Plieger boiler 10 liter: wat je ermee kunt en waar je op let
Een Plieger-boiler van tien liter is een close-in keukenboiler: hij hangt onder het aanrecht, staat onder waterleidingdruk en werkt met een gewone mengkraan. Tien liter van zestig graden levert ongeveer achttien liter mengwater van douchetemperatuur, ruim voldoende voor een keuken en krap voor een douche. Alles wat je van het toestel moet weten staat op het typeplaatje: inhoud, vermogen in watt, maximale werkdruk en het typenummer waarmee je de juiste handleiding vindt. Verwissel de blauwe en de rode aansluiting niet, en zet er pas spanning op als het vat helemaal vol is.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Boormachine met steenboor, klopstand alleen waar de muursoort dat toelaat
- Waterpas van 40 cm
- Waterpomptang en een steeksleutel 24 of 27
- Emmer en een oude handdoek
- Kruiskopschroevendraaier voor het kapje over de thermostaat
- Rolmaat
- Spanningszoeker
Materiaal
- Nieuwe inlaatcombinatie voor de koude aansluiting
- Twee flexibele aansluitslangen van 40 tot 50 cm, 1/2 inch
- Teflontape of vlasdraad met afdichtpasta
- Slang of pvc-bocht van de trechter naar de sifon
- Pluggen en schroeven die bij je muursoort horen
- Eventueel een drinkwater-expansievat
Wat tien liter warm water in de praktijk oplevert
Een boiler van tien liter is een close-in toestel: klein genoeg om onder het aanrecht te passen, groot genoeg om een spoelbak mee te vullen. Welke andere soorten er zijn en waar ze voor bedoeld zijn, staat in ons overzicht over boilers en warm water in huis. Voor een keuken is deze maat prettig, voor een douche is hij krap.
De inhoud zegt niet direct hoeveel warm water eruit komt. Je tapt zelden water van zestig graden puur, je mengt het met koud. Tien liter van zestig graden, gemengd tot achtendertig graden met leidingwater van tien graden, geeft rekenkundig bijna achttien liter.
Die achttien liter haal je alleen niet helemaal. Zodra je tapt stroomt er koud water onderin het vat en dat mengt met de warme laag erboven. Reken daarom op ongeveer tachtig procent van de getallen in de tabel, en op een laatste liter die merkbaar lauwer is dan de eerste.
| Waar je het voor gebruikt | Temperatuur die je wilt | Mengwater uit tien liter van 60 graden | Wat dat betekent |
|---|---|---|---|
| Handen wassen en voorspoelen | 40 graden | ongeveer 17 liter | Meer dan genoeg voor een aanrecht vol vaat |
| Met de hand afwassen | 45 graden | ongeveer 14 liter | Een gevulde spoelbak lukt, twee keer achter elkaar niet |
| Spoelbak royaal vullen | 50 graden | ongeveer 12 liter | Daarna is het vat leeg en duurt opnieuw opwarmen |
| Douchen | 38 graden | ongeveer 18 liter | Bij een spaardouchekop van 6 liter per minuut zo'n drie minuten |
| Bad of grote emmer vullen | 38 graden | ongeveer 18 liter | Te weinig, daar is een voorraadboiler of de cv-ketel voor |
| Puur tappen zonder mengen | 60 graden | 10 liter | Alleen bij een emmer schoonmaakwater of een kruik |
Wil je de laatste liters ook nog warm hebben, draai de kraan dan minder ver open. Bij een lage tapstroom mengt het instromende koude water veel minder met de warme laag, en je houdt de temperatuur langer op peil.
Drukvast of drukloos, en waarom tien liter bijna altijd drukvast is
Een boiler van tien liter is vrijwel altijd drukvast, ook wel gesloten genoemd. Het vat staat dan permanent onder de druk van je waterleiding en er past elke gewone mengkraan op. Drukloze toestellen kom je vooral tegen in de kleinere maten van vijf liter, met een bijbehorende lagedrukkraan.
Dat onderscheid is geen detail. Een drukloos vat is niet gebouwd om leidingdruk te houden, dus als je zo'n toestel achter een gewone mengkraan hangt, kan het vervormen of scheuren. Andersom werkt het ook niet: op een drukvaste boiler mag geen lagedrukkraan, want dan blijft de uitloop permanent onder druk staan en gaat de kraan lekken.
Herkennen doe je het door de leidingen naar de kraan te tellen. Drie flexibele slangen naar één kraan betekent drukloos: koud erin, koud door naar de boiler en warm terug. Twee slangen betekent drukvast, met de boiler in de leiding en niet in de kraan. De hele montagevolgorde staat bij het aansluiten van een keukenboiler.
| Uitvoering | Hoe je hem herkent | Welke kraan erop mag | Wat er verplicht bij hoort |
|---|---|---|---|
| Drukvast, gesloten | Twee aansluitingen aan de onderkant, blauw en rood gemerkt | Elke gewone mengkraan | Inlaatcombinatie op de koude inlaat, met een zichtbare trechter |
| Drukloos, open | Drie slangen naar de kraan, vaak boven de wastafel | Alleen de bijbehorende lagedrukkraan | Vrije uitloop, geen keerklep en geen afsluitbare perlator |
| Kokendwaterboiler | Klein vat van 2 tot 5 liter bij een kokendwaterkraan | Uitsluitend de kraan van dezelfde fabrikant | De complete leidingset van het merk zelf |
| Voorraadboiler | 30 liter of meer, in een berging of op zolder | Vast op de warmwaterleiding van het hele huis | Zware ophangbeugel en een aparte groep |
Twijfel je over het type, kijk dan op het typeplaatje voordat je een kraan koopt. Daar staat de maximale werkdruk in bar. Staat er een waarde van zes bar of hoger, dan is het een drukvast toestel. Bij een drukloos toestel staat er geen werkdruk of uitdrukkelijk dat hij niet onder druk mag staan.
Opwarmtijd en stroomverbruik van tien liter water
Tien liter water van tien naar zestig graden opwarmen kost ongeveer 0,6 kilowattuur. Dat getal is natuurkunde en verandert niet met het merk of het model: een liter water één graad warmer maken kost altijd evenveel energie. Wat wel verschilt, is hoe lang het duurt, en dat hangt alleen af van het vermogen van het element.
Dat vermogen staat in watt op het typeplaatje. Close-in boilers lopen ruwweg van vierhonderd tot ruim tweeduizend watt, en dat verschil merk je meteen. Een licht element hangt aan een gewoon stopcontact zonder de groep te belasten, maar doet er anderhalf uur over. Een zwaar element is in een kwartier klaar en trekt daarbij bijna negen ampère.
De tijden hieronder zijn nettotijden zonder warmteverlies. Tel er in de praktijk een paar minuten bij op, want de mantel geeft tijdens het opwarmen warmte af aan de kast.
| Vermogen element | Opwarmen van 10 naar 60 graden | Energie per volle opwarming | Stroom bij 230 volt |
|---|---|---|---|
| 400 watt | ongeveer 1 uur en 30 minuten | 0,6 kWh | 1,7 ampère |
| 1000 watt | ongeveer 35 minuten | 0,6 kWh | 4,3 ampère |
| 1200 watt | ongeveer 29 minuten | 0,6 kWh | 5,2 ampère |
| 1500 watt | ongeveer 23 minuten | 0,6 kWh | 6,5 ampère |
| 2000 watt | ongeveer 18 minuten | 0,6 kWh | 8,7 ampère |
| 2200 watt | ongeveer 16 minuten | 0,6 kWh | 9,6 ampère |
Kijk bij een zwaar element naar de rest van de groep. Tweeduizend watt is bijna negen ampère. Dat past op een groep van zestien ampère, maar niet tegelijk met een waterkoker of een vaatwasser die net begint te verwarmen. Slaat de automaat er bij het koffiezetten uit, dan is dat geen defect aan de boiler maar een groep die te vol zit.
Waar hij hangt en waar hij aan hangt
Een gevulde boiler van tien liter weegt rond de vijftien kilo, en dat gewicht hangt aan twee schroeven in een beugel. Dat is het onderdeel waar de meeste mensen te licht over denken. De beugel zelf is zelden het probleem, de ondergrond wel.
Het achterwandje van een spoelkast is meestal drie tot zes millimeter hardboard en houdt niets. Een zijwand van achttien millimeter spaanplaat houdt het gewicht alleen met doorgaande bouten en een verdeelplaatje aan de andere kant. Schroef je er alleen in, dan trekken de schroefgangen er in de loop van een paar jaar uit, precies op het moment dat het vat het zwaarst is.
Hang hem dus bij voorkeur aan de muur achter de kast. Houd onder de aansluitingen tien tot vijftien centimeter vrij voor de inlaatcombinatie en de bocht van de slangen, en houd aan de voorkant genoeg ruimte om het kapje eraf te kunnen halen. Het stopcontact hoort buiten de spatzone van de kraan te zitten; welke hoogtes daarbij gangbaar zijn, vind je in onze opzoektabel met standaardmaten in de keuken. De rest van wat er onder een aanrecht samenkomt, van sifon tot kraanaansluiting, komt aan bod bij sanitair en loodgieterswerk.
| Waar je hem aan hangt | Bevestiging die past | Waar je op moet letten |
|---|---|---|
| Betonnen muur | Nylon plug 8 mm of een keilbout, steenboor met klopstand | Gat uitzuigen voordat de plug erin gaat, anders zit hij op boorstof |
| Kalkzandsteen | Nylon plug 8 mm, boren zonder klopstand | Met klopstand breekt het gat uit en heeft de plug geen grip meer |
| Baksteen | Nylon plug, altijd in de steen en niet in de voeg | Een plug in de voeg trekt onder vijftien kilo langzaam naar buiten |
| Gipsplaat of houtskeletwand | Houtschroeven in het hart van de regel | Hollewandpluggen zijn hier te licht, zoek de regel met een detector |
| Zijwand spoelkast, 18 mm spaanplaat | Doorgaande bouten met een verdeelplaat of strip aan de achterzijde | Losse schroeven in spaanplaat scheuren op termijn uit |
| Achterwand spoelkast, hardboard | Niet geschikt, hang door naar de muur erachter | Het plaatje draagt niets, ook niet met lange schroeven |
De aansluitingen die erbij horen
Aan de onderkant zitten twee wateraansluitingen, bijna altijd een halve inch buitendraad. Blauw is koud water erin, rood is warm water eruit. Die kleuren zijn geen versiering: het koude water komt onderin het vat binnen zodat de warme laag bovenin intact blijft, en het warme water wordt via een stijgbuisje van bovenaf afgetapt.
Op de koude inlaat hoort een nieuwe inlaatcombinatie, rechtstreeks op het toestel en zonder afsluiter ertussen. In dat messing blokje zitten een keerklep, een afsluiter, een aftappunt en de veiligheidsklep bij elkaar. Wat elk van die functies doet en waarom er bij het opwarmen water uit de trechter komt, leggen we uit bij de inlaatcombinatie van een boiler.
Dat druppelen is normaal gedrag en geen defect. Water zet uit bij verwarming, en die extra halve deciliter moet ergens heen. Blijft het druppelen als de boiler koud is, dan is er iets anders aan de hand; de mogelijke oorzaken staan bij het overdrukventiel van de boiler. De trechter moet in elk geval zichtbaar blijven en met een open verbinding naar de sifon lopen.
Zet nooit iets afsluitbaars tussen de boiler en de veiligheidsklep, en dop de trechter niet af. Kan de uitzetting van het water niet weg, dan loopt de druk in het vat bij elke opwarming verder op tot een koppeling of het vat het begeeft. Een lekkende trechter los je op door het ventiel te lichten of te vervangen, nooit door hem dicht te maken.
De handleiding en het typeplaatje van je Plieger-boiler
Wie de handleiding van een Plieger-boiler van tien liter zoekt, wil meestal drie dingen weten: hoe je de thermostaat instelt, waar de resetknop zit en hoe je het toestel aftapt. Die drie vind je ook zonder papier, maar het typeplaatje heb je hoe dan ook nodig.
Dat plaatje is de sticker op de mantel, vaak aan de onderkant of aan de zijkant tegen de muur aan. Erop staan de inhoud in liters, het vermogen in watt, de spanning, de maximale werkdruk in bar en een type- of artikelnummer. Zoek documentatie altijd op dat nummer en niet op "boiler 10 liter", want de standen van de thermostaat en de plaats van de beveiliging verschillen per uitvoering.
Zit het plaatje onbereikbaar tegen de wand, houd er dan je telefoon achter en maak een foto met de flits aan. Noteer het typenummer daarna ergens in de kast, dan hoef je dat over vijf jaar niet opnieuw te doen. Bewaar er meteen de aankoopdatum bij, want de garantietermijn op het vat is bij dit soort toestellen doorgaans langer dan die op het element en de thermostaat.
Twee dingen staan zelden groot in een handleiding en bepalen wel of het toestel het overleeft. Het vat moet volledig gevuld zijn voordat er spanning op komt, en de koude en warme aansluiting mogen niet verwisseld worden. Alles daarna is instellen en onderhouden.
De thermostaat instellen: welke stand en waarom
Achter het kapje aan de onderkant zit een draaiknop, meestal met streepjes in plaats van cijfers. Het bereik loopt bij close-in boilers doorgaans van ongeveer dertig tot vijfenzeventig graden. Hoger zetten geeft niet meer water, het geeft meer mengwater, want je mengt heter water met meer koud.
De stand die voor een keuken het beste uitpakt ligt rond de zestig graden. Daar krijg je genoeg mengwater uit tien liter, terwijl de kalkafzetting op het element nog beperkt blijft. Boven de vijfenzestig graden neemt die afzetting merkbaar toe en gaat het stilstandsverlies omhoog, want het temperatuurverschil met de kast wordt groter.
Laag zetten heeft ook een keerzijde. Bij een lauwe stand staat het water lang op een temperatuur waar bacteriën zich prettig bij voelen, en bij een toestel dat weinig wordt gebruikt is dat niet verstandig. Voor een keukenboiler die dagelijks helemaal wordt leeggetapt is dat risico klein, maar houd de knop dan alsnog liever op zestig dan op veertig.
| Stand | Wat het oplevert | Waar je op moet letten |
|---|---|---|
| 30 tot 40 graden | Lauw water, nauwelijks mengen nodig | Water staat lang op lichaamstemperatuur, niet doen bij weinig gebruik |
| 50 graden | Ongeveer 13 liter mengwater van 38 graden | Zuinig, maar je merkt het snel als er twee keer achter elkaar getapt wordt |
| 60 graden | Ongeveer 18 liter mengwater van 38 graden | De gangbare keukenstand, kalkvorming blijft beheersbaar |
| 70 tot 75 graden | Ongeveer 25 liter mengwater van 38 graden | Meer kalk op het element, hoger stilstandsverlies, brandgevaar bij een kraan zonder begrenzing |
Tap na het verzetten van de knop eerst een liter weg en meet daarna de temperatuur aan de kraan met een keukenthermometer. De schaal op de knop is een indicatie, geen meting, en wijkt bij een ouder toestel makkelijk vijf graden af.
Kalk, geluid en hoe lang het vat meegaat
Het element in een keukenboiler zit permanent in stilstaand water dat opwarmt, en dat is precies de omstandigheid waarin kalk neerslaat. Hoe harder je leidingwater en hoe hoger de thermostaat, hoe sneller dat gaat. In delen van het land met zacht water heeft een element jarenlang niets, in hardwatergebied groeit er in een paar jaar een schil omheen.
Die schil hoor je voordat je hem ziet. Tikken, knetteren of borrelen tijdens het opwarmen komt doordat er onder de kalklaag dampbelletjes ontstaan die met een klap dichtklappen. Het toestel doet het dan nog wel, maar het duurt merkbaar langer en het element wordt van binnenuit warmer belast dan bedoeld.
Ontkalken kan bij de meeste toestellen door het element eruit te draaien, mits er een flens of een schroefdraadelement in zit. Tap eerst af, haal de stekker eruit en leg het element een nacht in verdund schoonmaakazijn. Krab de kalk er niet met staal af, want dan beschadig je de beschermlaag. Zit er een magnesiumanode in het vat, kijk die dan meteen na: is die grotendeels weggevreten, dan is dat het teken dat de bescherming van het vat op is.
Als er geen of te weinig warm water uit komt
De meeste klachten aan een keukenboiler komen terug op een handvol oorzaken, en die zijn met een paar controles uit elkaar te houden. Begin altijd bij de vraag of het toestel wel warm wordt: leg je hand op de mantel een halfuur nadat je alles hebt leeggetapt. Voelt hij lauw, dan zit het in de elektrische kant. Voelt hij warm terwijl het water uit de kraan lauw blijft, dan zit het in de waterkant.
Het meest voorkomende geval is een toestel dat helemaal koud blijft terwijl het stopcontact spanning heeft. Dan is meestal de maximaalbeveiliging aangesproken, een thermische beveiliging die uitschakelt als het water te heet wordt of als het element droog heeft gestaan. Die reset je met een klein knopje achter het kapje, en dat moet je met een pen indrukken tot je een klik voelt.
Springt die beveiliging binnen een dag opnieuw, stop dan met resetten. Dat betekent dat de thermostaat niet meer afslaat, en een element dat blijft doorstoken is geen situatie om mee door te modderen.
| Wat je merkt | Waar het meestal aan ligt | Wat je zelf kunt doen |
|---|---|---|
| Boiler blijft helemaal koud, stopcontact heeft spanning | Maximaalbeveiliging is aangesproken of de thermostaat is dood | Resetknop achter het kapje indrukken, springt hij opnieuw dan vervangen |
| Water is lauw en direct op | Koude en warme aansluiting zijn verwisseld | Slangen nalopen, blauw hoort aan de inlaatcombinatie |
| Warm water is na een halve minuut op | Te hoge tapstroom, koud water mengt in het vat | Kraan minder ver opendraaien of een straalregelaar plaatsen |
| Tikken en borrelen tijdens opwarmen | Kalklaag op het element | Element eruit en ontkalken, of laten vervangen |
| Druppelen uit de trechter tijdens het opwarmen | Normaal expansiewater | Niets, of een drinkwater-expansievat plaatsen tegen het druppelen |
| Druppelen terwijl de boiler koud is | Vuil op de zitting of te hoge leidingdruk | Ventiel kort lichten, druk meten, eventueel een drukreduceer plaatsen |
| Water onder het toestel, mantel is nat | Vat is doorgeroest | Vervangen, een lek vat is niet te repareren |
| Bruin of muf ruikend warm water | Anode is op of het water heeft lang stilgestaan | Flink doorspoelen, anode laten beoordelen bij aanhoudende klacht |
Aftappen bij vorst, vakantie of vervanging
Een boiler aftappen doe je in een vaste volgorde, en die volgorde voorkomt dat je een vacuüm in het vat trekt. Haal eerst de stekker eruit, sluit daarna de afsluiter op de inlaatcombinatie en zet dan de warmwaterkraan helemaal open. Die open kraan laat lucht toe, anders loopt het vat niet leeg.
Pas als de kraan open staat, draai je het aftappunt open of koppel je de koude slang los boven een emmer. Er komt tien liter uit, dus zet een emmer van twaalf liter klaar of gebruik een slang naar de gootsteen. Het water kan nog heet zijn, dus laat het toestel eerst een paar uur afkoelen.
Voor een onverwarmde ruimte is aftappen bij vorst de enige echte bescherming. Water zet uit bij het bevriezen en een vat met een ijsprop erin scheurt. Ga je alleen op vakantie in een verwarmd huis, dan is aftappen niet nodig: de stekker eruit is genoeg. Tap na terugkomst wel eerst een paar liter weg voordat je het water gebruikt.
Vervang je het toestel, houd er dan rekening mee dat een boiler van vijftien liter zwaarder is en meer bouwhoogte vraagt dan de tien liter die er hing. Meet de kast na, en controleer of de beugelmaten kloppen voordat je de oude eraf haalt.
Zo hang je een keukenboiler van tien liter op en neem je hem in bedrijf
Deze volgorde geldt voor een drukvast close-in toestel onder het aanrecht, met een stopcontact dat er al zit.
-
Meet de kast en bepaal de ophangplek
Houd onder de aansluitingen tien tot vijftien centimeter vrij voor de inlaatcombinatie en de bocht van de slangen. Reserveer aan de voorkant ruimte om het kapje eraf te halen, anders kun je later niet bij de thermostaat en de resetknop. Controleer meteen of de sifon en de vaatwasserslang niet in de weg zitten.
-
Zet de beugel vast in iets wat draagt
Boor door de achterwand heen in de muur en gebruik de plug die bij die muursoort past. Vijftien kilo aan een hardboard achterwandje of aan losse schroeven in spaanplaat gaat op termijn mis. Stel de beugel waterpas, want een scheve boiler geeft lucht bovenin het vat.
-
Sluit het water af en werk de koude kant af
Draai de stopkraan in de meterkast of de filterstopkraan dicht en tap de leiding af aan de kraan. Schroef de nieuwe inlaatcombinatie op de blauwe aansluiting, met de pijl in de stroomrichting naar de boiler. Dicht het draad af met teflontape of vlas en zet het handvast plus een halve slag met de tang.
-
Sluit de warme kant aan op de kraan
Koppel de rode aansluiting met een flexibele slang aan de warmwaterkant van de mengkraan. Neem de slangen ruim genoeg zodat je geen scherpe bocht hoeft te maken, want een geknikte slang scheurt precies op die knik. Wie de aansluitvolgorde en de onderdelen nog eens rustig wil doornemen, vindt dat bij het aansluiten van een boiler stap voor stap.
-
Leid de trechter naar de sifon
De uitloop van de veiligheidsklep gaat met een slangetje of een pvc-bochtje naar de sifon, met een open, zichtbare onderbreking ertussen. Die onderbreking is er zodat rioolwater nooit terug kan de drinkwaterinstallatie in. Zet er niets afsluitbaars tussen en dop hem niet af, ook niet als hij druppelt.
-
Vul het vat helemaal en ontlucht via de kraan
Zet de stopkraan open en de warmwaterkraan volledig open. Er komt eerst lucht en gesputter, daarna een straal. Wacht tot die straal minstens een halve minuut stabiel en luchtvrij is, dan is het vat vol. Loop ondertussen alle koppelingen na met een droge doek en kijk of er ergens een natte plek ontstaat.
-
Pas nu de stekker erin
Een element dat droog onder spanning komt te staan brandt binnen seconden door of laat de droogkookbeveiliging afslaan. Steek de stekker er dus pas in als het vat aantoonbaar vol is. Zet de thermostaat op ongeveer zestig graden en wacht de eerste opwarming af.
-
Controleer na de eerste opwarming
Kijk na de eerste cyclus of er druppels uit de trechter kwamen. Een klein beetje expansiewater hoort erbij en betekent dat de veiligheidsklep werkt. Voel daarna alle koppelingen na, want een verbinding die koud dicht was kan bij zestig graden alsnog gaan huilen.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de stekker erin steekt
Uit de praktijk
Lauw water uit een toestel dat technisch niets mankeert
Water dat nooit echt heet wordt en na een halve minuut al lauw is, terwijl de boiler wel warm aanvoelt, wijst bijna altijd op verwisselde aansluitingen. De koude inlaat voert het water onderin het vat aan, de warme uitlaat tapt via een stijgbuisje van bovenaf af. Zijn ze omgedraaid, dan tap je het koudste water uit het vat en spuit je het koude leidingwater dwars door de warme laag heen.
Het toestel doet dan precies wat het moet doen, alleen levert het nooit meer dan lauw water. De controle is simpel: de aansluiting waar de inlaatcombinatie op zit, hoort de koude te zijn. Zit die aan de kraanzijde, dan zijn de slangen omgewisseld en is het een kwestie van twee koppelingen verdraaien.
Een trechter die blijft lopen terwijl de boiler koud is
Druppelen tijdens het opwarmen is uitzetting van het water en dat hoort erbij. Blijft het lopen als het toestel al uren koud staat, dan komt dat door één van twee dingen. Er zit een kalkschilfer of een korreltje vuil op de zitting van de veiligheidsklep, of de druk in de leiding is structureel te hoog en drukt de klep permanent van zijn zitting.
Het onderscheid maak je door de klep een paar keer kort te lichten aan het hendeltje. Spoelt het vuil weg, dan stopt het druppelen. Blijft het lopen, meet dan de leidingdruk met een manometer op de buitenkraan. Boven de zes bar hoort er een drukreduceerventiel in de hoofdleiding, en dat lost het probleem structureel op waar een nieuwe klep dat niet doet.
Steeds langere opwarmtijd met tikkende geluiden erbij
Een boiler die er eerst twintig minuten over deed en nu bijna een uur, met tikken en knetteren tijdens het opwarmen, heeft een verkalkt element. Onder de kalklaag komt het water lokaal boven kookpunt en de dampbelletjes die daar ontstaan klappen dicht zodra ze in koeler water komen. Dat geluid is het.
De kalklaag isoleert, waardoor het element van binnenuit heter wordt dan bedoeld en het vat trager opwarmt. Doorgaan tot het element doorbrandt kost je uiteindelijk meer dan er nu een avond in steken. Bij een toestel met een uitneembaar element tap je af, draai je het eruit en laat je het een nacht in verdund schoonmaakazijn liggen, waarna je de resten er met een houten spatel afhaalt in plaats van met staal.
Veelgemaakte fouten
De stekker erin voordat het vat vol is
Een dompelelement geeft zijn warmte af aan het water eromheen. Staat het droog, dan kan die warmte nergens heen en is het element binnen seconden verbrand of slaat de droogkookbeveiliging af. Vul het vat tot de kraan een luchtvrije straal geeft en steek dan pas de stekker erin.
De oude inlaatcombinatie hergebruiken
Zo'n blokje kost weinig en heeft in de oude opstelling al jaren kalk en vuil verwerkt. De veerbelaste klep erin verliest daardoor zijn afdichting, en juist dat onderdeel is de beveiliging van het hele vat. Neem er standaard een nieuwe bij een nieuwe boiler.
De trechter afdoppen omdat hij druppelt
Dit is de fout met de ernstigste afloop. Het water in het vat zet bij elke opwarming uit, en kan die uitzetting niet weg, dan loopt de druk op tot iets bezwijkt. Wil je van het druppelen af, dan plaats je een expansievat dat geschikt is voor drinkwater, niet een dop.
Het toestel aan de achterwand van de spoelkast hangen
Vijftien kilo aan een plaatje hardboard of aan losse schroeven in spaanplaat lijkt bij de montage prima te gaan. De schroefgangen trekken pas na een paar jaar uit, en dan komt er een vol vat naar beneden op de sifon en de vaatwasserslang. Boor door naar de muur erachter of gebruik doorgaande bouten.
De thermostaat op de hoogste stand zetten voor meer warm water
Het werkt, maar de rekening komt later. Boven de vijfenzestig graden slaat er merkbaar sneller kalk neer op het element en gaat het stilstandsverlies omhoog. Bovendien komt er dan water uit de kraan waar je je aan brandt als de mengkraan geen begrenzing heeft.
Een stekkerdoos of verlengsnoer in het spoelkastje
Onder een aanrecht staat af en toe water, en een stekkerdoos op de bodem van die kast is daar de slechtst denkbare plek voor. Bovendien trekt een element van tweeduizend watt continu bijna negen ampère, en dat is meer dan een dunne verlengkabel comfortabel aankan. Hier hoort een vast wandcontactdoos met randaarde.
De kraan volledig opendraaien bij warm tappen
Bij een hoge tapstroom schiet het instromende koude water dwars door de warme laag in het vat heen en meng je het warme water in het toestel zelf al weg. Je hebt dan het gevoel dat de boiler te klein is, terwijl hij vol zat. Rustig tappen levert uit dezelfde tien liter merkbaar meer bruikbaar warm water op.
Veelgestelde vragen
Hoeveel warm water geeft een Plieger boiler 10 liter?
Bij een thermostaatstand van zestig graden en leidingwater van tien graden levert tien liter rekenkundig ongeveer achttien liter mengwater van achtendertig graden. In de praktijk haal je daar ongeveer tachtig procent van, doordat het instromende koude water zich in het vat met de warme laag mengt. Voor een spoelbak vol afwas is dat ruim voldoende, voor een douche kom je uit op zo'n drie minuten bij een spaardouchekop.
Hoe lang duurt het voordat een boiler van 10 liter warm is?
Dat hangt alleen af van het vermogen van het element, dat in watt op het typeplaatje staat. Tien liter van tien naar zestig graden opwarmen kost ongeveer 0,6 kilowattuur, en met tweeduizend watt duurt dat ongeveer achttien minuten. Zit er een licht element van vierhonderd watt in, dan ben je anderhalf uur verder. Tel er in beide gevallen een paar minuten bij op voor het warmteverlies via de mantel.
Waar vind ik de handleiding van mijn Plieger boiler 10 liter?
Zoek altijd op het type- of artikelnummer van het typeplaatje en niet op de omschrijving alleen, want de thermostaatstanden en de plaats van de beveiliging verschillen per uitvoering. Dat plaatje zit op de mantel, vaak aan de onderkant of aan de wandzijde. Zit hij onbereikbaar, houd er dan je telefoon achter en fotografeer hem met flits. Noteer het nummer daarna in de kast, zodat je het bij een reparatie meteen bij de hand hebt.
Is een keukenboiler 10 liter van Plieger drukvast of drukloos?
Bij deze inhoud is een toestel vrijwel altijd drukvast, dus gesloten en onder waterleidingdruk. Zeker weten doe je het door naar de maximale werkdruk op het typeplaatje te kijken en door de leidingen te tellen: twee slangen naar het toestel betekent drukvast, drie slangen naar één kraan betekent drukloos. Op een drukvast toestel past elke gewone mengkraan, en hoe die aansluiting eruitziet lees je bij het aansluiten van een boiler.
Waarom is mijn warme water lauw terwijl de boiler wel aanslaat?
De meest voorkomende oorzaak is dat de koude en de warme aansluiting verwisseld zijn. De koude inlaat voert water onderin het vat aan, de warme uitlaat tapt bovenin af via een stijgbuisje. Zijn ze omgedraaid, dan tap je permanent het koudste water uit het toestel. Controleer aan welke aansluiting de inlaatcombinatie zit: die hoort aan de koude kant. De tweede oorzaak is te hard tappen, waardoor het koude water dwars door de warme laag heen schiet.
Waar zit de resetknop van een keukenboiler van 10 liter?
Achter het kunststof kapje aan de onderkant, meestal vlak naast de thermostaatknop. Het is een klein pennetje dat je met een pen of een schroevendraaier indrukt tot je een klik voelt. Haal eerst de stekker eruit voordat je dat kapje losschroeft. Springt de beveiliging binnen een dag opnieuw, blijf dan niet resetten: dat betekent dat de thermostaat niet meer afslaat en dat het element blijft doorstoken.
Welke kraan past op een boiler 10 liter van Plieger?
Op een drukvast toestel past elke gewone keukenmengkraan, want de boiler zit in de leiding en niet in de kraan. Een lagedrukkraan hoort er juist niet op, omdat de uitloop daarvan permanent onder druk komt te staan en dan gaat lekken. Andersom geldt hetzelfde: een drukloos toestel mag alleen achter zijn eigen lagedrukkraan met drie aansluitingen, want dat vat is niet gebouwd om leidingdruk te houden.
Wat verbruikt een boiler 10 liter per dag?
Elke volle opwarming van tien naar zestig graden kost ongeveer 0,6 kilowattuur, ongeacht het merk. Daarbovenop komt het stilstandsverlies: de warmte die het vat de hele dag door aan de kast afgeeft. Dat verlies staat als verbruik over vierentwintig uur op het energielabel van het toestel en verschilt per model en isolatiedikte. Tap je één keer per dag alles leeg, dan zit je grofweg op een kilowattuur per dag.
Waarom druppelt er water uit het bakje onder mijn boiler?
Water zet uit bij verwarming en die extra ruimte moet ergens heen. De veiligheidsklep in de inlaatcombinatie laat dat expansiewater in de trechter lopen, en tijdens het opwarmen is dat normaal. Loopt het door terwijl het toestel koud is, dan zit er vuil op de zitting of is de leidingdruk te hoog. Wat je daaraan kunt doen staat bij de veiligheidsklep en het druppelen ervan. Wil je van het druppelen af, plaats dan een expansievat dat geschikt is voor drinkwater.
Kan ik een 10 liter boiler vervangen door een van 15 liter?
Vaak wel, maar meet eerst na. Een toestel van vijftien liter is hoger en dieper, en gevuld weegt hij ongeveer vijf kilo meer. Dat vraagt om een bevestiging in de muur en niet in een kastwand. Controleer verder of de beugelmaten op dezelfde schroefgaten passen en of je onder de aansluitingen nog tien tot vijftien centimeter overhoudt voor de inlaatcombinatie en de slangbochten.
Moet ik mijn boiler uitzetten als ik op vakantie ga?
De stekker eruit halen is voldoende in een verwarmd huis, en dat scheelt het stilstandsverlies van een paar weken. Aftappen is alleen nodig als de ruimte in de winter onder nul kan komen, want bevriezend water scheurt het vat. Tap na thuiskomst eerst een paar liter weg voordat je het water gebruikt, en zet de stekker er weer in voordat je de kraan dichtdraait.
Hoe tap ik een boiler 10 liter af?
Haal de stekker eruit en laat het toestel afkoelen, want het water is anders nog heet. Sluit daarna de afsluiter op de inlaatcombinatie en zet de warmwaterkraan helemaal open, zodat er lucht bij kan. Open dan pas het aftappunt of koppel de koude slang los boven een emmer van minstens twaalf liter. Zonder die open kraan trek je een vacuüm en loopt het vat niet leeg. Wat er verder aan de koude kant zit en waar het aftappunt precies zit, lees je bij de onderdelen van de inlaatcombinatie.
Wanneer je beter een vakman belt
Een keukenboiler van tien liter ophangen en aansluiten is werk dat je met normaal gereedschap zelf kunt doen, zolang het stopcontact er al zit en je bij de stopkraan kunt. Er zijn wel een paar grenzen waar het verstandiger is om te stoppen.
De eerste is de elektrische kant. Moet er een nieuwe groep of een nieuw stopcontact bij, dan is dat werk achter de groepenkast en dat laat je door een installateur doen. Een verlengsnoer of een stekkerdoos in het spoelkastje is geen alternatief.
De tweede is een toestel dat na een reset opnieuw uitvalt, of waarbij de thermostaat niet meer afslaat. Een element dat blijft doorstoken maakt water van ver boven de zeventig graden en belast het vat op een manier waarvoor het niet ontworpen is. Laat dat beoordelen in plaats van er telkens een reset op te geven.
De derde is water dat uit de mantel zelf komt in plaats van uit een koppeling of uit de trechter. Dan is het vat doorgeroest, en dat valt niet te repareren of te lassen. Vervangen is dan de enige route, en meten voordat je bestelt scheelt een tweede rit. Welke maat daarbij past en welke soorten er zijn, staat in ons overzicht over warm water in huis en de toestellen die het maken.