Houten vloer egaliseren zonder dat de laag gaat scheuren
Een houten vloer egaliseren kan op twee manieren: plaatmateriaal erover schroeven, of gieten met een vezelversterkte egaline die tegen werkend hout kan. Welke van de twee je kiest hangt af van de vloer zelf. Veert hij mee als je erover loopt, dan lost een gietlaag niets op en moet er eerst een stijve plaat of extra ondersteuning bij. Ligt hij stevig en is hij alleen golvend, dan is gieten de snelste weg naar een ondergrond waar plak-pvc of parket op kan.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rei of aluminium regel van 2 meter
- Kruislijnlaser of een waterpas van minstens 120 cm
- Leidingzoeker
- Accuboormachine met torxbits en een verzinkboortje
- Cirkelzaag en decoupeerzaag voor het passen om leidingen en kozijnen
- Boormachine van minstens 800 watt met dwarrelmenger
- Twee mengemmers van 25 liter
- Vlakspaan met lange steel en een prikroller
- Spikeschoenen
- Bandschuurmachine of excentrische schuurmachine
- Bouwstofzuiger
- Kniebeschermers
Materiaal
- Vezelversterkte egaline, geschikt voor houten ondergronden
- Voorstrijk of hechtprimer die bij de egaline hoort
- Randisolatiestrook van 5 tot 8 mm
- Underlayment 18 mm, spaanplaat V313 met messing en groef, of OSB-3
- Torxschroeven 4 bij 45 mm, en kortere waar leidingen liggen
- Houtlijm of pu-lijm voor de messing-en-groefnaden
- Tape en pur voor kieren, naden en leidingdoorvoeren
- Houtvulmiddel of tweecomponentenplamuur
- Droge egalisatiekorrels bij grote hoogteverschillen
Veert de vloer, of is hij alleen niet vlak?
Egaliseren op hout gaat vaak mis doordat twee verschillende problemen door elkaar lopen. Een vloer die golft is niet vlak. Een vloer die meegeeft als je erover loopt is niet stijf genoeg, en daar verandert een gietlaag niets aan.
Test het voordat je materiaal koopt. Ga midden in de kamer staan, op de plek waar de balken het verst overspannen, en verplaats je gewicht van hak naar teen. Trilt het glaswerk in de kast mee en zie je de plinten bewegen, dan zit de beweging in de balklaag. Een harde laag egaline daarop scheurt binnen een jaar, meestal precies boven de naden tussen de vloerdelen.
Hoe zo'n vloer is opgebouwd, met balken, vloerdelen en meestal een kruipruimte eronder, staat in ons overzicht over werken aan een houten vloer. Dat verschil met beton bepaalt deze hele klus: beton ligt stil, hout werkt met de seizoenen mee en buigt onder belasting. Hoe het op een steenachtige ondergrond gaat, lees je bij het egaliseren van een betonvloer.
Het derde probleem is losse delen. Een vloerdeel dat kraakt of wipt onder je voet moet eerst vast, anders krijg je die beweging gewoon terug in je nieuwe vloer.
Schroef krakende vloerdelen vast met torxschroeven van 4 bij 45 millimeter, recht in de balk eronder. De balken vind je aan de rij spijkerkoppen in de delen. Een spijker die is gaan werken kun je niet terugslaan: het gat is uitgesleten en het hout pakt hem niet opnieuw.
Meten hoe oneffen de vloer werkelijk is
Een oneffen houten vloer egaliseren begint bij weten hoeveel je moet overbruggen. Zonder meting koop je te weinig egaline of onnodig dikke platen, en allebei kost geld.
Leg een rei van twee meter op verschillende plekken in de kamer en schuif hem over de vloer. Kijk waar er licht onder doorkomt en meet die opening met een liniaal of een spie. Schrijf de waarde met potlood op de vloer. Doe dat in twee richtingen, want een vloer die haaks op de balken vlak lijkt kan in de lengte van de delen flink golven.
Zet daarna een kruislijnlaser neer of trek een lijn met een lange waterpas, en meet vanaf die lijn naar de vloer bij elke muur en in het midden van de kamer. Zo weet je waar het hoogste punt zit. Dat punt bepaalt de dikte van je hele gietlaag, want de egaline loopt ernaartoe en niet eroverheen.
Reken daarna je opbouwhoogte na. Vijf millimeter egaline met een plakvloer van twee millimeter erop betekent dat je binnendeuren zeven millimeter korter moeten. Aan de onderkant van een deur is dat zelden een probleem, bij een drempel naar de gang of een radiatorleiding uit de vloer wel.
| Wat je meet onder een rei van 2 meter | Wat dat betekent | Wat er dan meestal moet gebeuren |
|---|---|---|
| Minder dan 2 mm | Vlak genoeg voor vrijwel elke vloer, ook voor plak-pvc | Naden en schroefgaten vullen, schuren, ontstoffen |
| 2 tot 4 mm | Genoeg voor laminaat en klik-pvc, te veel voor een plakvloer | Plaatselijk vullen, of een dunne gegoten laag over het geheel |
| 4 tot 10 mm | Zichtbaar golvend, deuren en plinten gaan er raar op staan | Vezelversterkte egaline over de hele vloer, of 18 mm plaatmateriaal |
| Meer dan 10 mm | Scheefstand of een doorgezakte balk | Eerst de oorzaak aanpakken, daarna uitvlakken met regelwerk of platen |
| De rei wipt op een enkel punt | Bolle plek, vaak een balk of een opgezette naad | Wegschuren of afschaven, gieten helpt hier weinig |
| De vloer veert onder je gewicht | Een stijfheidsprobleem, geen vlakheidsprobleem | Balklaag verstevigen of een dikke plaat erover, pas daarna afwerken |
Platen over de vloer: underlayment, spaanplaat, OSB of gipsvezel
De meest gebruikte manier om een houten vloer vlak te krijgen is er plaatmateriaal overheen schroeven. Je egaliseert en verstijft dan in één handeling, je hoeft niet met natte specie door het huis te lopen en je kunt de volgende dag verder.
Een houten vloer egaliseren met underlayment is de variant die het vaakst wordt aangeraden en ook de duurste. Underlayment is vochtwerend verlijmd multiplex, meestal 18 millimeter dik, met messing en groef aan vier kanten. De platen zijn stijf, recht en houden hun vorm. Onder verlijmd parket en onder klik-pvc merk je dat.
Een houten vloer egaliseren met spaanplaat is goedkoper en voldoet in een droge woon- of slaapkamer prima. Neem dan V313, de vochtwerende kwaliteit, ook met messing en groef. Wat je erbij moet weten: spaanplaat dat nat wordt zwelt op en komt nooit meer op maat terug. In een keuken of badkamer waar water op de vloer kan komen, kies je dus iets anders.
Welke plaatsoorten er zijn, in welke maten ze komen en hoe je ze het netst zaagt, staat bij hout en plaatmateriaal.
| Plaat | Gangbare dikte | Waar hij goed voor is | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Underlayment, vochtwerend verlijmd multiplex | 12 tot 18 mm | Stijve, vlakke laag onder klik-pvc, laminaat en verlijmd parket | De duurste optie, zagen en schroeven is zwaar werk |
| Spaanplaat V313 met messing en groef | 18 of 22 mm | Egaliseren en verstijven in één keer, gangbaar onder parket | Zwelt onherstelbaar op bij water, niet in natte ruimtes |
| OSB-3 | 12 tot 22 mm | Betaalbare uitvlaklaag, ook onder tapijt en vinyl | Platen zijn niet altijd kaarsrecht, de ruwe kant vraagt schuurwerk |
| Gipsvezelplaat of estrich-element | 20 tot 25 mm | Stijve, zware laag, veel gebruikt met vloerverwarming | Wil een vlakke ondergrond of een laag droge korrels eronder |
| Hardboard, vastgeniet | 3 mm | Naden en spijkerkoppen wegwerken onder vinyl op rol | Alleen zinvol op hout en alleen als het echt dicht vastzit |
| Multiplex berken of populier | 9 tot 18 mm | Dun uitvlakken waar de opbouwhoogte krap is | Onder 12 mm te slap om golven te overbruggen |
Laat de platen minstens twee dagen in de kamer liggen waar ze gelegd worden, plat en niet tegen een muur aan. Plaatmateriaal dat uit een koude bouwmarkt komt en meteen wordt vastgeschroefd, trekt daarna krom of duwt de naden omhoog.
Zo schroef je de platen vast zonder gekraak of bolle naden
Leg de platen met hun lengterichting haaks op de bestaande vloerdelen. Zo overbrugt elke plaat meerdere delen en valt een naad in de oude vloer nooit samen met een naad in de nieuwe laag. Laat de kopse naden per rij een halve plaat verspringen, zodat er nergens vier hoeken bij elkaar komen.
Houd rondom tien millimeter vrij van muren, deurkozijnen, leidingen en de trapboom. Hout werkt, en een plaat die klem komt te staan zet zich op bij de naad. Die opstaande naad zie je later door een pvc-vloer heen.
Schroeven doe je met torx, om de vijftien centimeter langs de randen en om de vijfentwintig tot dertig centimeter in het veld. Verzink elke kop een millimeter onder het oppervlak, anders steekt hij door je nieuwe vloer heen. Schroef waar het kan in de balken, want daar zit het houvast, en lijm de messing-en-groefnaden met houtlijm zodat de platen samen één schijf vormen.
Zit er ergens nog beweging, dan schroef je die plek bij tot het stil is. Doorwerken over een piepende plek betekent dat je hem er nooit meer uit krijgt.
Zoek eerst uit waar de leidingen liggen. In veel woningen loopt elektra en soms een waterleiding vlak onder de vloerdelen tussen de balken. Een schroef van 45 millimeter door een plaat van 18 en een vloerdeel van 20 steekt er zeven millimeter doorheen, genoeg om een leiding te raken. Loop de vloer af met een leidingzoeker, kijk waar de leidingen vanuit de meterkast vertrekken en houd de schroeven kort waar je het niet zeker weet.
Gieten met een egaline die tegen werkend hout kan
Gewone egaline voor beton is te bros voor een houten vloer. Op hout gebruik je een vezelversterkte egaline die als geschikt voor houten ondergronden staat aangemerkt, meestal een kunstharsgebonden of vezelversterkt cementgebonden product. De vezels vangen de kleine beweging van het hout op, waardoor de laag niet meteen langs de naden scheurt.
Voorstrijken is bij deze klus geen extraatje. Een houten ondergrond zuigt ongelijkmatig en oude vloerdelen zitten vaak vol was, lijmresten of verf. De primer die bij de egaline hoort maakt de zuiging gelijk en zorgt voor hechting. Op een gladde, dichte ondergrond gebruik je een hechtprimer met kwartsvulling, want daar hecht een gewone voorstrijk niet op.
Werk daarna alles dicht wat lekken kan. Egaline is dun als soep en zoekt elk gat op: naden tussen vloerdelen, de kier langs de muur, de doorvoer van een cv-leiding, het gat van een oude kachelpijp. Tape de naden af, spuit doorvoeren dicht en zet een randisolatiestrook langs alle muren, zodat de laag los blijft van de wand.
Reken bij de dikte ook op gewicht. Egaline weegt ruwweg anderhalve kilo per millimeter per vierkante meter, dus vijf millimeter over twintig vierkante meter is al zo'n honderdvijftig kilo extra op je balklaag. Wil je echt een steenachtige laag van centimeters dik, dan gelden er andere eisen aan de constructie: dat leggen we uit bij beton op een houten vloer.
Een niet-gedichte naad kost je het plafond van de buren. Verse egaline loopt door een kier van twee millimeter zo de kruipruimte of de onderliggende woning in. Je merkt het pas als de laag op die plek wegzakt. Loop de hele vloer op je knieën na voordat je de eerste emmer aanmaakt.
Bulten, naden en gaten wegwerken zonder de hele vloer te gieten
Soms is de vloer op een paar plekken na gewoon goed. Dan is het zonde om alles onder een gietlaag te zetten, want plaatselijk werk kost je een middag in plaats van een weekend.
Hoge plekken schuur je weg met een bandschuurmachine op korrel 40 of 60. Een opstaande rand van een vloerdeel gaat het snelst met een schaaf, waarna je met de schuurmachine de overgang uitvlakt. Werk in de lengte van de delen en controleer met de rei, want een schuurmachine maakt in twee minuten een kuil waar eerst een bult zat.
Gaten, oude schroefgaten en smalle naden vul je met houtvulmiddel of tweecomponentenplamuur. Dat laatste krimpt nauwelijks en is na een halfuur te schuren. Gewone plamuur op waterbasis zakt bij een diepe naad terug en moet je twee keer doen.
Bij grotere hoogteverschillen onder plaatmateriaal werken droge egalisatiekorrels goed. Je stort ze los uit, trekt ze af met een regel op twee geleiders en legt de platen er direct op. Dat kan enkele centimeters overbruggen zonder vocht in huis, en de vloer is meteen belastbaar.
Ligt er nog oude vloerbedekking of zeil op de vloer, haal dat er dan eerst af. Lijmresten en viltrug maken elke laag onbetrouwbaar. Hoe je oude lagen aanpakt en waar je moet oppassen, staat bij het onderhouden en strippen van vloeren.
Oud zeil en oude vinylvloeren kunnen asbest bevatten. Zeil met een grijze of donkere viltachtige onderlaag en vinyltegels uit de jaren zestig tot en met tachtig zijn verdacht. Ga daar niet in schuren, breken of slijpen. Laat het onderzoeken en bij asbest verwijderen door een gecertificeerd bedrijf, en leg zolang niets op de vloer.
Wat de nieuwe vloer van de ondergrond vraagt
Hoe vlak je moet werken bepaal je niet zelf, dat bepaalt de vloer die erop komt. Het verschil tussen een plakvloer en laminaat is groot genoeg om je hele aanpak te veranderen.
Plak-pvc is de veeleisendste van allemaal. De stroken zijn twee tot drie millimeter dik en volgen alles wat eronder zit, dus elke naad, elke schroefkop en elke golf tekent zich na een paar maanden af in het licht. Daar staat een voordeel tegenover: plak-pvc krimpt en zet niet uit, waardoor je strak tegen muren en kozijnen aan kunt leggen zonder plakplinten of afdekstrips.
Klik-pvc van vier tot zes millimeter kan iets meer hebben, maar niet veel, want de kliksluiting laat los als de vloer over een holte staat te wippen. Laminaat is het meest vergevingsgezind: een ondervloer van twee tot drie millimeter vangt kleine hoogteverschillen op en de dikke drager overbrugt de rest.
Verlijmd parket vraagt weer iets anders. Daar moet de lijmlaag overal even dik zijn, anders krijg je holle plekken die later klinken als je erover loopt. Voor die vloeren is 18 millimeter plaatmateriaal of een gegoten laag de gebruikelijke keuze.
| Bovenvloer | Wat hij aan oneffenheid verdraagt | Wat je eronder aanhoudt |
|---|---|---|
| Plak-pvc, verlijmde stroken | Vrijwel niets, elke bult en naad tekent zich af | Gegoten laag of dichte plaatvloer, geschuurd en ontstoft |
| Klik-pvc van 4 tot 6 mm | Een flauwe golf, geen scherpe overgangen | Vlakke plaatvloer met dichte, gelijke naden |
| Laminaat van 7 of 8 mm | Het meest vergevingsgezind van alle vloeren | Ondervloer van 2 tot 3 mm over een redelijk vlakke vloer |
| Verlijmd parket of eiken planken | Weinig, de lijmlaag moet overal even dik zijn | Spaanplaat of underlayment van 18 mm, of een gegoten laag |
| Vinyl of marmoleum op rol | Naden en spijkerkoppen komen erdoorheen | Hardboard dicht vastgeniet, of een dunne gegoten laag |
| Tapijt | Redelijk veel, de pool verbergt het meeste | Naden vullen en gladschuren is genoeg |
| Tegels op een houten vloer | Beweging is hier het probleem, niet de bult | Stijve opbouw met gipsvezel of dubbel plaatwerk, plus een ontkoppelingsmat |
Een vloer die doorbuigt vraagt om constructie, niet om egaline
In woningen van rond de eeuwwisseling zie je balken die drie tot vier meter overspannen en flink meebewegen als er iemand doorheen loopt. Een plaat van negen millimeter erop maakt zo'n vloer wel vlakker, maar niet stijver, en dat is precies het misverstand waar veel mensen in trappen.
De stijfheid van een plaat loopt met de derde macht van de dikte. Een plaat van achttien millimeter is bij dezelfde overspanning dus ruwweg acht keer zo stijf als een plaat van negen. Wil je met plaatmateriaal iets aan het veren doen, dan begint dat bij achttien millimeter, verlijmd op de naden en dicht vastgeschroefd. Voor grote overspanningen blijft dat een pleister op de wond.
De echte oplossing zit onder de vloer. Een extra balk tussen de bestaande balken, een bestaande balk verdubbelen door er een tweede tegenaan te bouten, of een onderslagbalk op poeren in de kruipruimte halveert de overspanning en daarmee de doorbuiging. Dat is werk aan de draagconstructie: laat de maatvoering en de oplegging vaststellen door een constructeur voordat je zaagt of sloopt.
Moet je toch de kruipruimte in, doe het isolatiewerk dan in dezelfde gang. Hoe dat gaat lees je bij het isoleren van een houten vloer, en de bredere afweging tussen de methodes staat bij vloerisolatie. Twee keer onder de vloer kruipen is niemands hobby.
Vloerverwarming, gipsvezelplaten en de juiste laagdikte
Vloerverwarming op een houten vloer wordt meestal opgebouwd met gipsvezelplaten waarin de slangen zijn ingefreesd. De freesbanen worden daarna dichtgezet met tegellijm of vulmiddel, en op dat geheel komt de afwerkvloer. Precies daar ontstaat de discussie over de laagdikte, want de gevulde banen zijn zelden helemaal gelijk met de plaat.
De vuistregel die telt: de dikte volgt uit wat je meet, niet uit een getal in een offerte. Liggen de platen echt vlak binnen twee millimeter, dan kan een dunne laag van drie millimeter voldoen. Op oud werk met een houten ondervloer eronder komt daar bijna altijd een millimeter of wat bij, want de laag mag aan de hoge punten niet naar nul uitlopen. Een egalinelaag die op de bulten flinterdun wordt, barst daar als eerste.
Er zit ook een grens aan de andere kant. Elke millimeter extra is warmteweerstand tussen de slang en de kamer, dus dikker gieten dan nodig kost afgifte en maakt de vloer trager. Kies daarom een product met een lage minimale laagdikte in plaats van standaard vijf millimeter aan te houden omdat het veilig voelt.
Stook de vloerverwarming volgens het opstookprotocol op en weer af voordat je een plakvloer legt, en kies lijm en egaline die voor verwarmde vloeren zijn vrijgegeven. Lijm die bij zevenentwintig graden zacht wordt, laat een plakvloer schuiven.
Drogen, controleren en de vloer erop leggen
Een gegoten laag is meestal na drie tot zes uur voorzichtig beloopbaar en na een dag stevig genoeg om op te werken. Belegbaar is iets anders dan beloopbaar: dunne lagen tot vijf millimeter kunnen na vierentwintig tot achtenveertig uur dicht, dikkere lagen vragen langer. Het product op de zak bepaalt dat, niet het gevoel in je hand.
Houd de ruimte tussen de vijftien en twintig graden en zet geen kachel of ventilator op de verse laag. Snel drogen aan de bovenkant met vocht dat er nog onder zit, is precies hoe je scheuren en loszittende randen krijgt. Direct zonlicht door een grote ruit doet hetzelfde. Ventileer rustig en laat de deur op een kier.
Voor een plakvloer wacht je langer dan voor laminaat. Vocht dat nog in de laag zit kan onder een dichte pvc-vloer nergens heen en komt terug als losse randen en blazen in de lijm. Per materiaal en laagdikte vind je de wachttijden in onze tabel met droogtijden.
Leg de rei er nog één keer op voordat de nieuwe vloer erin gaat. Een plek die is weggezakt of een randje bij de muur kun je nu nog met een schuurblok of een schep egaline bijwerken. Zodra de vloer erop ligt, kijk je er tien jaar tegenaan.
Zo pak je het egaliseren van een houten vloer aan
Deze volgorde geldt voor een gewone woonkamer- of slaapkamervloer op houten balken.
-
Loop de vloer na en zet losse delen vast
Loop de hele vloer af en markeer elke plek die kraakt of wipt. Schroef die delen vast in de balk eronder met torxschroeven van 4 bij 45 millimeter. Beweging die je nu laat zitten, komt straks terug als een piep of een scheur in je nieuwe laag.
-
Meet de vlakheid en bepaal het hoogste punt
Schuif een rei van twee meter in beide richtingen over de vloer en noteer met potlood hoeveel ruimte er onder blijft. Meet daarna vanaf een laserlijn naar de vloer bij de muren en in het midden. Het hoogste punt bepaalt de dikte van de hele gietlaag, dus daar begint je rekensom.
-
Kies tussen plaatmateriaal en een gietlaag
Veert de vloer, is er weinig opbouwhoogte beschikbaar of wil je droog werken, dan kies je platen. Ligt de vloer stevig en is hij alleen golvend, dan is gieten sneller en vlakker. Neem hierin ook mee wat de bovenvloer eist: een plakvloer is strenger dan laminaat.
-
Zoek de leidingen en maak de vloer schoon
Loop de vloer af met een leidingzoeker en teken af waar elektra en waterleidingen lopen. Haal daarna oude vloerbedekking, lijmresten en spijkerkoppen weg en zuig de vloer af met een bouwstofzuiger. Stof onder een primer of onder een plaat is de meest voorkomende reden dat een laag later loslaat.
-
Schroef het plaatmateriaal vast
Leg de platen haaks op de vloerdelen, met verspringende kopse naden en tien millimeter ruimte langs alle muren. Schroef om de vijftien centimeter langs de randen en om de vijfentwintig tot dertig centimeter in het veld, en verzink elke kop. Lijm de messing en groef, dan werkt de vloer als één geheel.
-
Dicht alle kieren en breng de voorstrijk aan
Ga je gieten, tape dan de naden af, spuit leidingdoorvoeren dicht en zet een randisolatiestrook langs elke muur. Rol daarna de primer die bij je egaline hoort en laat die drogen volgens de verpakking. Op een gladde ondergrond gebruik je een hechtprimer met kwartsvulling.
-
Meng en giet in banen
Meng met een dwarrelmenger op laag toerental, precies de hoeveelheid water van de zak en geen scheut extra, want te nat betekent scheuren en een zwakke toplaag. Giet in banen van zestig tot tachtig centimeter, verdeel met de vlakspaan en ga er in twee richtingen met de prikroller doorheen. Werk met twee mensen, zodat er altijd een emmer klaarstaat en de banen in elkaar vloeien.
-
Laat drogen en controleer opnieuw
Houd de ruimte op vijftien tot twintig graden, ventileer rustig en zet geen kachel op de verse laag. Leg de rei er de volgende dag opnieuw op en werk een weggezakte plek of een randje bij de muur bij voordat de nieuwe vloer erin gaat.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat de nieuwe vloer erop gaat
Uit de praktijk
Negen millimeter OSB op een vloer die bleef wiebelen
In een slaapkamer van een huis van rond de honderd jaar oud overspanden de balken bijna vier meter voordat ze op een zware moerbalk kwamen. Om de vloer vlak te krijgen was er negen millimeter OSB overheen geschroefd. Vlak was hij daarna, maar bij elke stap bewoog het geheel nog steeds mee, en het plan om er gipsvezelplaten op te leggen liep vast: die vragen een vlakke én stabiele ondergrond, en het egaliseren vooraf zou meebewegen.
Wat hier speelde is dat vlakheid en stijfheid twee losse dingen zijn. Negen millimeter plaatmateriaal legt de golven glad maar draagt vrijwel niets. De oplossing werd achttien millimeter underlayment, verlijmd op de naden en om de vijftien centimeter vastgeschroefd, plus een extra ondersteuning in de kruipruimte om de overspanning te halveren. Pas daarna kwam de afwerkvloer erop. Was die ondersteuning niet mogelijk geweest, dan was een verende afwerking als klik-pvc of laminaat de verstandigere keuze geweest boven een harde gietlaag.
Het ene bedrijf zei drie millimeter, het andere vijf
In een benedenwoning uit de jaren dertig met een houten ondervloer kwamen gipsvezelplaten met ingefreesde vloerverwarming, dichtgezet met tegellijm. Daarop moest een plak-pvc. Het ene bedrijf offreerde drie millimeter egaline, het andere hield vijf millimeter aan, en het verschil in de offerte liep op tot ruim duizend euro.
Geen van beide getallen was op de vloer gemeten, en dat was het echte probleem. Met de rei bleek dat de platen op de meeste plekken binnen twee millimeter lagen, maar dat de dichtgesmeerde freesbanen en de plaatnaden er plaatselijk anderhalve millimeter bovenuit kwamen. Bij drie millimeter zou de laag op die randen naar bijna niets uitlopen, precies waar een plakvloer later gaat aftekenen. Het is uiteindelijk een dunne laag over het geheel geworden met de hoge randen eerst weggeschuurd, waardoor de gemiddelde dikte laag bleef en de warmteafgifte van de vloerverwarming niet onnodig werd afgeknepen.
Eiken verlijmen op een tegelvloer die niet vlak lag
In een woonkamer lag een verlijmde tegelvloer waar een eiken vloer overheen moest, verlijmd en wel. De tegels lagen zichtbaar niet strak, met randen die per tegel een paar millimeter verschilden. De vraag was of je daar overheen kon egaliseren en hoe dik dat dan moest.
Over tegels heen egaliseren kan, mits ze allemaal vastzitten. Klop de vloer eerst af met de steel van een hamer: elke tegel die hol klinkt gaat eruit en de holte wordt bijgewerkt. Daarna een hechtprimer, want tegelglazuur is dicht en een gewone voorstrijk hecht daar niet op. Wat hier uiteindelijk de doorslag gaf, was het parket zelf: voor verlijmd eiken is een houten ondergrond de vertrouwdere route. De tegels zijn eruit gegaan, de ondervloer is uitgevlakt en er is spaanplaat gelegd waarop het eiken is verlijmd. Dat scheelde ook opbouwhoogte bij de drempel naar de gang.
Plak-pvc op een vloer die er vlak genoeg uitzag
Een houten vloer voelde onder de hand glad en vlak aan, dus werd er plak-pvc besteld. Twee maanden later tekende elke naad tussen de vloerdelen zich af als een streep in het strijklicht en waren de schroefkoppen als rijen stipjes zichtbaar.
Plak-pvc is maar twee tot drie millimeter dik en volgt daarom alles wat eronder ligt. Vlak op het oog is hier niet genoeg: de vloer moet ook glad en dicht zijn. De herstelroute was platen erover, naden en schroefgaten vullen, schuren en een dunne gegoten laag als sluitstuk. Wie die stap niet wil maken, kiest beter voor klik-pvc van vijf millimeter of voor laminaat met een ondervloer. Die vloeren verdragen wat meer, met als nadeel dat ze werken en dus een dilatatievoeg langs de wand nodig hebben.
Veelgemaakte fouten
Egaline gieten op een vloer die veert
De laag ligt na een dag prachtig vlak en scheurt binnen een jaar langs de naden van de vloerdelen. Een gietlaag is hard en dun en kan de beweging van een doorbuigende balklaag niet volgen. Eerst stijfheid, dan pas vlakheid.
Gewone betonegaline gebruiken op hout
Egaline voor beton is niet gemaakt om mee te werken met een ondergrond die uitzet en krimpt. Op hout hoort een vezelversterkt product dat als geschikt voor houten ondergronden is aangemerkt. Het scheelt een paar euro per zak en het bepaalt of de laag heel blijft.
Te dun gieten en naar nul laten uitlopen
Op de hoogste punten wordt de laag dan flinterdun en daar barst hij het eerst. Kijk wat de minimale laagdikte van je product op houten ondergrond is en giet niet dunner, of schuur de bulten eerst weg zodat je gemiddeld dieper zit.
De kieren niet dichtzetten voor het gieten
Verse egaline is vloeibaar als soep en vindt elke naad, elke leidingdoorvoer en elk gat van een oude kachelpijp. Wat wegloopt in de kruipruimte komt niet terug, en bij een bovenwoning staat het de volgende ochtend bij de benedenburen op het plafond.
Een dunne plaat kiezen om het veren op te lossen
Negen millimeter OSB of zes millimeter multiplex legt de golven glad maar draagt niets. De stijfheid van een plaat loopt met de derde macht van de dikte, dus wie het veren wil aanpakken begint bij achttien millimeter en lost het echte probleem onder de vloer op.
Platen strak tegen de muur leggen
Zonder ruimte langs de wanden zet het plaatmateriaal zich op bij de naden zodra het vocht opneemt. Die opstaande naad druk je er niet meer uit en je ziet hem later door een pvc-vloer heen. Tien millimeter rondom is genoeg en verdwijnt onder de plint.
Te lange schroeven gebruiken boven leidingwerk
Een schroef die zeven millimeter door het vloerdeel steekt raakt precies de elektra of de waterleiding die tussen de balken ligt. Bij water merk je het meteen, bij een aangeboorde kabel soms pas maanden later. Zoek de leidingen op en houd de schroeven kort waar je twijfelt.
Hardboard op de verkeerde plek gebruiken
Hardboard van drie millimeter is bedoeld om naden en spijkerkoppen onder vinyl op rol weg te werken, en dan alleen dicht vastgeniet op een houten vloer. Los neerleggen heeft geen zin, want het schuift. Op beton voegt het helemaal niets toe en onder klik-pvc is het te slap.
Veelgestelde vragen
Hoe egaliseer je een houten vloer het beste?
Dat hangt af van wat er mis is. Ligt de vloer stevig en golft hij alleen, dan is een vezelversterkte egaline over de hele vloer de snelste en vlakste oplossing. Beweegt de vloer mee als je erover loopt, of is er weinig opbouwhoogte, dan schroef je plaatmateriaal van achttien millimeter over de vloer heen. Meet eerst met een rei van twee meter hoeveel je moet overbruggen, want die uitkomst beslist het.
Kun je een houten vloer egaliseren met egaline?
Ja, maar niet met de egaline die je op beton gebruikt. Neem een vezelversterkt product dat op de zak als geschikt voor houten ondergronden staat. De vloer moet stijf zijn en niet veren, alle naden en doorvoeren moeten dicht en er hoort een primer onder. Langs de muren zet je een randisolatiestrook, zodat de laag los blijft van de wand en de beweging van het hout kan opvangen.
Hoeveel millimeter moet je egaliseren op een houten vloer?
Op hout wordt zelden dunner gewerkt dan drie tot vijf millimeter, omdat de laag anders op de hoge punten naar nul uitloopt en daar barst. Het getal volgt uit je meting: leg de rei erop, meet de grootste opening en tel daar de minimale laagdikte van je product bij op. Ligt de vloer al binnen twee millimeter, dan kan een dunne laag volstaan. Bij meer dan tien millimeter is plaatmateriaal meestal goedkoper en lichter.
Hoe pak je een houten vloer egaliseren met underlayment aan?
Underlayment van achttien millimeter met messing en groef leg je haaks op de bestaande vloerdelen, met verspringende kopse naden en tien millimeter ruimte langs alle muren. Schroeven om de vijftien centimeter langs de randen en om de vijfentwintig tot dertig centimeter in het veld, koppen verzonken. Lijm de messing in de groef, dan vormen de platen samen één schijf en gaat er niets meer wippen bij de naden.
Kun je een houten vloer egaliseren met spaanplaat?
Dat kan en het gebeurt veel, vooral onder verlijmd parket. Neem spaanplaat V313 van achttien of tweeëntwintig millimeter met messing en groef, en leg het net als underlayment haaks op de vloerdelen. Het scheelt aardig in prijs. Het verschil zit in vocht: spaanplaat dat nat wordt zwelt op en komt nooit meer op maat terug, dus in een keuken, badkamer of bijkeuken kies je liever underlayment of een vochtbestendige plaat.
Wat doe je met een oneffen houten vloer waar maar een paar plekken slecht zijn?
Dan is de hele vloer gieten zonde van het geld. Schuur de hoge plekken weg met een bandschuurmachine op korrel 40 of 60, schaaf een opstaande deelrand af en vul gaten en naden met tweecomponentenplamuur, dat nauwelijks krimpt. Controleer tussendoor steeds met de rei, want met een schuurmachine maak je in twee minuten een kuil waar eerst een bult zat.
Kan ik plak-pvc rechtstreeks op een houten vloer leggen?
In de praktijk lukt dat zelden. Plak-pvc is twee tot drie millimeter dik en volgt alles wat eronder ligt, dus elke naad tussen de vloerdelen en elke schroefkop tekent zich na verloop van tijd af in het strijklicht. Je hebt een gesloten, gladde en volledig vlakke ondergrond nodig: platen met gevulde naden en meestal een dunne gegoten laag daaroverheen. Wil je dat werk niet doen, kies dan klik-pvc van vijf millimeter of laminaat met ondervloer.
Wat kost het egaliseren van een houten vloer?
Zelf gieten kost ruwweg vijf tot tien euro per vierkante meter aan egaline en primer bij een laag van vijf millimeter, plaatmateriaal zit daar met vijftien tot dertig euro per vierkante meter boven. Laat je het doen, dan speelt vooral de laagdikte en de voorbereiding mee. Wat de tarieven per vierkante meter doen en waar de verschillen tussen offertes vandaan komen, staat bij de kosten van een vloer egaliseren.
Hoe lang moet egaline op een houten vloer drogen?
Beloopbaar is een laag meestal na drie tot zes uur, maar dat zegt weinig over wanneer je er een vloer op mag leggen. Voor lagen tot vijf millimeter is vierentwintig tot achtenveertig uur gebruikelijk, dikkere lagen vragen langer. Een plakvloer eist meer geduld dan laminaat, omdat ingesloten vocht onder een dichte pvc-vloer nergens heen kan. De wachttijden per materiaal vind je in onze tabel met droogtijden.
Kan ik over een oude tegelvloer heen egaliseren?
Ja, zolang alle tegels vastzitten. Klop de vloer af met de steel van een hamer en haal elke tegel eruit die hol klinkt. Gebruik daarna een hechtprimer met kwartsvulling, want op dicht glazuur hecht een gewone voorstrijk niet. Reken op minimaal drie tot vijf millimeter, meer als de tegels onderling verspringen. Ligt er een houten ondervloer onder de tegels en komt er verlijmd parket op, dan is de tegels weghalen en plaatmateriaal leggen vaak de nettere route.
Is OSB of underlayment beter om een houten vloer vlak te krijgen?
Underlayment is stijver, vlakker en maatvaster, en dat merk je onder klik-pvc en verlijmd parket. OSB-3 is een stuk goedkoper en voldoet onder tapijt, vinyl of laminaat, maar de platen zijn niet altijd kaarsrecht en de ruwe bovenkant vraagt schuurwerk bij de naden. Ga je een dunne, gevoelige vloer leggen, neem dan underlayment. Voor een tijdelijke of eenvoudige afwerking is OSB verdedigbaar.
Helpt een dikkere ondervloer tegen een vloer die veert?
Een ondervloer van twee of drie millimeter onder laminaat vangt kleine hoogteverschillen op en dempt geluid, maar tegen doorbuigen doet hij niets. Veren komt van de balken, niet van de afwerking. Wil je dat oplossen, dan gaat het om de constructie eronder: een extra of verdubbelde balk, of een onderslag die de overspanning halveert. Hoe je daar op een betonnen ondergrond mee omgaat, is een heel ander verhaal, zie betonvloeren en egaliseren.
Wanneer je beter een vakman belt
Het meeste van dit werk doe je zelf. Platen schroeven is zwaar maar niet ingewikkeld, en gieten lukt met twee mensen en een goede voorbereiding prima. Er zijn wel vier momenten waarop bellen verstandiger is.
Het eerste is een vloer die duidelijk doorbuigt of waarvan een balk is verzakt. Balken verzwaren, een extra balk inbrengen of een onderslag met poeren zetten grijpt in op de draagconstructie. Laat een constructeur de maten en de oplegging bepalen voordat er iets wordt gezaagd of gesloopt.
Het tweede is oud zeil of vinyl waarvan je vermoedt dat er asbest in zit. Niet schuren, niet breken, laat het onderzoeken en zo nodig verwijderen door een gecertificeerd bedrijf.
Het derde is een houten vloer die vochtig aanvoelt of ruikt. Egaliseren over een vochtprobleem sluit het vocht in en versnelt de aantasting van de balkkoppen. Eerst de oorzaak in de kruipruimte oplossen, dan pas de bovenkant.
Het vierde is een groot oppervlak in één keer gieten, boven de veertig vierkante meter of over meerdere kamers. Een vloerenbedrijf pompt dat in één gang aan en houdt de banen nat in elkaar; met emmers ontstaat er een naad zodra je te lang doet over een baan. Welke vloeren en werkwijzen er verder zijn, staat in ons overzicht van vloeren en vloerwerk.