Cv-ketel vullen, van een scheutje bijvullen tot een leeg systeem

Bijvullen of een leeg systeem vullen zijn twee klussen

Een cv-installatie vullen betekent lang niet altijd hetzelfde. Een systeem dat in een half jaar van 1,8 naar 1,2 bar gezakt is, vul je in vijf minuten bij vanaf de vulkraan zonder dat je een radiator aanraakt. Een installatie die helemaal leeg heeft gestaan omdat de radiatoren van de muur zijn geweest, kost je een avond en vraagt een vaste volgorde. Wat er verder bij het onderhoud aan een cv-ketel komt kijken, staat in ons overzicht daarover.

Het verschil zit in de lucht. Bij bijvullen staan de leidingen nog vol water en druk je er alleen wat extra water bij, waardoor er nauwelijks lucht mee naar binnen kan. Bij een leeg systeem duw je het water door leidingen die vol lucht staan, en die lucht moet er allemaal weer uit. Doe je dat in de verkeerde volgorde, dan sluit je luchtbellen op in bochten en op hoge punten.

Zakt de druk alleen langzaam en zie je nergens vocht, dan is water bijvullen bij de cv voldoende. Blijft de druk elke week wegzakken, dan is vullen symptoombestrijding en zoek je eerst het lek of het expansievat op. Wat er bij een gewone bijvulbeurt precies gebeurt, leggen we uit bij de verwarming bijvullen.

Situatie	Wat je doet	Tijd	Waar het misgaat
Druk gezakt naar 1,0 tot 1,3 bar	Bijvullen tot 1,5 a 1,8 bar, daarna één rondje ontluchten	10 minuten	Te snel vullen, waardoor de wijzer voorbij 2 bar schiet
Ketel op nuldruk na een lek of reparatie	Vullen tot 2 bar, pomp laten draaien, volledig ontluchten	1 uur	Vullen voordat de reparatie echt dicht is
Radiatoren zijn eraf geweest voor stucwerk of schilderwerk	Volledig vullen van laag naar hoog, radiator voor radiator ontluchten	2 tot 4 uur	Alle ontluchters tegelijk openzetten
Installatie is bewust leeg getapt	Eerst alle aftappunten dicht, dan langzaam vullen vanaf het laagste punt	Halve dag	Een vergeten open aftapkraan onder een radiator
Alleen één radiator is losgeweest	Voetventiel en toevoerkraan open, radiator apart ontluchten	15 minuten	Vergeten dat het voetventiel nog dicht staat
Nieuwe ketel geplaatst, rest van de installatie bleef vol	Bijvullen tot werkdruk, alleen de ketel en de nieuwe leidingen ontluchten	20 minuten	De automatische ontluchter op de ketel dicht laten staan

De slang om de cv bij te vullen en het vulpunt

De vulslang is een gewone waterslang met aan de ene kant een wartel voor de wasmachinekraan en aan de andere kant een koppeling voor de vulkraan van de ketel. Welke maten er in de handel zijn en waar je op let bij het kopen, staat bij de vulslang voor de cv. Bij veel ketels zit de vulkraan onderaan, herkenbaar aan een klein kraantje met een streepje op de kop dat de stand aangeeft.

Er is één handeling die iedereen overslaat en die het verschil maakt: vul de slang eerst zelf met water. Sluit hem alleen aan op de waterkraan, houd het losse eind boven een emmer en laat hem doorlopen tot er een gelijkmatige straal uitkomt. Knijp het eind dan dicht, draai de waterkraan dicht en schroef de slang op het vulpunt. Sla je dit over, dan pomp je een halve liter lucht regelrecht de installatie in en ben je een uur langer bezig met ontluchten.

Past de koppeling niet op jouw vulkraan, dan hoef je geen nieuwe slang te kopen. Draai de slangklem los, trek de wartel eruit en schuif de kale slang over het nippeltje van de kraan. Zet hem vast met een slangklem en je hebt een verbinding die de vuldruk ruim aankan. Welke uitvoeringen er zijn en hoe je de kraan bedient, lees je bij de vulkraan van de cv-ketel.

Aansluiting	Waar je hem tegenkomt	Zo sluit je aan	Let op
Wasmachinekraan 3/4 inch	Naast de ketel of in de bijkeuken	Wartel van de vulslang erop draaien met het rubbertje erin	Rubbertje verhardt na jaren, vervangen kost een paar cent
Vulkraan met slangpilaar	Onderaan de meeste combiketels	Slang eroverheen en vastzetten met een slangklem	Kraan opent met een kwartslag, streepje in de stroomrichting
Vaste vulcombinatie met terugstroombeveiliging	Nieuwere installaties en warmtepompsystemen	Kraantje openen, geen losse slang nodig	Na het vullen weer sluiten, de beveiliging is geen afsluiter
Aftapkraan onder een radiator	Onderste aansluiting, meestal een wit kunststof kraantje	Dunne slang eroverheen met een slangklem	Bedoeld om af te tappen, niet om mee te vullen
Kraan met knelkoppeling op de retourleiding	Oudere installaties op het laagste punt	Losse slang met klem, opent met een ontluchtingssleuteltje	Vaak verkalkt, eerst voorzichtig proberen te bewegen
Buitenkraan of gootsteenkraan met adapter	Als er geen wasmachinekraan in de buurt zit	Adapter met slangklem, slang van voldoende lengte	Slang niet over trapleuningen spannen, hij zit vol water en is zwaar

Tot welke druk je vult en waarom dat per huis verschilt

De richtwaarde die je overal hoort is 1,5 tot 2 bar in koude toestand. Dat klopt voor een doorsnee rijtjeshuis, maar het getal hangt af van de hoogte tussen de ketel en de hoogste radiator. Elke tien meter hoogteverschil kost ongeveer 1 bar, dus een ketel in de kelder van een pand met drie verdiepingen heeft meer nodig dan een ketel op zolder waar alle radiatoren onder hangen.

Vuistregel die wij aanhouden: neem het hoogteverschil in meters, deel door tien, en tel er 0,4 bar bij op. Bij een ketel op zolder is dat hoogteverschil bijna nul en kom je uit rond 1,2 bar koud. Staat de ketel in de kelder en hangt de bovenste radiator twaalf meter hoger, dan zit je op ruim 1,6 bar. Reken je situatie na met onze rekenhulp voor de cv-druk, dan weet je meteen waar de bovengrens ligt.

Bij het vullen van een leeg systeem gaan we bewust naar 2,0 bar. Tijdens het ontluchten laat je namelijk telkens wat water weglopen en verdwijnt de lucht die volume innam, dus de druk zakt vanzelf. Kom je onder de 1,0 bar terwijl je nog bezig bent, dan trekt de pomp lucht aan en heb je het werk voor niets gedaan. Boven de 2,5 bar wil je koud nooit komen, want het overstortventiel opent rond 3 bar en dan staat er water op de vloer.

Situatie	Hoogte ketel tot hoogste radiator	Koude vuldruk	Druk warm, in bedrijf
Ketel op zolder, radiatoren eronder	0 tot 2 meter	1,0 tot 1,3 bar	1,4 tot 1,8 bar
Ketel op zolder, appartement op één laag	0 tot 3 meter	1,2 tot 1,4 bar	1,5 tot 1,9 bar
Rijtjeshuis, ketel op zolder, radiatoren tot begane grond	2 tot 6 meter	1,4 tot 1,6 bar	1,8 tot 2,1 bar
Ketel in de bijkeuken, radiatoren tot de eerste verdieping	5 tot 8 meter	1,5 tot 1,8 bar	1,9 tot 2,3 bar
Ketel in de kelder, drie woonlagen erboven	9 tot 12 meter	1,7 tot 2,0 bar	2,1 tot 2,5 bar
Tijdens het vullen van een leeggelopen systeem	Ongeacht de hoogte	Vullen tot 2,0 bar	Na het ontluchten bijstellen naar de koude werkdruk

Lees de uitleg uit de afbeelding

De druk kan tijdens opwarmen veranderen. Noteer daarom of de installatie koud of warm is wanneer je afleest.

Bij de tekening: Koud aflezen Noteer druk + toestand Tijdens opwarmen Noteer druk + toestand Weer afgekoeld Noteer druk + toestand

Lees eerst de koude installatie af

Gebruik het juiste meetpunt en de aanbevolen vuldruk van jouw installatie. Een wijzerstand uit een ander huis is geen universele streefwaarde.

Kijk wat er bij opwarmen verandert

Een passende expansievoorziening vangt uitzettend water op. Een grote drukstijging of water uit een veiligheidsventiel vraagt onderzoek; draai de beveiliging niet dicht.

Vergelijk opnieuw na afkoelen

Blijft de druk teruglopen of moet je vaak bijvullen? Laat de oorzaak onderzoeken, ook als nergens een zichtbare plas ligt.

Bijvullen verhelpt geen lekkage of defect expansievat. Houd je waarnemingen en de gebruikte meettoestand bij voor de installateur.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Een lege cv-installatie vullen van laag naar hoog

Bij het vullen van een cv-installatie die volledig leeg staat, gaat de winst zitten in twee beslissingen: langzaam vullen en de ontluchters juist dicht houden. Veel handleidingen schrijven voor dat alle ontluchters openstaan tijdens het vullen. Dat werkt technisch, maar het levert een waterballet op met zwart water dat over vers stucwerk en nieuwe plinten spat.

Wij werken liever precies andersom. Zet alle radiatorkranen en voetventielen helemaal open, laat alle handbediende ontluchters dicht en laat alleen de automatische ontluchter op de ketel zijn werk doen. Vul dan langzaam: draai de wasmachinekraan één tot twee slagen los in plaats van hem vol open te gooien. Het water zoekt dan rustig zijn weg en duwt de lucht voor zich uit in plaats van er dwars doorheen te schieten.

Als er ongeveer 2 bar op de meter staat, sluit je de vulkraan en begin je pas met ontluchten. Ga naar de laagste radiator in huis, houd een doekje onder het ontluchtingsnippeltje en open het pas op het moment dat je er zelf naast staat. Zodra er water komt draai je hem dicht en loop je naar de volgende. Zo blijft de rommel in je doekje in plaats van op de muur.

Zijn alle radiatoren geweest, dan controleer je de druk opnieuw en vul je bij tot je weer boven de 1,5 bar zit. De leidingen zelf laat je met rust: hoe die door de vloer en langs de plinten lopen en waarom lucht zich in bepaalde bochten verzamelt, staat bij het aanleggen en wegwerken van cv-leidingen.

De cv leeg laten lopen en vullen

Moet er een radiator weg of moet je een leiding aanpassen, dan tap je eerst af. Het aftappunt van de hele installatie zit op het laagste punt van het systeem, en dat is bijna nooit het kraantje vlak onder de ketel. Hangt de ketel op zolder en zijn er twee verdiepingen onder, dan zit het echte laagste punt bij een radiator op de begane grond of op een retourleiding in de kruipruimte.

Loop dus eerst alle radiatoren beneden na en zoek het onderste kraantje. Zit daar geen fatsoenlijke aansluiting op, dan tap je zoveel mogelijk af via het kraantje bij de ketel en haal je de laatste liters uit de laagste radiator. Reken op geduld: het gaatje in zo'n aftapper is klein, dus met een dunne slang naar buiten of naar een afvoer ben je een half uur tot een uur bezig.

Het aftappen zelf gaat het snelst als je op twee plekken tegelijk werkt. Open onderin de aftapper en zet bovenin de ontluchter van dezelfde radiator open, anders zuigt het systeem zich vacuüm en komt er niets meer uit. Zet een platte schaal op een dweil onder het kraantje, want het water dat eruit komt is zwart en het ruikt.

Vullen na het aftappen begint met een rondje langs alle aftappunten om te controleren of ze weer dicht staan. Daarna volg je dezelfde volgorde als bij een leeg systeem: kranen open, ontluchters dicht, langzaam vullen tot 2 bar, en pas dan ontluchten vanaf de laagste radiator.

Een enkele radiator aftappen zonder de rest leeg te laten lopen

Wil je alleen achter één radiator schilderen, dan hoeft de hele installatie er niet uit. Zit er een voetventiel op de retouraansluiting, draai dat dan dicht met een inbussleutel of schroevendraaier en sluit ook de toevoerkraan. Open daarna de ontluchter bovenin en de aftapper onderin, en er loopt alleen de inhoud van die ene radiator weg. De rest van het huis houdt zijn druk en de ketel blijft gewoon warm water leveren.

Tel bij het dichtdraaien hoeveel slagen je maakt en noteer dat. Bij het terugzetten draai je precies zoveel slagen terug, zodat de inregeling van die radiator hetzelfde blijft als voorheen.

Ontluchten na het vullen, in de goede volgorde

Ontluchten na het vullen van een cv-systeem gaat van beneden naar boven, en niet andersom. Lucht wil omhoog. Begin je op zolder, dan haal je de bovenste bel weg terwijl de lucht uit de begane grond nog onderweg is, en die belandt vervolgens weer op precies dezelfde hoge plek. Werk je van onderaf, dan duw je de lucht steeds een stap verder naar het punt waar hij toch al heen wilde.

Houd het ontluchtingssleuteltje een halve slag open en luister. Eerst hoor je sissen, dan komt er een pruttelende mengeling van water en lucht, en pas daarna een gelijkmatige straal. Draai niet dicht bij het eerste druppeltje water: een zwak straaltje betekent dat er nog lucht meekomt. Wacht op een stevige, gladde straal en sluit dan pas af.

Als alle radiatoren geweest zijn, steek je de stekker van de ketel er weer in en laat je de pomp een minuut of vijf draaien. Daarmee verplaatst het water de laatste luchtresten naar de hoge punten. Zet de ketel daarna weer uit, wacht een kwartier en loop nog een tweede ronde. In die tweede ronde vind je bijna altijd nog wat lucht die zich tijdens het pompen heeft verzameld.

Vergeet de automatische ontluchter op de ketel zelf niet. Dat is een klein potje met een dopje erbovenop, en dat dopje moet los staan om te kunnen werken. Zit het strak dichtgedraaid, dan kan de lucht die de ketel verzamelt nergens heen. Een extra slag losdraaien is bij een pas gevuld systeem vaak precies wat er ontbreekt.

Ronde	Wanneer	Wat je doet	Wat je verwacht
Eerste ronde	Direct na het vullen, ketel spanningsloos	Alle radiatoren van laag naar hoog ontluchten	Veel lucht beneden, minder boven
Pompronde	Stekker erin, vijf minuten laten draaien	Ketel op verwarming zetten zonder warmtevraag te forceren	Klotsend geluid dat langzaam wegtrekt
Tweede ronde	Een kwartier na de pompronde	Opnieuw langs alle radiatoren, ketel weer spanningsloos	Kleine luchtresten, druk zakt 0,1 tot 0,3 bar
Controle na 30 minuten	Zelfde dag	Druk aflezen en bijvullen tot de koude werkdruk	Druk iets lager dan waar je op stopte
Ronde na een paar dagen	Twee tot vier dagen later	Nog eens langs de hoogste radiatoren, stekker eruit	Wat opgeloste lucht die zich verzameld heeft
Controle na een maand	Na de eerste weken stoken	Druk aflezen, eventueel bijvullen	Kleine daling is normaal, wekelijkse daling niet

Radiatoren die na het vullen koud blijven

Het klassieke beeld na een vulbeurt: boven wordt alles binnen tien minuten gloeiend heet en beneden blijven drie van de vier radiatoren koud, ook als je de bovenverdieping helemaal dichtzet. Dat is bijna altijd lucht die vastzit in de aanvoer naar de begane grond, en niet een defecte radiator.

Loop eerst de mechanische dingen na. Staan de voetventielen onderaan de radiatoren echt open, of zijn ze bij het demonteren dichtgedraaid en maar half teruggezet? Zitten de thermostaatknoppen goed op de stift, of drukt een verkeerd teruggeplaatste kop het ventiel permanent dicht? Zit er nergens een afsluiter in de kruipruimte die nog dicht staat?

Klopt dat allemaal, dan is de aanpak die bij ons werkt: draai alle radiatoren dicht, draai de automatische ontluchter op de ketel een extra slag open en wacht een uur zonder te stoken. De lucht krijgt dan de tijd om rustig naar de hoogste punten te lopen in plaats van meegesleurd te worden door de pomp. Ontlucht daarna nog eens alles en wacht op een echte straal, niet op een straaltje.

Geeft de ketel intussen een foutcode, kijk dan wat die code betekent voordat je verder sleutelt. Een melding over een te hoge retourtemperatuur wijst op te weinig doorstroming, wat past bij lucht of een pomp die niet goed draait. Codes rond druk en doorstroming behandelen we bij de F4-storing van de cv-ketel, en de aanpak per merk bij storingen aan de cv-ketel en het resetten daarvan.

Waarom de druk na het vullen blijft zakken

Vers leidingwater bevat opgeloste lucht. Zodra de installatie warm wordt, komt die lucht vrij en verzamelt zich in de hoogste punten en in de ontluchters. Het volume dat de lucht eerst innam is dan weg, dus de meter zakt. Bij een pas gevulde installatie is een daling van 0,2 tot 0,4 bar in de eerste weken normaal en geen reden tot zorg.

Vul in die periode rustig bij, maar doe het in kleine stapjes en niet elke dag. Wij houden aan: de eerste maand één keer per week aflezen, daarna één keer per maand, en na het eerste stookseizoen twee keer per jaar. Zakt de druk daarna nog steeds structureel, dan is het geen ontluchtingskwestie meer.

Er zijn dan drie verdachten. Een lek in de installatie, meestal zichtbaar als een vochtplek onder een koppeling of een groenige aanslag op een knelkoppeling. Een expansievat waar de voordruk uit weggelekt is, herkenbaar aan een druk die warm hard oploopt en koud diep wegzakt. En een overstortventiel dat niet meer goed sluit, waarbij er water in de afvoerleiding onder de ketel staat.

Voel bij twijfel aan het afvoerpijpje van het overstort. Is dat vochtig of kalkig, dan verdwijnt je vulwater daar en heeft bijvullen geen zin. Bij welke merken en typen het expansievat op een lastig bereikbare plek zit, lees je bij de verschillen tussen cv-ketels per merk.

Wat je ziet	Waarschijnlijke oorzaak	Wat je zelf doet	Wanneer je belt
Druk zakt 0,2 bar in twee weken na het vullen	Opgeloste lucht die vrijkomt	Ontluchten en bijvullen tot de werkdruk	Pas als het na twee maanden blijft doorgaan
Druk zakt elke week zichtbaar	Lek in leiding of koppeling	Koppelingen droog vegen en na een dag nakijken	Als het lek in de vloer of in de ketel zit
Warm 2,8 bar, koud 0,8 bar	Expansievat zonder voordruk	Voordruk laten controleren, niet zelf de ketel openen	Direct, dit vraagt een manometer en drukvat-kennis
Water in het afvoerpijpje onder de ketel	Overstortventiel sluit niet meer	Vaststellen dat het vocht daar vandaan komt	Direct, dit is onderdeelvervanging in de ketel
Druk stabiel maar radiator blijft koud	Luchtbel of dichtstaand voetventiel	Ontluchten, ventielen nalopen	Als na twee rondes niets verandert
Meter beweegt helemaal niet meer	Vastzittende manometer	Zachtjes tegen het glas tikken bij het vullen	Als de wijzer ook bij vullen stil blijft staan

Zo vul je een cv-installatie die leeg is geweest

Deze volgorde werkt voor een volledig leeg systeem en met minder stappen ook voor een gewone bijvulbeurt.

1. Zet de thermostaat laag en laat de installatie afkoelen

   Draai de kamerthermostaat naar de laagste stand en wacht tot het water onder de veertig graden is. Warm water zet uit, dus als je warm vult sta je koud te laag. Bij een leeg systeem is dit alleen van belang als de ketel net nog heeft gebrand.

2. Trek de stekker van de ketel eruit

   Zonder spanning draait de pomp niet mee tijdens het vullen. Dat is precies wat je wilt, want een draaiende pomp slaat luchtbellen fijn en verdeelt ze over de hele installatie. De stekker gaat er pas weer in als alle radiatoren ontlucht zijn.

3. Zet alle radiatorkranen open en de ontluchters juist dicht

   Draai alle radiatorkranen en voetventielen volledig open, zodat het water overal heen kan. Houd de handbediende ontluchters dicht en laat alleen de automatische ontluchter op de ketel open staan. Zo houd je het vieze systeemwater van je muren en vloeren af.

4. Vul de slang met water voordat je hem aansluit

   Sluit de vulslang alleen op de waterkraan aan, houd het losse eind boven een emmer en laat hem vollopen tot er een strakke straal komt. Knijp het eind dicht, sluit de kraan en schroef de slang op het vulpunt. Deze stap voorkomt dat je lucht de installatie in pompt.

5. Open de vulkraan en vul langzaam tot 2 bar

   Draai de vulkraan een kwartslag open zodat het streepje in de stroomrichting staat, en open de waterkraan maar één tot twee slagen. Je hoort het water rustig lopen. Stop bij 2,0 bar, sluit eerst de vulkraan en daarna de waterkraan.

6. Ontlucht van de laagste radiator naar de hoogste

   Ga naar de laagste radiator, houd een doekje eronder en open de ontluchter pas als je ernaast staat. Wacht op een gelijkmatige straal en sluit dan af. Werk zo het hele huis door, verdieping voor verdieping omhoog, en vul tussendoor bij zodra je onder 1,2 bar komt.

7. Zet de ketel aan en laat de pomp vijf minuten draaien

   Nu pas gaat de stekker er weer in. De pomp verplaatst de laatste luchtresten naar de hoge punten. Haal de stekker er daarna weer uit, wacht een kwartier en loop een tweede ontluchtingsronde langs alle radiatoren.

8. Koppel de slang af en stel de koude druk in

   Knijp de slang bij de vulkraan dicht, maak de koppeling los en giet het restant in een emmer. Haal de slang ook van de waterkraan. Lees na een half uur de druk af en vul bij tot de koude werkdruk die bij jouw hoogteverschil hoort.

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

Zoeken Merk Alle Intergas Nefit Remeha Vaillant AWB Bosch vaatwasser Siemens vaatwasser AEG vaatwasser Miele vaatwasser Bosch wasmachine AEG wasmachine Quooker

Merk	Code	Wat er aan de hand is	Wat je zelf kunt doen	Bellen of niet
Intergas	1	De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op	Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.	Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas	2	Storing in de aanvoer- of retoursensor	Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.	Monteur
Intergas	3	De maximaalthermostaat heeft ingegrepen	Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.	Blijft het: monteur
Intergas	4	Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan	Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.	Doet gas het wel: monteur
Intergas	5	Slecht of wegvallend vlamsignaal	Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.	Monteur
Intergas	6	Fout in de vlamdetectie	Reset een keer.	Monteur
Intergas	7	Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor	Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.	Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas	8	Het ventilatortoerental klopt niet	Reset een keer.	Monteur
Intergas	10 tot en met 14	Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie	Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.	Blijft het: monteur
Nefit	A01	Geen vlam of vlam valt weg	Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	C6	De ventilator draait niet op het juiste toerental	Reset een keer.	Monteur
Nefit	D1	Te weinig waterdruk in de installatie	Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.	Zelf te doen
Nefit	EA	Vlam wordt niet waargenomen	Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	F0 of F7	Interne storing in de besturing	Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.	Monteur
Remeha	Reset knop	Vergrendelde storing	Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.	Afhankelijk van de code
Remeha	E00	Aanvoersensor defect of niet aangesloten	Reset een keer.	Monteur
Remeha	E01	Te weinig waterdruk of geen doorstroming	Bijvullen en ontluchten.	Zelf te doen
Remeha	E04	Geen vlam bij het opstarten	Gaskraan controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.22	Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging	Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten.	Zelf te doen
Vaillant	F.28	Ontsteking mislukt bij het opstarten	Gastoevoer controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.75	Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat	Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.	Monteur, meestal het expansievat
AWB	Vlamstoring	Geen ontsteking	Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasser	E15	Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan	Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.	Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasser	E24 of E25	Water loopt niet weg, afvoer verstopt	Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E22	Filters verstopt	Zeven eruit en schoonmaken.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E09	Verwarmingselement defect, water wordt niet warm	Niets zelf te doen.	Monteur
Siemens vaatwasser	E15	Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief	Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.	Blijft het: monteur
Siemens vaatwasser	E24	Afvoer geblokkeerd	Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
Siemens vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i20 of 20	Afvoerprobleem, water loopt niet weg	Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i30 of 30	Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd	Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.	Blijft het: monteur
AEG vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F11	Water loopt niet weg	Filters en afvoerpomp schoonmaken.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F70	Vlotter of niveaubeveiliging	Controleer op lekkage onderin.	Monteur
Bosch wasmachine	E18 of F18	Water loopt niet weg	Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.	Zelf te doen
Bosch wasmachine	F21	Motorstoring, trommel draait niet	Niets zelf te doen.	Monteur
Bosch wasmachine	E23	Water in de lekbak	Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.	Blijft het: monteur
AEG wasmachine	E20	Afvoerprobleem	Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
AEG wasmachine	E40	Deur niet goed dicht	Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 1 keer	Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking	Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 2 keer	Reservoir bereikt de temperatuur niet	Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.	Blijft het: monteur
Quooker	Knippert 3 keer	Storing in de temperatuursensor	Een keer stroomloos maken.	Monteur
Quooker	Geen kokend water, wel gewoon water	Reservoir uit of niet op temperatuur	Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.	Zelf te doen

Controleer dit voordat je de klus afsluit

• Alle aftapkranen onder de radiatoren en op de laagste leiding staan dicht
• De vulslang is losgekoppeld van zowel het vulpunt als de waterkraan
• De vulkraan van de ketel staat dicht, streepje dwars op de stroomrichting
• Alle radiatoren geven een gelijkmatige straal bij het ontluchten, geen sissend geluid
• Het dopje van de automatische ontluchter op de ketel staat los
• De koude druk staat tussen 1,2 en 2,0 bar, passend bij het hoogteverschil in huis
• Alle voetventielen en radiatorkranen staan weer in de stand van voor de klus
• Onder de ketel en bij elke koppeling die je hebt aangeraakt is het droog

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Alle ontluchters tegelijk openzetten tijdens het vullen

Het staat in veel handleidingen en het werkt technisch, maar in de praktijk krijg je een waterballet. Op vier radiatoren die even hoog hangen komt tegelijk zwart water naar buiten en jij staat bij de vulkraan. Houd de ontluchters dicht en open ze pas als je er zelf naast staat met een doekje.

Vullen met de stekker van de ketel erin

De pomp slaat de lucht die nog in het systeem zit fijn tot honderden kleine belletjes en verspreidt die door de hele installatie. Eén grote bel loopt vanzelf naar de hoogste ontluchter, honderd kleine belletjes zitten overal en nergens. De stekker gaat er pas in nadat je alle radiatoren gehad hebt.

De vulkraan en de waterkraan wagenwijd openzetten

Bij vol open stroomt het water zo hard dat het langs de lucht heen schiet in plaats van die voor zich uit te duwen. De druk loopt bovendien binnen seconden voorbij de 2 bar en dan sta je water af te tappen om weer op niveau te komen. Eén tot twee slagen op de waterkraan is genoeg.

De slang aansluiten zonder hem eerst met water te vullen

Een droge slang van twee meter bevat een halve liter lucht, en die duw je bij het openen van de kraan regelrecht de installatie in. Laat de slang eerst doorlopen boven een emmer tot er een strakke straal komt, knijp het eind dicht en sluit dan pas aan.

Ontluchten van boven naar beneden

Lucht stijgt. Haal je eerst de zolder leeg, dan schuift de lucht uit de begane grond daarna weer naar precies dezelfde plek en kun je opnieuw beginnen. Werk van de laagste radiator naar de hoogste, dan duw je de lucht steeds verder in de richting waar hij toch al heen wil.

De ontluchter dichtdraaien bij het eerste druppeltje

Een zwak, spetterend straaltje betekent dat er nog steeds lucht meekomt. Pas als de straal glad en gelijkmatig is, zit die radiator echt vol. Wacht die paar seconden af, anders sta je er morgen opnieuw en snap je niet waarom er nog lucht in zit.

Vullen terwijl de installatie warm is

Warm water zet uit, dus een warm systeem staat 0,3 tot 0,5 bar hoger dan hetzelfde systeem koud. Vul je warm tot 2 bar, dan sta je de volgende ochtend koud op 1,5 bar en tik je bij een felle stookdag tegen het overstortventiel aan. Lees de meter af als de installatie koud is.

Een aftapkraan vergeten dicht te draaien

Bij het vullen na een leegloopbeurt loopt het water er dan aan de andere kant weer uit, meestal in de kruipruimte of achter een kast waar je het niet ziet. Loop alle aftappunten na voordat je de vulkraan opent, ook die je zelf niet hebt aangeraakt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een cv-installatie vullen en ontluchten mag je gewoon zelf doen. Je komt niet aan gas, niet aan de elektrische aansluiting van de ketel en niet aan onderdelen binnen de mantel. Zodra je die mantel wel open moet om ergens bij te komen, houdt het zelfwerk op.

Bel een monteur als de druk warm ver oploopt en koud diep wegzakt, want dan is de voordruk uit het expansievat verdwenen. Dat vat afpersen en bijvullen vraagt een manometer, kennis van de juiste voordruk en soms het aftappen van de installatie. Hetzelfde geldt als er water in het afvoerpijpje onder de ketel staat: het overstortventiel sluit dan niet meer en dat is onderdeelvervanging in de ketel.

Ruik je gas terwijl je bij de ketel bezig bent, stop dan meteen, doe geen schakelaars aan of uit, zet ramen open en bel de storingsdienst van je netbeheerder. Werk aan de gasleiding of aan het gasblok van de ketel is geen klus voor thuis, hoe eenvoudig een koppeling er ook uitziet.

Zit het laagste aftappunt in een kruipruimte, of moet je op een ladder bij een leiding op zolder, weeg dan af of je dat veilig alleen kunt. Werken in een krappe kruipruimte met stilstaande lucht en werken op hoogte met een emmer vies water in je hand zijn beide situaties waarin een tweede persoon geen luxe is.