Dievenklauw monteren: wanneer hij helpt en wanneer niet
Een dievenklauw is een stalen pen of haak aan de scharnierzijde die in een tegenplaat in het kozijn grijpt zodra de deur dicht is. Daarmee kan niemand de deur uit het kozijn tillen nadat de scharnierpennen eruit zijn getikt of de paumelles zijn losgeschroefd. Bij een naar buiten draaiende deur is dat echte winst, bij een naar binnen draaiende deur zitten de pennen al aan de veilige kant en levert het aan de buitenzijde weinig op. Goede cilinders en gecertificeerd beslag houden een inbreker in de praktijk langer tegen dan welke pen aan de scharnierzijde ook.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Accuboormachine met houtboren van 8, 10 en 12 mm
- Beitel van 12 of 16 mm voor het inlaten van de tegenplaat
- Schroevendraaier of bit, passend op de bijgeleverde schroeven
- Waterpas of rei van minstens een meter
- Rolmaat en een scherp potlood
- Priem of een centerpons om het boorgat aan te merken
- Vijl of schuurpapier om de gaten iets ruimer te maken
- Kandelaarvet, lippenstift of wat schoensmeer om het afdrukpunt te markeren
Materiaal
- Dievenklauwen, verzinkt of roestvast, twee stuks per buitendeur
- Schroeven van voldoende lengte, meestal 4 tot 5 mm dik en 40 tot 50 mm lang
- Grondverf of houtolie voor de kale boorgaten in een houten kozijn
- Wat kit of een rubberen ring om het gat in een buitenkozijn droog te houden
- Eventueel veiligheidspaumelles met een ingebouwde pen als alternatief
Wat een dievenklauw doet
Een dievenklauw is een stalen pen of haak die aan de scharnierzijde uit het deurblad steekt. In het kozijn zit daar een tegenplaat met een gat of een sleuf tegenover. Zodra de deur dichtgaat, schuift de pen dat gat in en zit de deur aan de scharnierzijde mechanisch vast, los van de scharnieren zelf. Andere namen die je in de winkel tegenkomt zijn anti-liftpen, inboorpen en veiligheidspen, maar het principe is steeds hetzelfde.
Het probleem dat hij oplost is specifiek. Bij een deur waarvan de scharnieren aan de buitenkant zitten, kan iemand de pennen uit de paumelles tikken of de scharnierbladen losdraaien. De deur zit dan aan de slotzijde nog vast, maar hij kan aan de scharnierkant openzwaaien of er in zijn geheel uit worden getild. Een dievenklauw haalt die route weg, want de pen blijft in het kozijn hangen ook als er van het scharnier niets meer over is.
Aan de slotzijde verandert er niets. De cilinder, het beslag en het sluitwerk moeten daar hun eigen werk doen. Bekijk daarom eerst wat er aan sloten, cilinders en veiligheidsbeslag op je deur zit voordat je aan de scharnierzijde begint. In de praktijk is dat de kant waar het bij een inbraak misgaat.
Wil je weten of er al iets zit? Doe de deur open en kijk naar de smalle kant aan de scharnierzijde. Twee kleine stalen pennen tussen of naast de scharnieren betekent dat de deur al beveiligd is. Zit er niets, kijk dan ook naar de scharnieren zelf: sommige paumelles hebben de pen ingebouwd in het scharnierblad.
Naar binnen of naar buiten draaiend bepaalt of het nut heeft
Beantwoord deze vraag eerst. Het scheelt of je een zinnige maatregel neemt of twee uur werk steekt in iets dat niets toevoegt. Kijk waar de scharnieren zitten als je buiten voor de deur staat. Zie je de paumelles en de pennen, dan draait de deur naar buiten en kan iemand er zonder gereedschap van betekenis bij. Zie je een dichte kozijnhoek, dan draait de deur naar binnen en zitten de pennen aan de kant waar je zelf staat als je binnen bent.
Bij een naar binnen draaiende voordeur voegt een dievenklauw aan de buitenzijde dus vrijwel niets toe. Toch kom je ze op zulke deuren regelmatig tegen, ook in nieuwbouw. Dat heeft twee redenen. De eerste is praktisch: veel aannemers kopen één type paumelle met ingebouwde pen in voor het hele project en hangen daar elke buitendeur mee, ongeacht de draairichting. De tweede is dat een deur ook van binnenuit gelicht kan worden, bijvoorbeeld als iemand via een bovenlicht of een raampje binnenkomt en daarna een brede vluchtroute wil maken.
Weet je niet zeker welke kant je deur op draait, kijk dan naar de indeling van je ramen, deuren en kozijnen. In Nederlandse woningen draaien voordeuren meestal naar binnen en achterdeuren, bijkeukendeuren en tuindeuren vaak naar buiten. Juist die achterkant is bij inbraak de plek waar het gebeurt, dus daar is de pen zijn geld waard.
| Deur of raam | Waar de scharnierpennen zitten | Wat een dievenklauw oplevert |
|---|---|---|
| Naar buiten draaiende achterdeur of bijkeukendeur | Aan de buitenzijde, bereikbaar | Echte winst, twee stuks per deur is de norm |
| Naar buiten draaiende tuindeur of terrasdeur | Aan de buitenzijde, vaak uit het zicht van de straat | Echte winst, en juist hier is het zicht op de deur slecht |
| Naar binnen draaiende voordeur | Aan de binnenzijde | Aan de buitenkant geen winst, hooguit tegen lichten van binnenuit |
| Dubbele openslaande deuren naar buiten | Aan de buitenzijde, op beide vleugels | Winst, maar zet ze op de vaste vleugel niet in plaats van goede kantschuiven |
| Naar buiten draaiend raam of draaikiepraam | In het beslag, deels bereikbaar | Zinvol als het beslag zelf geen anti-liftnok heeft |
| Bovenlicht of klepraam boven een deur | Meestal aan de buitenzijde | Zinvol, want dit is vaak de zwakste opening in de gevel |
| Garagezijdeur of schuurdeur | Bijna altijd aan de buitenzijde | Veel winst, want hier zit vaak het lichtste hang- en sluitwerk |
| Binnendeur met vlakke vulling | Aan de kant van de kamer | Geen zin, er zit ook te weinig hout om op te schroeven |
Losse dievenklauw of een scharnier met pen
Een dievenklauw komt in grofweg drie uitvoeringen, en het verschil zit vooral in hoeveel afstelwerk je erbij krijgt. De losse opbouwmodellen zijn het goedkoopst en het snelst te monteren, maar ze steken zichtbaar uit en ze zijn het gevoeligst voor klemmen. De inboorpen is netter en sterker omdat hij in massief hout zit, maar je moet nauwkeuriger boren. De veiligheidspaumelle heeft de pen in het scharnierblad zitten, waardoor pen en gat per definitie op elkaar uitgelijnd zijn.
Wij kiezen bij een nieuwe deur meestal voor paumelles met een ingebouwde pen. Je hangt de deur dan één keer goed af en de beveiliging komt er gratis bij, zonder een tweede uitlijning die kan tegenvallen. Bij een bestaande deur die goed hangt is een losse pen weer logischer, want dan hoef je de deur niet uit de sponning te halen. Beide oplossingen doen hetzelfde werk; het verschil zit in het gemak en in hoe zichtbaar het resultaat is.
Let bij het kopen op het materiaal. Voor een buitendeur wil je verzinkt staal of roestvast staal, want een blank stalen pen die in een kozijn steekt gaat roesten en laat een bruine streep op je verf achter. Kunststof onderdelen kom je ook tegen bij de goedkoopste sets, en die hebben aan de scharnierzijde weinig te zoeken.
| Uitvoering | Hoe hij werkt | Sterk punt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Opbouw dievenklauw met tegenplaat | Haak op het deurblad grijpt achter een plaat op het kozijn | Snel te monteren zonder de deur af te hangen | Zichtbaar, en klemt snel als de plaat een paar millimeter scheef zit |
| Inboorpen met verzonken tegenplaat | Pen zit in de smalle kant van de deur, plaat is ingelaten in het kozijn | Vlak afgewerkt en mechanisch het sterkst | Boren moet nauwkeurig, een scheef gat krijg je niet meer recht |
| Veiligheidspaumelle met ingebouwde pen | Pen zit in het scharnierblad zelf en valt in het tegenoverliggende blad | Pen en gat liggen altijd in lijn, dus geen klemwerk | Deur moet eraf om de scharnieren te vervangen |
| Kogelstiftpaumelle met verborgen nok | Nok op het ene blad valt in een uitsparing in het andere | Van buiten niet te zien dat er beveiliging op zit | Alleen zinvol als beide bladen van dezelfde serie zijn |
| Anti-liftpen voor kunststof en aluminium | Pen wordt in het profiel geschroefd tot in de stalen kern | Werkt ook waar geen hout zit om in te schroeven | Te korte schroeven pakken alleen kunststof en trekken uit |
| Anti-liftnok in raambeslag | Nok op de sluitstang blokkeert het optillen van de vleugel | Zit vaak al in modern draaikiepbeslag | Controleer of hij er is voordat je iets extra's koopt |
Hoeveel pennen, op welke hoogte en met hoeveel speling
Twee dievenklauwen per buitendeur is de gebruikelijke uitvoering en in de meeste gevallen ook voldoende. Meer dan twee maakt de deur niet noemenswaardig sterker en vergroot alleen de kans dat er één klemt. Bij een hoge deur van tweeënhalve meter of bij dubbele tuindeuren wordt drie stuks wel verdedigbaar, omdat de afstand tussen de bevestigingspunten anders te groot wordt.
De hoogte kies je zo dat de pennen de krachten netjes verdelen. Wij zetten ze meestal net boven het bovenste scharnier en net onder het onderste scharnier, of anders precies tussen de scharnieren in. Wat je vermijdt is de pen op dezelfde hoogte als een scharnier, want dan boor je in de schroeven van de paumelle en zit je in het zwakste stukje hout van de stijl.
De speling is het onderdeel waar het bij zelfbouw het vaakst misgaat. Een pen die precies in het gat past, past alleen bij die ene temperatuur en die ene luchtvochtigheid. Een houten deur werkt door het jaar heen een paar millimeter, dus geef het gat rondom twee tot drie millimeter ruimte. De pen hoeft niet strak te zitten om zijn werk te doen: hij moet de deur pas tegenhouden op het moment dat iemand hem echt uit het kozijn wil trekken.
| Onderdeel | Vuistregel | Waarom die maat |
|---|---|---|
| Aantal per buitendeur | Twee stuks, bij deuren hoger dan 2,3 meter drie stuks | Twee punten leggen de scharnierzijde al vast, meer geeft meer klemrisico |
| Plaatsing in de hoogte | Ongeveer op een kwart en op driekwart van de deurhoogte | Buiten de scharnieren om, in massief hout van de stijl |
| Afstand tot een scharnier | Minstens 8 tot 10 cm uit het hart van de paumelle | Anders boor je in de scharnierschroeven of in verzwakt hout |
| Uitsteeklengte van de pen | 8 tot 12 mm buiten het deurblad | Genoeg grip in het kozijn, kort genoeg om niet te schuren bij openen |
| Speling in het tegengat | 2 tot 3 mm rondom de pen | Hout werkt met de seizoenen mee, strak passend gaat klemmen |
| Boordiameter in het kozijn | Pendikte plus 4 tot 6 mm | Levert de speling zonder dat het gat lelijk groot wordt |
| Boordiepte in het kozijn | Uitsteeklengte plus 5 mm | Ruimte voor stof en verfopbouw, zodat de pen nooit op de bodem stuit |
| Schroeflengte | 40 tot 50 mm in massief hout | Korte schroeven trekken uit zodra er echt aan de deur wordt getrokken |
Boor nooit blind in de smalle kant van een deur zonder te weten wat erin zit. In een moderne buitendeur lopen kabels voor een elektrisch slot, een deurbel of een intercom vaak juist door de scharnierstijl, en bij een meerpuntssluiting zit daar de stangenset. Doe de deur open, kijk waar de kabeldoorvoer bij het scharnier zit en houd daar minstens tien centimeter afstand van.
Zo voorkom je dat de deur gaat klemmen
Het klachtenpatroon bij losse dievenklauwen is bijna altijd hetzelfde: na montage sluit de deur niet meer soepel, of hij loopt bij het openen ergens tegenaan. Dat komt door de baan die de pen beschrijft. Een deur draait om de hartlijn van de scharnieren, dus de pen maakt een boog en gaat niet recht het gat in. Zit het gat een paar millimeter naast die boog, dan schuurt de pen langs de rand en voel je dat aan de kruk.
De betrouwbaarste manier om het gat op de goede plek te krijgen is met een afdruk. Smeer het uiteinde van de pen in met een beetje vet, lippenstift of schoensmeer, duw de deur rustig tegen de sponning aan en trek hem weer open. Op het kozijn staat dan precies waar het hart van het gat moet komen. Boren op een afgemeten maat leidt vaker tot narigheid, want de scharnierzijde van een oude deur zit zelden op de maat die je verwacht.
Werkt het na het boren nog steeds niet soepel, maak dan het gat ruimer aan de kant waar de pen aanloopt en niet rondom. Met een ronde vijl haal je in twee minuten de millimeter weg die je nodig hebt. Vijl je aan de verkeerde kant, dan verplaats je het probleem alleen maar en wordt het gat onnodig groot.
Test altijd twee keer: één keer met een lege deur en één keer nadat je hem stevig hebt dichtgetrokken en op slot gezet. Een deur trekt op slot een paar millimeter dieper de sponning in, en juist dan blijkt of de pen nog vrij loopt.
Hoe je hem vastzet in hout, kunststof en aluminium
In een houten deur en een houten kozijn heb je de meeste vrijheid: je schroeft de dievenklauw en de tegenplaat gewoon in massief hout. Voorboren sla je daarbij niet over. Een schroef van 5 millimeter in een droge, harde kozijnstijl splijt het hout zonder voorgeboord gat. Boor met een boortje dat iets dunner is dan de kern van de schroef en zet de schroeven met de hand aan zodra ze pakken.
Bij een kunststof kozijn ligt het anders. Het profiel is hol en de wand is maar twee tot drie millimeter dik, dus een schroef die alleen in het kunststof grijpt trekt er bij de eerste flinke trek zo uit. In vrijwel elk kunststof profiel zit een stalen versterkingskoker, en daar moet je schroef in. Dat betekent doorboren tot je het staal voelt, een metaalboortje gebruiken en een schroef nemen die minstens tien millimeter in het staal komt. Voelt het boortje na het kunststof direct weer zacht, dan zit de koker daar niet en moet je een paar centimeter verschuiven.
Aluminium kozijnen zijn massiever in de profielwand, maar hebben een thermische onderbreking van kunststof in het midden. Boor daar niet doorheen: je maakt dan een koudebrug en soms een lekpad. Blijf aan de binnenste helft van het profiel en houd de boor koel door rustig te boren in plaats van door te duwen. Twijfel je waar je zit, dan is het bij deze kozijnen verstandiger om de leverancier van het profiel te vragen welke pen bij die serie hoort.
Een kaal boorgat in een buitenkozijn is een vochtprobleem in wording. Zet het gat in de grondverf of behandel het met houtolie voordat je de tegenplaat monteert, en zet de plaat in een dun bedje kit. Water dat in de kopse nerf trekt, geeft binnen een paar winters houtrot precies op de plek waar je beveiliging zit.
Waarom sloten en beslag zwaarder wegen
Een dievenklauw beveiligt een route die inbrekers zelden nemen. Scharnierpennen uittikken kost tijd, maakt geluid en werkt alleen als er ook niets anders in de weg zit. Wat er in de praktijk wél gebeurt, is dat de cilinder wordt afgebroken of eruit wordt getrokken, en dat kan bij een uitstekende cilinder in een paar seconden. De maat van de cilinder is daarbij het halve verhaal: hij hoort vlak in het beslag te liggen en mag hooguit een paar millimeter uitsteken. Hoe je die maat opneemt lees je bij het opmeten van de cilindermaat.
De tweede veelgebruikte methode is hengelen. Door de brievenbus gaat een gebogen stuk staaldraad naar binnen, waarmee de kruk aan de binnenkant naar beneden wordt getrokken of een achtergelaten sleutel wordt weggevist. Daar helpt geen enkele pen aan de scharnierzijde tegen. Wat wel helpt: nooit een sleutel in het slot laten zitten aan de binnenkant, de deur echt op het nachtslot zetten en een brievenbusbeveiliging of een binnenkant zonder kruk.
Zit er beslag op met een keurmerk en sterren, dan is er al over deze aanvalsmethodes nagedacht. Een gecertificeerd schild of rozet dekt de cilinder af zodat er geen tang bij kan, en een goede cilinder heeft daarnaast beveiliging tegen boren en tegen trekken. Loopt er iets mis met de sleutel zelf, dan is dat een ander soort probleem dan inbraak: hoe je verdergaat als er een sleutel in het slot is afgebroken staat apart beschreven.
Hoe erg is een klopsleutel nu echt
Filmpjes waarin een slot binnen twee tellen opengaat met een geprepareerde sleutel maken indruk, en dat is ook precies de bedoeling ervan. De techniek bestaat, maar hij vraagt een sleutelblank die bij jouw cilinder past, wat oefening en een cilinder die er gevoelig voor is. Bij inbraken in woningen wordt hij weinig gebruikt, simpelweg omdat er snellere manieren zijn.
Wat je ertegen doet is niet ingewikkeld. Cilinders met een keurmerk zijn getest op deze aanvalsmethode en hebben stiften of veren die het kloppen onmogelijk maken. Dat hoeft geen topmodel te zijn: ook in het middensegment vind je cilinders die hier gewoon tegen bestand zijn, en het keurmerk op de verpakking zegt meer dan de prijs.
Wat het Politiekeurmerk van de scharnierzijde vraagt
Bij het Politiekeurmerk Veilig Wonen wordt naar de hele woning gekeken en niet naar één onderdeel. Bij bereikbare buitendeuren en ramen wordt daarbij gekeken of de vleugel ook aan de scharnierzijde vastligt. Bij naar buiten draaiende deuren en ramen wordt beveiliging aan die kant meegewogen, in de vorm van dievenklauwen of van scharnieren met een ingebouwde pen. Bij naar binnen draaiende deuren ligt de nadruk op het slot, de cilinder en het beslag.
De precieze eisen worden periodiek bijgesteld en verschillen per situatie, dus ga niet af op een lijstje dat je ergens vindt. Een erkend bedrijf beoordeelt de woning ter plaatse en geeft aan wat er in jouw geval moet gebeuren. Wil je het keurmerk aanvragen, laat de opname dan doen vóórdat je zelf materiaal koopt, want zelf gemonteerd hang- en sluitwerk zonder keurmerk telt niet mee en zit dan voor niets op je deur.
Heb je het keurmerk niet nodig, dan is de afweging nuchter. Een set dievenklauwen op je achterdeur kost je twintig euro en een avond, en die achterdeur is statistisch de plek waar het gebeurt. Datzelfde geld in een betere cilinder steken levert bij een naar binnen draaiende voordeur meer op. Beide keuzes zijn verdedigbaar, alleen niet op dezelfde deur.
Vergeet de ramen en het bovenlicht niet
Bij ramen zit de anti-liftfunctie tegenwoordig meestal al in het beslag verwerkt. Draaikiepbeslag heeft nokken op de sluitstang die schuin in de sluitkommen vallen, waardoor de vleugel niet omhoog kan als hij dicht is. Voordat je losse dievenklauwen koopt, doe je het raam open en kijk je naar de stang in de sponning: zie je paddenstoelvormige nokken, dan is dit al geregeld.
Waar het vaker misgaat zijn de oudere draairamen met gewone paumelles aan de buitenzijde, en de bovenlichten boven een voordeur. Dat bovenlicht is vaak het lichtste onderdeel van de hele gevel, met een dun kozijntje, een simpele uitzetter en scharnieren die van buiten bereikbaar zijn. Iemand die daar doorheen kan, staat binnen en kan de voordeur van binnenuit lichten of gewoon openen. Beveiliging op je achterdeur terwijl het bovenlicht open kan is scheef verdeeld werk.
Datzelfde geldt voor het schuurtje en de garagezijdeur. Daar hangt vrijwel altijd het lichtste hang- en sluitwerk van het perceel, en daarin ligt precies het gereedschap waarmee de rest van je gevel alsnog opengaat. Bekijk de gevel dus als geheel, van kelderraam tot dakkapel, en niet als een rijtje losse deuren. Meer over de zwakke plekken per type opening vind je bij de overzichtspagina over ramen en deuren.
Een dievenklauw monteren op een houten buitendeur
Deze volgorde geldt voor een losse pen met tegenplaat op een naar buiten draaiende deur die verder goed hangt.
-
Controleer eerst of de deur goed sluit
Doe de deur een paar keer dicht en let op de naad rondom. Loopt de naad taps of sleept de deur nu al, los dat dan eerst op. Een dievenklauw op een deur die scheef hangt gaat gegarandeerd klemmen, en dan weet je achteraf niet meer of de pen of de deur het probleem is. Hoe je een deur weer recht krijgt, staat beschreven op onze pagina's over ramen, deuren en kozijnen.
-
Bepaal de hoogte en teken af
Meet de deurhoogte en zet een streep op ongeveer een kwart en op driekwart van die hoogte, aan de scharnierzijde. Verschuif de streep als hij binnen tien centimeter van een scharnier uitkomt. Zet de streep op het deurblad en op het kozijn, zodat je later kunt controleren of je nog op dezelfde hoogte zit.
-
Boor het gat voor de pen in het deurblad
Prik het hart aan met een priem, zodat de boor niet wegloopt over het lakwerk. Boor recht en haaks op de smalle kant, met een boortje dat past bij het pengat van jouw set. Ga niet dieper dan nodig en houd de boormachine echt loodrecht: een pen die twee graden scheef staat, komt onderaan het kozijn vijf millimeter naast het gat uit.
-
Zet de pen erin en maak een afdruk
Schroef of tik de pen op zijn plaats en smeer het uiteinde in met een beetje vet of schoensmeer. Duw de deur rustig tegen de sponning en trek hem weer open. Het stipje op het kozijn is het hart van het gat dat je gaat boren. Dit is nauwkeuriger dan overmeten, want de scharnierzijde van een bestaande deur zit zelden op de maat die je verwacht.
-
Boor het tegengat in het kozijn
Boor op het afdrukpunt met een boortje dat vier tot zes millimeter dikker is dan de pen, en boor vijf millimeter dieper dan de pen uitsteekt. Die ruimte is er niet om slordig te mogen werken: het hout van deur en kozijn werkt met de seizoenen mee en zonder speling gaat de deur in de zomer knellen.
-
Laat de tegenplaat in en schroef hem vast
Houd de plaat op zijn plek en trek hem af met een potlood. Steek het contour met een scherpe beitel uit tot de plaat vlak in het hout ligt, boor de schroefgaten voor en draai de schroeven aan. Een plaat die uitsteekt vangt de deur op en werkt zich binnen een paar maanden los.
-
Behandel het kale hout en test
Zet het boorgat en de uitgestoken rand in de grondverf of behandel ze met houtolie voordat je de plaat definitief vastzet. Doe daarna de deur dicht, op slot, en weer open. Voel je weerstand, vijl dan het gat ruimer aan de kant waar de pen aanloopt en niet rondom.
-
Herhaal voor de tweede pen
Doe de tweede pen pas nadat de eerste soepel loopt. Werk je ze tegelijk af, dan weet je bij klemwerk niet welke van de twee aanloopt en ben je twee keer aan het vijlen. Controleer aan het eind ook de scharnierschroeven zelf: die zijn na jaren vaak los, en dan verandert de sluitstand alsnog.
Nalopen voordat je de boormachine wegzet
Uit de praktijk
Dievenklauwen op twee naar binnen draaiende deuren in nieuwbouw
In een woning van een jaar of acht oud zaten op de voordeur en op de achterdeur dievenklauwen, terwijl beide deuren naar binnen draaien. De scharnierpennen zitten daar dus al aan de binnenkant en zijn van buitenaf niet te bereiken. De bewoner vroeg zich terecht af waarom de aannemer die moeite had genomen.
Bij het openschroeven bleek het antwoord: de pen zat niet los op het deurblad maar was ingebouwd in het scharnierblad zelf. Het waren gewoon veiligheidspaumelles, in één partij ingekocht en overal gebruikt, ongeacht de draairichting. Dat kost een aannemer niets extra's en het scheelt hem twee soorten scharnieren in de bestelling. Functioneel voegt het aan de buitenkant weinig toe, maar het zit er ook niet in de weg. Ons advies was om het te laten zitten en het geld dat aan vervanging opgaat in gecertificeerd cilinderbeslag te steken.
Een achterdeur die na de montage niet meer soepel dichtging
Op een naar buiten draaiende achterdeur waren twee opbouwdievenklauwen gemonteerd, netjes op maat afgemeten met een rolmaat. Daarna liep de deur bij het sluiten in de laatste centimeter zwaar, en met natte herfstdagen erbij kwam hij helemaal niet meer dicht zonder een duw met de heup.
De oorzaak was de speling. Het gat in de tegenplaat was precies zo groot als de pen, en de pen liep niet recht het gat in maar in een boog, omdat de deur om de scharnierlijn draait. Beide gaten zijn opnieuw uitgezet met de vetafdrukmethode en daarna aan de aanloopzijde ruimer gevijld tot er rondom een paar millimeter lucht zat. Sindsdien sluit de deur zomer en winter gelijk. De les die we eruit meenamen: op de millimeter afmeten is hier niet nauwkeurig maar juist fout.
Bezorgd over klopsleutels, terwijl de cilinder uitstak
Iemand had gelezen over sleutels waarmee een cilinder in enkele seconden open zou gaan, en wilde daarom het complete sluitwerk vervangen. Bij de opname bleek er iets anders aan de hand: de cilinder in de voordeur stak ruim een centimeter buiten het schild uit en er zat een eenvoudige rozet omheen.
Die uitstekende cilinder is met een tang in enkele seconden af te breken, en dat is de methode die daadwerkelijk gebruikt wordt. Het werd een cilinder op de juiste maat, vlak in een gecertificeerd veiligheidsschild dat de cilinder afdekt. Zo'n cilinder is meteen ook bestand tegen de kloptechniek waar de zorg over ging, zonder dat er een duur topmodel aan te pas kwam. De dievenklauwen die er ook nog op zouden komen, zijn geschrapt: de voordeur draaide naar binnen en er stond geen bereikbaar bovenlicht boven.
Veelgemaakte fouten
Het gat precies passend boren
Een pen die er strak in gaat voelt degelijk, maar hout werkt door de seizoenen heen een paar millimeter. In de zomer of na een natte periode gaat de deur dan klemmen en moet je alsnog vijlen, meestal met een lelijk uitgelopen gat als resultaat. Geef het tegengat vanaf het begin twee tot drie millimeter ruimte rondom.
De pen op dezelfde hoogte als een scharnier zetten
Het lijkt logisch om de kracht bij het scharnier op te vangen, maar daar zitten de schroeven van de paumelle en is het hout al verzwakt door de inlaat. Je boor loopt weg op een schroef of je splijt de stijl. Houd minstens acht tot tien centimeter afstand en zoek het volle hout op.
In kunststof schroeven zonder de stalen kern te raken
De wand van een kunststof profiel is twee tot drie millimeter dik. Een schroef die alleen daarin grijpt, houdt bij een flinke trek niets tegen en trekt er met kunststof en al uit. Boor door tot je het staal van de versterkingskoker voelt en gebruik een schroef die daar minstens tien millimeter in komt.
De boorgaten kaal laten in een buitenkozijn
Een vers boorgat in kopse of aangesneden nerf zuigt water op als een spons. Twee winters later zit er zachte rot rond precies het onderdeel dat de deur op zijn plek moet houden. Grondverf of houtolie in het gat en een dun bedje kit onder de tegenplaat kost je vijf minuten.
Denken dat de deur nu beveiligd is
De scharnierzijde is bij een inbraak zelden de route. Een dievenklauw doet niets tegen het afbreken van een uitstekende cilinder en niets tegen hengelen door de brievenbus. Zie hem als aanvulling op goed hang- en sluitwerk, niet als vervanging ervan.
De pen zo lang mogelijk nemen
Meer dan twaalf millimeter uitsteken heeft geen zin en werkt averechts. De pen beschrijft bij het openen een boog, en hoe langer hij is hoe eerder hij tegen de rand van het gat of tegen de sponning schuurt. Je krijgt er geen sterkere deur voor terug, alleen meer kans op klemmen en op krassen in de lak.
Alles op de achterdeur zetten en het bovenlicht vergeten
Een bovenlicht boven de voordeur heeft vaak een dun kozijntje, een simpele uitzetter en scharnieren die van buiten bereikbaar zijn. Wie daar naar binnen kan, opent de voordeur gewoon van binnenuit. Loop de hele gevel na en beveilig de zwakste opening als eerste, niet de deur waar je toevallig mee begon.
Veelgestelde vragen
Wat is een dievenklauw precies?
Het is een stalen pen of haak aan de scharnierzijde van een deur of raam, die bij het sluiten in een tegenplaat in het kozijn valt. Daardoor kan de vleugel er niet uit worden getild als de scharnierpennen zijn uitgetikt of de paumelles zijn losgedraaid. Je komt hem ook tegen onder de namen anti-liftpen, inboorpen en veiligheidspen.
Heeft een dievenklauw zin op een naar binnen draaiende voordeur?
Aan de buitenzijde vrijwel niet. Bij een naar binnen draaiende deur zitten de scharnieren en de pennen aan de binnenkant, dus vanaf de stoep kan niemand erbij. Er is één restsituatie: komt iemand via een bovenlicht of een raam binnen, dan kan de deur van binnenuit gelicht worden om een brede doorgang te maken. Voor de meeste woningen is dat geen reden om er een middag in te steken.
Hoeveel dievenklauwen heb je per deur nodig?
Twee per buitendeur is de gebruikelijke uitvoering en in de meeste gevallen genoeg. Bij deuren hoger dan ongeveer 2,3 meter of bij dubbele openslaande tuindeuren nemen wij er drie, omdat de afstand tussen de punten anders te groot wordt. Meer dan drie maakt de deur niet sterker en vergroot vooral de kans dat er één gaat aanlopen.
Op welke hoogte monteer je een dievenklauw?
Ongeveer op een kwart en op driekwart van de deurhoogte, dus grofweg net boven het bovenste scharnier en net onder het onderste. Houd minstens acht tot tien centimeter afstand van het hart van een paumelle. Zit je te dicht bij een scharnier, dan boor je in de scharnierschroeven of in hout dat door de inlaat al verzwakt is.
Kun je een dievenklauw op een kunststof deur monteren?
Dat kan, maar niet met de schroeven die bij een houtset zitten. De wand van het profiel is maar twee tot drie millimeter dik en houdt een schroef niet vast. Je moet doorboren tot in de stalen versterkingskoker die in het profiel zit, met een metaalboortje, en een schroef nemen die daar minstens tien millimeter in grijpt. Voel je na het kunststof geen staal, verschuif dan een paar centimeter.
Is een scharnier met pen beter dan een losse dievenklauw?
Ze doen hetzelfde werk, maar een veiligheidspaumelle met ingebouwde pen geeft minder gedoe. Pen en gat zitten in dezelfde twee scharnierbladen en liggen dus altijd in lijn, waardoor er geen klemwerk kan ontstaan. Het nadeel is dat de deur eraf moet om de scharnieren te wisselen. Hangt de deur al goed en wil je hem niet afhangen, dan is een losse pen de praktischere keuze.
Mijn deur klemt sinds de dievenklauw erop zit, wat nu?
Vrijwel altijd zit het gat in het kozijn een paar millimeter naast de baan die de pen beschrijft. Smeer de punt van de pen in met vet of schoensmeer, duw de deur tegen de sponning en trek hem weer open. De afdruk laat zien waar het hart eigenlijk moet liggen. Vijl het gat daarna ruimer aan de kant waar de pen aanloopt, niet rondom, en test opnieuw met de deur op het nachtslot.
Telt een dievenklauw mee voor het Politiekeurmerk Veilig Wonen?
Beveiliging aan de scharnierzijde wordt meegewogen, vooral bij naar buiten draaiende deuren en ramen. Het keurmerk kijkt echter naar de hele woning en niet naar losse onderdelen, en de eisen worden periodiek bijgesteld. Laat een erkend bedrijf de opname doen voordat je zelf materiaal koopt, want zelf gemonteerd hang- en sluitwerk zonder keurmerk telt niet mee.
Wat kost een dievenklauw?
Reken op tien tot dertig euro voor een set van twee, afhankelijk van de uitvoering en het materiaal. Veiligheidspaumelles met een ingebouwde pen kosten een paar euro per stuk meer dan gewone paumelles. Laat je het monteren, dan is de arbeid het grootste deel van de rekening, want het afstellen kost meer tijd dan het boren.
Kan een inbreker een deur echt uit de scharnieren tillen?
Bij een naar buiten draaiende deur met bereikbare paumelles kan dat, door de pennen van onderaf uit te tikken of de scharnierbladen los te draaien. Het is alleen niet de snelste route en het maakt geluid. In de praktijk wordt vaker de cilinder afgebroken of wordt er door de brievenbus gehengeld naar de kruk. Beveilig daarom eerst de slotzijde en pak daarna de scharnierzijde aan.
Zijn dievenklauwen ook nuttig op ramen?
Op oudere naar buiten draaiende ramen wel, en zeker op een bovenlicht boven de voordeur. Modern draaikiepbeslag heeft de anti-liftfunctie meestal al ingebouwd in de vorm van paddenstoelvormige nokken op de sluitstang. Doe het raam open en kijk in de sponning voordat je iets koopt: zie je die nokken in de sluitkommen vallen, dan is er niets extra's nodig.
Wat weegt zwaarder: dievenklauwen of een goede cilinder?
De cilinder en het beslag, met afstand. Een cilinder die buiten het schild uitsteekt is met een tang in enkele seconden af te breken, en dat gebeurt vaker dan het uittikken van scharnierpennen. Zorg dus eerst voor een cilinder op de juiste maat in gecertificeerd beslag en steek daarna pas geld in de rest van je hang- en sluitwerk. Op een naar buiten draaiende achterdeur zijn twee pennen daarna een zinnige aanvulling.
Wanneer je beter een vakman belt
Een dievenklauw monteren is werk dat je met een boormachine en een beitel prima zelf doet. Er zijn drie situaties waarin wij toch iemand erbij zouden halen.
De eerste is een deur met een meerpuntssluiting of met elektronica erin, zoals een elektrisch dagschootslot, een intercom of een videobel. In de scharnierstijl lopen dan kabels en stangen, en een boorgat op de verkeerde plek maakt van een beveiligingsklus een reparatieklus.
De tweede is een kunststof of aluminium kozijn waarvan je de opbouw niet kent. Boren in de thermische onderbreking van een aluminium profiel geeft een koudebrug en soms een lekpad, en beide zie je pas terug als het buiten koud en nat is. De leverancier van het profiel weet welke pen bij die serie hoort.
De derde is de situatie waarin je het Politiekeurmerk Veilig Wonen wilt aanvragen. Zelf gemonteerd materiaal telt daar niet mee, ook niet als het goed zit, dus laat de opname doen voordat je iets koopt. Gaat het puur om een deur die niet meer goed sluit of om een slot dat niet meer wil, kijk dan eerst bij problemen met sleutel en cilinder voordat je een slotenmaker belt.