Mdf schilderen zonder ruwe kopse kanten
Mdf schilderen valt of staat bij de kopse kanten en bij de opbouw eronder. Het vlak van een plaat is dicht en glad, de zaagkant zuigt als een spons, dus die kant zet je dik in een vullende grondverf en schuur je daarna pas glad. Ontvet de plaat voordat je gaat schuren, gebruik twee lagen grondverf in plaats van één, en werk beide zijden bij zodat de plaat niet kromtrekt. Watergedragen lak direct op kaal mdf laat de vezels opzwellen en dat zie je in elke volgende laag terug.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Vlakschuurmachine met punt of een deltaschuurmachine met afzuigaansluiting
- Bouwstofzuiger met stofzak
- Schuurklos voor de kopse kanten
- Schuurpapier of schuurlinnen in korrel 80, 120, 150, 180 en 240
- Schrapschaaf of een blokje met korrel 80 voor de machineslag van de zaag
- Stofmasker van klasse P2 en een bril
- Lakroller volgens het voorschrift van de verffabrikant, plus een blokkwast
- Verfbak met rooster en een plamuurmes voor kleine reparaties
Materiaal
- Thinner of speciale ontvetdoekjes voor plaatmateriaal
- Vullende grondverf of primer die geschikt is voor mdf
- Watergedragen lak in de gekozen kleur en glansgraad
- Fijne plamuur of houtvulmiddel voor beschadigingen en schroefgaten
- Tackdoek of een vochtige microvezeldoek om stof af te nemen
- Afplakband en afdekfolie
- Plakviltjes voor onder potten en objecten op een vensterbank
Kun je mdf schilderen, en wat maakt het lastiger dan hout
Mdf schilderen kan gewoon, maar het materiaal vraagt meer voorwerk dan een geschaafde vurenhouten plank. Een plaat mdf bestaat uit fijne houtvezels die met lijm samengeperst zijn. Het vlak is daardoor dicht en glad, terwijl de zaagkant zich als een spons gedraagt.
Wie beide op dezelfde manier behandelt, houdt een strak vlak over met randen die dof en korrelig blijven. Die randen zuigen de eerste lagen zo diep op dat er nauwelijks een film op blijft staan. Daar zit het verschil tussen mdf en hout, en daarom draait het grootste deel van deze aanpak om de kanten.
Water is de tweede eigenschap waar je rekening mee houdt. Zet je watergedragen lak rechtstreeks op kaal mdf, dan nemen de vezels vocht op en komen ze omhoog. Het oppervlak voelt daarna aan als fijn schuurpapier en elke volgende laag maakt dat beter zichtbaar in plaats van minder. Bij hard geperste platen valt de opzwelling mee, bij zachtere persingen is die flink. Je test het in tien seconden door met een natte spons over een afvalstukje te vegen en te kijken wat er gebeurt.
Ontvetten, schuren, gronden en pas dan lakken: die volgorde komt terug bij vrijwel al het schilderwerk binnenshuis dat een gladde laklaag moet krijgen. Bij mdf is die volgorde alleen strenger, want een fout in de opbouw krijg je er later niet meer uit. Welk verfsysteem je daarbovenop kiest, en waarin acryllak en alkydlak op dit materiaal van elkaar verschillen, staat bij de verfkeuze voor mdf.
Mdf ontvetten voor het schilderen
In de productie van mdf zit paraffine, en op de persplaten en walsen wordt smeermiddel gebruikt. Hoeveel daarvan op het oppervlak achterblijft, verschilt per fabrikant en per partij. Daar komt bij dat een plaat in de bouwmarkt door een stuk of vijf paar handen is gegaan voordat hij bij jou op de schragen ligt.
Soms kom je ermee weg als je niet ontvet, maar vooraf weet je niet wanneer. In de meubelbranche wordt over de noodzaak verschillend gedacht, en dat is verklaarbaar: wie inkoopt bij een vaste leverancier weet wat hij krijgt, wie een plaat uit het schap trekt niet. Voor thuiswerk kost het je vijf minuten en het sluit een van de meest voorkomende oorzaken van slechte hechting uit.
Het middel maakt hier wel uit. Neem iets dat snel vervliegt, zoals thinner op een doek. Een traag verdampende ontvetter zakt de plaat in, lost de paraffine tussen de vezels op en laat de vezels los aan het oppervlak. Dan heb je een ruwe plaat waar je juist een gladde wilde.
Ontvet vóór het schuren, niet erna. Schuur je eerst, dan wrijf je het vet met je schuurpapier de opengeschuurde vezels in. Na het schuren neem je alleen nog het stof af met een tackdoek of een licht vochtige microvezeldoek.
| Middel | Bruikbaar op mdf | Waar je op let |
|---|---|---|
| Thinner | Ja, spaarzaam op een doek | Vervliegt snel genoeg om niet in de plaat te trekken, goed ventileren |
| Speciale ontvetdoekjes voor plaatmateriaal | Ja, handig bij kleine oppervlakken | Doekje regelmatig vervangen, anders verplaats je het vet alleen |
| Wasbenzine | Beperkt | Te zwak voor paraffine, hooguit geschikt voor vingervet |
| Terpentine | Nee | Laat zelf een vettige film achter en werkt dus averechts |
| Ammonia in water | Nee op kaal mdf | Het water zet de vezels op, alleen bruikbaar op al gegronde lagen |
| Allesreiniger met een natte doek | Nee | Zelfde probleem met vocht, en er blijft zeepfilm achter |
Werk met thinner alleen bij een open raam. De damp is zwaar en blijft in een gesloten kamer of in een garage hangen. Gooi doeken met thinner niet op een hoop in een emmer, maar laat ze los uitgespreid buiten drogen.
Mdf schuren zonder in een stofwolk te staan
Mdf schuren voor het schilderen geeft extreem fijn stof. Het gaat door een goedkoop papieren mondkapje heen, gaat in je neus en keel zitten en geeft jeuk op je armen. Een masker van klasse P2 houdt het wel tegen, en dat is het minimum bij dit materiaal.
Het echte antwoord is afzuiging aan de bron. Sluit je schuurmachine aan op een bouwstofzuiger, en gebruik daarin een stofzak. Zonder zak loopt het filter binnen een halve plaat dicht en verlies je de zuigkracht. Een gewone huisstofzuiger overleeft mdf-stof niet lang, want het stof gaat dwars door de motorfilters.
Voor het vlak werkt een vlakschuurmachine met punt of een deltaschuurmachine prima. De kopse kanten doe je met de hand op een schuurklos, want met een machine rond je de rand ongemerkt af en dan loopt de verf er later vanaf. Zit er nog machineslag van de cirkelzaag in de kant, dan haal je die er eerst uit met een schrapschaaf of met korrel 80 op een klos. Laat je de plaat bij de leverancier op maat zagen, dan is die slag er vaak niet en scheelt dat een schuurgang.
Nat schuren geeft nauwelijks stof, maar doe dat alleen tussen de laklagen door en nooit op kaal mdf. Het schuurpapier loopt bovendien snel vol. Bij grote klussen met veel schuurwerk haal je de meeste winst uit goede afzuiging, net als bij het machinaal schuren van een betonvloer, waar het stof zich net zo makkelijk door het hele huis verspreidt.
| Fase | Korrel | Gereedschap |
|---|---|---|
| Machineslag uit de kopse kant halen | 80 | Schrapschaaf of schuurklos met de hand |
| Kopse kant natrekken na korrel 80 | 120 | Schuurklos met de hand |
| Vlak licht opruwen voor de grondverf | 150 tot 180 | Vlakschuurmachine op de bouwstofzuiger |
| Vullende grondverf glad schuren | 180 | Schuurklos of machine, licht aandrukken |
| Tussenschuren tussen de laklagen | 240 | Met de hand, eventueel nat |
| Voorbereiden op spuitwerk | 320 tot 400 | Machine met afzuiging, in stappen opbouwen |
Zet de schuurmachine in het stopcontact van de bouwstofzuiger als die er een heeft. De zuiger start dan mee zodra je de machine aanzet en loopt nog even door als je stopt. Dat scheelt de helft van het stof dat anders alsnog in de ruimte komt.
De kopse kanten van mdf vragen een andere volgorde
Een zaagkant van mdf zuigt de eerste twee lagen vrijwel volledig op. Daarom werkt de gewone volgorde hier niet. In plaats van schuren, gronden en dan nog eens schuren, smeer je de kant eerst dik in met een vullende grondverf en schuur je daarna in één keer glad.
Dat scheelt een schuurgang, en het voorkomt een tweede probleem. Wie eerst de kale kant glad schuurt en daarna grondt, moet na het gronden opnieuw schuren en gaat dan bijna altijd door de hoeken heen. Op zo'n doorgeschuurde hoek zie je later een grijze schaduw door de laklaag heen.
Rond of schuin de scherpe rand licht af voordat je begint. Verf trekt zich terug van een scherpe kant, waardoor daar altijd de dunste laag zit en precies daar de eerste beschadiging ontstaat. Een paar halen met korrel 120 op een klos is genoeg, je hoeft er geen rondje van te maken.
Verdunde houtlijm als kantensealer kom je vaak tegen. Het werkt, maar het geeft een glasharde film waar je grondverf minder goed op hecht en waar je lastig doorheen schuurt. Een tweede laag vullende grondverf doet hetzelfde en past wel in het systeem. Zitten er verlijmde hoeken of verstekken in je werkstuk, kijk dan even naar de manier waarop je mdf verlijmt, want uitgeperste lijmresten laten zich na het lakken niet meer wegwerken.
Welke grondverf op mdf, en waarom er twee lagen op moeten
De grondverf geeft de body aan je opbouw, niet de aflak. Watergedragen lak heeft in droge toestand nauwelijks laagdikte, dus als de basis dun is, blijft het geheel dun. Op mdf werken wij daarom standaard met twee lagen grondverf, ook op het vlak.
Een watergedragen vullende primer is voor binnenwerk de makkelijkste route. Je kunt hem dik aanbrengen, hij vult de vezel af en je werkt hem daarna af met een watergedragen lak zonder tussenstappen. Kies je een alkydgrondverf, dan moet je die eerst mat schuren voordat er een watergedragen laklaag overheen gaat, anders hecht de lak op een gesloten, glanzende film.
Voor meubels en bladen die veel te verduren krijgen bestaan er tweecomponentensystemen op basis van epoxy of polyurethaan. Die zijn harder en slijtvaster dan een gewoon alkydsysteem en er hangt een prijskaartje aan. Ze vragen ook meer van de verwerker: mengverhouding, potlife en adembescherming zijn hier geen details.
Ga je spuiten in plaats van rollen, dan zijn twee lagen grondverf het minimum, want je brengt per gang veel dunner aan. Bekijk het resultaat na de tweede laag tegen strijklicht en beslis dan pas of er een derde bij moet.
| Grondlaag | Waar hij past | Aflakken met | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Watergedragen vullende primer | Kaal mdf binnen, kasten, deuren, plinten | Watergedragen lak | In twee lagen aanbrengen, tussendoor schuren met 180 |
| Alkydgrondverf | Kaal mdf, ook bij zachtere persingen | Alkydlak, of watergedragen lak na mat schuren | Zwelt de vezel niet op, maar droogt trager |
| Isolerende primer | Plekken met doorslaande vlekken of viltstift | Beide systemen | Alleen inzetten waar het nodig is, hij dekt niet vullend af |
| Tweecomponenten epoxy of pu | Meubels, tafelbladen, zwaar belaste fronten | Bijpassende 2K aflak | Werken met potlife, goede adembescherming nodig |
| Fabrieksgrond op wit gegronde platen | Voorgegronde mdf uit het schap | Meestal direct lakverf | Per producent verschillend, navragen bij de leverancier |
Gegrond mdf schilderen en platen met lakdraagfolie
Wit gegrond mdf is aan beide zijden voorzien van een uv-primer en is bedoeld als schilderklare plaat. In de praktijk is de vraag altijd of je daar direct watergedragen lak op mag zetten of dat er nog een acrylprimer tussen moet. Het antwoord verschilt per producent, want het gaat om de hechting tussen twee fabriekslagen die jij niet kunt zien.
De veilige route is navragen bij je leverancier welk laksysteem is vrijgegeven, en anders zelf een proef doen op een afvalstuk. Lak een strookje, laat het volledig doorharden en trek er dan een stuk stevig plakband met een ruk af. Komt de lak mee, dan gaat er alsnog een primer onder.
Mdf met lakdraagfolie werkt anders. Het witte foliegedeelte is gemaakt om direct afgelakt te worden, dus daar bespaar je de grondlaag. De zaagkanten zijn wel gewoon kaal mdf en die behandel je precies zoals hierboven: afronden, ontvetten en in de vullende grondverf zetten. Sla je dat over, dan zie je na het lakken een scherpe overgang tussen glad folievlak en ruwe rand.
Een gladde fabrieksafwerking vraagt altijd om aandacht voor hechting, net als bij het schilderen van trespa. Schuur folie en fabrieksgrond daarom licht op met korrel 240 en ontvet ze goed. Zonder die twee handelingen laat de laklaag later los.
| Plaatsoort | Voorbehandeling van het vlak | Behandeling van de kopse kant | Let op |
|---|---|---|---|
| Standaard mdf | Ontvetten, schuren 150 tot 180, twee lagen grondverf | Afronden, dik in de vullende grond, daarna glad schuren | Watergedragen lak nooit rechtstreeks op de kale vezel |
| Vochtwerend mdf | Zelfde opbouw, meestal groen of blauw gekleurd | Zelfde als standaard | Vochtwerend is niet waterdicht, blijvend nat mdf zwelt alsnog |
| Exterior mdf | Geschikt voor elk gangbaar laksysteem | Zelfde als standaard, wel royaal afsluiten | Buiten altijd alle zijden en alle kanten dichtzetten |
| Wit gegrond mdf | Licht opschuren met 240, ontvetten, dan aflakken | Kanten zijn kaal en moeten alsnog gegrond worden | Vraag na of watergedragen lak direct mag of via een primer |
| Mdf met lakdraagfolie | Ontvetten, licht opschuren, direct aflakken | Kaal, dus afronden en gronden | Niet doorschuren tot op de folie, dan komt de vezel bloot |
| Gefreesde deurfronten en profielen | In de frezing extra aandacht, daar zit de opgezette vezel | Overal, want er is bijna alleen maar kopse vezel | Met een kwast voorlakken in de profielen, dan pas rollen |
Behandel altijd beide zijden van een plaat, ook de achterkant die niemand ziet. Verf remt de vochtopname, en als één zijde die rem heeft en de andere niet, trekt de plaat op termijn krom. Bij deuren en kastfronten van 18 mm zie je dat binnen een seizoen.
Aflakken, en wit mdf dat wit moet blijven
Wit mdf schilderen is de meest gevraagde variant en meteen de lastigste kleur om mooi te houden. Alkydlak in lichte tinten vergeelt binnenshuis, zeker achter een dichte deur of in een kast waar geen daglicht komt. Een set kozijnen die twintig jaar geleden prachtig in alkyd is gezet, is nu vrijwel altijd botergeel geworden.
Voor wit en andere lichte kleuren binnen kies je daarom een watergedragen lak. De professionele acryllakken zijn de laatste jaren flink verbeterd, vooral in bestandheid tegen huidvet op deuren en kozijnen. De steenharde film van de oude terpentinelakken halen ze niet, dus op zwaar belaste vlakken kies je binnen die groep bewust voor een slijtvaste variant.
Rol met de roller die de fabrikant bij de verf voorschrijft. Dat staat niet voor niets op de pot: de haarlengte bepaalt hoeveel materiaal je opzet en hoe de laag uitvloeit. Een schuimroller geeft op mdf snel prikjes in het oppervlak. Bij metallic verf gebruik je juist een kortharige rol die veel materiaal opneemt, zet royaal op en rol in één richting na, want die deeltjes gaan liggen in de richting waarin je rolt.
Temperatuur telt mee. Watergedragen lak wil ongeveer vijftien tot twintig graden en niet in de volle zon of bij dertig graden in een schuur, want dan droogt de film sneller dan hij kan uitvloeien en zie je elke rolbaan terug.
Meng bij grote vlakken je verf uit verschillende potten samen in één emmer. Tussen twee potten van dezelfde kleur zit soms een minimaal kleurverschil, en op een kastwand van twee meter valt dat op zodra het licht er schuin op staat.
Een mdf vensterbank schilderen die tegen bloempotten kan
Een mdf vensterbank schilderen levert vaak dezelfde klacht op: een paar weken later staan er ronde afdrukken van de bloempotten in de lak. Dat is geen slechte verf, dat is verf die te vroeg is belast. Watergedragen lak is na een dag stofdroog en na een paar dagen aan te raken, maar hij heeft vier tot zes weken nodig om volledig door te harden.
Wacht met het terugzetten van de zware potten tot die weken voorbij zijn. Zet ze daarna op plakviltjes, zodat de rand van de pot niet als een mes in de nog jonge film staat. Een pot die met een scherpe bodemrand op de lak drukt, tekent zich zelfs in een uitgeharde laag af.
Voor krasvastheid kies je een watergedragen pu-lak of een industrielak. Beide zijn merkbaar harder dan een gewone acryllak. Een alkydlak is ook hard, maar op een vensterbank in het volle licht speelt de vergeling weer op, dus dan liever de pu-variant.
Wil je geen lak, dan is een vensterbank van mdf de verkeerde ondergrond. Een blad met een echte toplaag of een gefineerde plaat is dan een betere keuze dan een geschilderde plaat waar je toch niets op durft te zetten. Hoe lang de lak per laag nodig heeft voordat je verder kunt, vind je in de tabel met droogtijden per materiaal.
Let op condens bij het glas. Aan de raamzijde van een vensterbank loopt in de winter water naar beneden. Sluit de achterste kopse kant daar extra goed af met twee lagen grondverf en een laklaag die je ruim over de rand trekt, anders zwelt de plaat daar op en blaast de verf op termijn los.
Mdf laten spuiten of zelf gaan spuiten
Gespoten mdf ziet er anders uit dan gerold mdf. Er zit geen structuur in en de laag ligt overal even dik. Bij vlakke kastfronten valt dat verschil meteen op. Mdf laten spuiten bij een meubelspuiterij is daarom een reële optie, en voor deuren betekent dat in de praktijk een paar honderd euro per stuk. Maak vooraf afspraken over het aantal lagen, want twee lagen aflak zonder een tweede grondlaag eronder is een dunnere opbouw dan je zelf zou maken.
Zelf spuiten kan ook, maar onderschat het niet. Op een vlakke plaat leer je het redelijk snel op een proefstuk, op een paneeldeur met tien ruitjes ligt de lat een stuk hoger en krijg je zakkers in de hoekjes. Begin en eindig elke baan buiten je werkstuk: de trekker gaat pas dicht als het pistool het werk voorbij is.
De ruimte is minstens zo belangrijk als het pistool. Plak folie tegen plafond en wanden, want een oud laken laat de nevel na verloop van tijd gewoon door. Dek de vloer af en maak hem licht vochtig, zodat je met lopen geen stof opjaagt. Laat het werk binnen drogen en niet buiten, want buiten waait er stof en van alles op je natte laag.
Hang platen en deuren op met twee schroefogen in de boven- en onderkant, dan spuit je beide zijden in één gang en drogen ze vrijhangend. Voor het afplakken van de omgeving is een tape die er na een dag weer schoon af komt prettiger dan de goedkoopste rol, zie ons oordeel over de afplaktape van de Action. Hoeveel verf je nodig hebt en hoeveel je moet verdunnen voor een verfspuit reken je uit met de verfcalculator.
Verfnevel is iets anders dan verfdamp. Bij spuiten adem je fijne druppels in die diep in de longen komen, en bij tweecomponenten pu-lakken zitten daar isocyanaten in. Een stofmasker is dan niet genoeg: dat werk hoort thuis in een spuitcabine met afzuiging en met adembescherming die daarop is berekend. Een garage met de deur open is dat niet.
Zo schilder je een plaat mdf van kaal tot afgelakt
Deze volgorde werkt voor kastfronten, plinten, schappen en een vensterbank, en met kleine aanpassingen ook voor gefreesde deuren.
-
Zaag op maat en rond de randen af
Laat de platen bij voorkeur bij de leverancier zagen, dan zit er geen machineslag in de kant. Breek daarna elke scherpe rand met korrel 120 op een schuurklos. Op een scherpe kant trekt verf zich terug en blijft er te weinig laag staan, en daar begint later de beschadiging.
-
Ontvet de hele plaat, ook de kanten
Neem de plaat af met een doek met thinner of met ontvetdoekjes voor plaatmateriaal. Doe dit vóór het schuren, anders wrijf je het vet in de opengeschuurde vezel. Gebruik geen terpentine, want dat laat zelf een vettige film achter.
-
Schuur het vlak licht op en de kanten glad
Het vlak hoeft alleen mat gemaakt te worden, korrel 150 tot 180 op een machine met afzuiging is genoeg. De kopse kanten doe je met de hand op een klos, eerst korrel 80 om de zaagslag weg te halen en daarna 120. Zuig het stof af en neem na met een tackdoek.
-
Zet de kopse kanten dik in de vullende grondverf
Smeer de kanten royaal in en laat ze goed uitharden, zo nodig in twee gangen. Pas daarna schuur je ze glad met korrel 180. Deze volgorde voorkomt dat je na het gronden opnieuw over de hoeken moet en er dan doorheen schuurt.
-
Grond het hele werkstuk in twee lagen
Rol de eerste laag grondverf op beide zijden, laat drogen volgens de verpakking en schuur licht na met korrel 180. Breng dan de tweede laag aan. Watergedragen verf heeft droog weinig laagdikte, dus deze twee lagen vormen de body van je opbouw.
-
Herstel wat je nu pas ziet
Onder de grondverf komen deukjes, schroefgaten en open naden tevoorschijn die op kaal mdf onzichtbaar waren. Vul ze met fijne plamuur, schuur vlak en zet die plekken opnieuw in de grondverf. Plamuren over de aflak heen wordt altijd zichtbaar.
-
Lak in twee lagen af
Werk bij ongeveer vijftien tot twintig graden en gebruik de roller die de verffabrikant voorschrijft. Lak eerst de profielen en hoeken met een kwast en rol daarna het vlak in één richting na. Schuur tussen de lagen licht met korrel 240 en neem het stof af.
-
Geef de lak de tijd voordat je hem belast
Hang deuren pas terug als de lak niet meer plakt, en leg er niets op. Volledig doorharden duurt vier tot zes weken. Zware voorwerpen op een vers gelakte vensterbank of een schap laten in die periode blijvende afdrukken achter.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de eerste laklaag opzet
Uit de praktijk
Een schuifwand van kaal mdf in metallic muurverf
Een schuifwand van onbehandeld mdf moest een metallic kleur krijgen die eigenlijk als muurverf in de winkel staat. Muurverf op mdf kan, maar alleen als er een goede drager onder ligt. Rechtstreeks op de kale plaat zwelt de vezel op door het water in de verf, en bij een metallic wordt die ruwheid door de glinsterende deeltjes nog beter zichtbaar.
Wat hier werkte: een watergedragen vullende primer in twee dikke lagen, daarna glad schuren, en pas toen de metallic. Voor de kleur werd een grijze grondlaag gekozen omdat de dekking van metallic verf op wit anders uitpakt dan op grijs. De verf ging op met een kortharige vachtroller en niet met een schuimroller, royaal opgezet en in één richting nagerold. Aan de binnenzijde van de wand is eerst een proefstuk gedaan, en dat bleek de beste beslissing van de hele klus.
Wit gegronde platen waarvan niemand wist of er nog primer onder moest
Voor een set kastdeuren was voorgegrond wit mdf gekocht, juist om het gronden over te slaan. Toen kwam de vraag of er onder watergedragen lak alsnog een acrylprimer moest. De informatie sprak elkaar tegen: op de plaat stond dat hij direct aflakbaar was met lakverf op water- of oplosmiddelbasis, terwijl een vakhandel adviseerde om bij waterbasis eerst een primer aan te brengen.
De leverancier wist het bij de eerste vraag zelf ook niet en adviseerde het gewoon te proberen. Na navraag bij de fabrikant kwam het antwoord: deze platen zijn acryl gegrond en kunnen zonder extra primer met watergedragen verf worden afgewerkt. De les daaruit is dat het per producent verschilt en dat je het niet kunt zien aan de plaat. Een proefstrook met een plakbandtest kost je een dag wachten en geeft hetzelfde antwoord.
Bloempotafdrukken in een pas geschilderde vensterbank
Een eerdere mdf vensterbank was netjes afgelakt, maar er stonden binnen een maand ronde afdrukken van de bloempotten in. Bij de volgende bank moest dat anders. De oorzaak bleek niet de verfsoort maar het moment van belasten: watergedragen lak voelt na een paar dagen droog aan, maar hardt pas in vier tot zes weken volledig door.
De aanpak werd een krasvaste watergedragen pu-lak, in twee lagen over twee lagen grondverf. Daarna is de bank vijf weken leeg gebleven. De potten kregen plakviltjes onder de rand, want een harde bodemrand drukt zich ook in een uitgeharde lak. Een alkydlak was hier ook hard genoeg geweest, maar die zou in het felle licht bij het raam op termijn geel worden.
Een spuitstraat in de garage voor vijf deuren
Vijf platen en deuren moesten in één weekend gespoten worden, en dat gebeurde in een garage met de deur open. De eerste opzet was lakens tegen het plafond hangen tegen de nevel, maar die laten na een paar gangen gewoon nevel door. Folie tegen plafond en wanden, plus folie op de vloer, hield het wel binnen de perken.
Wat de doorloop bepaalde was het ophangen: twee schroefogen in de boven- en onderkant, zodat beide zijden in één gang gespoten konden worden en vrijhangend droogden. Zodra een deel stofdroog was, ging het aan een tweede stellage en kon de volgende erin, zodat het pistool tussendoor niet gereinigd hoefde te worden. De vloer werd vooraf licht bevochtigd, want lopen op een droge betonvloer jaagt precies genoeg stof op om het in je natte laag terug te zien.
Veelgemaakte fouten
Watergedragen lak direct op kaal mdf zetten
Het water in de verf trekt in de vezel en die komt omhoog. Je krijgt een oppervlak dat aanvoelt als fijn schuurpapier, en elke volgende laag maakt dat duidelijker. Zet er eerst een vullende primer op, of gebruik een alkydgrondverf die de vezel niet opzet.
De kopse kant net zo behandelen als het vlak
Een zaagkant zuigt de eerste lagen vrijwel volledig op, dus met dezelfde behandeling houd je daar niets over. Smeer die kant dik in met een vullende grondverf, desnoods twee keer, en schuur pas daarna glad.
Eerst de kanten glad schuren en daarna pas gronden
Dat lijkt logisch, maar na het gronden moet je opnieuw schuren en dan schuur je bijna altijd door de hoeken heen. Op zo'n plek zie je later een grijze schaduw door de lak. Andersom werken kost minder tijd en levert een strakkere rand op.
Ontvetten met terpentine
Terpentine is geen ontvetter maar zelf een vettig product, dus je verplaatst het probleem in plaats van het op te lossen. Wasbenzine is voor de paraffine in mdf te zwak. Neem thinner op een doek of speciale ontvetdoekjes, en werk snel zodat het middel niet in de plaat trekt.
Volstaan met één laag grondverf
Watergedragen verf heeft in droge toestand weinig laagdikte, en bij spuiten breng je nog dunner aan. Eén grondlaag geeft daardoor een basis die te dun is om de aflak body te geven. Twee lagen is bij mdf het uitgangspunt, en op een zuigende plaat soms drie.
Alleen de zichtzijde schilderen
Verf remt de vochtopname, en een plaat die aan één kant is dichtgezet neemt aan de andere kant wel vocht op. Die spanning trekt het paneel krom, wat je bij kastdeuren van 18 mm binnen een seizoen ziet. Behandel ook de achterkant, al is het maar met grondverf.
De verse laklaag meteen belasten
Stofdroog is niet uitgehard. Een watergedragen lak heeft vier tot zes weken nodig voordat hij zijn eindhardheid haalt, en in die periode drukt elke pot of doos zich in het oppervlak. Laat een geschilderde vensterbank of een schap in die tijd leeg.
Schuren zonder afzuiging
Mdf-stof is zo fijn dat het door een goedkoop mondkapje heen gaat en dagenlang door het huis blijft zweven. Een schuurmachine op een bouwstofzuiger met stofzak haalt het grootste deel weg bij de bron. Zonder zak loopt het filter dicht en verlies je meteen de zuigkracht.
Veelgestelde vragen
Kan je mdf schilderen met gewone muurverf?
Dat kan, mits je er een goede drager onder legt. Muurverf hecht niet op kaal mdf en het water erin zet de vezels op. Zet de plaat eerst in een vullende grondverf, schuur die glad en werk dan af met de muurverf. Gebruik je een alkydgrondverf, dan moet die eerst mat geschuurd worden voordat er watergedragen muurverf overheen gaat. Houd er rekening mee dat muurverf minder slijtvast is dan lak, dus op kastdeuren of een blad is het geen verstandige keuze.
Kun je mdf schilderen zonder eerst te gronden?
Op kaal mdf niet. Het vlak zuigt en de kopse kant zuigt nog veel meer, dus je aflak verdwijnt in de plaat in plaats van erop te blijven staan. Alleen bij fabrieksmatig gegronde platen en bij mdf met lakdraagfolie kun je het gronden op het vlak overslaan, en zelfs dan moeten de zaagkanten alsnog in de grondverf. Ga je toch zonder grondverf lakken, dan zie je opgezette vezels, verschil in glans en randen die na een paar maanden verkleuren.
Moet je mdf ontvetten voor het schilderen?
Wij doen het altijd, en zeker bij platen uit de bouwmarkt. In het productieproces wordt paraffine gebruikt en op de persplaten zit smeermiddel, en hoeveel daarvan achterblijft verschilt per fabrikant. In de meubelbranche slaan sommige bedrijven het over omdat ze hun leverancier kennen, maar dat weet jij bij een losse plaat niet. Ontvet met thinner op een doek of met ontvetdoekjes, en doe het vóór het schuren zodat je het vet niet in de opengeschuurde vezel wrijft.
Met welke korrel moet ik mdf schuren?
Voor de kopse kant begin je met korrel 80 om de zaagslag weg te halen en ga je daarna naar 120. Het vlak hoef je alleen mat te maken, daar volstaat 150 tot 180. Tussen de laklagen door werk je met 240, en bereid je het werk voor op spuiten, dan bouw je op tot 320 of 400. Schuur de kanten met een klos in plaats van met een machine, want met een machine rond je de rand ongemerkt af.
Kun je gegrond mdf schilderen met watergedragen lak zonder extra primer?
Bij veel wit gegronde platen kan dat, want die zijn aan beide zijden met een acryl- of uv-primer behandeld en verkocht als schilderklare basis. Toch adviseren sommige leveranciers bij watergedragen lak nog een acrylprimer, omdat het om de hechting tussen twee fabriekslagen gaat. Vraag het na bij je leverancier of doe een proef: lak een strook, laat die volledig doorharden en trek er stevig plakband af. Komt de lak mee, dan gaat er alsnog een primer onder.
Hoe kun je mdf lakdraagfolie platen schilderen?
Het witte foliegedeelte is gemaakt om direct te lakken, dus daar heb je geen grondverf nodig. Ontvet het oppervlak, schuur het licht op met korrel 240 en lak het af. De zaagkanten zijn gewoon kaal mdf: die rond je af en zet je in de vullende grondverf, anders krijg je een glad vlak met ruwe randen. Schuur niet te fanatiek, want zodra je door de folie heen gaat, ligt de vezel bloot en moet je die plek alsnog gronden.
Moet ik mdf aan beide kanten schilderen?
Ja, en dat heeft niets met het uiterlijk te maken. Verf remt de vochtopname, dus een plaat die aan één zijde is dichtgezet en aan de andere zijde niet, neemt ongelijk vocht op en trekt krom. Bij kastdeuren en losse fronten van 18 mm zie je dat vaak al na één stookseizoen. Zijn beide zijden fabrieksmatig gegrond, dan volstaat het om de achterzijde in de grondverf te laten en alleen de zichtzijde af te lakken.
Welke verf gebruik ik voor wit mdf schilderen?
Voor wit en andere lichte tinten binnen kies je watergedragen lak. Alkydlak in lichte kleuren vergeelt binnenshuis, en dat gaat het snelst op plekken waar weinig daglicht komt, zoals de binnenzijde van een kast of een deur die meestal dicht staat. De huidige acryllakken zijn duidelijk beter geworden, vooral tegen huidvet, maar ze halen de hardheid van de oude terpentinelakken niet. Kies daarom op zwaar belaste vlakken een slijtvaste of pu-versterkte variant. Meer over die keuze staat bij de vergelijking van verfsoorten voor mdf.
Wat kost mdf laten spuiten bij een meubelspuiterij?
Voor deuren en grote fronten moet je rekenen op een paar honderd euro per stuk, afhankelijk van de afmeting, het aantal lagen en de vraag of er profielen of ruitjes in zitten. Spreek vooraf af hoeveel lagen grondverf en hoeveel lagen aflak erop komen, want twee lagen aflak op één grondlaag is een dunnere opbouw dan je zelf met de roller zou maken. Reken ook de tijd mee voor het uithangen, transporteren en weer afhangen van de deuren.
Hoe schilder ik een mdf vensterbank zodat er geen afdrukken in komen?
Bouw op met twee lagen grondverf en twee lagen krasvaste watergedragen pu-lak of een industrielak. Laat de bank daarna vier tot zes weken leeg, want in die periode hardt de lak pas volledig door en drukt alles wat er staat zich in het oppervlak. Zet potten en lampen daarna op plakviltjes, zodat de bodemrand niet als een mes op de film staat. Sluit de kopse kant aan de raamzijde extra goed af tegen condenswater.
Kan geschilderd mdf in een badkamer of buiten?
Standaard mdf hoort niet in een natte ruimte en al helemaal niet buiten. Vochtwerend mdf verdraagt wat meer, maar is niet waterdicht en zwelt alsnog op als het blijvend nat is. Voor buiten bestaat exterior mdf, dat watervast verlijmd is en met elk gangbaar laksysteem afgewerkt kan worden. Zet daar alle zijden en alle kopse kanten volledig dicht, want water dringt binnen bij de kleinste opening. Aan de dampzijde van een badkamer is een plaat met een echte toplaag doorgaans een betere keuze.
Welke tape gebruik ik om geschilderd mdf af te plakken?
Neem een tape die geschikt is voor gelakt werk en die je er binnen de aangegeven termijn weer af haalt. Op verse lak trekt een agressieve tape de film mee, dus wacht met afplakken tot de laag echt doorgedroogd is en druk de rand alleen aan waar het moet. Onze bevindingen met een goedkope rol staan bij de schilderstape van de Action. Voor meer over voorbereiding en afwerking van binnenschilderwerk kun je terecht bij ons overzicht van schilderen en behangen.
Wanneer je beter een vakman belt
Het schilderen van mdf is werk dat je met geduld prima zelf doet. Er zijn drie situaties waarin wij het uitbesteden of laten liggen.
De eerste is spuitwerk met tweecomponenten pu-lakken. Daar komen isocyanaten bij vrij en de nevel adem je diep in. Dat hoort in een spuitcabine met afzuiging en met adembescherming die op die stoffen berekend is, niet in een garage met de deur open. Wil je toch gespoten werk, breng het dan naar een meubelspuiterij.
De tweede is een groot aantal paneeldeuren of fronten die er strak uit moeten zien. Spuiten leer je op een vlakke plaat redelijk snel, maar in profielen en hoeken krijg je zakkers en die haal je er niet meer uit zonder alles opnieuw op te bouwen. Een schilder of spuiter doet dat sneller en netter, en jij kunt het voorwerk zoals demonteren, ontvetten en schuren zelf doen om de kosten te drukken.
De derde is elk mdf-onderdeel dat een dragende of constructieve functie heeft, of dat op hoogte gemonteerd moet worden. Werken op een ladder met een zware plaat in je handen is een situatie waarin het misgaat, en daar is de verf niet het probleem. Laat dat monteren doen door iemand met een rolsteiger en een tweede paar handen.