Verwarmingsbuizen wegwerken zonder er later spijt van te krijgen

De vier manieren om cv-leidingen uit het zicht te krijgen

Leidingen die over de muur of langs het plafond lopen zijn bijna altijd het gevolg van een installatie die later is aangelegd, niet van een technische noodzaak. Er kan meer dan de meeste mensen denken. Wat in jouw huis haalbaar is hangt vooral af van de vraag of je toch al aan het slopen bent en van de manier waarop de cv-installatie in huis is opgebouwd.

Ruwweg zijn er vier routes om de cv weg te werken. Je bouwt een koof van hout of gipsplaat om de buizen heen, je freest ze weg in de muur, je verplaatst ze naar de vloer, of je laat ze liggen en maakt ze onopvallend met verf en rozetten. De eerste kost een dag en is omkeerbaar, de derde vraagt om een open vloer en een installateur die kan persen.

Bij alle vier speelt dezelfde afweging. Alles wat je dichtmaakt, maak je ook ontoegankelijk. Een lekkage in een leiding die in een koof zit betekent vier schroeven eruit, een lekkage in een dichtgestucte muur betekent hakken zonder te weten waar precies. Die afweging bepaalt bij ons vaker de keuze dan het uiterlijk.

Manier van wegwerken	Wanneer dit past	Hoeveel werk	Waar je op moet letten
Koof van hout of gipsplaat	Buizen langs een muur of onder het plafond, huis blijft gewoon bewoond	Een dag per wand, geen sloopwerk	Isoleer de buizen eerst en houd één deel demontabel
Wegfrezen in de muur	Verbouwing waarbij de wand toch opnieuw gestuct wordt	Sleuven frezen, veel stof, twee dagen inclusief herstel	Alleen doorlopende buis zonder koppeling, met mantel of isolatie eromheen
Verplaatsen naar de vloer	Nieuwe dekvloer, of de vloer gaat er toch uit	De grootste ingreep van allemaal	Verdeler per verdieping en uitsluitend geperste of gesoldeerde verbindingen
Een rij tegels uitnemen	Betegelde muur waar de leiding maar een paar meter loopt	Halve dag, weinig herstelwerk	De iets bredere voeg blijft van dichtbij zichtbaar
Achter een hoge plint of plintkoker	Leiding loopt vlak boven de vloer langs de wand	Een paar uur	Plint moet dieper zijn dan de buis plus isolatie
Schilderen en rozetten	Alleen de laatste halve meter bij de radiator	Een uur	Op kunststof mantelbuis is een kunststofprimer nodig
Gordijn of meubel ervoor	Buizen langs een raamwand	Geen	Verbergt het beeld, verandert niets aan de installatie

Een koof van hout om de verwarmingsbuizen bouwen

Verwarmingsbuizen wegwerken met een koof is de oplossing waarmee de meeste mensen uiteindelijk het beste af zijn. Je bouwt een raamwerk van vurenhout tegen de muur en het plafond, je schroeft daar plaatmateriaal tegenaan en je werkt het af in dezelfde structuur als de rest van de wand. De buizen liggen dan uit het zicht, maar ze liggen er nog wel.

Het frame maak je van regels van 27 x 45 mm of 44 x 44 mm. Eén regel schroef je tegen de muur, net boven de buizen, en één tegen het plafond of tegen de muur op de plek waar de voorplaat komt te staan. Tussen die twee zet je om de 50 tot 60 cm een dwarslatje, zodat de voorplaat nergens kan doorbuigen. Bevestigen doe je met slagpluggen van 6 mm; in beton boor je met de klopstand aan, in gasbeton juist zonder klop en met een langere plug.

Verwarmingsbuizen wegwerken met hout kan op twee manieren. Multiplex van 12 mm is stijver, laat zich onder verstek zagen en heeft daardoor een strakke buitenhoek zonder profiel. Gipsplaat van 12,5 mm sluit beter aan bij een gestucte wand, maar vraagt meer regelwerk en altijd een hoekprofiel. Wij kiezen multiplex als de koof geverfd wordt en gipsplaat als de wand een structuur heeft die je wilt doortrekken.

Houd het frame niet krampachtig aan alles vast. Een staande stijl die stevig in de verbinding met de muurregel zit, hoeft niet ook nog aan het plafond en aan de vloer geschroefd te worden. Minder bevestigingspunten betekent minder kans dat de koof gaat kraken als het huis of de vloer werkt.

De koof onder verstek of met een hoekprofiel

Bij multiplex zaag je de twee plaatdelen op 45 graden en lijm je ze vooraf tot een L-vorm. Die L schuif je in één keer over het frame, en dan heb je aan de buitenhoek geen naad die later openscheurt. Bij gipsplaat leg je de platen stomp tegen elkaar en zet je er een stalen hoekprofiel overheen, dat je vastzet en glad strijkt met afwerkgips.

Houd één deel demontabel

Zit er een koppeling, een ontluchter of een afsluiter in het stuk dat je wegwerkt, maak dan van dat vak een los paneel. Schroef het vast met schroeven in een opdekrand in plaats van het te lijmen en af te stucen. Je ziet er niets van als je de koppen wegwerkt met een beetje vuller, en over vijf jaar kost het je vijf minuten in plaats van een middag hakken.

Maten, isolatie en speling in de koof

Isoleer de buizen voordat je ze dichtbouwt. Dat klinkt tegenstrijdig, want de warmte die de leiding afgeeft komt tenslotte in dezelfde kamer terecht. Maar in een dichte koof loopt de temperatuur op zonder dat je er iets aan hebt, en dat is precies de warmte die je in de radiator wilde hebben. Schuim eromheen betekent dat de radiator eerder op temperatuur is en dat de ketel korter draait.

Standaard isolatieschalen uit de bouwmarkt met een wanddikte van 9 mm zijn hier ruim voldoende. Koop de maat die bij de buis hoort: 22 mm voor de gewone radiatorleiding en 28 mm voor de dikkere aanvoer die je in oudere installaties tegenkomt. Snijd de schaal op verstek in de bochten, anders krijg je bij elke hoek een stuk blote buis.

Maak de koof niet krap. Tussen de isolatie en de binnenkant van de plaat wil je een centimeter over hebben, zodat de buis kan bewegen als hij warm wordt en de isolatie nergens plat geknepen zit. Een koof die overal precies aansluit is de koof die na de eerste stookweek gaat tikken.

Onderdeel	Maat die in de praktijk werkt	Waarom deze maat
Isolatieschaal om 22 mm buis	9 mm wanddikte, buitenmaat ruim 40 mm	Standaardmaat, past strak om koperen en stalen radiatorleiding
Isolatieschaal om 28 mm buis	9 mm wanddikte, buitenmaat ruim 46 mm	Voor de dikkere aanvoer- en retourleiding in oudere huizen
Vrije ruimte rond de isolatie	10 tot 15 mm rondom	De buis zet uit bij verwarmen en mag nergens tegenaan drukken
Regelwerk vurenhout	27 x 45 mm, bij grote koven 44 x 44 mm	Licht genoeg om aan een plafond te hangen, stijf genoeg voor plaat
Multiplex voorplaat	12 mm	Blijft recht over 60 cm zonder tussenregel
Gipsplaat voorplaat	12,5 mm	Vraagt een regel om de 40 cm, anders zie je de platen bol staan
Koof onder het plafond	15 tot 20 cm hoog, 12 tot 18 cm diep	Genoeg voor twee geïsoleerde buizen naast elkaar plus speling
Koof langs de plint	8 tot 12 cm hoog, 6 tot 8 cm diep	Blijft optisch een zware plint in plaats van een kast
Los inspectiepaneel	Minimaal 20 x 20 cm bij een koppeling	Je moet er met een sleutel of een tang bij kunnen

Verwarmingsbuizen wegwerken in de muur

Buizen in de muur frezen is de mooiste oplossing en de meest onvergeeflijke. Het resultaat is een vlakke wand zonder enige uitstulping, maar je legt tegelijk een leiding aan die je nooit meer ziet en die je bij een lekkage alleen met een breekhamer terugvindt. Doe dit dus alleen met doorlopende buis, zonder ook maar één verbinding in het gedeelte dat de muur in gaat.

Meerlagenbuis van alupex is hier het gangbare materiaal. De kunststof buitenmantel is bestand tegen het contact met gips en cement, dus voor de buis zelf is een aparte mantelbuis meestal niet verplicht. De fittingen zijn dat wel: koper en messing worden aangetast door vers cement en door snelbindende gipsmortel, dus die tape je in of je zet ze in een huls. In de praktijk laat je fittingen liever helemaal buiten de muur.

Het tweede argument voor een mantel of isolatieschaal is uitzetting. Alupex zet ongeveer 0,026 mm uit per meter per graad temperatuurverschil. Bij tien meter leiding en vijftig graden verschil komt dat neer op ruim dertien millimeter. Dat is weinig, maar in een stuclaag van een paar millimeter dik krijg je daar wel haarscheuren van. Freest de sleuf een centimeter dieper en leg de buis in een ribbelbuis of een isolatiemantel, dan kan hij bewegen zonder dat de wand meebeweegt. Reken niet met deze waarde voor andere buissoorten: onbeklede kunststof buis zet vele malen meer uit, en het exacte getal staat in de verwerkingsvoorschriften van de fabrikant.

De diepte van de sleuf is het punt waar mensen gaan bezuinigen omdat de muur dun is. Dat is de verkeerde volgorde. Blijft er te weinig dekking over, dan scheurt het stucwerk hoe dun de leiding ook is. Bij een wand van tien centimeter is een koof aan de buitenkant een eerlijker oplossing dan een sleuf die net niet past.

Voor het frezen tap je de installatie af, en daarna moet hij weer gevuld en ontlucht worden. Dat gaat het snelst met een vulslang tussen de koudwaterkraan en de vulkraan, waarna je elke radiator ontlucht van de laagste verdieping naar de hoogste. Vul rustig en in etappes, want een systeem dat je in één keer op druk zet houdt lucht vast op de hoogste punten.

Leidingen onder de vloer of achter de tegels leggen

De vloer is de plek waar de leidingen horen als je toch casco zit. Je brengt de hoofdleidingen dan via een leidingschacht van de zolder naar beneden en zet op elke verdieping een verdeler voor de radiatoren die daar hangen. Vanaf die verdeler loopt naar elke radiator één doorgaande buis heen en één terug, zonder enige koppeling onderweg. Gaat er ooit iets mis, dan weet je precies welke buis het is en trek je hem in het gunstige geval terug uit zijn mantelbuis.

Dat buis-in-buis principe is de reden dat installateurs voor deze aanpak kiezen. De cv-buis ligt los in een ribbelbuis die wel ingestort wordt. Bij korte trajecten zonder scherpe bochten laat de binnenbuis zich er echt uittrekken en vervangen. Bij lange, kronkelende trajecten lukt dat vaak niet meer, dus reken er niet blind op.

Verbindingen die je niet meer kunt bereiken, moeten geperst of gesoldeerd zijn. Een knelkoppeling hoort altijd bereikbaar te blijven, want de wartel kan na verloop van jaren gaan lekken en moet dan nagetrokken worden. Een geperste verbinding in een goed geperste ring is wel geschikt om weg te werken, maar zelfs dan is onze regel: liever nul verbindingen dan één goede.

Is de muur betegeld en loopt de leiding maar een paar meter, dan is er een aanpak die verrassend netjes uitpakt. Neem één rij tegels weg, hak een sleuf in de ondergrond, leg de leiding erin en zet de tegels terug. De voeg op die rij wordt een fractie breder en dat zie je als je het weet, maar niemand kijkt daar uit zichzelf naar.

Na het verleggen van leidingen zet je de installatie weer op de juiste waterdruk, en die hangt af van de hoogte van je woning. Met onze hulp om de juiste cv-druk te berekenen zie je welke waarde bij jouw situatie hoort. Wil je zien welke andere klussen aan de installatie bij dit werk aansluiten, dan vind je die in ons overzicht van verwarming en cv in huis.

De laatste meter bij de radiator netjes wegwerken

Vaak is het probleem helemaal niet de hele leiding, maar alleen het stukje dat bij de radiator uit de vloer of de muur komt. Twee kunststof mantelbuizen die kaal omhoog steken naast een nieuwe vloer verpesten meer dan tien meter buis langs een plafond. Hier hoef je geen koof voor te bouwen.

De eerste stap is de mantelbuis. Die beschermbuis loopt vaak tot vlak onder de radiator door, terwijl hij alleen nodig is in de vloer. Snijd hem voorzichtig weg tot op vloerniveau en je houdt de kale cv-buis over. Om een buis van 15 of 16 mm passen dan gewoon witte rozetten van 16 mm, en bij een kleine hartafstand bestaat er ook een dubbele rozet die om beide buizen valt.

Wil je de buizen laten zien maar niet laten opvallen, dan werkt schilderen beter dan je denkt. Zet de kunststof mantelbuis eerst in een kunststofprimer, want gewone lak hecht daar niet op. Lak daarna af in de donkerste tint van de vloer of in de kleur van de plint. Bij veel verfwinkels laten ze die primer op kleur mengen, zodat je in één gang klaar bent.

De derde optie is een koofje in het klein. Zaag uit multiplex of mdf van 12 mm een u-vorm, van bovenaf gezien, en maak hem net zo hoog dat hij klem staat tussen de vloer en de onderkant van de radiator. Je schuift hem van voren over de buizen heen. Schilderen of beplakken doe je op de werkbank in plaats van boven een nieuwe vloer, en bij onderhoud schuif je hem er in één beweging weer af.

Heb je de radiator losgehad om dit werk te doen, hang hem dan terug met de aanvoer op dezelfde zijde als voorheen en ontlucht hem daarna. Blijft hij daarna aan de bovenkant koud, dan is er lucht in het toestel blijven staan; wordt hij helemaal niet warm, dan zoek je verder met onze uitleg over een radiator die koud blijft na werk aan de leidingen.

Vloerbochten passen hier meestal niet

Vloerbochten zijn bedoeld om de leiding netjes uit de dekvloer omhoog te laten komen en sluiten direct aan op de onderaansluiting van de radiator. Komen jouw buizen uit de muur, of steken ze zomaar uit de vloer met een stuk speling erboven, dan is er niets om die bocht op te zetten. In dat geval zijn rozetten of een schuifkoofje de realistische oplossingen.

De cv-ketel wegwerken in een ombouw

Een cv-ketel wegwerken achter een kastje mag, en het staat een stuk rustiger dan een witte doos boven het aanrecht. In de installatiehandleiding van veel toestellen staat zelfs letterlijk dat het toestel in een keukenkast geplaatst mag worden. Die handleiding is hier je uitgangspunt, want daar staan de vrije ruimtes rondom, de minimale ventilatieopeningen en de afstand tot brandbaar materiaal in.

Gewoon vurenhout en multiplex volstaan als bouwmateriaal. Een moderne HR-ketel wordt aan de buitenkant niet heet, dus een brandwerende plaat is bij de mantel niet nodig. Bij de rookgasafvoer let je wel op: een concentrische kunststof pijp blijft koel, maar een enkelwandige metalen afvoer van een ouder toestel niet, en daar houd je de afstand aan die de fabrikant noemt.

Ventilatie is het punt waar het misgaat bij zelfbouw. Een gasgestookt toestel in een dichte kast krijgt het te warm, en de ruimte waarin het hangt heeft een maximale temperatuur die de fabrikant voorschrijft. Twee roosters van rond 50 cm² per stuk, één laag en één hoog in de kast, is de maatvoering die wij in de meeste handleidingen terugzien. Kijk het na voor jouw type, want het verschilt per merk en per vermogen.

Bouw de kast ook zo dat je hem weer open krijgt. De mantel van de ketel moet eraf kunnen voor onderhoud, de vulkraan moet met de hand bereikbaar blijven, en over tien jaar past er misschien een ander toestel dat net iets breder is. Een ombouw die je moet slopen om er een monteur bij te krijgen, is geen ombouw maar een probleem met een deurtje.

Let bij het ontwerp op alles wat gas voert. Ligt er nog een oude, ongebruikte gasleiding in de weg, laat die dan eerst door een installateur afdoppen en op dichtheid controleren voordat je er een plaat voor schroeft. Een gasslang naar een fornuis of een geiser hoort zichtbaar en bereikbaar te blijven en mag nooit in een dichte kast verdwijnen, want je moet de slang kunnen zien barsten voordat het misgaat.

Onderdeel van de ombouw	Wat je aanhoudt	Waarom
Ventilatieopeningen	Twee roosters, rond 50 cm² elk, laag en hoog	Warmte moet weg kunnen en de kastruimte kent een maximumtemperatuur
Vrije ruimte rondom de ketel	De maat uit de installatiehandleiding, vaak 5 tot 10 cm zijkant	Zonder die ruimte kan de monteur de mantel er niet af halen
Ruimte onder de ketel	Minimaal 30 cm, meer als er een sifon en aansluitingen zitten	Onderhoud, condensafvoer en het aan- en afkoppelen van leidingen
Rookgasafvoer van kunststof	Concentrisch en koel, normale afstand volstaat	De buitenpijp voert lucht aan en blijft daardoor op kamertemperatuur
Enkelwandige metalen afvoer	Afstand tot hout volgens de fabrikant, meestal ruim	Deze pijp wordt wel heet en straalt warmte af naar het hout
Gaskraan en gasleiding	Bereikbaar houden, nooit dichttimmeren	De gaskraan moet in één beweging dicht kunnen bij een probleem
Frontpaneel van de kast	Demontabel of scharnierend, geen vaste plaat	Vervanging van het toestel moet mogelijk blijven
Expansievat en overstort	Zichtbaar of via een luik bereikbaar	De overstort moet je kunnen zien lekken voordat de vloer nat is

De koof afwerken zodat je hem niet meer terugziet

Het verschil tussen een koof die opvalt en een koof die niemand ziet, zit volledig in de afwerking. Een timmerman is in een dag klaar met het houtwerk, en daarna volgt nog een halve dag stucwerk en verf. Die halve dag is de moeite waard.

Begin met de naden tussen de platen. Die vul je met gipsplaatvuller en niet met kit, want kit blijft flexibel en dat zie je onder verf terug als een glimmende streep. De naad tussen de koof en het plafond of de bestaande wand is juist wel een kitnaad, omdat daar beweging in zit. Heeft de wand een structuur, gebruik dan acrylaatkit met korrel, anders steekt die gladde streep straks af.

Op elke buitenhoek zet je een stalen hoekprofiel. Dat vangt de stoot op van een stofzuiger of een schouder en geeft je meteen een kaarsrechte hoek om langs te werken. Zet het profiel vast en strijk het glad met afwerkgips, in twee dunne lagen in plaats van één dikke.

Schuur alles na met korrel 120 en maak het echt stofvrij. Daarna breng je de structuur aan die bij de rest van de wand hoort. Werk je met spachtelputz met een grove korrel, dan kan die in veel gevallen direct op de gipsplaat en over het afwerkgips van de profielen, zonder aparte grondlaag ertussen. Bij gewone muurverf op multiplex is een hechtprimer wel nodig, anders trekt de plaat de verf ongelijk op en blijf je aan het rollen.

Zo bouw je in één dag een koof om de verwarmingsbuizen

Deze volgorde geldt voor een koof onder het plafond langs een muur, en werkt met kleine aanpassingen ook voor een koof langs de vloer.

1. Teken de buizen en de koppelingen af

   Meet hoe ver de buizen uit de muur steken en hoe hoog ze zitten, en teken op de wand af waar de koof komt. Zet een kruisje bij elke koppeling, beugel of ontluchter. Die punten bepalen waar straks het losse inspectiepaneel komt, en dat wil je weten voordat het frame staat.

2. Isoleer de buizen

   Schuif de isolatieschalen om de leidingen, 22 mm of 28 mm afhankelijk van de buis, met een wanddikte van 9 mm. Snijd ze in de bochten op verstek zodat er geen blote stukken overblijven en plak de naad dicht. Warmte die je in een dichte koof laat weglopen, komt niet in de kamer terecht.

3. Zet de regels tegen muur en plafond

   Schroef een vurenhouten regel horizontaal tegen de muur, net boven de buizen, en een tweede tegen het plafond op de lijn waar de voorplaat komt. Werk met een lange rei en waterpas, want een koof die een halve centimeter uit het lood staat zie je vanaf de andere kant van de kamer. Boor de pluggen ruim uit de buurt van de leidingen.

4. Maak het frame af met dwarslatjes

   Zet om de 50 tot 60 cm een dwarslatje tussen de twee regels, zodat de voorplaat overal ondersteuning heeft. Bij gipsplaat maak je die afstand kleiner, rond de 40 cm. Zit een staande stijl al stevig vast in zijn verbindingen met de muur, laat hem dan los van vloer en plafond zodat de koof niet gaat kraken als de vloer werkt.

5. Schroef het plaatmateriaal erop

   Zaag de plaatdelen op maat en laat rondom een centimeter speling ten opzichte van de isolatie. Bij multiplex lijm je de twee delen vooraf onder verstek tot een L en schuif je die in één keer over het frame. Schroef om de 20 cm en verzink de koppen net onder het oppervlak.

6. Zet de hoekprofielen en vul de naden

   Plaats op elke buitenhoek een stalen hoekprofiel en zet het vast met afwerkgips. Vul de naden tussen de platen en de schroefkoppen met gipsplaatvuller. Werk in twee dunne lagen, want één dikke laag krimpt in en trekt scheuren. Laat elke laag echt drogen voordat je verder gaat.

7. Kit de aansluitingen en schuur alles glad

   De naad tussen de koof en het plafond en tussen de koof en de bestaande wand vul je met acrylaatkit, want daar zit beweging in. Bij een structuurmuur pak je een acrylaatkit met korrel. Schuur daarna alles na met korrel 120 en zuig de koof en de vloer stofvrij.

8. Werk af in de structuur van de muur

   Breng de structuurverf of spachtelputz aan die bij de rest van de wand past, en werk in één keer door over de hele koof zodat er geen aanzet zichtbaar blijft. Op multiplex zet je eerst een hechtprimer. Stook daarna een dag lang normaal door en luister of er ergens iets tikt: dan zit de isolatie of de buis nog ergens klem.

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

Zoeken Merk Alle Intergas Nefit Remeha Vaillant AWB Bosch vaatwasser Siemens vaatwasser AEG vaatwasser Miele vaatwasser Bosch wasmachine AEG wasmachine Quooker

Merk	Code	Wat er aan de hand is	Wat je zelf kunt doen	Bellen of niet
Intergas	1	De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op	Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.	Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas	2	Storing in de aanvoer- of retoursensor	Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.	Monteur
Intergas	3	De maximaalthermostaat heeft ingegrepen	Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.	Blijft het: monteur
Intergas	4	Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan	Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.	Doet gas het wel: monteur
Intergas	5	Slecht of wegvallend vlamsignaal	Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.	Monteur
Intergas	6	Fout in de vlamdetectie	Reset een keer.	Monteur
Intergas	7	Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor	Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.	Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas	8	Het ventilatortoerental klopt niet	Reset een keer.	Monteur
Intergas	10 tot en met 14	Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie	Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.	Blijft het: monteur
Nefit	A01	Geen vlam of vlam valt weg	Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	C6	De ventilator draait niet op het juiste toerental	Reset een keer.	Monteur
Nefit	D1	Te weinig waterdruk in de installatie	Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.	Zelf te doen
Nefit	EA	Vlam wordt niet waargenomen	Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	F0 of F7	Interne storing in de besturing	Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.	Monteur
Remeha	Reset knop	Vergrendelde storing	Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.	Afhankelijk van de code
Remeha	E00	Aanvoersensor defect of niet aangesloten	Reset een keer.	Monteur
Remeha	E01	Te weinig waterdruk of geen doorstroming	Bijvullen en ontluchten.	Zelf te doen
Remeha	E04	Geen vlam bij het opstarten	Gaskraan controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.22	Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging	Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten.	Zelf te doen
Vaillant	F.28	Ontsteking mislukt bij het opstarten	Gastoevoer controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.75	Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat	Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.	Monteur, meestal het expansievat
AWB	Vlamstoring	Geen ontsteking	Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasser	E15	Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan	Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.	Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasser	E24 of E25	Water loopt niet weg, afvoer verstopt	Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E22	Filters verstopt	Zeven eruit en schoonmaken.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E09	Verwarmingselement defect, water wordt niet warm	Niets zelf te doen.	Monteur
Siemens vaatwasser	E15	Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief	Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.	Blijft het: monteur
Siemens vaatwasser	E24	Afvoer geblokkeerd	Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
Siemens vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i20 of 20	Afvoerprobleem, water loopt niet weg	Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i30 of 30	Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd	Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.	Blijft het: monteur
AEG vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F11	Water loopt niet weg	Filters en afvoerpomp schoonmaken.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F70	Vlotter of niveaubeveiliging	Controleer op lekkage onderin.	Monteur
Bosch wasmachine	E18 of F18	Water loopt niet weg	Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.	Zelf te doen
Bosch wasmachine	F21	Motorstoring, trommel draait niet	Niets zelf te doen.	Monteur
Bosch wasmachine	E23	Water in de lekbak	Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.	Blijft het: monteur
AEG wasmachine	E20	Afvoerprobleem	Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
AEG wasmachine	E40	Deur niet goed dicht	Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 1 keer	Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking	Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 2 keer	Reservoir bereikt de temperatuur niet	Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.	Blijft het: monteur
Quooker	Knippert 3 keer	Storing in de temperatuursensor	Een keer stroomloos maken.	Monteur
Quooker	Geen kokend water, wel gewoon water	Reservoir uit of niet op temperatuur	Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.	Zelf te doen

Voordat je de platen dichtschroeft

• Alle buizen in de koof zijn geïsoleerd, ook in de bochten en achter de beugels
• Er zit geen enkele knelkoppeling op een plek waar je er straks niet meer bij kunt
• Bij elke koppeling, afsluiter of ontluchter zit een demontabel paneel van minstens 20 bij 20 cm
• Tussen de isolatie en de binnenkant van de plaat zit rondom minimaal een centimeter speling
• De bevestigingsgaten zitten ruim buiten het traject van de leidingen
• Het frame staat waterpas en te lood, gecontroleerd met een lange rei
• Bij een ombouw om de ketel zitten er ventilatieopeningen laag en hoog volgens de handleiding
• De installatie is op druk en er lekt nergens iets, gecontroleerd na een dag stoken

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Een koppeling wegwerken op een onbereikbare plek

Een knelkoppeling of een schroefverbinding kan na jaren gaan lekken en moet dan nagetrokken kunnen worden. Zit hij achter dichtgestucte gipsplaat of in een dekvloer, dan hak je een halve kamer open om hem te vinden. Werk alleen doorlopende buis weg, en zit er toch een koppeling in het traject, maak daar dan een los paneel van.

De buizen niet isoleren voordat de koof dichtgaat

Zonder isolatie verdwijnt de warmte in een afgesloten holte waar niemand iets aan heeft, terwijl je hem in de radiator wilde hebben. De koof wordt van binnen warm, de leidingen zetten meer uit en de kans op tikken neemt toe. Isolatieschalen kosten een paar euro per meter en zijn hier geen luxe.

De koof te krap om de buizen bouwen

Zo dun mogelijk is een begrijpelijke wens, maar een buis die tegen de binnenkant van de plaat aandrukt gaat schuiven bij elke opwarming. Dat hoor je terug als tikken in de muur, elke keer als de ketel aanslaat. Houd rondom een centimeter speling en het probleem ontstaat niet.

Boren zonder te weten waar de leiding ligt

Bij het bevestigen van het frame boor je in precies de muur waar de buizen langslopen. Een steenboor gaat zonder waarschuwing door koper of alupex heen, en dan sta je met een spuitende leiding en een frame dat nog niet vastzit. Meet af en houd afstand, of boor bewust boven of onder het traject.

De ketelombouw zonder ventilatieopeningen maken

Een dichtgetimmerde kast om een gasgestookt toestel laat de temperatuur oplopen boven wat de fabrikant toestaat. Het toestel kan daardoor storing geven en in het slechtste geval ontstaat er een onveilige situatie. Twee openingen, laag en hoog, van de maat die in de handleiding staat, zijn hier het minimum.

De sleuf minder diep frezen omdat de muur dun is

Te weinig dekking betekent scheurend stucwerk, ongeacht hoe klein de uitzetting van de buis is. Binnen een dunne stuclaag ontstaan spanningsverschillen die je aan de buitenkant terugziet als een haarscheur langs het hele traject. Past de sleuf niet met de vereiste dekking, kies dan een koof aan de buitenkant.

Kit gebruiken op de naden tussen de platen

Kit blijft flexibel en neemt verf anders op dan gips. Onder een verflaag zie je die naden terug als glimmende strepen die er bij elke lichtinval uitspringen. Vul plaatnaden met gipsplaatvuller en bewaar de kit voor de aansluiting op plafond en bestaande wand, waar wel beweging in zit.

De vulkraan of de gaskraan achter de plaat laten verdwijnen

Bij bijvullen of bij een probleem moet je binnen tien seconden bij die kranen kunnen. Zitten ze achter een vastgeschroefd paneel, dan sta je op het verkeerde moment naar een schroevendraaier te zoeken. Houd bedieningsdelen altijd zichtbaar of achter een luik dat je met de hand opent.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het bouwen van een koof, het plaatsen van rozetten en het schilderen van leidingen doe je gewoon zelf. Voor het aanpassen van de installatie zelf ligt de grens ergens anders.

Alles wat met gas te maken heeft is werk voor een erkende installateur. Het verleggen, afdoppen of aanpassen van een gasleiding, en het verplaatsen van de cv-ketel, hoort met een dichtheidsbeproeving te worden opgeleverd. Bouw nooit een kast om iets heen wat je zelf aan de gaszijde hebt aangepast.

Ook het persen van leidingen die je onbereikbaar wegwerkt, laat je doen door iemand met de juiste pers en de bijbehorende bekken. Een verbinding die niet goed is geperst houdt het soms maanden en begeeft het daarna alsnog, en dan zit hij onder je dekvloer.

Bij sleuven in een dragende muur is een bouwkundige beoordeling op zijn plaats voordat je begint. Horizontale sleuven verzwakken metselwerk het sterkst, en bij een dun binnenblad van kalkzandsteen is de marge klein. Moet je voor het aftekenen van het traject op een ladder of een steiger werken hoog in een trapgat, laat dat dan doen door iemand met het juiste klimmateriaal in plaats van het te improviseren op een keukentrap.