeveiliging heeft een hardstalen ring om de kern die meedraait als iemand eraan trekt. Dat werkt alleen in combinatie met zo'n schild, want los van elkaar houden ze het niet tegen. Aan de scharnierzijde heb je hier niets aan: daar helpt een dievenklauw die de deur in het kozijn vasthoudt tegen wrikken.
Meet de overstek pas nadat het nieuwe schild erop zit. Een dik veiligheidsschild bouwt aan de buitenzijde een paar millimeter op. Doe je het andersom, dan blijkt de zorgvuldig gemeten cilinder achteraf toch te ver uit te steken.
De meenemer bepaalt of het slot echt meedraait
Onderaan de cilinder zit de meenemer: het lipje dat met de sleutel meedraait en de schoot in het slot beweegt. Bij een europrofielcilinder is de plaats van dat lipje genormeerd, en dat is de reden dat je merken door elkaar kunt gebruiken. Bij een ronde of ovale cilinder is dat niet zo, en daar bepaalt de lengte en de stand van de meenemer of het slot überhaupt reageert.
Om de cilinder eruit te krijgen moet de meenemer binnen de omtrek van het profiel staan. Draai daarom de sleutel een paar graden voordat je trekt, meestal een slag of een halve slag vanuit de rechte stand. Blijft hij vastzitten terwijl de borgschroef eruit is, dan staat het lipje nog scheef of zit er nog een tweede schroef in het schild.
Bij meerpuntssluitingen speelt er iets extra's. De cilinder bedient daar niet één schoot maar een stang die de haken en pennen boven en onder aanstuurt, en die vraagt meer koppel. Loopt de nieuwe cilinder zwaar terwijl de deur openstaat, dan is er iets met de meenemer of de kast, en niet met de deurstand.
Wat je doet als er geen europrofiel in zit
Kom je een ovale of ronde cilinder tegen, dan heb je drie richtingen. De eenvoudigste is een nieuwe cilinder in dezelfde vorm zoeken, en dat lukt vaker dan mensen denken: voor de gangbare ovale profielen is nog gewoon materiaal te krijgen bij een slotenzaak. Meet de oude nauwkeurig op en neem hem mee.
De tweede richting is de hele slotkast vervangen door een insteekslot voor een europrofielcilinder. Dat is de nette oplossing bij een deur die je toch aanpakt, want je bent daarna vrij in de keuze van cilinders en sleutels. Reken wel op freeswerk in de kopse kant, en op een voorplaat die zelden precies op de oude uitsparing past.
De derde richting is een renovatieoplossing waarbij een adapter of een groter schild het verschil opvangt. Dat werkt, maar het is een compromis: alles wat de cilinder verder naar buiten duwt, maakt hem gevoeliger voor afbreken. Twijfel je hoe ingrijpend het frezen in jouw deurblad is, kijk dan eerst bij de andere klussen aan ramen, deuren en kozijnen hoe zo'n deurblad is opgebouwd.
Wat een andere cilindervorm niet oplost
Een nieuwe cilinder lost problemen op die in de cilinder zitten: een versleten kern, een sleutel die niet meer wil draaien, of een sleutelbos die je kwijt bent. Alles wat buiten de cilinder gebeurt, blijft na de vervanging precies hetzelfde.
Draait de sleutel zwaar en wordt het lichter zodra je de deur aanduwt, dan staat er spanning op de schoot. De deur hangt dan iets te laag of de sluitplaat staat scheef, en dat verhelp je aan de scharnieren of aan de sluitplaat. Zet je daar een nieuwe cilinder in, dan draait die na twee maanden net zo zwaar.
Is de sleutel zelf krom of afgesleten, dan kan hij in de nieuwe cilinder breken op het moment dat je er kracht op zet. Gebruik een originele sleutel als proefsleutel en gooi verlopen kopieën weg. Gaat het toch mis, dan lees je bij een sleutel die in de cilinder is afgebroken hoe je de helft eruit krijgt zonder het slot te slopen.
Loopt een cilinder stroef zonder dat er iets stuk is, dan zit er meestal stof en oud vet in. Spuit hem door met een droge slotspray en draai de sleutel een paar keer rond. Vette olie trekt juist stof aan en maakt het na een half jaar erger.
Zo bepaal je de juiste cilinder en zet je hem erin
Deze volgorde werkt voor elke deur met een europrofielcilinder, van binnendeur tot meerpuntssluiting.
-
Stel eerst de vorm vast
Kijk op de kopse kant van de deur naar de uitsparing rond de cilinder. Zie je de peervorm met een ronde kop en een smalle steg, dan is het een europrofiel en kun je vrij kiezen in merk. Zie je een ovaal of een rond gat, dan bepaalt die vorm de rest van je keuze en gaat het niet om lengte alleen.
-
Haal de cilinder eruit
Draai de borgschroef in de kopse kant helemaal los en leg hem apart. Steek de sleutel erin en draai een paar graden, zodat de meenemer binnen de omtrek van het profiel valt. Trek de cilinder er nu aan de sleutel uit. Gaat hij niet mee, draai de sleutel dan iets verder in plaats van te forceren.
-
Meet beide helften apart op
Leg de cilinder naast een liniaal en meet van het hart van het schroefgat naar elk uiteinde. Noteer de maten met de woorden buiten en binnen erbij, dus 30 buiten en 35 binnen. Meet ook de dikte van de deur met het schild erop, want dat bepaalt hoe lang je borgschroef moet zijn.
-
Kies de uitvoering die bij de deur past
Bepaal nu of je twee sleutelzijden wilt, een draaiknop binnen, of een cilinder met noodfunctie. Doe je alle deuren tegelijk, bestel dan meteen een gelijksluitende serie, want later bijbestellen lukt alleen met de code die bij de cilinder is geleverd. Bewaar die code op een plek buiten de deur die hij opent.
-
Zet de nieuwe cilinder erin en test met de deur open
Schuif de cilinder in het slot met de sleutel er een paar graden in gedraaid, tot het schroefgat gelijkloopt met het gat in de voorplaat. Draai de borgschroef eerst met de hand aan. Test daarna met de deur wagenwijd open of de schoot volledig uitkomt en weer terugloopt, want een klemmende deur maskeert een verkeerd zittende cilinder.
-
Controleer de overstek en draai vast
Kijk aan de buitenzijde hoeveel de cilinder voorbij het schild komt. Meer dan ongeveer drie millimeter en je ruilt hem om voor een kortere maat, ook als hij verder prima werkt. Klopt het beeld, draai de borgschroef dan aan zonder er kracht op te zetten: hij houdt de cilinder op zijn plaats en draagt geen belasting.
Voordat je een nieuwe cilinder bestelt
Uit de praktijk
De cilinder komt er niet uit terwijl de schroef eruit is
Een cilinder die vastzit nadat de borgschroef eruit is, staat vrijwel altijd met de meenemer buiten de omtrek van het profiel. Dat lipje steekt dan onder de cilinder uit en haakt achter de slotkast. Draai de sleutel een paar graden verder, zowel linksom als rechtsom, tot je voelt dat de cilinder losser komt.
De tweede oorzaak is een schroef die er nog half in zit. De borgschroef is lang en loopt vanaf de voorplaat door tot voorbij het hart van de cilinder, dus met een korte schroevendraaier heb je hem soms wel losgedraaid maar niet uitgenomen. Trek hem er helemaal uit voordat je aan de cilinder gaat trekken, en gebruik daarbij geen tang op de kop van de cilinder: dat vervormt de kern en dan komt hij zeker niet meer mee.
De nieuwe cilinder past wel, maar de sleutel draait zwaar
Als een verse cilinder direct zwaar draait terwijl de deur openstaat, ligt het niet aan de deurstand maar aan de montage. De meest voorkomende oorzaak is een borgschroef die te strak is aangedraaid of te lang is, waardoor hij tegen het huis van de cilinder duwt in plaats van er netjes doorheen te vallen. Draai hem los en probeer opnieuw: als het dan licht loopt, heb je de oorzaak te pakken.
De tweede oorzaak is een schild waarvan het gat niet in lijn ligt met het profiel. Dat gebeurt bij een schild dat een fractie is gaan zakken of dat met te veel speling is gemonteerd. De cilinder klemt dan aan de kop, wat je merkt doordat het zwaarder wordt naarmate je de schroeven van het schild vaster zet.
Van buiten geen toegang omdat er binnen een sleutel in zit
Bij een gewone dubbele cilinder deelt elke stiftenrij één kanaal. Zit er aan de binnenzijde een sleutel in, dan staan de stiften in die stand vast en kan de sleutel aan de buitenzijde de kern niet vrijmaken. De sleutel gaat er dan wel in maar draait niet, en dat lijkt op een kapot slot terwijl er niets stuk is.
De oplossing zit in de uitvoering, niet in de vorm. Een cilinder met nood- en gevarenfunctie heeft een gedeelde kern waardoor de buitenzijde onafhankelijk blijft werken. Dat is de uitvoering die je kiest voor een voordeur waar iemand de sleutel standaard in laat zitten, en voor deuren waar iemand binnen hulp nodig kan hebben.
Veelgemaakte fouten
De totale lengte door twee delen
Een cilinder van 65 millimeter is zelden 32,5 aan beide kanten. Meestal is het 30/35, en welke helft naar buiten hoort, maakt een centimeter verschil in overstek. Meet altijd vanaf het hart van het schroefgat naar elk uiteinde apart.
De twee helften omgekeerd monteren
Bij een asymmetrische cilinder zorgt omdraaien ervoor dat de lange kant aan de straatzijde uitsteekt. Daarmee lever je precies het houvast waar een tang op aangrijpt. Markeer de buitenzijde met een streepje voordat je hem in de doos legt.
Voor de zekerheid een langere cilinder kopen
Een paar millimeter extra lijkt onschuldig, maar elke millimeter overstek maakt afbreken makkelijker. Past hij net niet, dan kies je de eerstvolgende kortere maat en niet de langere. Een cilinder die een fractie verzonken ligt, werkt gewoon.
Een europrofiel in een ovale of ronde uitsparing wringen
De vormen zijn niet uitwisselbaar en er is geen tussenoplossing die zonder bewerking past. Uitvijlen van de slotkast verzwakt de kast op de plek waar de meenemer kracht zet. Vervang bij een andere vorm de cilinder in dezelfde vorm, of vervang de hele slotkast.
De borgschroef te lang of te kort nemen
Een te lange M5-schroef komt aan de andere kant uit en duwt tegen de cilinder, waardoor de sleutel zwaar draait. Een te korte grijpt niet in de inkeping en dan schuift de cilinder in de loop van de tijd naar buiten. Meet vanaf de voorplaat tot voorbij het hart van het schroefgat.
Een dure cilinder in een deur met slecht beslag
Kerntrekbeveiliging in de cilinder werkt alleen samen met een schild dat de kop afschermt. Zonder dat schild wordt ook een gecertificeerde cilinder er in enkele seconden af getrokken. Behandel cilinder en schild als één aankoop.
De cilindercode aan de sleutelbos hangen
Met die code kan iedereen bij dezelfde slotenzaak een passende sleutel bestellen. Bewaar het kaartje binnen, op een plek achter een andere deur dan de deur waar de cilinder in zit, en fotografeer het niet in een gedeelde map.
Veelgestelde vragen
Welke cilinder vorm zit er standaard in een Nederlandse deur?
In verreweg de meeste gevallen een europrofielcilinder, ook wel DIN-cilinder genoemd. Je herkent hem aan de peervorm: een ronde kop van zeventien millimeter met daaronder een steg van tien millimeter breed, samen drieëndertig millimeter hoog. Die buitenvorm is genormeerd, dus een cilinder van het ene merk past in de slotkast van het andere. Alleen de lengte en de uitvoering kies je zelf.
Wat is het verschil tussen een profielcilinder en een ovaalcilinder?
Het verschil zit in de doorsnede van het huis. Een profielcilinder heeft een taille: rond van boven met een smallere baan eronder. Een ovaalcilinder is over de hele hoogte even breed en heeft die inkeping niet. Daardoor passen ze niet in elkaars slotkast. De maatvoering en de manier van meten zijn wel hetzelfde: vanaf het hart van het schroefgat naar beide uiteinden.
Hoe meet ik de vorm en de maat van mijn cilinder op?
Draai de borgschroef in de kopse kant van de deur eruit, steek de sleutel in de cilinder en draai hem een paar graden zodat de meenemer meedraait binnen de omtrek. Trek de cilinder er aan de sleutel uit en leg hem naast een liniaal. Meet van het midden van het schroefgat naar de buitenkant en daarna naar de binnenkant, en noteer welke maat bij welke zijde hoort.
Past elke cilinder in elk slot?
Elke europrofielcilinder past in elk slot dat voor dat profiel is gemaakt, ongeacht het merk van de slotkast. Dat geldt ook voor meerpuntssluitingen: de cilinder is daar hetzelfde onderdeel als in een gewone deur. Zit er een ovale, ronde of schijfcilinder in, dan moet de vervanger dezelfde vorm hebben, want de uitsparing in de kast bepaalt wat erin valt.
Wat betekent een cilinder van 30/35?
Dertig millimeter aan de ene zijde van het schroefgat en vijfendertig aan de andere, samen vijfenzestig millimeter lang. De volgorde van de twee getallen is niet bij elke leverancier hetzelfde, dus geef de maten door met de woorden buiten en binnen erbij. Bij 30/10 gaat het om een halve cilinder: de tien millimeter is de dode kant zonder sleutelgat.
Hoe herken ik een halve cilinder?
Een halve cilinder heeft maar aan één zijde een sleutelgat. De andere kant is een korte stomp van ongeveer tien millimeter, precies genoeg om de meenemer te dragen. Je vindt ze op kanteldeuren, garagepoorten, bergingen en schakelkasten, dus overal waar je alleen van buiten of alleen van binnen wilt kunnen afsluiten. Kijk voor het bestellen goed welke kant bediend moet worden.
Hoe ver mag een cilinder uitsteken?
Bij inbraakwerend beslag wordt ongeveer drie millimeter voorbij het schild aangehouden als bovengrens. Steekt hij verder uit, dan kan iemand hem met een griptang pakken en op de steg afbreken. Kies bij twijfel de kortere maat: een cilinder die iets verzonken ligt, werkt gewoon. Meet de overstek pas nadat het schild gemonteerd is, want dat bouwt aan de buitenzijde een paar millimeter op.
Welke schroef hoort er in een cilinderslot?
Vrijwel altijd een schroef met M5-draad, die vanaf de voorplaat in de kopse kant van de deur door de slotkast heen in de inkeping onder de cilinder grijpt. De lengte hangt af van de deurdikte en van hoe diep de slotkast zit, dus meet van de voorplaat tot voorbij het hart van het schroefgat. Draai hem met de hand aan, want hij houdt de cilinder alleen op zijn plaats.
Kan ik een knopcilinder in elke deur zetten?
Technisch past hij overal waar een europrofielcilinder in gaat, maar het is niet overal verstandig. Zit er glas naast de deur of een brievenbus binnen handbereik, dan kan iemand na één ruitje de knop bereiken en de deur van binnenuit openen. Bij een dichte deur is een knopcilinder juist prettig, want je komt bij brand naar buiten zonder eerst een sleutel te zoeken.
Wat is een cilinder met noodfunctie en wanneer heb ik die nodig?
Bij een gewone cilinder kun je van buiten niet meer bedienen als er binnen een sleutel in steekt: de stiften staan dan vast in die stand. Een cilinder met nood- en gevarenfunctie heeft een gedeelde kern, waardoor beide zijden onafhankelijk werken. Die kies je voor een voordeur waar de sleutel standaard binnen in het slot blijft, en voor deuren waar iemand hulp van buitenaf nodig kan hebben.
Is een cilinder met een andere vorm veiliger?
De vorm zegt niets over de weerstand. Wat telt is de opbouw van de kern, het sleutelprofiel, boorbeveiliging en kerntrekbeveiliging, plus het schild eromheen. Een gecertificeerde europrofielcilinder achter een goed schild houdt meer tegen dan een exotische vorm zonder beveiliging. Aan de scharnierzijde helpt geen enkele cilinder, daar werkt beslag dat de deur aan de scharnierkant vasthoudt.
Mijn sleutel is afgebroken, moet ik dan de hele cilinder vervangen?
Niet per se. Zit de afgebroken helft nog in het kanaal, dan is die er vaak uit te krijgen met een dun figuurzaagblaadje of een sleuteltrekker, waarna de cilinder gewoon blijft zitten. Hoe je dat aanpakt zonder de stiften te beschadigen, staat bij een afgebroken sleutel uit het slot halen. Breekt er daarna opnieuw een sleutel, dan is de kern versleten en vervang je alsnog.
Welke smeermiddel kan ik in een cilinder gebruiken?
Een droge slotspray op grafiet- of siliconenbasis. Die laat geen film achter waar stof aan blijft plakken. Kruipolie en universele spuitbussen met olie werken de eerste week prima en maken het daarna erger, doordat het vet samen met stof een pasta vormt tussen de stiften. Spuit kort in het sleutelgat en draai de sleutel een paar keer heen en weer.
Kan ik meerdere deuren op dezelfde sleutel laten lopen?
Ja, met een gelijksluitende serie. Je bestelt de cilinders dan in één keer, waarbij de fabrikant ze op dezelfde sleuting zet. Voorwaarde is dat elke deur zijn eigen lengte krijgt, dus meet ze allemaal apart op. Bijbestellen kan later alleen met de code die bij de serie is geleverd, en zonder die code begin je met een nieuwe set. Meer over de rest van het beslag lees je bij de klussen aan ramen, deuren en kozijnen.
Wanneer je beter een vakman belt
Een cilinder meten en verwisselen is werk dat je zelf doet, ook bij een meerpuntssluiting. Er zijn drie situaties waarin bellen sneller en goedkoper is.
De eerste is een deur die dicht is terwijl de cilinder niet meer reageert. Een slotenmaker opent zo'n deur meestal zonder schade, terwijl zelf boren of forceren betekent dat je naast de cilinder ook de kast en soms het deurblad vervangt.
De tweede is een ovale of ronde cilinder waarvoor geen vervanger meer te krijgen is. Dan moet de slotkast eruit en de kopse kant opnieuw gefreesd worden, en dat is precisiewerk waarbij een millimeter scheef betekent dat de deur niet meer sluit.
De derde is een deur waarvan je de beveiliging echt wilt optillen. Cilinder, schild, sluitplaat en scharnieren werken als één geheel, en een gecertificeerd installateur beoordeelt in één bezoek welk onderdeel de zwakste schakel is. Hoe die onderdelen samenwerken, staat in ons overzicht over sloten, cilinders en veiligheidsbeslag.