Airco zelf installeren: wat mag en wat je beter uitbesteedt

Wat je zelf mag aansluiten en waar de grens ligt

Een airco werkt met koudemiddel, tegenwoordig meestal R32 en bij oudere toestellen R410A. Dat zijn gefluoreerde broeikasgassen, en werk aan een circuit dat je moet openen, vacumeren en vullen is in Europa voorbehouden aan mensen met een F-gassencertificaat die werken vanuit een gecertificeerd bedrijf. Dat is geen gewoonte maar regelgeving, en het is de reden dat je een klassieke split unit niet legaal zelf afmaakt. Hoe dit past in de rest van je warmteplan lees je op onze pagina over verwarmen met een warmtepomp, airco of kachel.

Wat wel mag is bijna al het andere: de plek bepalen, de beugels monteren, de kernboring maken, de leidingen trekken, de condensafvoer aanleggen en de bedrading klaarleggen. Een installateur die alleen nog hoeft aan te sluiten, te vacumeren en te testen is meestal een stuk sneller klaar.

Er is één categorie die er tussenin zit: de voorgevulde split airco met snelkoppelingen. De leidingset komt op vaste lengte, gevuld af fabriek, en de koppeling gaat pas open op het moment dat je hem aandraait. Leveranciers presenteren zo'n set als een gesloten systeem waar je zelf aan mag werken. Vraag dat bij de aanschaf schriftelijk na, want de uitleg verschilt per aanbieder en jij bent degene die het toestel in huis hangt.

Type airco	Wat er bij de installatie gebeurt	Zelf te doen	Waar je op let
Mobiele airco met slang	Alles zit in één kast, er komt geen leidingwerk aan te pas	Ja, volledig	Staat of valt met de afdichting van het raam of de deur
Monoblock aan de gevel	Twee kernboringen door de muur, het koudemiddel blijft in het toestel	Ja, volledig	Boringen van ongeveer 160 mm, de gevel moet daar de ruimte voor hebben
Voorgevulde split met snelkoppelingen	De koppeling doorprikt bij het aandraaien de afdichting van de leidingset	Meestal wel, mits de leverancier dat bevestigt	Niet inkorten en niet losdraaien, de koppeling is doorgaans eenmalig
Split unit met open flare-leidingen	Flares maken, afpersen, vacumeren en de afsluiters openen	Nee, hier is een certificaat voor nodig	Het hele voorwerk mag je wel zelf doen
Multisplit met meerdere binnenunits	Meer leidingsets, langere trajecten en bijvullen van koudemiddel	Nee	De vulling loopt met de leidinglengte snel op, dat rekent de installateur uit
Bestaande airco verplaatsen	Het koudemiddel moet eerst worden afgezogen en later teruggebracht	Nee	Afblazen in de buitenlucht is verboden en kost je de vulling

De plek van de binnenunit en de buitenunit bepalen

De montageplek bepaalt meer van het eindresultaat dan het merk van het toestel. Een binnenunit hangt bij voorkeur hoog aan een wand, met vrije ruimte boven en opzij, en met de uitblaas over de lengte van de ruimte in plaats van pal tegen een kastwand. Blaas niet recht op een bed of een bureaustoel, want koude lucht van dichtbij voelt als tocht en dan zet je het toestel uit precies wanneer je het nodig hebt.

Achter de binnenunit moet ruimte zijn voor de doorvoer, en die doorvoer loopt met afschot naar buiten. Houd de wand vrij van een schoorsteenkanaal, een rookgasafvoer of leidingwerk. Vervangt de airco een kachel, dan komt vaak meteen de vraag op wat er met het oude kanaal gebeurt; een schoorsteen weghalen is een aparte klus met eigen constructieve haken en ogen.

Voor de buitenunit tellen drie dingen: vrije lucht, geluid en bereikbaarheid. Een unit in een dichte omkasting zuigt zijn eigen uitgeblazen lucht weer aan en verliest meteen rendement. Voor woningen geldt in de bouwregelgeving een geluidsgrens van veertig decibel op de perceelgrens voor buiten opgestelde installaties voor warmte of koude. Hang de unit daarom niet zomaar op de erfgrens onder het slaapkamerraam van de buren, en vraag bij een appartement eerst toestemming aan de vereniging van eigenaren. In een beschermd stadsgezicht of aan een monument is een gevelunit vrijwel altijd vergunningplichtig, dus vraag dat na bij de gemeente voordat je gaat boren.

Onderdeel	Wat gangbaar is	Waarom die maat
Vrije ruimte boven de binnenunit	10 tot 15 cm	De unit zuigt bovenlangs aan en gaat anders zijn eigen lucht rondpompen
Hoogte van de binnenunit	Ongeveer 2,2 tot 2,3 m boven de vloer	Hoog genoeg voor een goede worp, laag genoeg om filters te kunnen uitnemen
Vrije ruimte voor de uitblaas van de buitenunit	50 cm tot 1 m	Zonder die ruimte zuigt de unit zijn eigen lucht terug aan
Achterzijde buitenunit tot de gevel	10 tot 30 cm	De lamellen moeten lucht kunnen aanzuigen en je moet erlangs kunnen reinigen
Kernboring door de muur	65 mm, bij dikke isolatiepakketten soms 70 of 80 mm	Leiding, kabel en condensslang moeten er samen doorheen
Afschot van de doorvoer	5 tot 10 mm over de wanddikte, naar buiten aflopend	Regen en condens lopen dan naar buiten in plaats van de kamer in
Afschot van de condensafvoer	Minimaal 1 cm per meter, zonder tegenhelling	Een enkele lus omlaag en weer omhoog vult zich en loopt over
Leidinglengte af fabriek gevuld	Vaak 3 tot 5 m, daarboven bijvullen	Boven die lengte hoort er koudemiddel bij, en dat is werk voor de installateur
Maximale leidinglengte enkelsplit	Vaak 15 tot 25 m volgens de handleiding	Langere trajecten geven drukverlies en olieretourproblemen
Kleinste bochtstraal van de koperleiding	Ongeveer tien keer de buisdiameter	Krapper knikt de buis, en een geknikte leiding gooit de doorstroming dicht

Bevestiging van de buitenunit per muursoort

Een buitenunit van een gewone kamerairco weegt al snel tussen de dertig en vijftig kilo, en hij trilt. Dat betekent dat de bevestiging niet alleen het gewicht moet dragen maar ook een wisselende belasting. De muursoort bepaalt daarbij welke plug en welke boormethode werken, en de grootste vergissing is boren met klopstand in materiaal dat daar niet tegen kan.

Kijk naar de kleur van het boorstof als je twijfelt aan de muursoort. Grijs en fijn wijst op beton, wit en zanderig op kalkzandsteen, rood op baksteen. Zakt de boor ineens door, dan zit je in een holle steen of in een spouw en moet je van bevestigingsmethode wisselen. Bij een spouwmuur draagt het buitenblad meestal niet genoeg voor een trillende unit; dan is een grondconsole op tegels of op een betontegel de nettere oplossing.

Zet de unit altijd op rubber trillingdempers en stel hem waterpas, met hooguit een fractie afschot naar de kant waar het condenswater eruit hoort te lopen. Een unit die scheef hangt laat condens langs de behuizing naar de gevel lopen, en dat geeft in de winter ijs op de stoep en groene aanslag op het metselwerk.

Muursoort	Zo herken je hem	Bevestiging die past	Boren
Beton	Keihard, grijs en fijn boorstof, de boor loopt zwaar	Keilbout of een zware nylon plug	Steenboor met hamerfunctie, 8 of 10 mm
Kalkzandsteen	Lichtgrijs tot wit, glad breukvlak, wit zanderig boorstof	Nylon plug met voldoende inbouwdiepte	Boren zonder klopstand, anders breekt het gat uit
Baksteen	Rood tot bruin boorstof, de steen is harder dan de voeg	Nylon plug, altijd in de steen en niet in de voeg	Steenboor met hamerfunctie, 8 mm
Gasbeton	Lichtgrijs, opvallend licht van gewicht, kruimelt	Gasbetonplug of chemisch anker, liever een grondconsole	Houtboor zonder hamerfunctie
Holle steen	Klinkt hol, de boor zakt ineens door in een holte	Chemisch anker met zeefhuls	Zonder klopstand, anders breekt de wand van binnen uit
Spouwmuur met dun buitenblad	Buitenblad van een halfsteens dikte voor een luchtspouw	Grondconsole, of doorankeren naar het binnenblad	Alleen boren als je zeker weet wat er achter zit
Houtskeletbouw of gevelbekleding	Klinkt hol, achter de plaat zitten stijlen op vaste afstand	Door de bekleding heen in het hart van de stijl schroeven	Voorboren op ongeveer zeventig procent van de kerndiameter

Muurdoorvoer, condensafvoer en de afwerking buiten

De doorvoer is het punt waar de meeste latere ellende ontstaat. Boor van binnen naar buiten met de kernboor iets omlaag gericht, zodat het gat naar buiten afloopt. Boor je vanaf de buitenzijde, dan breekt de binnenzijde vrijwel altijd uit en heb je een gerafeld gat achter je binnenunit dat je niet meer netjes weggewerkt krijgt.

Zet in het gat een kunststof doorvoerhuls. Die voorkomt dat het isolatiemateriaal langs de scherpe rand van de boring schuurt en houdt het gat rond als er ooit iets uit moet. Aan de buitenzijde werk je af met een rozet of een kap, en de kier eromheen dicht je met een blijvend elastische gevelkit. Vul die kier van onderaf niet volledig dicht, zodat eventueel water dat toch achter de afdekking komt naar buiten kan wegdruppelen.

Condens is bij koelen geen bijzaak. Een binnenunit die op een warme, vochtige dag draait levert een halve tot ruim een liter water per uur, en dat moet ergens naartoe. De slang loopt met blijvend afschot naar een afvoer of naar de tuin, nooit met een lus waar water in blijft staan. Kun je geen afschot maken, dan is een condenspomp de oplossing; die zit in of onder de binnenunit en heeft een eigen opvoerhoogte die de fabrikant opgeeft. Bij verwarmen draait het om: dan produceert de buitenunit het condenswater tijdens het ontdooien, en dat wil je niet op een looppad hebben waar het bevriest.

Zoek je een oplossing voor de zomer zonder gevelwerk, dan is een mobiel toestel met een goede zelfgemaakte raamafdichting voor de airco vaak realistischer dan het lijkt. Het rendement blijft lager dan bij een split, maar een slecht afgedicht raam kost je meer dan het verschil tussen de toestellen.

Leidingen trekken, isoleren en flares maken

De koperleiding komt bij een kamerairco meestal in twee maten: 6,35 mm voor de vloeistofleiding en 9,52 mm voor de gasleiding. Bij grotere units wordt de gasleiding 12,7 mm. Zachte gegloeide buis buig je met een buigveer of een buigtang, nooit over je knie, want een knik in de vloeistofleiding smoort de doorstroming en die haal je er niet meer uit.

Kort af met een pijpsnijder en niet met een ijzerzaag. Ontbraam het uiteinde met de buis naar beneden gericht, zodat de koperkrullen eruit vallen in plaats van in de leiding. Eén snipper koper die door het systeem meeloopt kan het expansieventiel dichtzetten. Schuif de wartel op de buis voordat je de flare maakt, want die vergissing kost je de hele flare opnieuw.

De flare zelf maak je met een excentrische flaretang. Laat de buis ongeveer een millimeter boven de klem uitsteken en draai rustig door tot de trompet gevormd is. De rand moet gelijkmatig van dikte zijn, zonder scheurtjes of ribbels. Een druppel koudemachine-olie op het afdichtvlak laat de wartel gelijkmatig aantrekken. Draai daarna aan met een momentsleutel en houd met een tweede sleutel tegen op het afsluiterhuis, anders verdraai je de afsluiter mee en heb je een lek op een plek waar je niet bij kunt.

Isoleer beide leidingen apart over de volle lengte, dus ook de dunne vloeistofleiding. Trek je ze samen in één isolatiekous, dan wisselen ze warmte uit en verlies je vermogen, en op de koude leiding slaat condens neer die langs de wand naar beneden loopt. Buiten wikkel je de isolatie af met uv-bestendige tape of leg je de bundel in een kunststof goot, want gewone rubberisolatie in de zon verkruimelt binnen een paar jaar.

Leidingmaat	In inches	Aandraaimoment als richtwaarde	Waar hij meestal voor dient
6,35 mm	1/4	14 tot 18 Nm	Vloeistofleiding bij vrijwel elke kamerairco
9,52 mm	3/8	33 tot 42 Nm	Gasleiding bij units tot ongeveer 3,5 kW
12,7 mm	1/2	50 tot 62 Nm	Gasleiding bij units vanaf ongeveer 5 kW
15,88 mm	5/8	63 tot 78 Nm	Gasleiding bij grotere of langere systemen
Servicepoort R32 en R410A	5/16	Dop handvast plus een kwartslag	Hierop sluit de manifold aan, een 1/4 slang past niet
Afsluiterkappen buitenunit	Model afhankelijk	20 tot 25 Nm	De kap is de tweede afdichting en hoort er echt strak op

Vacumeren is de stap die het systeem maakt of breekt

Bij een klassieke split zit er lucht en vocht in de leidingen die je zojuist hebt aangesloten. Dat moet eruit voordat het koudemiddel erin mag, en dat gebeurt met een vacuümpomp op de servicepoort. Deze handeling hoort bij het gecertificeerde deel van het werk, maar je wilt weten wat er gebeurt zodat je kunt zien of het goed gedaan is.

De olie in een moderne compressor is een POE-olie en die trekt water aan uit de lucht. Blijft er vocht in het systeem, dan vormt zich met de olie zuur, en dat zuur vreet langzaam aan de wikkelingen van de compressormotor. Het toestel draait de eerste zomer nog prima en begeeft het daarna. Vocht kan bovendien bevriezen in het expansieventiel, waarna de airco met tussenpozen ophoudt met koelen.

Een fatsoenlijke vacuümprocedure trekt het systeem omlaag tot ver onder een millibar en houdt dat een half uur vol bij korte leidinglengtes. Daarna sluit de installateur de manifold af en kijkt hij tien tot vijftien minuten of de druk blijft staan. Loopt de druk op, dan zit er nog vocht in of is er een lek, en dan mag het koudemiddel er niet in. Pas als de vacuümmeter stilstaat gaan de afsluiters met een inbussleutel open.

Er is één methode die je regelmatig ziet en die je moet weigeren: het systeem doorblazen met koudemiddel om de lucht eruit te duwen. Dat is verspilling van F-gas, het is verboden en het haalt het vocht er niet uit. Een lekcontrole vooraf gaat met droge stikstof onder druk, niet met het koudemiddel zelf.

De voorgevulde split airco met snelkoppelingen

Bij een voorgevulde split airco komt de leidingset op vaste lengte uit de doos, gevuld en afgesloten. De koppelingen aan de units openen pas op het moment dat je ze aandraait: er zit een pen of een mes in dat de afdichting doorsteekt. Dat is precies waarom deze sets bestaan, en ook waarom ze weinig vergeving kennen.

Kies de lengte vooraf goed, want inkorten kan niet. De leidingset is gevuld, dus doorknippen betekent dat de vulling eruit loopt en dat de set naar de recycling gaat. Houd overtollige lengte in een ruime, liggende lus achter of naast de buitenunit, met een bochtstraal van ruwweg tien keer de buisdiameter. Rol de lus niet strak op en leg hem niet in de volle zon boven op de behuizing.

Bij het aandraaien tel je op twee dingen. Draai de koppeling in één doorgaande beweging vast tot het opgegeven moment, met een tweede sleutel tegenhoudend op de afsluiter. Een koppeling die halverwege blijft steken heeft de afdichting maar deels doorgestoken, waardoor er te weinig koudemiddel doorstroomt en de airco lauw blaast zonder dat er een foutmelding komt. En losdraaien om het over te doen is geen optie, want dan blaas je de vulling eruit.

Controleer na het aandraaien elke verbinding met lekzoekspray of zeepsop, ook de afsluiterkappen. Blaasjes betekent lek, en dan bel je alsnog. Wat je bij dit type wint aan gemak, verlies je in speelruimte: elke verbinding is er in principe één keer.

Elektra: de groep, de kabel en de verbinding tussen de units

Een kamerairco draait op 230 V. Kleine toestellen sluit je vaak gewoon op een bestaande wandcontactdoos aan, maar een aparte groep in de meterkast is netter zodra de airco ook verwarmt. Dan draait hij lange perioden achtereen en wil je hem niet delen met een groep waar ook een waterkoker en een magnetron aan hangen. De groep hoort achter een aardlekschakelaar van 30 mA.

Tussen binnen- en buitenunit loopt een verbindingskabel, meestal vier of vijf aders van 1,5 mm², in een uitvoering die tegen buitenlucht kan. Die aders zijn genummerd en dat is geen decoratie: naast fase, nul en aarde zit er een communicatieader tussen die de units gebruiken om vermogen en ventilatorstand af te stemmen. Verwissel je twee aders, dan komt er direct een foutcode op het display in plaats van een systeem dat toevallig toch draait. Sluit klem één op klem één aan, en zet de aardleiding altijd op de daarvoor gemarkeerde klem, ook als het toestel zonder aarde ogenschijnlijk gewoon start.

Voor de doorvoer van de kabel door de gevel gelden dezelfde regels als bij het doorvoeren van bekabeling voor een videodeurbel: boor met afschot naar buiten, gebruik een huls en dicht de kier af met gevelkit. Werk in de meterkast blijft aan de veilige kant van de hoofdzekering. Moet er een groep bij op een verdeler die vol zit, of moet de hoofdaansluiting worden aangepast, dan is dat werk voor een installateur.

Zie je bij het proefdraaien een code op het display, dan zoek je die eerst op voordat je gaat sleutelen. Onze opzoekhulp voor storingscodes per merk laat zien wat een code betekent en of het iets is waar je zelf iets mee kunt.

Proefdraaien, inregelen en het onderhoud daarna

Bij de eerste start controleer je eerst of beide afsluiters op de buitenunit helemaal open staan. Een halfopen afsluiter is de meest voorkomende reden dat een net geplaatste airco nauwelijks koelt. Laat het toestel daarna een kwartier in koelbedrijf draaien en meet het verschil tussen de aangezogen en de uitgeblazen lucht: acht tot twaalf graden verschil is normaal bij een stabiel draaiend toestel. Blijft dat verschil onder de vijf graden, dan klopt er iets niet aan de vulling of aan de doorstroming.

Zet daarna een verwarmingsronde aan, ook in de zomer. Je wilt weten of het vierwegventiel schakelt en of het condenswater aan de buitenzijde de goede kant op loopt. Bij vorst gaat de buitenunit periodiek ontdooien; hij stopt dan met blazen en dampt na. Dat is normaal gedrag en geen mankement.

Voor het onderhoud daarna geldt de simpelste regel van allemaal: schone filters. Een dichtgeslibd filter kost direct vermogen en laat de verdamper bevriezen, en het is de oorzaak van het merendeel van de klachten over slecht koelen. Hoe je de filters, de lamellen en de condensbak aanpakt staat in onze uitleg over het schoonmaken van een airco. Een verplichte jaarlijkse lekcontrole geldt pas boven een bepaalde hoeveelheid koudemiddel, uitgedrukt in CO2-equivalent, en een enkele kamerairco zit daar ruim onder.

Ga je de airco inzetten als hoofdverwarming, houd dan de cv-installatie in bedrijf voor de koudste dagen. Loop voor die overgang even de controle van de waterdruk in je cv-installatie na, want een ketel die maandenlang stilstaat blijkt bij de eerste koude nacht regelmatig te ver weggezakt te zijn.

Waar een airco het niet redt en wat er dan bij komt

Een airco verwarmt met warmte uit de buitenlucht, en dat werkt tot ver onder nul. Wat er gebeurt naarmate het kouder wordt, is dat het vermogen zakt terwijl de warmtevraag stijgt. Bij een matig geïsoleerd huis komen die twee lijnen elkaar op een gegeven moment niet meer tegen, en dan wordt het binnen niet warm ondanks een toestel dat continu draait.

Daar zit ook de reden dat de plaatsing per ruimte telt. Eén binnenunit in de woonkamer verwarmt de slaapkamers niet, want warme lucht gaat niet vanzelf door een dichte deur. Het gangbare beeld dat de airco de cv volledig vervangt, klopt dus vooral bij een goed geïsoleerde woning met een open plattegrond.

Zoek je een tweede warmtebron met sfeer erbij, dan komen al snel houtgestookte toestellen in beeld. Of dat kan hangt af van de afvoermogelijkheden, en een houtkachel plaatsen zonder bestaande schoorsteen vraagt meer voorbereiding dan de meeste mensen verwachten. Een breder overzicht van de mogelijkheden per woning staat op onze pagina over verwarming en cv-installaties.

Kijk bij zo'n afweging ook naar de gevel zelf. Isolatie en kierdichting verlagen de warmtevraag op elk uur van het jaar, terwijl een groter toestel alleen helpt op de dagen dat het echt koud is. Een airco die op een kleiner vermogen langer doordraait, is stiller en zuiniger dan een groot toestel dat aan en uit klapt.

Zo pak je de installatie van een split airco aan

Deze volgorde geldt voor een enkele split unit, waarbij het koudemiddelwerk aan het eind van de rit door een gecertificeerd installateur wordt gedaan of, bij een voorgevulde set, met snelkoppelingen gaat.

1. Bepaal beide posities en meet het traject uit

   Kies de wand voor de binnenunit en de plek voor de buitenunit, en meet daarna het leidingtraject inclusief bochten op. Die lengte bepaalt of je binnen de fabrieksvulling blijft en, bij een voorgevulde set, welke lengte je bestelt. Meet ruim, want een set die net te kort is kun je niet verlengen.

2. Monteer de montageplaat van de binnenunit waterpas

   Schroef de plaat met pluggen die bij de muursoort horen en stel hem waterpas, of met een fractie afschot naar de kant van de condensafvoer. Een plaat die een halve graad de verkeerde kant op staat, laat de condensbak binnen een week overlopen langs de zijkant van de unit.

3. Boor de kernboring van binnen naar buiten

   Boor met een kernboor van 65 mm, met de boor licht omlaag gericht zodat het gat naar buiten afloopt. Controleer eerst met een lange boor of centreerboor waar je aan de buitenzijde uitkomt. Zet daarna een kunststof huls in het gat, zodat de isolatie niet langs de scherpe rand schuurt.

4. Zet de buitenunit vast op beugels of een console

   Bevestig de beugels of console volgens de muursoort en plaats de unit op rubber trillingdempers. Stel hem waterpas en zorg dat de uitblaas vrij ligt. Op een verdiepingsgevel of boven twee meter werk je vanaf een rolsteiger en met een tweede persoon, niet vanaf een ladder.

5. Voer leidingen, kabel en condensslang door

   Bundel de geïsoleerde leidingen, de verbindingskabel en de condensslang en schuif ze samen door de doorvoer. Houd de condensslang onderin de bundel met blijvend afschot naar buiten. Buig het koper met een buigveer en houd de bochtstraal ruim, zeker bij de dunne vloeistofleiding.

6. Sluit de aders aan op nummer

   Sluit de verbindingskabel aan volgens het schema in de handleiding en houd de nummering aan beide zijden gelijk. De aardleiding gaat op de daarvoor gemarkeerde klem. Trek de kabelwartels aan zodat er geen trekbelasting op de klemmen komt te staan.

7. Maak de koudemiddelverbindingen

   Bij een voorgevulde set draai je de snelkoppelingen in één beweging aan tot het opgegeven moment, met een tweede sleutel tegenhoudend. Bij open leidingen maakt de installateur de flares, perst het systeem af met droge stikstof en vacumeert het daarna. Dat laatste deel is certificaatgebonden werk en hoort niet bij jouw gereedschapskist.

8. Open de afsluiters, lek zoeken en proefdraaien

   De afsluiters gaan met een inbussleutel volledig open, en pas daarna spuit je elke verbinding in met lekzoekspray. Laat het toestel een kwartier koelen en meet het temperatuurverschil tussen aanzuig en uitblaas. Test daarna ook het verwarmingsbedrijf, zodat je weet dat het vierwegventiel schakelt.

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

Zoeken Merk Alle Intergas Nefit Remeha Vaillant AWB Bosch vaatwasser Siemens vaatwasser AEG vaatwasser Miele vaatwasser Bosch wasmachine AEG wasmachine Quooker

Merk	Code	Wat er aan de hand is	Wat je zelf kunt doen	Bellen of niet
Intergas	1	De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op	Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.	Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas	2	Storing in de aanvoer- of retoursensor	Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.	Monteur
Intergas	3	De maximaalthermostaat heeft ingegrepen	Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.	Blijft het: monteur
Intergas	4	Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan	Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.	Doet gas het wel: monteur
Intergas	5	Slecht of wegvallend vlamsignaal	Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.	Monteur
Intergas	6	Fout in de vlamdetectie	Reset een keer.	Monteur
Intergas	7	Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor	Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.	Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas	8	Het ventilatortoerental klopt niet	Reset een keer.	Monteur
Intergas	10 tot en met 14	Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie	Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.	Blijft het: monteur
Nefit	A01	Geen vlam of vlam valt weg	Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	C6	De ventilator draait niet op het juiste toerental	Reset een keer.	Monteur
Nefit	D1	Te weinig waterdruk in de installatie	Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.	Zelf te doen
Nefit	EA	Vlam wordt niet waargenomen	Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	F0 of F7	Interne storing in de besturing	Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.	Monteur
Remeha	Reset knop	Vergrendelde storing	Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.	Afhankelijk van de code
Remeha	E00	Aanvoersensor defect of niet aangesloten	Reset een keer.	Monteur
Remeha	E01	Te weinig waterdruk of geen doorstroming	Bijvullen en ontluchten.	Zelf te doen
Remeha	E04	Geen vlam bij het opstarten	Gaskraan controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.22	Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging	Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten.	Zelf te doen
Vaillant	F.28	Ontsteking mislukt bij het opstarten	Gastoevoer controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.75	Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat	Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.	Monteur, meestal het expansievat
AWB	Vlamstoring	Geen ontsteking	Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasser	E15	Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan	Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.	Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasser	E24 of E25	Water loopt niet weg, afvoer verstopt	Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E22	Filters verstopt	Zeven eruit en schoonmaken.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E09	Verwarmingselement defect, water wordt niet warm	Niets zelf te doen.	Monteur
Siemens vaatwasser	E15	Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief	Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.	Blijft het: monteur
Siemens vaatwasser	E24	Afvoer geblokkeerd	Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
Siemens vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i20 of 20	Afvoerprobleem, water loopt niet weg	Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i30 of 30	Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd	Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.	Blijft het: monteur
AEG vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F11	Water loopt niet weg	Filters en afvoerpomp schoonmaken.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F70	Vlotter of niveaubeveiliging	Controleer op lekkage onderin.	Monteur
Bosch wasmachine	E18 of F18	Water loopt niet weg	Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.	Zelf te doen
Bosch wasmachine	F21	Motorstoring, trommel draait niet	Niets zelf te doen.	Monteur
Bosch wasmachine	E23	Water in de lekbak	Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.	Blijft het: monteur
AEG wasmachine	E20	Afvoerprobleem	Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
AEG wasmachine	E40	Deur niet goed dicht	Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 1 keer	Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking	Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 2 keer	Reservoir bereikt de temperatuur niet	Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.	Blijft het: monteur
Quooker	Knippert 3 keer	Storing in de temperatuursensor	Een keer stroomloos maken.	Monteur
Quooker	Geen kokend water, wel gewoon water	Reservoir uit of niet op temperatuur	Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.	Zelf te doen

Nalopen voordat het systeem onder druk gaat

• Beide afsluiters op de buitenunit staan volledig open en de kappen zitten er strak op
• Alle flare- of snelkoppelingen zijn met een momentsleutel aangedraaid, met tegenhouden
• De vloeistof- en gasleiding zijn apart geïsoleerd, over de volle lengte tot in de unit
• De isolatie buiten is afgewerkt met uv-bestendige tape of ligt in een goot
• De condensslang heeft overal afschot en nergens een lus waar water in blijft staan
• De doorvoer loopt naar buiten af en de kier is aan de gevelzijde afgedicht
• De aders zitten aan beide zijden op hetzelfde nummer en de aarde zit op de PE-klem
• De buitenunit staat waterpas op trillingdempers met vrije ruimte voor de uitblaas

Veelgemaakte fouten

Beginnen met boren voordat de buitenzijde gecontroleerd is

Een kernboring van 65 mm die uitkomt op een regenpijp, een gevelbeugel of net in een lateibalk kun je niet ongedaan maken. Prik altijd eerst met een lange centreerboor door en kijk aan de buitenzijde waar je uitkomt voordat je de kernboor erin zet.

Boren met klopstand in kalkzandsteen of gasbeton

Deze materialen breken uit onder een hamerende boor. Het gat wordt kegelvormig, de plug krijgt geen grip meer en de beugel gaat onder de trilling van de unit langzaam werken. Boren zonder klopstand kost meer tijd en levert een gat waar de plug wel in houdt.

De leidingset inkorten omdat hij te lang is

Een voorgevulde set is gevuld met koudemiddel. Doorknippen laat de vulling ontsnappen, wat verboden is, en de set is daarna alleen nog afval. Overtollige lengte hoort in een ruime liggende lus met een bochtstraal van ruwweg tien keer de buisdiameter.

De koppeling half aandraaien

Bij een snelkoppeling steekt een pen de afdichting door tijdens het aandraaien. Blijft de koppeling halverwege steken, dan is de doorgang maar gedeeltelijk open. Het toestel start gewoon, geeft geen melding en blaast lauw. Aandraaien tot het opgegeven moment is daarom een handeling zonder tussenweg.

Beide leidingen in één isolatiekous stoppen

De koude gasleiding en de warmere vloeistofleiding wisselen dan onderling warmte uit, en dat kost meteen vermogen. Op het koude oppervlak slaat bovendien condens neer die langs de leiding naar binnen loopt. Isoleer allebei apart, ook het laatste stuk vlak bij de units.

De condensslang met een lus of tegenhelling leggen

In een lus blijft water staan. Dat vult zich, het gaat gorgelen en op het eerste warme moment loopt de bak binnen over langs de wand. Een halve tot ruim een liter per uur is bij koelen normaal, dus een klein verkeerd afschot geeft snel schade aan het stucwerk.

De aders zonder nummering aansluiten

De verbindingskabel voert naast voeding ook de communicatie tussen de units. Verwisselde aders geven een foutcode of, bij oudere toestellen, een unit die draait zonder dat de andere meedoet. Aansluiten op nummer aan beide zijden voorkomt dat, en de aardleiding hoort altijd op de gemarkeerde klem.

Het systeem doorblazen in plaats van vacumeren

Lucht wegduwen met koudemiddel haalt het vocht er niet uit en blaast F-gas de buitenlucht in. Het restvocht vormt met de POE-olie zuur dat de compressorwikkelingen aantast, en dat merk je pas een seizoen later. Vacumeren tot ver onder een millibar is de enige methode die vocht wel verwijdert.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Bij een airco ligt de grens scherper dan bij de meeste klussen, en dat komt door het koudemiddel. Alles wat het circuit opent, vult, afzuigt of verplaatst is werk voor iemand met een F-gassencertificaat vanuit een gecertificeerd bedrijf. Dat geldt ook voor het verplaatsen van een bestaande unit naar een andere gevel en voor het bijvullen na een lek.

Bel ook als de bevestiging vragen oproept. Een buitenunit van tientallen kilo's die trilt, hoort niet aan een dun spouwblad of aan gasbeton zonder chemisch anker. Weet je niet zeker wat er achter de gevel zit, laat het dan bekijken voordat je een keilbout in iets zet dat het niet draagt.

Werk boven ongeveer twee meter, aan een verdiepingsgevel of vanaf een plat dak zonder randbeveiliging is de derde grens. Een unit optillen terwijl je op een ladder staat is precies de situatie waarin het misgaat, en daar is geen tijdwinst tegen opgewassen.

De vierde grens zit in de elektra: een groep bijplaatsen op een verdeler die al vol zit, of iets wijzigen vóór de hoofdzekering, laat je over aan een installateur. Diezelfde installateur kan meteen beoordelen of je bestaande installatie het extra vermogen aankan.