Verwarming wordt niet warm: het patroon wijst de oorzaak aan
Welk deel koud blijft, vertelt je bijna altijd waar het probleem zit. Een radiator die alleen bovenaan warm wordt heeft te weinig doorstroming, een radiator die onderaan warm is en bovenin koud zit vol lucht, en warm water zonder verwarming wijst naar de driewegklep of de pomp in de ketel. Blijft een radiator juist heet terwijl de knop dicht staat, dan sluit het ventiel niet meer en zit de oorzaak in de thermostaatknop of het bovendeel van de kraan.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Ontluchtingssleutel, vierkant 5 mm
- Bakje en een doek onder het ontluchtingspunt
- Waterpomptang en een ring- of steeksleutel van 30 mm
- Inbussleutel of een smalle schroevendraaier voor de voorinstelling van het voetventiel
- Kleine hamer met kunststof of rubberen kop
- Infraroodthermometer of gewoon je hand, om aanvoer en retour te vergelijken
- Teflontape of hennep met afdichtpasta voor koppelingen die je losneemt
Materiaal
- Vulslang met twee wartels voor het bijvullen
- Nieuwe thermostaatknop, aansluitmaat meestal M30 x 1,5
- Bovendeel of ventielinzetstuk van hetzelfde merk als de kraan
- Eventueel een nieuwe thermostaatkraan met voorinstelling
- Een muntstuk of vulring als tijdelijke noodoplossing bij een niet sluitend ventiel
Kijk eerst welk deel koud blijft
Een verwarming die niet warm wordt heeft zelden één standaardoorzaak, maar het patroon van koud en warm is verrassend precies. Voordat je gaat ontluchten of bijvullen, loop je alle radiatoren langs met je hand: boven, onder, links, rechts, en ook de twee leidingen eronder. Wat je dan voelt, bepaalt welke kant je op moet zoeken en hoe de rest van je cv-installatie en het leidingwerk erbij staan.
Er zijn grofweg vier situaties. Alle radiatoren blijven koud, één radiator blijft koud, een radiator wordt half warm, of een radiator blijft warm terwijl hij uit zou moeten staan. Die vier vragen ieder om een andere aanpak, en de meest gemaakte fout is dat mensen bij alle vier beginnen met ontluchten.
Noteer daarbij ook de waterdruk op de ketel en de stand van je kamerthermostaat. Een systeem dat onder de 1 bar zakt, krijgt op de bovenverdieping simpelweg geen water meer boven. Dat is met een vulslang op de vulkraan in tien minuten verholpen en scheelt je een halve avond zoeken in de verkeerde richting.
| Wat je voelt | Waar het meestal vandaan komt | Wat je als eerste doet |
|---|---|---|
| Verwarming boven warm onder koud | Te weinig doorstroming: kraan knijpt, voetventiel dicht, pomp te traag | Alle andere radiatoren dichtdraaien en kijken of hij dan wel volledig warm wordt |
| Onderkant verwarming wordt niet warm terwijl de kamer behaaglijk is | De thermostaatkraan regelt en begrenst de doorstroming, dat hoort zo | Knop twee standen hoger zetten en tien minuten wachten |
| Onderkant warm, bovenin koud | Lucht in het bovenste deel van de radiator | Ontluchten tot er alleen water komt, daarna de druk controleren |
| Verwarming voor de helft warm over de lengte | Onvoldoende debiet of een deels verstopte leiding | Aanvoer en retour vergelijken, daarna waterzijdig inregelen |
| Geen verwarming wel warm water | Driewegklep, pomp of geen warmtevraag vanaf de thermostaat | Kijken of de ketel wel brandt bij warmtevraag en of de pomp draait |
| Verwarming boven wordt niet warm, beneden wel | Te lage waterdruk of lucht in het hoogste punt | Bijvullen tot 1,5 bar koud en daarna boven ontluchten |
| Verwarming beneden wordt niet warm, boven wel | Systeem niet in balans, boven trekt al het water weg | Radiatoren boven een paar slagen knijpen |
| Verwarming blijft warm terwijl hij uit staat | Ventiel sluit niet meer door een defecte knop of vastzittend bovendeel | Knop eraf halen en kijken of het pennetje vrij beweegt |
| Radiator lauw terwijl de ketel aan staat | Aanvoertemperatuur te laag ingesteld voor deze radiator | Keteltemperatuur tijdelijk omhoog en kijken of het verschil maakt |
Voel niet alleen aan de radiator maar ook aan de twee leidingen eronder. Is de aanvoer heet en de retour koud, dan komt er wel warmte aan maar stroomt er te weinig door. Zijn beide leidingen koud, dan komt er niets aan en zit het probleem verderop in de installatie of in de ketel.
Wel warm water uit de kraan, geen verwarming
Warme douche maar koude radiatoren is een van de duidelijkste signalen die een combiketel kan geven. De brander werkt namelijk gewoon, want anders had je ook geen warm water. Het probleem zit dus in het deel van de ketel dat het warme water naar het cv-circuit stuurt in plaats van naar de tapwaterwisselaar.
In vrijwel elke combiketel doet een driewegklep dat werk. Blijft die in de tapstand hangen, dan gaat alle warmte naar de warmwaterwisselaar en komt er niets in de radiatoren. Een klassiek symptoom is dat de leidingen bij de ketel na het douchen nog even nagloeien, terwijl er in het hele huis geen radiator warm wordt.
De tweede verdachte is de circulatiepomp. Die draait bij tapwater vaak niet mee, dus een vastgelopen pomp valt pas op zodra de verwarming aan moet. Leg je hand op het pomphuis als de thermostaat om warmte vraagt: je hoort en voelt een lichte trilling als hij draait, en bij een moderne ketel gaat er meestal ook een display of lampje aan.
Controleer als derde of de ketel überhaupt een warmtevraag krijgt. Zet de kamerthermostaat een paar graden boven de gemeten temperatuur en kijk of de ketel binnen een minuut aanslaat. Gebeurt er niets en geeft het display een code, dan zoek je die op in onze opzoeklijst met storingscodes per merk voordat je verder sleutelt.
Wel warm water en geen verwarming bij stadsverwarming
Bij stadsverwarming zit er geen ketel maar een afleverset in huis, met daarin een wisselaar voor tapwater en een deel voor de radiatoren. Dat je wel warm water hebt en geen verwarming betekent hier dat de tapzijde het doet en de cv-zijde niet. Meestal staat de regelklep of de afsluiter van het cv-deel dicht, of geeft de kamerthermostaat geen signaal aan de set.
Kijk of er handafsluiters bij de set zitten die per ongeluk dicht zijn gedraaid, bijvoorbeeld na onderhoud. Verder heeft de warmteleverancier bij veel netten een zomerstand waarin de ruimteverwarming geblokkeerd is. Kom je er zo niet uit, dan is dit werk voor de leverancier en niet voor jou, want de afleverset is hun eigendom.
Blijf uit het toestel zelf. Een cv-ketel openen om bij de driewegklep of de pomp te komen betekent werken aan een gastoestel. Dat is voorbehouden aan een installateur met de juiste erkenning, ook als de handeling zelf simpel lijkt. Jouw werk stopt bij de kranen, de radiatoren en de instellingen aan de buitenkant.
Een radiator die alleen bovenaan warm wordt
De verwarming wordt alleen boven warm en onderaan blijft hij koud: dat beeld betekent bijna altijd hetzelfde, namelijk dat er te weinig water doorheen stroomt. De aanvoer zit bovenaan en warm water is lichter dan koud water, dus bij een klein debiet blijft de warmte netjes in de bovenste helft hangen en zakt hij nooit tot de onderrand. Lucht is hier zelden de oorzaak, want lucht verzamelt zich juist bovenin en zou het omgekeerde beeld geven.
De eerste test kost je een half uur. Draai alle andere radiatoren helemaal dicht, zet de kamerthermostaat flink hoog en wacht af. Wordt deze radiator dan wel over zijn volle hoogte warm, dan is er niets kapot en is je systeem alleen niet in balans.
Blijft de onderkant ook dan koud, dan knijpt er iets in het radiatorcircuit zelf. De drie gebruikelijke boosdoeners zijn een thermostaatkraan waarvan de stift vastzit, een voetventiel dat op de retour dichtstaat, en een kraan waarvan de knop nog wel draait maar de as binnenin niet meer meedraait. Die laatste is verraderlijk, omdat alles aan de buitenkant normaal aanvoelt.
Kom je er met dit alles niet uit en gaat het om één specifieke radiator die zich al jaren zo gedraagt, dan gaan we dieper op dat geval in bij een radiator die niet warm wordt. Daar staat ook hoe je beoordeelt of de radiator eenvoudigweg te klein is voor de ruimte.
Onderkant koud terwijl de kamer al op temperatuur is
Er is één situatie waarin een half warme radiator volstrekt normaal is. Een thermostaatkraan begrenst de doorstroming zodra de ingestelde temperatuur bereikt wordt, en dan blijft de onderkant vanzelf koeler. Is het in de kamer gewoon behaaglijk, dan is er niets aan de hand en hoef je niets te doen.
Het onderscheid maak je door de knop een paar standen hoger te zetten en tien minuten te wachten. Wordt de radiator dan alsnog volledig warm, dan regelde hij netjes. Verandert er niets tussen stand 3 en stand 5, dan regelt er niets meer en zit het probleem in de kraan.
Bovenin koud terwijl de onderkant warm is
Het omgekeerde beeld heeft een andere oorzaak. Warm onderaan en koud in de bovenste centimeters betekent lucht, en lucht ontlucht je eruit. Zet de kamerthermostaat laag zodat de pomp stilstaat, wacht een kwartier tot het water tot rust is gekomen en open dan pas de ontluchtingsnippel.
Ontluchten met een draaiende pomp is de klassieke misser. Het water is dan in beweging en de luchtbellen circuleren mee, waardoor je bij de nippel water krijgt terwijl er verderop in het systeem nog lucht zit. Bij een systeem met meerdere verdiepingen werk je van beneden naar boven en sluit je elke radiator af zodra er alleen water komt.
Houd de waterdruk in de gaten terwijl je bezig bent. Elke ontluchtingsbeurt kost druk, en onder de 1 bar stopt de circulatie naar de hoogste punten van je huis. Vul bij tot ongeveer 1,5 bar bij een koude installatie; hoeveel dat precies is voor jouw aantal verdiepingen reken je na met onze rekenhulp voor de cv-druk.
Blijft er telkens opnieuw lucht in het systeem komen, dan is er iets structureels. Dat is meestal een lek dat je nauwelijks ziet, een defecte automatische ontluchter of een expansievat dat leeggelopen is. Hoe je dat systematisch nagaat staat bij de verwarming bijvullen en de druk stabiel houden.
Hoor je een klaterend of borrelend geluid in de radiator, dan is dat vrijwel altijd lucht die met het water meestroomt. Verdwijnt het geluid niet na twee ontluchtingsbeurten, dan kijk je verder bij geluiden in de cv-installatie, want tikken en kloppen hebben een heel andere oorzaak dan borrelen.
Als de verwarming half warm blijft en het inregelen de oorzaak is
Wordt een radiator alleen volledig warm als je de rest dichtdraait, dan is er niets defect en is je installatie niet in balans. Water kiest de weg van de minste weerstand, dus de radiatoren dicht bij de ketel krijgen te veel en de laatste in de reeks krijgt te weinig. In woningen met flexibele leidingen door de kruipruimte zie je dit vaak, omdat de langste tak dan meters extra weerstand heeft.
Waterzijdig inregelen betekent dat je de makkelijke radiatoren knijpt zodat er voor de moeilijke genoeg overblijft. Dat doe je met de voorinstelling in de thermostaatkraan of met het voetventiel op de retour. De radiator die te koud blijft laat je volledig open, en bij de rest draai je stap voor stap terug.
Het meetpunt is het verschil tussen aanvoer en retour van elke radiator. Bij een goed ingeregelde installatie zit daar ongeveer tien tot vijftien graden tussen. Voelt de retour bijna net zo heet als de aanvoer, dan raast het water er te snel doorheen en mag die radiator een slag dicht; blijft de retour koud terwijl de aanvoer heet is, dan krijgt hij juist te weinig.
Reken op meerdere avonden en verander per keer weinig. Een installatie reageert traag, dus een kwartslag draaien en dan een dag kijken levert meer op dan alles in één avond verzetten. Je wint er twee dingen mee: de retour wordt kouder en daarmee condenseert de ketel beter, wat je direct in het gasverbruik terugziet.
| Meting | Wat het betekent | Wat je aanpast |
|---|---|---|
| Aanvoer heet, retour bijna even heet | Deze radiator neemt te veel water af | Voorinstelling of voetventiel een halve slag knijpen |
| Aanvoer heet, retour rond 30 graden of kouder | Te weinig doorstroming, radiator wordt niet helemaal warm | Volledig openzetten en de andere radiatoren knijpen |
| Verschil ongeveer 10 tot 15 graden | Deze tak is goed ingeregeld | Niets, dit is de waarde waar je naar toewerkt |
| Beide leidingen lauw bij een brandende ketel | Aanvoertemperatuur te laag voor deze radiator | Keteltemperatuur of stooklijn een stap omhoog |
| Retour warmer dan de aanvoer | Aanvoer en retour zitten omgewisseld | Aansluiting laten omzetten, aanvoer hoort boven |
| Alle radiatoren te weinig doorstroming | Pompcapaciteit te laag ingesteld of pomp versleten | Pompstand omhoog, of de pomp laten nakijken |
Aanvoer en retour verkeerd om aangesloten
Er is één oorzaak die zich precies zo gedraagt als een slecht ingeregelde installatie en die je makkelijk over het hoofd ziet. Bij een radiator met twee aansluitingen aan dezelfde zijde hoort de warme aanvoer bovenaan te zitten en de retour onderaan. Zit dat omgekeerd, dan drukt het water de verkeerde kant op en verspreidt de warmte zich veel slechter over het oppervlak.
Het beeld is dan een radiator die traag warm wordt, nooit gelijkmatig aanvoelt en duidelijk minder warmte afgeeft dan een even grote radiator elders in huis. Ontluchten helpt niet, inregelen helpt maar half, en een nieuwe ketel lost er helemaal niets van op. Wij zijn dit tegengekomen bij radiatoren die na een verbouwing opnieuw waren aangesloten en waarbij de twee leidingen zonder nadenken zijn verwisseld.
Testen is eenvoudig: laat de installatie een half uur draaien en voel welke van de twee leidingen het heetst is. Is dat de onderste, dan zit het omgekeerd. Bij radiatoren met een middenonderaansluiting gaat deze vuistregel niet op, want daar zit het verdeelstuk in de radiator zelf en bepaalt de fabrikant welke kant de aanvoer is.
Het omzetten is een beperkte ingreep, maar wel eentje waarbij de radiator leeg moet en er twee koppelingen los gaan. Wie dat zelf doet, dicht de schroefdraad opnieuw af met teflontape of hennep en draait in één beweging aan zonder ooit een stukje terug te draaien. Een koppeling die je terugdraait, gaat lekken, en dat merk je pas als de vloerbedekking na een week vochtig aanvoelt.
Boven of beneden blijft koud terwijl de rest het doet
Wordt de verwarming boven niet warm terwijl beneden alles brandt, dan gaat het bijna altijd om waterdruk of om lucht op het hoogste punt. Het water moet fysiek omhoog geduwd worden, en bij een druk onder de 1 bar houdt dat op de tweede verdieping simpelweg op. Vul bij tot ongeveer 1,5 bar in koude toestand en ontlucht daarna de bovenste radiatoren nog een keer.
Blijft juist de verwarming beneden koud terwijl boven alles heet is, dan is dat een verdelingsprobleem. De radiatoren boven zitten in een tak met minder weerstand en trekken al het water naar zich toe. Knijp de bovenverdieping een paar slagen dicht en kijk of beneden dan bijtrekt.
Bij een appartement of een woning met stadsverwarming speelt er nog iets. De verdeling gebeurt daar via een verdeler of een afleverset, en één afsluiter die op de helft staat legt een hele tak lam. Loop de verdeler na op kranen die niet volledig open staan voordat je aan de radiatoren begint.
Zit de koude tak achter een dichtgezette wand, dan wordt zoeken lastiger. Leidingen die door een koude kruipruimte lopen zonder isolatie geven onderweg zoveel warmte af dat er beneden weinig overblijft. Bij het wegwerken van verwarmingsbuizen is dat precies de reden om ze onderweg te isoleren en niet alleen netjes uit het zicht te leggen.
Vloerverwarming die achterblijft
Heb je op één verdieping vloerverwarming in plaats van radiatoren, dan gelden andere regels. Een vloercircuit heeft veel meer weerstand dan een radiator en werkt op een veel lagere aanvoertemperatuur, dus die twee bij elkaar in één ongeregelde groep gaat niet goed. Blijft alleen de vloer koud, dan kijk je bij vloerverwarming die niet warm wordt, want daar zit de oorzaak meestal in de verdeler of de menggroep.
De verwarming blijft warm terwijl hij uit staat
Het omgekeerde probleem komt net zo vaak voor: een radiator die heet blijft hoe ver je de knop ook dichtdraait. In negen van de tien gevallen sluit het ventiel niet meer, en dat komt door de knop en niet door de kraan. Binnenin een thermostaatknop zit een klein element dat op een pennetje in de kraan drukt, en als het kunststof daar breekt drukt er niets meer.
Je herkent het aan de weerstand. Draai je de knop rond zonder dat er ergens iets tegenhoudt, dan is er binnenin iets losgeraakt. Voelt hij nog wel zwaar maar verandert er niets aan de temperatuur, dan drukt het element het pennetje niet ver genoeg in.
Haal de knop eraf door de geribbelde wartel los te draaien, meestal met de hand of met een steeksleutel van 30 mm. Onder de knop zie je een metalen huis met een pennetje dat een paar millimeter uitsteekt. Druk dat pennetje met je duim volledig in: wordt de radiator daarna koud, dan sluit de kraan zelf nog prima en is alleen de knop toe aan vervanging.
Zit het pennetje vast, dan help je het los door het voorzichtig heen en weer te bewegen en er met een kunststof hamertje licht op te tikken. Trek het er nooit uit, want dan komt het cv-water er onder druk achteraan en staat je kamer binnen een minuut blank. Dat is geen theoretisch risico, wij hebben dat precies zo zien gebeuren.
Een vastzittend pennetje trek je er nooit uit. Het pennetje hoort bij de kraan en houdt het water tegen. Komt het los, dan spuit het systeem leeg tot het laatste water eruit is en krijg je het alleen gestopt door de hele installatie af te tappen.
De thermostaatknop en het bovendeel vervangen
Blijkt de knop de boosdoener, dan is vervangen eenvoudig werk waarbij het water in het systeem kan blijven. De gangbare aansluitmaat voor thermostaatknoppen is M30 x 1,5, en met die maat vind je bij elke bouwmarkt een universele knop die past. Let op dat een aantal series daarvan afwijkt met een klemaansluiting in plaats van schroefdraad, dus neem de oude knop mee of meet de wartel op.
Bij het monteren gaat het vaak mis in de volgorde. Zet de nieuwe knop eerst op de hoogste stand, meestal stand 5, en draai hem dan pas op de kraan. In die stand is het ventiel volledig open en duw je bij het aandraaien niet tegen het pennetje, en dan hoef je de wartel ook niet verder aan te zetten dan handvast plus een klein stukje. Te vast trekken is precies waarmee je het kunststof binnenin de volgende knop weer sloopt.
Sluit de kraan zelf ook niet meer bij een volledig ingedrukt pennetje, dan is het bovendeel versleten. Dat is het inzetstuk waar de knop op zit en dat vervang je met een speciale sleutel van hetzelfde merk, meestal zonder de radiator leeg te laten lopen. Weet je niet zeker welk merk je hebt, neem het oude bovendeel dan mee naar een installatiebedrijf; de meeste series zijn nog jaren na dato leverbaar.
Moet je de radiator er alsnog af halen, bijvoorbeeld omdat de hele kraan vervangen wordt, dan tap je eerst af via de laagste aftapkraan. Hoe die kranen op je installatie zitten en waar je bijvult, staat bij de vulkraan van de cv-ketel.
| Onderdeel | Waaraan je ziet dat het dit is | Vervangen zonder aftappen |
|---|---|---|
| Thermostaatknop | Draait rond zonder weerstand of regelt niet meer tussen stand 1 en 5 | Ja, knop losdraaien en nieuwe erop |
| Bovendeel of ventielinzetstuk | Radiator blijft heet ook als het pennetje volledig is ingedrukt | Ja, met de juiste merksleutel |
| Radiatorkraan compleet | Knop draait wel maar de as binnenin beweegt niet mee | Nee, radiator moet leeg |
| Voetventiel op de retour | Onderkant blijft koud terwijl de kraan volledig open staat | Instellen kan zonder aftappen, vervangen niet |
| Ontluchtingsnippel | Lekt of laat geen lucht meer door | Nee, druk eraf en de radiator afsluiten |
| Blindstop tegenover de nippel | Vochtige plek op de bovenhoek van de radiator | Nee, radiator afsluiten en aftappen |
Kun je niet meteen aan een nieuwe knop komen en is het onhoudbaar heet in de kamer? Leg dan een muntstuk of een passende vulring in het bovendeel van de knop, op de plek die tegen het pennetje drukt. Het pennetje wordt dan wel ver genoeg ingedrukt en de radiator koelt af. Dit is een noodgreep voor een paar dagen, geen reparatie.
Als de ketelinstellingen de oorzaak zijn
Wordt geen enkele radiator echt heet en zijn alle kranen open, dan wijst dat naar de instellingen van het toestel. Twee daarvan kun je zelf aanpassen zonder de ketel te openen: de aanvoertemperatuur voor de verwarming en de stand van de circulatiepomp. Beide vind je in het bedieningsmenu of op de draaiknoppen aan de voorkant.
Een lage aanvoertemperatuur is op zichzelf goed voor het rendement, maar hij moet wel passen bij je radiatoren en je isolatie. In een goed geïsoleerd huis met ruim bemeten radiatoren red je het bij vijftig graden, in een oudere woning met kleine radiatoren kom je in een koude week niet weg met minder dan zeventig. Zet hem tijdelijk hoger en kijk of het probleem verdwijnt; dan weet je meteen of het aan de installatie ligt of aan de instelling.
De pompstand is de tweede knop die verschil maakt. Staat de pomp te laag, dan wordt overal de bovenkant wel warm en de onderkant niet, precies het beeld dat je bij één radiator ook zou krijgen. Een stand hoger levert direct meer doorstroming, met als nadeel dat een te hoge stand stromingsgeruis geeft in de leidingen.
Kom je met deze twee knoppen niet verder en geeft de ketel een code op het display, dan is dat je startpunt. De ketel zet zichzelf bij een storing vaak in een stand waarin alleen tapwater nog werkt, wat exact het beeld van warm water zonder verwarming oplevert. In het overzicht van onderwerpen rond verwarming en cv vind je per onderdeel waar je verder kijkt.
Zo zoek je stap voor stap uit waarom je verwarming koud blijft
Deze volgorde werkt bij een gewone radiatorinstallatie op een cv-ketel en voorkomt dat je gaat ontluchten terwijl het probleem elders zit.
-
Kijk of de ketel wel warmte vraagt en levert
Zet de kamerthermostaat een paar graden hoger dan de gemeten temperatuur en wacht een minuut. Slaat de ketel aan en verschijnt het vlamsymbool, dan werkt de aansturing. Gebeurt er niets of staat er een code op het display, dan houdt het diagnosewerk aan de radiatoren voorlopig op.
-
Lees de waterdruk af en vul zo nodig bij
Een koude installatie hoort rond 1,5 bar te staan en mag niet onder 1 bar zakken. Onder die grens krijgt de bovenverdieping geen water meer, en dan zoek je op de begane grond tevergeefs. Vul bij via de vulkraan met een slang die je eerst zelf ontlucht, zodat je geen lucht mee naar binnen pompt.
-
Voel alle radiatoren en de leidingen eronder na
Ga na een half uur stoken langs alle radiatoren en noteer per radiator wat warm is: boven, onder, de aanvoerleiding en de retourleiding. Dit is de meting waar de rest van je zoektocht op rust. Een radiator die nergens warm wordt vraagt om iets anders dan een radiator die halverwege stopt.
-
Ontlucht de radiatoren die bovenin koud zijn
Zet de thermostaat laag zodat de pomp stilstaat en wacht een kwartier. Open dan de nippel met de ontluchtingssleutel, houd er een bakje onder en sluit zodra er alleen water komt. Werk van de laagste verdieping naar de hoogste en controleer daarna opnieuw de druk.
-
Isoleer de probleemradiator door de rest dicht te draaien
Draai alle andere radiatoren volledig dicht en laat de installatie een half uur alleen op deze ene werken. Wordt hij dan wel helemaal warm, dan is er niets stuk en is je installatie uit balans. Blijft de onderkant koud, dan zit het probleem in deze radiator of zijn kranen.
-
Controleer de kraan, het pennetje en het voetventiel
Haal de thermostaatknop eraf en kijk of het pennetje soepel in en uit beweegt. Zit het vast, beweeg het dan voorzichtig los en tik er hooguit licht op met een kunststof hamertje, maar trek het er nooit uit. Controleer daarna of het voetventiel op de retour niet dichtgedraaid is.
-
Zet de pompstand of de aanvoertemperatuur een stap hoger
Blijven meerdere radiatoren onderaan koud, dan is er over de hele linie te weinig doorstroming of te weinig temperatuur. Verhoog eerst de pompstand en kijk een dag later wat er veranderd is. Helpt dat niet genoeg, dan gaat de aanvoertemperatuur een stap omhoog.
-
Regel de installatie waterzijdig in
Laat de koudste radiator volledig open en knijp de radiatoren die het snelst heet worden met een halve slag. Meet daarna het verschil tussen aanvoer en retour en werk toe naar ongeveer tien tot vijftien graden. Verander per ronde weinig en geef de installatie telkens een dag om te reageren.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Nalopen voordat je een installateur belt
Uit de praktijk
De laatste radiator in de reeks die nooit helemaal warm werd
In een woonkamer werd één radiator alleen in de bovenste helft warm, terwijl alle andere radiatoren gloeiend heet werden. Er was meermalen ontlucht, met een draaiende pomp en met een uitgeschakelde pomp, en er kwam nergens nog lucht uit. Zelfs een nieuwe cv-ketel veranderde er niets aan, en het duurde vijf tot zes uur voordat de kamer drie graden opwarmde.
Met alle andere radiatoren dicht werd deze wel warmer, maar de retour kwam niet boven de dertig graden uit. Zodra er ergens anders een kraan openging, koelde de retour meteen weer af. Dat is het patroon van een tak die te veel weerstand heeft: de radiator lag het verst weg en zat aan het eind van een reeks flexibele leidingen door de kruipruimte.
De oplossing zat in twee dingen tegelijk. De pomp ging een stand omhoog, en de radiatoren die het snelst warm werden zijn stap voor stap driekwart dichtgeknepen tot de koude radiator zijn deel kreeg. Daarna is er nog gecontroleerd of de kraan zelf wel echt opende, want een knop die draait terwijl de as binnenin blijft staan geeft precies hetzelfde beeld.
Een kraan waarvan het binnenwerk na de zomer vastzat
Een radiator in een appartement verwarmde alleen aan de bovenzijde. De bewoner had ontlucht met de radiatorkraan dicht en met de stekker van de ketel eruit, de installatie bijgevuld, nogmaals ontlucht en alle andere radiatoren gesloten. Er kwam direct water uit de nippel, dus lucht was uitgesloten, en na een kwartier alleen stoken op deze radiator was er nog steeds geen verbetering.
Op de kraan zat geen thermostaatknop maar een simpele grijze draaiknop, terwijl het wel een kraan was waar een thermostaatkop op hoort. Onder die knop zat een zeskante moer, en daaronder het ventielinzetstuk dat na een zomer stilstand was vastgekoekt. Dat gebeurt vaker: de pen zakt niet meer terug omdat er kalk en vuil omheen zit gaan zitten.
De knop is eraf gehaald, waarna het pennetje met wat lichte tikjes en voorzichtig heen en weer bewegen weer soepel liep. Daarna werd de radiator over zijn volle hoogte warm. In dit soort huurwoningen is dat het punt waar je stopt met verder sleutelen en de verhuurder inschakelt als het pennetje niet vanzelf loskomt.
Een radiator die bleef koken terwijl de knop dicht stond
In een flat bleef een radiator in alle standen heet, ook helemaal dichtgedraaid. De hoofdthermostaat zat achter een gesloten deur in het gebouw, dus lager stoken was geen optie, en de kamer werd onleefbaar warm. De knop draaide wel en gaf op een gegeven moment weerstand, maar er veranderde niets aan de temperatuur.
Na het losdraaien van de geribbelde wartel kwam het kunststof bovendeel eraf. Aan de binnenkant leek alles heel, maar het pennetje van het ventiel stak verder uit dan verwacht en werd door de knop niet ver genoeg ingedrukt. Met een rubberen hamer is er voorzichtig op getikt, waarna het nog steeds een stukje uitstak.
De redding was een dubbeltje in het bovendeel van de knop, precies op het vlak dat tegen het pennetje drukt. Daarmee werd de laatste millimeter overbrugd, sloot het ventiel en koelde de radiator af. Dat is een noodgreep om de nacht door te komen; de echte oplossing is een nieuwe knop of een nieuw bovendeel van hetzelfde merk.
Vochtige koppelingen na het opnieuw ophangen
Bij een radiator die na een klus opnieuw was aangesloten, bleven de koppelingen aan de aanvoer en de retour telkens vochtig aanvoelen. Er stond geen plas op de vloer en er was geen bakje nodig, maar echt droog werd het nooit. Dat is het punt waarop je het niet moet laten zitten, want een koppeling hoort kurkdroog te zijn.
De oorzaak lag bij het afdichten van de schroefdraad die in de radiator draait. Er was te weinig teflontape gebruikt, en bij het uitlijnen was de koppeling een klein stukje teruggedraaid om hem recht te krijgen. Teflon verliest daarmee zijn afdichting: elke tegendraai maakt een kanaaltje waar water langs kruipt.
De radiator is daarom opnieuw leeggelopen, de koppelingen zijn losgehaald, schoongemaakt en opnieuw voorzien van teflontape, en daarna in één doorgaande beweging aangedraaid tot ze goed stonden. Daarna ontluchten, bijvullen en een week lang elke dag met een droge vinger langs de wartels. Pas dan weet je of het echt dicht is.
Veelgemaakte fouten
Ontluchten terwijl de pomp draait
Met een draaiende pomp circuleert de lucht mee met het water. Bij de nippel komt er dan direct water uit terwijl er verderop nog steeds lucht zit, en je denkt klaar te zijn. Zet de thermostaat laag, wacht een kwartier tot alles tot rust is en ontlucht dan pas.
Ontluchten bij een radiator die boven warm is en onder koud
Dit is het meest voorkomende misverstand. Lucht verzamelt zich bovenin, dus lucht geeft juist een koude bovenkant. Is de bovenkant warm en de onderkant koud, dan is er te weinig doorstroming en levert ontluchten niets op behalve drukverlies.
Het pennetje van de kraan eruit trekken
Bij een vastzittende stift is de verleiding groot om er met een tang aan te trekken. Dat pennetje houdt het cv-water tegen, en zodra het los is loopt het hele systeem onder druk leeg in je kamer. Bewegen en licht tikken mag, trekken nooit.
Een nieuwe knop monteren op de laagste stand
Zet je een thermostaatknop op stand nul en draai je hem dan vast, dan duw je met de wartel tegen het pennetje aan. Dat vraagt kracht, en die kracht komt terecht op het kunststof binnenwerk dat je net vervangen hebt. Monteren doe je op de hoogste stand en daarna stel je pas de temperatuur in.
Een dichtgedraaid voetventiel over het hoofd zien
Onder de retouraansluiting zit bij veel radiatoren een voetventiel met een verzonken instelling onder een kapje. Staat die geknepen, dan blijft de onderkant koud hoe ver de bovenkraan ook openstaat. Bij een radiator die na een verbouwing ineens niet meer meedoet, kijk je hier als eerste.
De keteltemperatuur permanent op negentig zetten
Alles wordt er warm van, maar je gasrekening ook. Een ketel condenseert alleen bij een lage retourtemperatuur, en die haal je niet bij een aanvoer van negentig graden. Gebruik een hoge stand als test om te zien waar het probleem zit, niet als permanente oplossing voor een installatie die uit balans staat.
Een koppeling terugdraaien om hem recht te zetten
Teflontape en hennep dichten alleen af als je in één richting blijft aandraaien. Draai je een halve slag terug om de wartel netjes uit te lijnen, dan is de afdichting verbroken en gaat het lekken. Los de koppeling helemaal, doe nieuw teflon om de draad en draai in één keer door tot de stand klopt.
Blijven bijvullen bij drukverlies
Een systeem dat elke maand water nodig heeft, verliest dat water ergens. Steeds bijvullen brengt telkens nieuwe zuurstof in de installatie, en die zuurstof geeft roest en op termijn slib in de radiatoren. Zoek het lek of laat het expansievat nakijken in plaats van maandelijks de vulslang erop te zetten.
Veelgestelde vragen
Waarom wordt mijn verwarming niet warm terwijl de ketel wel aan staat?
Als de ketel brandt maar de radiatoren koud blijven, komt de warmte niet in het cv-circuit terecht. De gebruikelijke oorzaken zijn een driewegklep die in de warmwaterstand blijft hangen, een circulatiepomp die niet meedraait en een waterdruk die te ver is gezakt. Controleer eerst de druk op de manometer en of je de pomp hoort lopen bij een warmtevraag. Blijft dat allemaal in orde, dan zit het probleem in het toestel zelf en is dat werk voor een installateur.
De verwarming doet het niet, wel warm water: wat betekent dat?
Dat de brander gewoon werkt, want anders was er ook geen warm water. Bij een combiketel wijst dit patroon naar de driewegklep of de circulatiepomp, twee onderdelen die alleen bij verwarmen actief zijn. Ook een ketel die zichzelf na een storing in een beperkte stand heeft gezet geeft precies dit beeld. Kijk als eerste of de kamerthermostaat de ketel wel aan de praat krijgt en of er een code op het display staat, want dat scheelt de installateur de helft van het zoekwerk.
Mijn verwarming wordt niet helemaal warm en alleen de bovenkant is heet, wat doe ik?
Er stroomt dan te weinig water door de radiator. Draai alle andere radiatoren volledig dicht en zet de thermostaat hoog: wordt hij dan wel over de volle hoogte warm, dan is je installatie niet in balans en moet je waterzijdig inregelen. Blijft de onderkant ook dan koud, dan knijpt de thermostaatkraan of het voetventiel op de retour. Ontluchten heeft in dit geval geen zin, want lucht zou juist de bovenkant koud maken.
Waarom wordt de onderkant van mijn verwarming niet warm?
De aanvoer zit bovenaan en warm water is lichter dan koud water, dus bij een klein debiet blijft de warmte in het bovenste deel hangen. Een koude onderkant betekent daarmee vrijwel altijd te weinig doorstroming. Dat kan komen door een thermostaatkraan die knijpt omdat de kamer op temperatuur is, een te lage pompstand of een dichtgedraaid voetventiel. Is de kamer behaaglijk en regelt de kraan gewoon, dan is een koelere onderkant volstrekt normaal en hoef je niets te doen.
Mijn verwarming is boven warm en onder koud, moet ik dan ontluchten?
Nee, dat is precies de verkeerde volgorde. Lucht stijgt en verzamelt zich in het bovenste deel van de radiator, dus bij lucht is de bovenkant koud en de onderkant warm. Warm boven en koud onder is het beeld van te weinig doorstroming. Ontluchten kost je in dat geval alleen waterdruk en lost niets op. Begin met het isoleren van de radiator door de rest dicht te draaien, en kijk daarna naar de kraan en het voetventiel.
Waarom wordt de verwarming boven niet warm terwijl beneden alles het doet?
Op de bovenverdieping moet het water fysiek omhoog, en dat lukt niet meer als de waterdruk te laag staat. Onder de 1 bar in koude toestand houdt de circulatie naar het hoogste punt vaak gewoon op. Vul bij tot ongeveer 1,5 bar en ontlucht daarna de bovenste radiatoren, want lucht verzamelt zich altijd op het hoogste punt van de installatie. Zakt de druk daarna binnen een paar weken weer, dan lekt er ergens water of is het expansievat aan vervanging toe.
En als de verwarming beneden niet warm wordt terwijl boven alles brandt?
Dan trekt de bovenverdieping al het water naar zich toe. Het water kiest de weg met de minste weerstand, en als de tak naar boven korter of ruimer is, komt er beneden te weinig langs. Knijp de radiatoren boven een paar slagen dicht en kijk of het beneden bijtrekt. Controleer daarnaast of er op een verdeler of in de kruipruimte een afsluiter halfdicht staat, want één zo'n kraan legt een hele tak lam.
Mijn verwarming blijft warm terwijl hij uit staat, hoe krijg ik hem koud?
Als een radiator heet blijft op stand nul, sluit het ventiel niet meer. Draai de geribbelde wartel los en haal de thermostaatknop eraf: eronder zit een pennetje dat een paar millimeter uitsteekt. Druk dat met je duim volledig in en kijk of de radiator afkoelt. Gebeurt dat, dan is alleen de knop stuk en is vervangen genoeg. Blijft hij ook dan heet, dan is het bovendeel van de kraan versleten en moet dat inzetstuk vervangen worden.
Verwarming uit maar toch warm: kan dat aan de leidingen liggen?
Ja, en dat komt vaker voor dan mensen denken. Ongeïsoleerde aanvoerleidingen die door of langs een radiator lopen, geven warmte af zodra er elders in huis gestookt wordt. In dat geval voelt vooral de onderkant of de aansluitzijde lauw aan, terwijl de rest van de radiator koud blijft. Wordt de hele radiator heet, dan gaat het echt om een ventiel dat niet sluit of om een pomp die blijft nadraaien.
Mijn verwarming staat uit maar is warm bij stadsverwarming, hoe kan dat?
Bij stadsverwarming loopt er permanent heet water door de leidingen naar en in de afleverset, ook als jij niet stookt. Zitten die leidingen slecht geïsoleerd in of onder de vloer, dan geven ze onafgebroken warmte af en voelt de radiator die er direct op zit lauw aan. Blijft de radiator echt heet, dan lekt de regelklep in de afleverset door. De set is eigendom van de warmteleverancier, dus dat meld je bij hen in plaats van er zelf aan te werken.
Ik heb wel warm water maar geen verwarming bij stadsverwarming, wat nu?
De afleverset heeft een deel voor tapwater en een deel voor de radiatoren, en die werken los van elkaar. Warm water zonder verwarming betekent dus dat de cv-zijde geen doorstroming heeft. Controleer of de handafsluiters bij de set volledig open staan en of de kamerthermostaat de set echt aanstuurt. Veel netten hebben ook een zomerstand waarin de ruimteverwarming uit staat. Kom je er zo niet uit, meld het dan bij de leverancier; sleutelen aan de set mag je niet zelf.
Wat betekent het als één verwarming niet warm wordt en de rest wel?
Dat het probleem lokaal is en niet in de ketel zit. Vier oorzaken dekken het merendeel: lucht in die ene radiator, een thermostaatkraan waarvan de stift vastzit, een geknepen voetventiel op de retour, en een aansluiting waarbij aanvoer en retour zijn omgewisseld. Test in die volgorde en isoleer de radiator eerst door de andere dicht te draaien. Blijft hij ook dan half warm, dan zit de oorzaak in de kraan of in de aansluiting en niet in de verdeling.
Hoe weet ik of de aanvoer en retour van mijn radiator verwisseld zijn?
Laat de installatie een half uur stoken en voel dan aan de twee leidingen onder de radiator. Bij een radiator met beide aansluitingen aan dezelfde zijde hoort de bovenste leiding de warmste te zijn. Is de onderste duidelijk heter, dan zit het omgekeerd en wordt de radiator traag en ongelijkmatig warm. Bij radiatoren met een middenonderaansluiting gaat deze vuistregel niet op, want daar bepaalt het inwendige verdeelstuk welke kant de aanvoer is.
Helpt een nieuwe cv-ketel bij een radiator die maar voor de helft warm wordt?
Meestal niet. Een halve warme radiator komt bijna altijd door de verdeling van het water over de installatie, en die verdeling verandert niet mee als het toestel vervangen wordt. Wat wel kan gebeuren is dat een nieuwe ketel op een lagere aanvoertemperatuur stookt dan de oude, waardoor het probleem juist duidelijker zichtbaar wordt. Investeer eerst in waterzijdig inregelen en in het nakijken van de kranen voordat je aan een toestel denkt.
Welke waterdruk hoort mijn cv-installatie te hebben?
Bij een koude installatie in een gemiddelde eengezinswoning is 1,5 bar een goede waarde, en tijdens het stoken mag die oplopen tot ongeveer 2 bar. Onder de 1 bar krijgt de bovenste verdieping geen water meer en gaat de ketel bij veel merken in beveiliging. Hoeveel druk jouw situatie precies nodig heeft, hangt af van het hoogteverschil tussen de ketel en de hoogste radiator. Dat reken je na met de rekenhulp voor de cv-druk.
Kan een boiler of warmwatervoorraad de verwarming in de weg zitten?
Bij een ketel met een aangesloten voorraadvat krijgt het opwarmen van dat vat voorrang boven de radiatoren. Loopt het vat leeg doordat er veel warm water getapt wordt, dan kan de verwarming een halfuur stilliggen zonder dat er iets kapot is. Merk je dat vooral 's ochtends, dan is dat waarschijnlijk de verklaring. Hoe zo'n toestel is aangesloten en wat je er zelf aan kunt controleren, staat bij boilers en warm water.
Wanneer je beter een vakman belt
Het meeste van dit zoekwerk doe je prima zelf: ontluchten, bijvullen, kranen nalopen, een thermostaatknop vervangen en de installatie inregelen zijn allemaal handelingen zonder risico als je rustig werkt. Er zijn wel vier grenzen waar je stopt.
De eerste is de cv-ketel zelf. Zodra je het toestel moet openen om bij de driewegklep, de pomp of de warmtewisselaar te komen, werk je aan een gastoestel en dat is voorbehouden aan een erkende installateur. Datzelfde geldt voor elke ingreep aan de gasleiding ernaartoe, ook een schijnbaar eenvoudige zoals het afdoppen van een gasleiding.
De tweede is een pennetje in de radiatorkraan dat niet loskomt of dat is afgebroken. Doorduwen of trekken laat de installatie leeglopen in de kamer. Een installateur zet er een afsluiter voor of tapt gecontroleerd af, en dat kost minder dan een ondergelopen vloer.
De derde is een stadsverwarmingsset of een blokverwarming in een appartement. Die installatie is eigendom van de leverancier of de vereniging van eigenaren, en zelf aan de kleppen draaien kan je op een rekening komen te staan. Meld het daar en laat het oplossen.
De vierde is een installatie die telkens opnieuw druk verliest. Achter dat drukverlies zit een lek, een doorgeslagen expansievat of een overstort die water afvoert. Blijven bijvullen brengt zuurstof in het systeem en dat geeft roest en slib in je radiatoren. Laat de oorzaak opsporen in plaats van er maandelijks een vulslang op te zetten.