Vorstbeveiliging voor de schuur: wat je nodig hebt en wat het kost
Een vorstbeveiliger houdt een schuur pas op vijf graden als het vermogen past bij de schil. In een ongeïsoleerde steensmuur met een plat dak erop verlies je bij strenge vorst al snel 1400 watt, terwijl de kachels die als vorstbeveiliging verkocht worden 300 tot 500 watt leveren. Isoleer daarom eerst het dak en dicht de grootste kieren, en kies daarna pas een kachel met een losse thermostaat. Gaat het je alleen om een paar potten verf, kit en lijm, dan is een geïsoleerde kist met een verwarmingsmatje goedkoper dan de hele schuur stoken.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Thermometer met min- en maxgeheugen
- Hygrometer, liefst een die ook de laagste temperatuur onthoudt
- Energiemeter die je tussen stekker en stopcontact zet
- Rolmaat en waterpas
- Boormachine met steenboor en pluggen
- Stanleymes of een lang isolatiemes
- Kitpistool
Materiaal
- Vorstbeveiliger of convector met een vorststand
- Losse ruimtethermostaat met voelerkabel
- PIR- of PUR-platen van 50 tot 60 mm voor het dak
- Tochtband voor de deur en de deurdrempel
- Purschuim of elastische kit voor de kieren
- Verwarmingslint voor een leiding of buitenkraan
- Verlengsnoer met randaarde en 2,5 mm² aders, of een vaste wandcontactdoos
Wat vorstvrij houden precies inhoudt
Vorstvrij houden betekent in de praktijk dat je de schuur op ongeveer vijf graden houdt. Niet op kamertemperatuur, want dat kost een veelvoud en het is voor opslag niet nodig. Vijf graden geeft genoeg marge: zakt de buitentemperatuur 's nachts snel weg, dan koelt de ruimte niet meteen door tot onder nul. Wil je weten wat er verder bij het bouwen en onderhouden komt kijken, dan vind je dat op onze pagina over tuinhuizen en schuren.
De vraag daarvoor is welke spullen die vijf graden eigenlijk nodig hebben. Alles op waterbasis vriest kapot en herstelt zich niet: muurverf, acrylaatkit, houtlijm, dispersielijm, voegmiddel in een emmer. De verf schift en vlokt, kit wordt korrelig en lijm scheidt in een waterige laag met klonten. Bij accu's van tuingereedschap is het minder dramatisch, maar een lithiumaccu die bij min vijf graden geladen wordt, verliest wel blijvend capaciteit.
Wat je zonder zorgen laat staan is schroeven, hout, handgereedschap, tuinmeubelen en machines met een lege watertank. Voor die spullen is vorst geen probleem en is een kachel weggegooid geld. Maak dus eerst het lijstje van wat echt boven nul moet blijven. Vaak past dat in twee kratten en verandert daarmee de hele vraag.
Hang eerst een week een thermometer met mingeheugen in de schuur voordat je iets koopt. Veel schuren tegen de woning aan zakken zelfs bij lichte vorst niet onder nul, en dan hoef je alleen iets te regelen voor de paar echt koude nachten per winter.
Eerst rekenen: hoeveel vermogen vraagt jouw schuur
Op de doos van een vorstbeveiliger staat vaak een volume: geschikt voor ruimtes tot twintig kubieke meter. Die getallen gaan uit van een geïsoleerde ruimte en zeggen niets over een schuur van steens metselwerk met een onbeschermd plat dak erop. Reken daarom zelf, want dat kost tien minuten en voorkomt een kachel die het nooit gaat redden.
De rekenwijze is simpel. Je telt per onderdeel van de schil op hoeveel warmte er per graad temperatuurverschil weglekt, tel de ventilatie daarbij op, en vermenigvuldig het totaal met het temperatuurverschil dat je wilt overbruggen. Voor vijf graden binnen en tien graden vorst buiten is dat verschil vijftien graden.
Hieronder staat de uitkomst voor een vrijstaande schuur van 3,0 bij 2,0 bij 2,4 meter, dus ongeveer vijftien kubieke meter. Steens muren, een plat dak zonder isolatie, een betonvloer en een houten deur met enkel glas. Zo'n schuur komt in Nederland veel voor.
| Onderdeel van de schil | Oppervlak in dit voorbeeld | Verlies per graad verschil | Waarom dat zo is |
|---|---|---|---|
| Steens metselwerk zonder isolatie | 22 m² | ongeveer 50 W | Massief metselwerk isoleert nauwelijks, het slaat alleen warmte op |
| Plat dak zonder isolatie | 6 m² | ongeveer 18 W | Warmte gaat omhoog weg en het dakvlak koelt 's nachts extra uit |
| Houten deur met enkel glas | 2 m² | ongeveer 7 W | Enkel glas verliest per vierkante meter het meest van alles |
| Betonvloer op zand | 6 m² | ongeveer 6 W | De grond onder de vloer is in de winter warmer dan de buitenlucht |
| Ventilatie via de kier onder het dak | 15 m³ inhoud | ongeveer 13 W | Gerekend met twee luchtwisselingen per uur, wat bij een open kier weinig is |
| Alles bij elkaar | hele schil | ongeveer 95 W | Bij vijftien graden verschil komt dat neer op ruim 1400 watt |
Een vorstbeveiliger van 300 watt houdt deze schuur niet op vijf graden. Met 300 watt haal je bij tien graden vorst hooguit drie graden verschil met buiten. De kachel draait dan dag en nacht, de thermostaat schakelt nooit uit en het vriest binnen alsnog.
Isoleren is goedkoper dan stoken
Zodra je die rekensom ziet, valt de volgorde op zijn plek: eerst de schil, dan pas de kachel. Elke euro aan isolatie verlaagt het vermogen dat je permanent moet leveren, en dat werkt de hele winter door. Een kachel die groter is, verwarmt alleen sneller de buitenlucht.
Het meeste rendement zit in het dak en in de kieren, niet in de muren. Een plat dak van vijftien kubieke meter isoleer je met een paar platen PIR van vijftig tot zestig millimeter aan de binnenkant, en de kier tussen muur en dakrand zet je grotendeels dicht met purschuim. Laat wel bewust twee openingen staan voor ventilatie, laag aan de ene kant en hoog aan de andere kant, anders krijg je vocht terug.
Ga je toch aan de muren beginnen, houd er dan rekening mee dat je binnenmaat verdwijnt. In een schuur van twee meter breed kost een isolatiepakket aan twee wanden je twintig centimeter werkruimte. Bouw je nieuw of vervang je de hele schuur, dan is een schuur uit sandwichpanelen in één keer geïsoleerd en kierdicht, zonder dat je binnen ruimte inlevert. Bij een houten opzet vraagt de opbouw meer aandacht: hoe je dat aanpakt staat bij het zelf bouwen van een tuinhuis.
De tabel hieronder laat zien wat isolatie doet met dezelfde schuur. De kolom met stroom per etmaal is de bovengrens: dat is wat je verbruikt als de kachel bij tien graden vorst een etmaal lang onafgebroken zou draaien.
| Situatie van de schuur | Verlies per graad | Vermogen bij 5 binnen en 10 graden vorst | Stroom per etmaal bij continu draaien |
|---|---|---|---|
| Steens, plat dak zonder isolatie, open kier onder de dakrand | ongeveer 95 W | ongeveer 1400 W | ongeveer 34 kWh |
| Dak geïsoleerd, kieren gedicht, deur getocht | ongeveer 55 W | ongeveer 830 W | ongeveer 20 kWh |
| Dak en wanden met 60 mm PIR, deur geïsoleerd | ongeveer 25 W | ongeveer 375 W | ongeveer 9 kWh |
| Geïsoleerde kist van 0,3 m³ met een verwarmingsmatje erin | ongeveer 1 W | ongeveer 15 W | ongeveer 0,4 kWh |
Wil je weten wat het echt kost in plaats van wat je berekent, hang de kachel dan een week aan een energiemeter met een kWh-teller. Vermenigvuldig de meterstand met je eigen kWh-prijs. Bij dertig cent per kilowattuur is een ongeïsoleerde schuur van vijftien kubieke meter in een vorstperiode zo tien euro per etmaal.
Welke vorstbeveiliger past bij welke schuur
Er worden heel verschillende apparaten als vorstbeveiliging verkocht, en ze doen niet allemaal hetzelfde. Een klein keramisch kacheltje met een vaste vorstthermostaat is bedoeld voor een geïsoleerd hokje of een technische ruimte. Een ventilatorkachel met een gloeispiraal levert veel meer vermogen en verplaatst de lucht, wat in een schuur met koude hoeken juist meehelpt.
Wat je in een schuur van vijftien kubieke meter meestal ziet werken, is een convector of ventilatorkachel van 1000 tot 2000 watt op de laagste stand, aangestuurd door een losse ruimtethermostaat. Zo heb je reserve voor de scherpste nachten en kun je de schuur op een vrije zaterdag ook even naar vijftien graden brengen als je binnen wilt schilderen of lijmen. Zonder die reserve staat de kachel op de koudste dagen van het jaar precies niet te leveren wat je nodig hebt.
Kies je voor een ventilatorkachel, kijk dan naar het vermogen én naar de ventilator zelf. Dat is het onderdeel dat als eerste stukgaat, en juist in een stoffige schuur. Blaas het rooster elk najaar schoon en zet het apparaat niet met de aanzuigkant tegen een muur of tegen een stapel dozen.
| Type vorstbeveiliger | Gangbaar vermogen | Waar het goed werkt | Waar je tegenaan loopt |
|---|---|---|---|
| Keramische vorstbeveiliger met ingebouwde vorststand | 300 tot 500 W | Geïsoleerd hokje, meterkast, pomphuis | Vaste instelling rond vijf graden, veel te licht voor een ongeïsoleerde schuur |
| Ventilatorkachel met gloeispiraal | 1000 tot 2000 W | Snel warm, ook in een matig geïsoleerde ruimte | Draait bij vorst vrijwel continu, ventilator slijt, stof op de spiraal ruikt aangebrand |
| Convector met vorststand | 500 tot 2000 W | Stil, gelijkmatig, geen bewegende delen | De vorststand is vaak vast op vijf tot zeven graden en niet te verzetten |
| Elektrische olieradiator | 800 tot 2000 W | Rustige warmte, blijft na uitschakelen nog even warm | Traag, groot, en zonder luchtbeweging blijven de hoeken koud |
| Infraroodpaneel met losse thermostaat | 350 tot 800 W | Een werkplek of werkbank warm krijgen | Verwarmt vlakken en niet de lucht, vijftien tot twintig minuten voordat je iets merkt |
| Verwarmingslint of vorstkabel | 10 tot 20 W per meter | Waterleiding, buitenkraan, pomp, regenton | Beschermt alleen wat je omwikkelt, de rest van de ruimte blijft koud |
| Geïsoleerde kist met verwarmingsmatje | 20 tot 60 W | Verf, kit, lijm, accu's, een paar kratten spullen | Beperkte inhoud, en je moet de kist zelf in elkaar zetten |
| Gas- of petroleumkachel | 2000 tot 4000 W | Nergens in dit rijtje | Onbewaakt open vuur en per liter brandstof ruim een liter waterdamp erbij |
Zet geen gas- of petroleumkachel in een schuur die je vorstvrij wilt houden. Bij verbranding komt er per liter brandstof meer dan een liter water in de lucht, precies het vocht waar je vanaf wilde. Daar komt onbewaakt open vuur bij en koolmonoxide in een ruimte waar je alleen af en toe komt.
De thermostaat: waar hang je hem en hoe stel je hem in
Een kachel zonder eigen vorststand stuur je aan met een losse ruimtethermostaat die de voeding schakelt. Let bij de keuze op het schakelvermogen: veel goedkope stekkerthermostaten schakelen tot ongeveer 2000 watt, en een ventilatorkachel op de hoogste stand zit daar tegenaan. Staat er een lager getal op, dan is het contact niet gemaakt voor die belasting.
De plaats van de voeler bepaalt of het geheel werkt. Hang je hem in de warme luchtstroom van de kachel, dan meet hij de uitblaaslucht en schakelt het geheel binnen een paar minuten uit terwijl de rest van de schuur nog koud is. Hang je hem in de verste koude hoek, dan komt hij nooit aan zijn instelwaarde en draait de kachel eindeloos door. Een goede plek is een binnenwand op ongeveer anderhalve meter hoogte, buiten de blaasrichting en niet vlak naast de deur.
Zet de thermostaat op vijf graden, niet lager. Bij drie graden heb je op papier meer marge tegen kou, maar in de praktijk zakt de temperatuur bij de vloer en in de hoeken altijd een paar graden onder wat de thermostaat op ooghoogte meet. Bij een instelling van vijf graden vriest het in die hoeken nog net niet.
Let ten slotte op het schakelverschil. Een thermostaat die pas bij twee graden verschil terugschakelt, laat de temperatuur tussen drie en zeven graden zwalken. Dat is voor opslag geen probleem, maar het geeft wel meer condens op koud metaal dan een thermostaat die binnen een halve graad regelt.
Vocht in de schuur is een ander probleem dan vorst
Veel schuren zijn 's winters vooral klam, en dat wordt makkelijk verward met een vorstprobleem. Je merkt het aan gereedschap dat vochtig aanvoelt en aan roestplekjes op blank staal. Een vochtvreter met korrels die binnen een dag halfvol staat, is het duidelijkste teken. De oorzaak is bijna altijd condens: het metselwerk en de metalen spullen zijn kouder dan de lucht, en op dat koude oppervlak slaat het vocht uit de lucht neer.
Juist bij dat klamme weer van rond de nul graden werkt harder ventileren tegen je. Je haalt lucht binnen die al bijna verzadigd is, en die lucht koelt af tegen je muren. Ventilatie helpt wel als de buitenlucht droog en koud is, en het is nodig om vocht af te voeren dat door natte spullen wordt binnengebracht. De praktische middenweg is twee vaste ventilatieopeningen, een laag en een hoog aan de andere zijde, in plaats van één grote open kier.
Een paar graden verwarmen doet meer tegen condens dan mensen verwachten. Zit de schuur drie graden boven de buitentemperatuur, dan daalt de relatieve luchtvochtigheid binnen flink en komt het metaal niet meer onder het dauwpunt uit. Dat is een reden om te stoken die losstaat van vorstschade. Kijk voor de rest van je buitenspullen ook bij onze pagina's over klussen in de tuin, want veel schade ontstaat niet in de schuur maar aan wat er buiten blijft staan.
Over elektrische ontvochtigers bestaat een hardnekkig misverstand. Een gewone condensdroger met compressor haalt onder ongeveer tien graden nauwelijks nog vocht uit de lucht en zet zijn verdamper dicht met ijs. De vorstbeveiliging in de specificaties is een ontdooistand voor het apparaat zelf, geen kachel voor de ruimte. Wil je bij lage temperatuur echt drogen, dan heb je een adsorptiedroger nodig, die vanaf ongeveer één graad werkt en meteen een beetje warmte afgeeft.
Zet spullen die niet vochtig mogen worden nooit direct op de betonvloer en niet tegen de buitenmuur. Een simpel stellingkast van twintig centimeter van de wand af scheelt meer roest dan welke ontvochtiger ook, omdat de lucht er dan langs kan.
Veilig aansluiten en brandveilig ophangen
Een kachel die dagenlang op vol vermogen draait in een ruimte waar je niet dagelijks komt, vraagt om een nette aansluiting. Een ventilatorkachel van 2000 watt trekt bijna negen ampère. Op een gewone groep van zestien ampère kan dat, maar niet samen met een compressor, een werkbankmachine of de vriezer die er ook op zit.
Het meest gemaakte foutje is een kabelhaspel die niet is afgerold. Een opgerolde haspel met aders van 1,5 mm² wordt bij 2000 watt heet in de kern, en dat is een echte brandoorzaak en geen theorie. Rol de haspel volledig af, of leg een vast snoer met 2,5 mm² aders naar een wandcontactdoos in de schuur. De voeding naar een vrijstaande schuur hoort achter een aardlekschakelaar van 30 mA te zitten.
Voor de opstelling geldt: vrije ruimte rondom, minstens een halve meter aan de blaaszijde en niets ervoor. Geen kleden, geen jute zakken, geen kartonnen dozen binnen de warme straal en geen jerrycans of gasflessen in de buurt. Zet het apparaat vast op een steen of tegel, of hang het aan de wand, zodat een tuinslang die van een haak valt hem niet kan omgooien. Kies een model met een kantelbeveiliging en een oververhittingsbeveiliging, dat zijn twee schakelaars die je hopelijk nooit nodig hebt.
Wat je verder scheelt in risico en in stroom: een tijdschakelaar die de kachel alleen in de nachtelijke uren vrijgeeft, of een slimme stekker met een temperatuurvoeler zodat je van binnen kunt zien wat het in de schuur doet. Merk je dat de kachel dag en nacht aan blijft, dan weet je meteen dat het vermogen of de isolatie tekortschiet.
Een nieuwe groep naar de schuur trekken is geen klus voor een winteravond. Werk aan de verdeler achter de hoofdzekering hoort bij een installateur. Het aansluiten van een kachel op een bestaande, geaarde wandcontactdoos in de schuur kun je wel zelf doen.
Vorstvrij opslaan zonder de hele schuur te stoken
Voor de meeste mensen gaat het om een handvol spullen: een paar blikken muurverf, wat kokers acrylaatkit, een fles houtlijm en de accu's van de heggenschaar. Voor die hoeveelheid is een schuur van vijftien kubieke meter stoken niet in verhouding, zeker niet als je daarvoor eerst moet isoleren.
Een geïsoleerde kist doet hetzelfde werk voor een fractie van de stroom. Timmer een kist van multiplex, plak er van binnen platen PIR van dertig millimeter in en leg er een verwarmingsmatje of een verwarmingskabel van twintig tot veertig watt in met een kleine thermostaat. Een oude vriezer die niet meer koelt is er ook geschikt voor: de kast is al geïsoleerd en de deur sluit met een rubber. Zet er wel een thermometer bij, en laat het deksel niet luchtdicht zitten als er kitkokers in liggen.
Nog eenvoudiger is de spullen die echt niet mogen bevriezen in november naar binnen halen. Twee kratten in de gangkast of onder de trap kosten nul euro per winter. Dat is geen zwaktebod: het is meestal het antwoord dat rekenkundig wint van elke kachel.
Wat wel in de schuur kan blijven staan is alles zonder water erin. Denk aan gereedschap, terrasmeubels, banden, tuinhout en houtwerk dat nog verwerkt moet worden. Bouw je de schuur zelf, dan kun je een vorstvrije kast meteen inplannen in de opbouw, wat handiger is dan achteraf een kist inpassen. Hoe je zo'n opbouw indeelt, komt terug bij het bouwen van een tuinhuis met een geïsoleerde binnenwand.
Zo maak je een schuur vorstvrij
Deze volgorde voorkomt dat je een kachel koopt die het nooit gaat redden.
-
Meet een week lang wat het echt doet
Hang een thermometer met mingeheugen en een hygrometer in de schuur, ongeveer op ooghoogte en niet naast de deur. Lees na een week af hoe koud het is geweest. Blijft de laagste stand boven nul, dan hoef je alleen iets te regelen voor een strenge periode en is een kachel op een tijdschakelaar genoeg.
-
Bepaal wat er echt vorstvrij moet blijven
Zet alles wat op waterbasis is apart: muurverf, acrylaatkit, houtlijm, dispersielijm en accu's. Meet die stapel op. Past het in twee kratten, dan is een geïsoleerde kist of de gangkast binnen de goedkoopste oplossing en kun je de rest van dit plan overslaan.
-
Reken het benodigde vermogen uit
Tel per onderdeel van de schil het verlies per graad bij elkaar op en vermenigvuldig met vijftien graden verschil. Kom je boven de duizend watt, dan is een vorstbeveiliger van 300 watt zinloos en moet je eerst aan de schil werken. Deze stap bepaalt alle keuzes daarna.
-
Isoleer het dak en dicht de kieren
Zet PIR-platen van vijftig tot zestig millimeter tegen de binnenkant van het platte dak en schuim de kier tussen muur en dakrand dicht. Laat bewust twee ventilatieopeningen staan, laag aan de ene zijde en hoog aan de andere. Plak tochtband rond de deur en zet een borstelstrip onder de drempel.
-
Kies de kachel op vermogen, niet op de doos
Neem een convector of ventilatorkachel die de berekende waarde ruim haalt, meestal 1000 tot 2000 watt. Die reserve gebruik je op de koudste nachten en op de dag dat je binnen wilt schilderen. Een apparaat dat continu op zijn maximum draait, gaat sneller stuk en houdt de temperatuur toch niet vast.
-
Hang de thermostaat op de juiste plek
Bevestig de ruimtethermostaat op een binnenwand op ongeveer anderhalve meter hoogte, buiten de blaasrichting van de kachel en niet naast de deur. Zet hem op vijf graden. Controleer dat het schakelvermogen van de thermostaat hoger is dan het vermogen van de kachel.
-
Sluit veilig aan en houd ruimte vrij
Gebruik een geaarde wandcontactdoos achter een aardlekschakelaar van 30 mA, of een volledig afgerolde haspel met 2,5 mm² aders. Houd minstens een halve meter vrij aan de blaaszijde en zet niets brandbaars in de warme straal. Zet de kachel vast of hang hem op, zodat hij niet kan omvallen.
-
Controleer het verbruik na de eerste vorstnacht
Zet een energiemeter tussen stekker en stopcontact en lees de volgende ochtend af. Draaide de kachel bijna continu, dan schiet de isolatie of het vermogen tekort en is doorstoken weggegooid geld. Schakelde hij regelmatig uit, dan zit je goed en kun je het zo laten staan.
Voordat de eerste vorst komt
Uit de praktijk
Een kachel van 2000 watt die niet meer uitging
Een schuur met een ongeïsoleerde spouwmuur en een matig geïsoleerd schuin dak bleef normaal gesproken vanzelf vorstvrij. In een strenge februariweek zakte de temperatuur binnen toch richting nul. Er ging een ventilatorkachel met gloeispiraal en thermostaat in, 2000 watt, en die stond vanaf het eerste uur vrijwel onafgebroken te blazen.
De thermostaat was niet het probleem. Het vermogen kwam eenvoudigweg niet boven het verlies uit, dus de instelwaarde werd nooit gehaald en het contact ging nooit open. Een etmaal later stond de teller op een verbruik waar niemand blij van werd, en ging het apparaat uit en de gevoelige spullen alsnog naar binnen.
Wat we hiervan meenemen: een thermostaat bespaart alleen stroom als de kachel de ingestelde temperatuur ook echt kan halen. Lukt dat niet, dan is een thermostaat niet meer dan een schakelaar die altijd aan staat. Isoleren van het dak en dichten van de kieren had hier meer opgeleverd dan een zwaardere kachel.
De klamme schuur van vijftien kubieke meter
Een vrijstaande schuur van 3,0 bij 2,0 bij 2,4 meter op een betonplaat, met steens muren, een plat dak zonder isolatie en een houten deur met enkel glas. De muren waren niet helemaal tot aan het dak opgemetseld, waardoor er onder de afwerklat een doorlopende kier zat. In november voelde al het metaal in de schuur vochtig aan en een vochtvreter zoog binnen een etmaal flink wat water op.
De eerste gedachte was een elektrische ontvochtiger met vorstbescherming plus een vorstbeveiliger van 300 watt. Dat zou twee keer mis zijn gegaan: de condensdroger doet bij vier graden vrijwel niets en 300 watt is voor deze schil een druppel op een gloeiende plaat.
Wat hier wel werkte, was de kier grotendeels dichtzetten en er twee gerichte openingen voor terugbrengen, laag en hoog aan tegenoverliggende zijden. De spullen gingen van de vloer op een stellingkast twintig centimeter van de wand af. De vochtige lucht kon toen langs de spullen wegtrekken in plaats van erop neer te slaan. Voor de verf en de kit kwam er een geïsoleerde kist met een verwarmingsmatje van veertig watt.
Een infraroodpaneel dat de schuur niet vorstvrij kreeg
Iemand hing een infraroodpaneel op om de schuur boven nul te houden, omdat zo'n paneel snel warmte zou geven. In de praktijk duurde het vijftien tot twintig minuten voordat er iets merkbaar was, en die warmte zat op de vlakken die in de straal lagen, niet in de lucht.
Het paneel had geen eigen vorststand, dus er kwam een losse thermostaat bij. Die hing eerst in de straal en schakelde daardoor binnen enkele minuten uit terwijl de rest van de schuur nog koud was. Vervolgens ging hij in de verste hoek hangen, waar door de geringe luchtbeweging de ingestelde temperatuur nooit werd gehaald en het paneel dus continu bleef branden.
De voeler op een binnenwand op anderhalve meter, uit de straal en niet naast de deur, gaf wel een bruikbare regeling. Maar de les was een andere: een infraroodpaneel is er om een werkplek warm te krijgen als jij er staat, niet om een hele schuur permanent op vijf graden te houden. Voor dat laatste werkt een convector of ventilatorkachel met luchtbeweging beter.
Veelgemaakte fouten
Rekenen met watt per vierkante meter vloer
De vuistregel van vijftig tot zestig watt per vierkante meter komt uit geïsoleerde ruimtes en kijkt alleen naar het vloeroppervlak. In een schuur zit het verlies juist in de wanden, het dak en de kier onder de dakrand. Bij zes vierkante meter vloer kom je met die vuistregel op ruim driehonderd watt uit, terwijl de werkelijke behoefte een factor vier hoger ligt.
Een vorstbeveiliger van 300 watt in een ongeïsoleerde schuur
Die apparaten zijn ontworpen voor een geïsoleerd hokje of een pomphuis, en de volumeaanduiding op de doos gaat daarvan uit. In steens metselwerk met een kaal plat dak haal je er hooguit twee tot drie graden verschil met buiten mee. Het vriest dan binnen alsnog, en je hebt de hele winter stroom verbruikt zonder resultaat.
Verwarmen voordat er geïsoleerd is
Zolang de schil open staat, stook je vooral de buitenlucht. Isolatie van het dak en het dichten van de kieren halveert de warmtevraag vaak al, en dat effect blijft elke winter opnieuw gelden. Een zwaardere kachel kopen is de duurdere volgorde en levert per euro veel minder op.
De kachel op een niet-afgerolde kabelhaspel
Een opgerolde haspel kan de warmte in de kern niet kwijt. Bij 2000 watt wordt de isolatie van de aders week en in het ergste geval ontstaat er brand, in een ruimte waar niemand het ziet. Rol de haspel volledig af of leg een vaste leiding naar een wandcontactdoos.
De thermostaatvoeler in de warme luchtstroom hangen
De voeler meet dan de uitblaaslucht en niet de ruimte. Binnen enkele minuten schakelt de kachel uit terwijl het achterin nog vriest, waarna alles kort daarna weer aanspringt. Dat kortcyclisch schakelen is slecht voor het apparaat en houdt de temperatuur nergens stabiel.
Denken dat een condensdroger bij vier graden nog vocht wegneemt
Een ontvochtiger met een compressor koelt de lucht af om het vocht eruit te halen, en bij lage temperatuur zit er te weinig vocht in de lucht en vriest de verdamper dicht. De vorstbeveiliging in de specificaties is een ontdooifunctie voor het apparaat zelf. Onder de tien graden heb je een adsorptiedroger nodig.
Spullen tegen de koude buitenmuur en op het beton zetten
Op die plekken is het oppervlak het koudst en slaat het vocht als eerste neer. Kartonnen dozen zuigen dat op, blank staal roest en verfblikken worden aan de onderkant nat. Twintig centimeter afstand tot de wand en een stelling in plaats van de vloer lost het grootste deel op zonder stroom.
Veelgestelde vragen
Hoeveel watt vorstbeveiliging heb ik nodig voor een schuur van 15 kubieke meter?
Dat hangt volledig af van de schil en niet van de inhoud. Een ongeïsoleerde schuur van 3,0 bij 2,0 bij 2,4 meter met steens muren en een kaal plat dak verliest ongeveer 95 watt per graad verschil. Om hem bij tien graden vorst op vijf graden te houden, heb je dus ruim 1400 watt nodig. Isoleer je het dak en dicht je de kieren, dan zakt dat naar ongeveer 830 watt. Met wanden en dak in 60 mm PIR blijft er ongeveer 375 watt over, en dan past een gewone vorstbeveiliger wel.
Werkt een vorstbeveiliger van 300 watt in een schuur?
Alleen als de schuur goed geïsoleerd en kierdicht is. De aanduiding op de verpakking, bijvoorbeeld geschikt tot twintig kubieke meter, gaat uit van een gesloten en geïsoleerde ruimte zoals een pomphuis of een technische kast. In een ongeïsoleerde schuur haal je met 300 watt hooguit twee tot drie graden verschil met de buitenlucht. De thermostaat schakelt dan nooit uit en bij echte vorst blijft het binnen alsnog onder nul.
Wat kost het om een schuur vorstvrij te houden?
Reken het uit met het benodigde vermogen en je eigen kWh-prijs. Een ongeïsoleerde schuur van vijftien kubieke meter vraagt bij tien graden vorst ongeveer 1400 watt, dat is 34 kilowattuur per etmaal als de kachel continu draait, oftewel rond de tien euro per dag bij dertig cent per kilowattuur. Bij lichte vorst en met een thermostaat die echt uitschakelt, ligt het verbruik een stuk lager. Na isolatie van dak en kieren zit je op ongeveer een derde daarvan.
Op hoeveel graden zet je een vorstbeveiliger in de schuur?
Vijf graden is de gangbare instelling en dat is met reden. De thermostaat hangt op ooghoogte, terwijl de temperatuur bij de vloer, in de hoeken en tegen de buitenmuur altijd een paar graden lager ligt. Zet je hem op twee of drie graden, dan vriest het in die koude hoeken alsnog. Hoger dan zeven graden zetten heeft weinig zin voor opslag en kost meteen fors meer stroom.
Is vorstbeveiliging in een garage anders dan in een schuur?
De aanpak is hetzelfde, de getallen niet. Een garage is meestal twee tot drie keer zo groot en heeft een garagedeur, en die deur is bijna altijd het grootste warmtelek: dun plaatmateriaal met een kier rondom. Vorstbeveiliging in een garage begint daarom bij het isoleren en tochtdicht maken van die deur. Doe je dat niet, dan kom je bij tien graden vorst al snel op drie tot vier kilowatt uit en is stoken financieel niet vol te houden.
Kan ik verf, kit en lijm de hele winter in de schuur laten staan?
Alles op waterbasis niet. Muurverf schift en vlokt na een vorstnacht en wordt daarna niet meer glad, acrylaatkit wordt korrelig en spuit niet meer netjes uit en houtlijm scheidt in een waterige laag met klontjes. Die schade is niet terug te draaien door het spul te laten opwarmen. Verf op terpentinebasis en de meeste hybride kitten kunnen wel tegen vorst, maar worden zo stijf dat je ze eerst een dag binnen moet laten staan voordat je ze kunt verwerken.
Is een ventilatorkachel met gloeispiraal brandgevaarlijk in een schuur?
Het risico zit vooral in de opstelling en de voeding, niet in het apparaat zelf. Houd minstens een halve meter vrij aan de blaaszijde, zet er geen dozen, kleden of jerrycans in de buurt en bevestig de kachel zo dat hij niet kan omvallen. Kies een model met kantelbeveiliging en oververhittingsbeveiliging. Sluit hem aan op een geaarde wandcontactdoos achter een aardlekschakelaar van 30 mA en gebruik nooit een opgerolde kabelhaspel. Blaas het aanzuigrooster elk najaar stofvrij, want stof op de spiraal geeft die aangebrande lucht.
Waar hang je de thermostaat van een vorstbeveiliger?
Op een binnenwand, ongeveer anderhalve meter hoog, buiten de warme luchtstroom van de kachel en niet vlak naast de deur. In de straal meet hij de uitblaaslucht en schakelt hij te vroeg uit. In de verste koude hoek haalt hij de instelwaarde nooit en blijft de kachel eindeloos draaien. Controleer daarnaast het schakelvermogen van de thermostaat: veel stekkerthermostaten gaan tot ongeveer 2000 watt en dat is precies waar een stevige ventilatorkachel zit.
Helpt beter ventileren tegen vocht in een koude schuur?
Dat hangt van het weer af. Bij droge, koude lucht voer je met ventilatie echt vocht af en is meer luchtstroom goed. Bij klam weer rond de nul graden haal je bijna verzadigde lucht binnen die tegen je koude muren afkoelt, en dan werkt harder ventileren tegen je. Twee vaste openingen, een laag aan de ene kant en een hoog aan de andere kant, geven een rustige doorstroming zonder dat de hele schuur openstaat. Bekijk ook wat er buiten staat opgeslagen bij onze klussen rond tuin en erf, want veel vocht komt met natte spullen mee naar binnen.
Werkt een luchtontvochtiger nog als het maar een paar graden is?
Een gewone condensdroger met compressor niet. Die koelt lucht af om er water uit te halen, en onder ongeveer tien graden zit er te weinig vocht in de lucht en zet de verdamper zich dicht met ijs. De vorstbeveiliging die in de specificaties staat, is een ontdooicyclus voor het apparaat, geen verwarming voor de ruimte. Een adsorptiedroger werkt wel vanaf ongeveer één graad en geeft daarbij een beetje warmte af, waardoor de relatieve luchtvochtigheid extra daalt.
Is een infraroodpaneel geschikt als vorstbeveiliging?
Voor een werkplek wel, voor de hele ruimte niet. Infrarood verwarmt de vlakken die in de straal liggen en niet de lucht, en het duurt vijftien tot twintig minuten voordat je er iets van merkt. De meeste panelen hebben geen eigen vorststand, dus je hebt altijd een losse thermostaat nodig. Wil je een schuur permanent op vijf graden houden, dan werkt een convector of een ventilatorkachel met luchtbeweging beter, omdat die ook de hoeken meepakt.
Wat doe ik met een waterleiding of buitenkraan in de schuur?
De schoonste oplossing is aftappen: sluit de kraan binnen af, draai de buitenkraan open en laat de leiding leeglopen. Een vorstvrije buitenkraan doet dat zelf, maar alleen als de slang eraf is. Blijft de leiding in gebruik, dan is verwarmingslint van tien tot twintig watt per meter met een eigen thermostaat de goedkope oplossing. Dat lint beschermt alleen de leiding en niet de ruimte, dus voor de spullen in de schuur heb je er niets aan.
Kan ik de schuur beter isoleren of gewoon zwaarder stoken?
Isoleren, in vrijwel alle gevallen. Het dak en de kieren zijn samen goed voor het grootste deel van het verlies en zijn in een dag te doen. Daarna daalt de warmtevraag zo ver dat een gewone vorstbeveiliger volstaat, en dat effect houdt elke winter aan. Is de schuur bouwvallig of ga je hem toch vervangen, dan levert overstappen naar een opbouw met geïsoleerde sandwichpanelen in één keer een schil op die je wel op temperatuur kunt houden.
Wanneer je beter een vakman belt
Een kachel ophangen en op een bestaande geaarde wandcontactdoos aansluiten is werk dat je zelf kunt doen. Er zijn vier momenten waarop je beter iemand belt.
Het eerste is een nieuwe voeding naar de schuur. Een groep bijmaken in de meterkast gebeurt achter de hoofdzekering en dat is werk voor een installateur, net als het aanleggen van een grondkabel met de juiste doorsnede en een eigen aardlekschakelaar.
Het tweede is een dak van asbestcement golfplaten, wat je bij schuren van voor 1994 nog regelmatig tegenkomt. Die platen mag je niet zelf zagen, boren of breken om isolatie aan te brengen. Laat ze door een gecertificeerd bedrijf verwijderen voordat je aan de rest begint.
Het derde is werken op het platte dak zelf. Vanaf een ladder een dakrand afwerken op ruim twee meter hoogte is de meestvoorkomende klusongeval, en een deugdelijke rolsteiger of een dakdekker is dat verschil waard.
Het vierde is elke gedachte aan een gasgestookte oplossing. Een gaskachel of een gasslang naar de schuur is geen doe-het-zelfwerk en hoort in een ongeventileerde opslagruimte sowieso niet thuis. Voor de bouwkundige kant van je opstal vind je de rest op onze pagina over tuinhuizen en schuren onderhouden.