Mdf verven zonder opgezwollen vezels en kromme platen
Mdf verven gaat mis op drie punten: de vezel zwelt op van water, de kopse kant zuigt de verf weg en de plaat trekt krom als je maar één zijde behandelt. Een vullende primer in twee lagen lost de eerste twee op, beide zijden behandelen het derde. Muurverf kan op mdf, maar alleen op een dichtgezette ondergrond en alleen op vlakken waar niemand tegenaan komt. Voor deuren, kastfronten en plinten neem je lak.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Vachtroller of viltroller met korte pool van 4 tot 6 mm
- Lakblokkwast van 50 mm voor randen en gefreesde profielen
- Verfbak met rooster
- Schuurblok en schuurpapier P150, P180, P240 en P320
- Stofdoek of tackdoek
- Twee schragen plus een vlakke plaat of latten als steun
- Ophangoogjes of schroeven om de plaat te kunnen draaien
- Stofmasker P2 en een schuurmachine met afzuiging
Materiaal
- Vullende primer voor mdf, watergedragen of op alkydbasis
- Aflak: acryllak of alkydlak, afhankelijk van de plek
- Houtvuller of fijne plamuur voor de kopse kanten
- Ontvetter of ammoniakoplossing voor gelakte platen
- Hechtprimer voor kunststof bij gefolierde of gelamineerde platen
- Afplaktape en afdekfolie
Waarom mdf zich anders gedraagt dan gewoon hout
Mdf is geperste houtvezel met lijm, zonder nerf en zonder jaarringen. Juist om dat vlakke oppervlak kiezen mensen het voor kastdeuren en panelen: je kunt er een spiegelglad lakwerk op krijgen dat op grenen nooit lukt. De keerzijde merk je zodra er water bij komt. Welke verfsoort bij welke ondergrond hoort, zetten we op één rij in ons overzicht over de juiste verf kiezen per klus.
Watergedragen verf brengt vocht mee, en dat vocht laat de losse vezels aan het oppervlak opzwellen. Het paneel voelt daarna aan als fijn schuurpapier. Schuur je dat glad en verf je nogmaals met water erin, dan komt de ruwheid deels terug. Daarom is de eerste laag geen verf maar een primer die de vezel afsluit.
Hoe erg dat opzwellen is, hangt af van de persing. Een hard geperste plaat met hoge dichtheid neemt weinig water op, een zachte plaat uit de goedkope hoek zuigt gretig. Je test het in twintig seconden: haal een goed natte spons over een afvalstukje en kijk kort daarna hoe de rand omhoog komt. Zie je duidelijk zwelling, dan wil je een dikkere, meer vullende grondlaag of een primer op alkydbasis.
Schuurstof van mdf is fijner dan zaagsel en zit vol lijmresten. Houtstof van geperste plaat wordt gerekend tot de schadelijke stoffen bij inademen. Schuur met afzuiging of buiten, draag een P2-masker en veeg niet droog aan met een bezem, want dan hangt het stof weer in de lucht.
De primer doet op mdf het meeste werk
Op kaal mdf zit het grootste deel van het werk in de grondlaag. Je hebt een vullende primer nodig, dus een grondverf met veel vaste stof die je in een stevige laag kunt aanbrengen. Een dunne, waterige grondverf zakt in de vezel weg en sluit niets af.
Op een plaat die je zichtbaar afwerkt, zetten wij twee lagen primer. Zet de eerste laag ruim op, laat hem echt doordrogen en schuur hem daarna vlak met P180. Op dat moment schuur je de opgezwollen vezelkoppen eraf terwijl de rest van de laag blijft zitten. De tweede laag komt op een oppervlak dat al dicht is en blijft daardoor veel gladder liggen. Die schuur je licht na met P240.
Tussen een watergedragen primer en een alkydprimer zit vooral een praktisch verschil. Een watergedragen grondverf kun je direct overschilderen met watergedragen lak of met muurverf. Een primer op alkydbasis met terpentine als verdunner sluit de vezel iets beter af en vloeit strakker uit, maar moet je mat schuren voordat er iets watergedragens overheen gaat. Sla je die schuurstap over, dan hecht de aflak slecht en krab je hem er later met een nagel af.
| Ondergrond | Voorbehandeling | Grondlaag | Aflak |
|---|---|---|---|
| Kaal mdf, hard geperst | Stofvrij maken, kopse kanten licht schuren | Twee lagen vullende primer, tussendoor schuren P180 | Acryllak of alkydlak |
| Kaal mdf, zacht geperst | Spontest doen, vezel eerst laten opzwellen en glad schuren | Alkydprimer of twee dikke lagen watergedragen vulprimer | Acryllak, na mat schuren van alkydgrond |
| Kopse kanten en gefreesde profielen | Schuren P150, stof uitblazen | Drie lagen primer, of dun plamuren en dan primeren | Zelfde lak als het vlak |
| Voorgegrond wit mdf | Licht opschuren P240, ontstoffen | Meestal geen extra grond nodig, navragen bij de leverancier | Alkydlak direct, watergedragen soms via een acrylprimer |
| Fabrieksmatig gelakt of gespoten mdf | Ontvetten, schuren P220, plamuren, opnieuw ontvetten | Universele hechtgrond | Acryllak of alkydlak |
| Mdf met folie of lakdraagfolie | Ontvetten, matteren met een schuurvlies | Hechtprimer voor kunststof | Acryllak |
| Mdf met kunststof toplaag of HPL | Ontvetten, goed matteren | Kunststofprimer, in dunne lagen | Acryllak, twee dunne lagen |
Schuur de eerste primerlaag met een schuurblok en niet met de hand alleen. Je vingers volgen elke oneffenheid en polijsten die juist, een blok neemt de toppen weg en laat de dalen staan. Op de vlakke delen van mdf zie je dat verschil terug in de glans van de aflak.
Kan muurverf op mdf, en wanneer werkt dat?
Ja, mdf verven met muurverf kan, maar alleen onder twee voorwaarden. De vezel moet eerst dicht zitten onder een grondlaag, en het vlak moet een plek zijn waar niemand tegenaan komt. Muurverf en latex vormen geen taaie lakfilm zoals lakverf dat doet, dus ze zijn niet slijtvast en niet echt afneembaar met een sopje.
Mdf schilderen met muurverf lijkt werk te besparen, en dat valt tegen. Een paneel van mdf met muurverf afwerken kost je dezelfde twee primerlagen als een lakwerk. Je bespaart alleen op de prijs per liter. De winst zit er dus vooral in dat je een muurkleur exact kunt doortrekken over een paneel.
Direct latex op mdf smeren gaat mis op precies de manier die je verwacht. Het water in de verf laat de vezels opzwellen, de plaat wordt ruw en dat ruwe oppervlak wordt door elke volgende laag alleen maar duidelijker zichtbaar. Bij een matte kleur valt het nog mee, bij een metallic of een zijdeglans zie je elke opstaande vezel als een streepje in het licht.
Muurverf op mdf pakt goed uit op vlakken waar niemand tegenaan komt: een schuifwand, een decoratief paneel, de achterwand van een nis, de binnenkant van een kast. Op kastfronten, plinten, deuren, vensterbanken en alles wat je aanraakt of schoonmaakt pak je lak. Dezelfde afweging maak je bij muurverf op houten delen, met als verschil dat hout minder gevoelig is voor het opzwellen.
Wil je een metallic muurverf gebruiken, temper dan je verwachtingen. Metallic die je met een roller of een kwast aanbrengt geeft nooit hetzelfde beeld als een laag die je met een verfspuit opbrengt. De aluminiumdeeltjes gaan liggen in de richting waarin je rolt, dus je moet in één richting narollen om een egaal beeld te krijgen.
| Toepassing | Muurverf of latex | Lakverf | Waarom |
|---|---|---|---|
| Schuifwand of decoratief paneel | Kan, na een goede grondlaag | Kan ook | Geen aanraking, dus slijtvastheid speelt niet |
| Kastdeuren en fronten | Afgeraden | Aanbevolen | Vingers, doekjes en schoonmaakmiddel slijten muurverf snel |
| Plinten en deurlijsten | Nee | Aanbevolen | Stofzuiger, dweil en schoenen vragen om een harde film |
| Boekenplanken en legborden | Nee | Aanbevolen | Schuivende spullen trekken strepen in een latexlaag |
| Achterwand in een kast of nis | Kan | Kan ook | Muurverf is goedkoper en dekt goed op een gegronde plaat |
| Wandpaneel of lambrisering | Kan, kies een reinigbare latex | Aanbevolen op stootgevoelige hoogte | Onder heuphoogte krijgt een paneel altijd klappen |
| Mdf in badkamer of keuken | Nee | Aanbevolen, en de kopse kanten volledig dichtzetten | Vocht dringt via de vezel binnen en laat de plaat zwellen |
Kopse kanten en gefreesde randen dichtzetten
De kopse kant van een mdf-plaat is de plek waar de vezels open liggen, als het uiteinde van een bundel rietjes. Die kant zuigt een veelvoud van wat het vlakke oppervlak opneemt. Verf je alles in één keer even dik, dan is de rand na het drogen dof en ruw terwijl het vlak er prima uitziet.
De aanpak die werkt: geef de rand een voorsprong. Schuur de kanten eerst licht met P150 zodat de losse pluis eraf gaat, en zet er daarna een extra laag primer op voordat je het hele werkstuk grondt. Bij drie lagen op de rand tegen twee op het vlak kom je meestal uit.
Is de rand gefreesd, bijvoorbeeld bij een paneeldeur of een afgeronde plank, dan zit je met open vezel in een profiel dat je slecht kunt schuren. Vul de kant dan dun met houtvuller of fijne plamuur, schuur die na uitharding vlak met P180 en primeer daaroverheen. Smeer de vuller niet dik op als een reparatie, want een dikke laag krimpt en tekent zich later af onder de lak.
Een derde route is de rand niet verven maar afdekken. Bij zichtwerk plakken meubelmakers een strook kantenband of een massief houten lat op de kop. Hoe je zo'n rand vast krijgt zonder dat de lijmnaad straks door de lak heen tekent, staat bij het lijmen van mdf en het hechten op de kopse kant.
Zaag je zelf op maat, laat dan een millimeter over en schuur de zaagkant met een schuurblok en een latje als geleider vlak. Een strakke, dichtgeschuurde kop neemt merkbaar minder primer op dan een ruwe zaagsnede vol pluis.
Welke roller je gebruikt en hoe je aanzetten voorkomt
De vraag welke roller je bij mdf verven nodig hebt, wordt vaker verkeerd beantwoord dan welke verf. Voor lak en voor gladde afwerking neem je een vachtroller of viltroller met een korte pool van vier tot zes millimeter. Die neemt genoeg materiaal op en legt het in een egale film neer.
Een schuimroller is de valkuil. Hij ziet er glad uit en wordt in bouwmarkten standaard bij lak verkocht, maar hij slaat lucht in de verf en laat een fijne prikkelstructuur achter die op een groot vlak lelijk oplicht. Bij metallic verf is een schuimroller helemaal ongeschikt, omdat hij te weinig materiaal opneemt en de verf te snel laat pakken.
Aanzetten ontstaan meestal niet door de roller maar door te zuinig opzetten. Doop de roller in en rol hem niet lang uit in het bakje, want dan gaat je materiaal in het rooster zitten in plaats van op de plaat. Zet de verf ruim op, verdeel hem kruislings en rol dan in één richting af, van de natte baan naar de al gezette baan toe. Daarna blijf je eraf. Watergedragen verf pakt snel aan de randen, dus wie na twee minuten nog gaat bijwerken trekt de film open.
Werk bij vijftien tot twintig graden. Bij een koude werkplaats vloeit acryllak niet meer uit en krijg je precies het strepenbeeld waar je bang voor was. Hoeveel je nodig hebt en hoeveel lagen er in een blik gaan, reken je uit met onze rekenhulp voor verfverbruik per vierkante meter.
| Roller of kwast | Waarvoor | Resultaat | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Vachtroller, pool 4 tot 6 mm | Acryllak en alkydlak op vlakke platen | Egale, gladde film | Voor gebruik afplakken met tape om losse haren te verwijderen |
| Viltroller | Lak op grote vlakken | Zeer glad, weinig structuur | Neemt weinig op, dus vaker indopen |
| Schuimroller | Beperkt, hooguit kleine bijwerkjes | Fijne prikkelstructuur en luchtbelletjes | Niet gebruiken bij metallic of zijdeglans |
| Kortharige vachtroller | Muurverf en metallic muurverf op mdf | Egaal, mits in één richting nagerold | Ruim opzetten, niet uitrollen tot hij droog is |
| Muurverfroller met lange pool | Niet op mdf | Grove sinaasappelhuid | Alleen bedoeld voor gestucte en behangen wanden |
| Lakblokkwast 50 mm | Randen, hoeken en gefreesde profielen | Vult profielen goed | Eerst de profielen, direct daarna het vlak uitrollen |
| Verfspuit | Keukenfronten en deuren die spiegelglad moeten worden | Strakste resultaat, ook bij metallic | Verdunnen en afplakken kosten meer tijd dan het spuiten zelf |
Kromtrekken voorkomen bij het verven van mdf
Een mdf-plaat trekt krom als de ene zijde vocht opneemt of afgeeft en de andere niet. Een verffilm werkt als een damprem, dus een plaat die aan één kant in de lak staat en aan de andere kant kaal blijft, gaat werken. Bij een hoge, smalle kastdeur zie je dat binnen weken terug als een bolling die je met scharnieren niet meer recht krijgt.
De regel is simpel: behandel beide zijden. De achterkant hoeft niet mooi te zijn, maar hij moet wel dezelfde afsluiting krijgen als de voorkant. Bij een deur die je aan de voorkant twee keer aflakt, volstaat aan de achterkant meestal de grondlaag plus één laag lak.
De timing telt mee. Beide zijden in dezelfde werkgang doen is het veiligst, en een dag ertussen is ook nog prima. Wat je niet moet doen is één kant lakken en er dan een week overheen laten gaan, want in die week krimpt de behandelde zijde en zet de kromming zich vast. Een plaat die eenmaal getrokken is, komt zelden helemaal terug.
Praktisch draai je zo'n plaat het makkelijkst als hij ergens aan hangt. Draai twee ophangoogjes in de bovenkant en hang het paneel op werkhoogte, of zet de deuren alvast in de kast zodat je ze op de scharnieren kunt draaien. Een schroef op de plek waar straks de greep komt, geeft je een handvat om de deur na het lakken te kantelen en op zakkers te controleren zonder vingerafdrukken. Meer over de opbouw van het lakwerk zelf lees je bij de schildertechniek voor mdf-panelen.
Dunne platen hebben steun nodig
Een plaat van vier of zes millimeter buigt door onder de druk van een roller. Ligt hij alleen op twee schragen, dan veert het midden mee met elke haal en krijg je aanzetten die je pas na het drogen ziet. Leg dunne platen op een vlakke onderlaag, bijvoorbeeld een dikke plaat of een rij latten om de dertig centimeter. Voor het drogen zet je ze daarna liever rechtop, want een liggende plaat vangt urenlang stof uit de lucht.
Voorgegrond mdf en kromtrekken
Wit voorgegrond mdf is aan beide zijden voorzien van een fabrieksprimer, meestal een UV-uitgeharde laag. Dat betekent dat de plaat al aan twee kanten is afgesloten, dus alleen de zichtzijde aflakken geeft niet meteen problemen. Toch lakken wij liever ook de achterkant, of tenminste één laag, omdat de zichtzijde na twee of drie lagen duidelijk dichter zit dan de kale grondlaag aan de andere kant.
Zware, hoge panelen niet in je eentje op hoogte hanteren. Een deur van meer dan twee meter die je op een trap of steiger wilt ophangen om te lakken, is een tweemansklus. Werken op hoogte met een glad, net gelakt paneel in je handen is precies de situatie waarin het misgaat.
Gelakt, gefolieerd en voorgegrond mdf verven
Bij een bestaand meubel is de eerste vraag niet welke verf je pakt, maar wat er op de plaat zit. Gelakt mdf verven vraagt een andere voorbereiding dan een plaat met folie of met een kunststof toplaag, en die drie zien er van een meter afstand hetzelfde uit.
Bekijk de doorsnede van het plankje aan een kant of aan een boorgat. Zie je een aparte, harde laag met een lijmlijn eronder, dan zit er HPL of een kunststof laminaat op. Zie je alleen bruine vezel met daarop een dun kleurlaagje dat in het materiaal lijkt te lopen, dan is het gespoten of gelakt. Folie zit ertussenin: die laat zich met een mespunt aan een hoek of aan een beschadiging optillen als een velletje.
Voor gelakte platen geldt: ontvetten, schuren met P220 tot P240, eventuele beschadigingen plamuren en opnieuw schuren, nog een keer ontvetten en dan een universele hechtgrond. De laatste ontvetstap slaan de meeste mensen over, terwijl juist het schuurstof met vet erin de reden is dat de nieuwe laag later loslaat. Voor folie en kunststof neem je een hechtprimer voor kunststof, in dunne lagen, want dik opgezette primer op een gladde toplaag krult op. Bij het overschilderen van laminaat en bij een aanrechtblad met een kunststof toplaag loop je tegen dezelfde vraag aan.
Gegrond mdf verven is meestal de makkelijkste variant, met één addertje. Met alkydlak kun je direct aflakken. Voor watergedragen lak schrijft de ene fabrikant een acrylprimer voor en de andere niet, omdat het van de fabrieksgrond afhangt. Vraag het na bij je leverancier en test anders een hoekje: zet een laag op, laat hem twee dagen drogen en probeer of je hem met een nagel kunt lichten.
Aflakken met acryllak of alkydlak op mdf
Alkydlak vloeit beter uit, blijft langer nat en vergeeft daarmee meer bij het rollen. De prijs die je betaalt is de geur, de terpentine bij het reinigen en het vergelen van witte tinten in ruimtes met weinig daglicht. Een witte kastdeur in een gang of in een dichte kast wordt met alkydlak binnen een paar jaar zichtbaar geler.
Acryllak vergeelt vrijwel niet, is stofdroog in een uur en stinkt nauwelijks. De verwerking is anders en daar zit de hele kunst in. Watergedragen lak moet dikker worden opgezet dan alkydlak, en zodra hij ligt blijf je eraf. Wie gaat narollen op een baan die al begint aan te trekken, scheurt de film open en ziet dat na het drogen terug als aanzetten.
Voor binnenwerk in huis werken wij standaard met acryllak, ook op mdf. Voor een groot vlak dat echt spiegelglad moet worden en waar je met de roller niet uitkomt, is spuiten de betere route. Welke witte tint je kiest maakt daarbij meer uit dan mensen denken. Het verschil tussen RAL 9010 en RAL 9001 is dat van een koel wit tegenover een warme, iets gebroken tint naast je kozijnen.
Reken op twee lagen aflak op de zichtzijde, met tussentijds licht schuren met P320 en goed ontstoffen. Hoe lang je tussen de lagen moet wachten hangt af van de verfsoort, de temperatuur en de luchtvochtigheid; de richttijden per product staan in onze tabel met droog- en overschildertijden. Neem bij acryllak liever wat meer tijd dan de verpakking noemt, want de laag is stofdroog lang voordat hij doorgehard is.
| Eigenschap | Acryllak op mdf | Alkydlak op mdf |
|---|---|---|
| Uitvloeien met de roller | Matig, vraagt dik opzetten en niet narollen | Goed, blijft langer open |
| Stofdroog | Ongeveer een uur | Vier tot zes uur |
| Overschilderbaar | Na vier tot zes uur | Na zestien tot vierentwintig uur |
| Volledig doorgehard | Een tot twee weken | Ongeveer een week |
| Vergelen in donkere ruimte | Nauwelijks | Duidelijk zichtbaar na een paar jaar |
| Hardheid en krasvastheid | Goed na doorharden, kwetsbaar in de eerste week | Hard, ook direct na doorharden |
| Direct op fabrieksgrond | Soms een acrylprimer nodig, vraag het na | Meestal direct aflakbaar |
| Reinigen van gereedschap | Water en zeep | Terpentine of kwastreiniger |
Zo verf je een kale mdf-plaat of kastdeur
Deze volgorde geldt voor onbehandeld mdf dat je met lak afwerkt; met muurverf loopt hij tot en met stap vier hetzelfde.
-
Test hoe sterk de plaat opzwelt
Haal een natte spons over een afvalstukje of over een onzichtbare hoek en kijk kort daarna hoe de vezel omhoog komt. Zwelt hij duidelijk op, dan kies je een alkydprimer of een extra dikke laag vulprimer. Blijft het vlak, dan volstaat een watergedragen vulprimer.
-
Schuur de kanten en maak alles stofvrij
Schuur de kopse kanten en gefreesde profielen met P150 zodat de pluis eraf gaat. Het vlakke oppervlak hoef je niet te schuren, dat is al glad. Zuig af en neem na met een tackdoek, want stof onder de eerste primerlaag krijg je er nooit meer uit.
-
Zet de kopse kanten alvast een keer in de primer
Geef de randen een voorsprong met een extra laag, want ze zuigen een veelvoud van het vlak. Laat die laag drogen en schuur hem met P180. Sla je dit over, dan blijft de rand na het lakken dof terwijl de rest glanst.
-
Grond beide zijden in dezelfde werkgang
Primer de voorkant, draai de plaat en doe direct de achterkant. Werk je met ophangoogjes of met de deuren in de kast, dan draai je zonder de natte laag aan te raken. Één zijde behandelen en de andere kaal laten is de directe oorzaak van kromtrekken.
-
Maak de eerste laag vlak en zet de tweede erop
Schuur de eerste laag met een schuurblok en P180 tot het oppervlak weer glad aanvoelt. Ontstof grondig en rol de tweede laag primer op. Deze laag ligt op een dichte ondergrond en blijft daardoor veel egaler liggen dan de eerste.
-
Werk de laatste primerlaag na met P240 en ontvet
Een lichte schuurgang met P240 haalt de laatste korrels weg en geeft de aflak grip. Gebruikte je een alkydprimer onder watergedragen lak, dan is dit mat schuren geen keuze maar de voorwaarde voor hechting. Neem daarna af met een licht vochtige doek of een ontvetter.
-
Lak de eerste laag ruim op en blijf eraf
Doop de vachtroller in, rol hem kort af en zet de lak royaal op. Verdeel kruislings en rol daarna in één richting af, van de natte baan naar de vorige. Bijwerken van een plek die al begint te pakken geeft aanzetten die na het drogen zichtbaar blijven.
-
Lak de tweede laag na een lichte schuurgang
Schuur na de wachttijd licht met P320, ontstof met een tackdoek en rol de tweede laag op dezelfde manier. Zet de plaat rechtop te drogen in plaats van liggend, want een liggend vlak vangt urenlang stof. Belast het werkstuk pas na een paar dagen echt.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controleren voordat je de aflak opzet
Uit de praktijk
Metallic muurverf op een kale mdf schuifwand
Een schuifwand van onbehandeld mdf moest in een metallic tint muurverf, en de vraag was of muurverf op mdf überhaupt mag. Het antwoord is ja, maar niet zonder voorwerk. Direct rollen zou de vezels laten opzwellen, en juist bij een metallic wordt elke opstaande vezel in het licht zichtbaar als een streep.
De aanpak die hier werkte: een goed vullende watergedragen primer in twee lagen, met tussentijds glad schuren, zodat de vezel ook na het schuren afgesloten bleef. Daarna de metallic muurverf met een kortharige vachtroller en niet met een schuimroller, ruim opgezet zodat er verwerkingstijd overbleef, en in één richting nagerold vanwege de ligging van de aluminiumdeeltjes. De binnenkant van de wand diende als proefstuk. Het resultaat werd egaal, al bleef het beeld anders dan bij spuitwerk: gerolde metallic haalt de diepte van een gespoten laag niet.
Aanzetten op een dunne plaat die op schragen lag
Een plaat van ongeveer een meter bij anderhalf en maar vier millimeter dik werd op twee schragen gelakt met watergedragen lak. Na twee lagen stonden er over de hele plaat aanzetten, terwijl er ruim verf op was gezet, de grondverf netjes was opgeschuurd en de ruimte op negentien graden stond. Een nieuwe roller loste het niet op.
De oorzaak zat niet in de verf maar in de ondersteuning. De plaat veerde door onder de druk van de roller en golfde mee met elke haal, en die golving tekende zich af in de nog natte film. Bij het laatste stuk werd de plaat opgetild en vrij gerold, en dat stuk droogde wel egaal op. De plaat is daarna licht geschuurd en plat op een volledig ondersteunde ondergrond opnieuw gelakt, met een viltroller in plaats van schuim. Toen lag hij glad.
Voorgegrond mdf en de vraag of er nog een primer overheen moet
Bij voorgegronde witte mdf-platen voor kastdeuren ontstond twijfel of er met acryllak direct op de fabrieksgrond gelakt kon worden. Het ene advies luidde dat watergedragen lak altijd een acrylprimer nodig heeft, het andere wees op de productinformatie waarin stond dat de platen aan beide zijden met een witte UV-primer zijn behandeld en direct aflakbaar zijn met lak op water- of terpentinebasis.
Beide klopten deels, want het hangt van de producent af. De leverancier wist het aanvankelijk zelf niet en adviseerde het gewoon te proberen. Na navraag bij de fabriek bleek dat deze platen acryl gegrond waren en dus zonder extra primer met watergedragen verf konden worden afgewerkt. De les die wij eruit trekken: fabrieksgrond is geen standaard. Vraag het na of test een hoekje voordat je een hele set deuren aflakt.
Kastdeuren van 237 centimeter die niet mochten kromtrekken
Hoge, smalle mdf-kastdeuren van ongeveer 237 bij 50 centimeter moesten in de alkydlak. De vraag was of beide zijden per se in dezelfde beurt geschilderd moesten worden, of dat de tweede kant een dag later kon.
Wat wij hier aanhouden: één werkgang is het veiligst, twee opeenvolgende dagen kan ook, maar een week ertussen niet. Zodra de ene zijde gekrompen is, komt de kromming er nauwelijks meer uit. Voor de tweede laklaag geldt die eis niet meer, want de plaat is dan al aan twee zijden afgesloten. Praktisch werd er gewerkt met ophangoogjes in de bovenkant, zodat de deuren hangend gedraaid konden worden. Wat daarbij tegenviel was het beslag: ook netjes afgeplakt hoopt verf zich bij scharnieren en grepen op. Beslag eraf halen in plaats van afplakken kost tien minuten en scheelt een rand die je later moet bijwerken.
Veelgemaakte fouten
Direct latex of muurverf op kaal mdf rollen
Het water in de verf laat de losse vezels aan het oppervlak opzwellen, waarna de plaat aanvoelt als fijn schuurpapier. Schuren en nog een laag erop maakt het beeld niet beter, want de volgende laag brengt weer water mee. Eerst een vullende primer, dan pas kleur.
Een schuimroller gebruiken voor de lak
Schuim slaat lucht in de verf en laat een fijne prikkelstructuur achter die op een groot vlak in strijklicht duidelijk zichtbaar is. Bij metallic komt daar nog bij dat de roller te weinig materiaal opneemt, waardoor je nauwelijks verwerkingstijd hebt. Neem een vachtroller of viltroller met korte pool.
Maar één zijde van de plaat behandelen
Een verffilm remt de vochtuitwisseling, dus een plaat die aan één kant dicht zit en aan de andere kant open blijft, gaat werken. Bij een hoge kastdeur zie je binnen weken een bolling. Eenmaal krom komt zo'n plaat zelden nog terug.
De kopse kanten net zo dik verven als het vlak
De open vezel op de kop zuigt een veelvoud op van het gladde oppervlak. Met dezelfde hoeveelheid primer blijft de rand dof en ruw terwijl het vlak al glanst. Geef de kanten een extra laag voordat je de rest grondt, of vul ze dun met houtvuller.
Watergedragen lak op een alkydgrond zonder mat schuren
Een alkydprimer droogt op tot een gesloten, gladde film waar acryllak geen grip op krijgt. Zonder een schuurgang met P240 hecht de aflak slecht en licht hij later met een nagel of een stootje op. Bij een watergedragen grondverf speelt dit niet.
Narollen op een baan die al begint te pakken
Acryllak trekt snel aan de randen, veel sneller dan alkydlak. Wie na een paar minuten nog even bijwerkt, scheurt de film open en ziet dat na het drogen als een aanzet terug. Opzetten, kruislings verdelen, in één richting afrollen en daarna eraf blijven.
Een dunne plaat op twee schragen lakken
Een plaat van vier tot zes millimeter veert door onder de druk van de roller en golft mee met elke haal. Die beweging tekent zich af in de natte film. Leg dunne platen op een vlakke onderlaag of op latten om de dertig centimeter.
Beslag afplakken in plaats van demonteren
Rond scharnieren, grepen en sluitplaatjes hoopt verf zich op, ook als je netjes hebt afgeplakt. Je krijgt een dikke rand die je later moet wegsnijden of bijschuren. Twee schroeven losdraaien is sneller dan de reparatie achteraf.
Veelgestelde vragen
Kan muurverf op mdf?
Ja, mits je het mdf eerst grondt. Muurverf brengt water mee en dat laat de losse vezels opzwellen, dus een vullende primer in twee lagen is de voorwaarde. Houd er rekening mee dat muurverf geen taaie lakfilm vormt: hij is niet krasvast en slecht afneembaar. Op een schuifwand, een paneel of een kastachterwand werkt het prima, op deuren en plinten neem je lak.
Mdf verven met muurverf, hoeveel lagen heb ik nodig?
Twee lagen vullende primer en daarna twee lagen muurverf is de gebruikelijke opbouw. De primerlagen doen het meeste werk, want die sluiten de vezel af en zorgen dat de muurverf niet ongelijk intrekt. Schuur tussen de primerlagen door met P180 en na de tweede laag licht met P240. Op de kopse kanten reken je een extra laag primer, omdat die kanten veel meer opnemen.
Kan ik latex op mdf gebruiken?
Latex op mdf gedraagt zich hetzelfde als andere muurverf: het kan, maar alleen op een gegronde plaat. Mdf schilderen met latex zonder primer geeft een ruw oppervlak en een ongelijke dekking, omdat de plaat plaatselijk verschillend zuigt. Kies een reinigbare latex als het paneel wel eens een veeg krijgt, en houd latex weg van vlakken waar spullen overheen schuiven, zoals legborden en plankjes.
Mdf verven: welke roller werkt het beste?
Een vachtroller of viltroller met een korte pool van vier tot zes millimeter. Die neemt genoeg materiaal op om ruim op te zetten en legt de verf in een egale film neer. Een schuimroller slaat lucht in en laat een prikkelstructuur achter, en een muurverfroller met lange pool geeft een grove sinaasappelhuid. Voor randen en gefreesde profielen gebruik je een lakblokkwast van vijftig millimeter en rol je direct daarna het vlak uit.
Hoe voorkom ik dat mdf kromtrekt bij het verven?
Behandel beide zijden van de plaat, liefst in dezelfde werkgang en anders binnen een dag. Een verffilm remt de vochtuitwisseling, dus als één kant dicht zit en de andere open blijft, gaat de plaat werken. Laat er geen week tussen zitten, want dan zet de kromming zich vast en komt hij er nauwelijks meer uit. Voor de tweede laklaag geldt deze eis niet meer.
Moet ik gegrond mdf verven met een extra primer?
Dat hangt af van de fabrieksgrond. Met alkydlak kun je in de regel direct aflakken. Voor watergedragen lak eist de ene fabrikant een acrylprimer en de andere niet, omdat sommige platen acryl gegrond zijn en andere niet. Vraag het na bij je leverancier, en test anders een hoekje: lak een stukje, laat het twee dagen drogen en probeer of je de laag met een nagel kunt lichten.
Hoe pak ik gelakt mdf verven aan?
Ontvet de plaat eerst, schuur hem daarna met P220 tot P240 zodat de bestaande laklaag mat wordt, vul beschadigingen met fijne plamuur en schuur die vlak. Ontvet daarna nogmaals, want schuurstof met vet erin is de meest voorkomende reden dat de nieuwe laag loslaat. Zet er dan een universele hechtgrond op en lak af. Zit er folie of een kunststof toplaag op in plaats van lak, dan gebruik je een hechtprimer voor kunststof.
Hoe zie ik of er lak, folie of HPL op mijn mdf zit?
Bekijk de doorsnede aan een kant of aan een boorgat. Een aparte harde laag met een lijmlijn eronder wijst op HPL of laminaat. Zie je alleen bruine vezel met een dun kleurlaagje dat in het materiaal lijkt te lopen, dan is het gespoten of gelakt. Folie zit ertussenin en laat zich bij een beschadiging met een mespunt als een velletje optillen. Twijfel je, behandel het dan als kunststof en gebruik een hechtprimer.
Waarom krijg ik aanzetten in de lak op mdf?
Er zijn drie gebruikelijke oorzaken. Te zuinig opzetten, waardoor de verf al pakt voordat de banen in elkaar vloeien. Narollen op een baan die niet meer open ligt, wat bij watergedragen lak binnen minuten gebeurt. En een plaat die doorveert op schragen, zodat het oppervlak meegolft met de roller. Werk verder bij vijftien tot twintig graden, want in een koude ruimte vloeit acryllak niet meer uit.
Is acryllak of alkydlak beter op mdf?
Voor binnenwerk kiezen wij acryllak: die vergeelt vrijwel niet, is snel stofdroog en stinkt nauwelijks. Alkydlak vloeit beter uit en is meteen na doorharden harder, maar witte tinten worden in donkere ruimtes zichtbaar geler. Wil je een echt spiegelglad vlak, dan is spuiten in plaats van rollen de grotere winst. Bij een trapleuning en ander veelgebruikt houtwerk maak je dezelfde afweging tussen hardheid en vergelen.
Moet ik kaal mdf schuren voordat ik ga verven?
Het vlakke oppervlak van mdf is al glad en hoeft niet geschuurd te worden voordat de eerste primerlaag erop gaat. De kopse kanten en gefreesde profielen wel: schuur die met P150 zodat de losse pluis eraf gaat. Het echte schuurwerk komt na de eerste primerlaag, want dan haal je met P180 de opgezwollen vezelkoppen weg terwijl de rest van de laag blijft zitten.
Hoe lang moet mdf drogen tussen de lagen?
Bij acryllak kun je in de regel na vier tot zes uur overschilderen, bij alkydlak reken je op zestien tot vierentwintig uur. Die tijden lopen op in een koude of vochtige ruimte, dus neem liever wat meer tijd dan de verpakking noemt. Volledig doorharden duurt bij acryllak één tot twee weken; belast een kastdeur of legbord in die periode voorzichtig. Meer over verfsoorten en hun verwerking staat op onze pagina's over schilderen en behangen.
Kan mdf in een badkamer of keuken geverfd worden?
Alleen als je alle kanten volledig afsluit, inclusief de onderkant, de boorgaten en de zaagsnedes. Vocht dringt bij mdf via de open vezel binnen en dan zwelt de plaat op tot een blijvende bobbel. Voor natte plekken kies je liever vochtwerend mdf of een ander plaatmateriaal. Gebruik daar in geen geval muurverf, maar een lakfilm die water afstoot en die je kunt afnemen.
Wanneer je beter een vakman belt
Mdf verven is werk dat je met geduld en de juiste primer prima zelf doet. Er zijn drie situaties waarin je beter iemand inschakelt.
De eerste is een grote set fronten of deuren die spiegelglad moet worden, bijvoorbeeld een keuken. Dat resultaat haal je met een roller niet, hoe zorgvuldig je ook werkt. Een spuiter met een cabine of een goede afzuiging levert een strak beeld in minder tijd dan jij aan schuren kwijt bent. Wil je het toch zelf proberen, lees dan eerst hoe het spuiten van verf en het verdunnen daarvan in zijn werk gaat.
De tweede is een plaat die al krom staat. Een getrokken paneel recht krijgen door de andere kant bij te lakken lukt zelden, en een timmerman zal in de meeste gevallen adviseren om het paneel te vervangen in plaats van te repareren.
De derde is werken op hoogte met grote panelen. Een deur van meer dan twee meter ophangen of draaien terwijl de lak nog nat is, doe je niet alleen op een trap. Zet het werkstuk op werkhoogte neer of vraag er iemand bij.