Overkapping en veranda: bouwen, afwerken en waterdicht houden

Welke overkapping past bij jouw plek

Een overkapping heet in de ene tuin een veranda, in de andere een carport en bij de buren een afdak, terwijl de constructie eronder telkens hetzelfde is: staanders, een ringbalk, gordingen en een dak met afschot. Het verschil zit in waar hij tegenaan staat en hoeveel hij zelf moet dragen. Wie eerst bepaalt of het geheel vrij in de tuin komt of aan een bestaand gebouw hangt, heeft de zwaarste keuze al gemaakt. Hoe het dakwerk aan een huis verder samenhangt, staat in ons overzicht over daken en zolders.

Een vrijstaande overkapping draagt zichzelf en moet in drie richtingen stabiel zijn, want wind duwt niet alleen van voren. Komt de overkapping aan de zijkant van het huis, tegen de gevel of aan een garage te hangen, dan neemt het metselwerk een deel van de last over en krijg je er een probleem bij: de aansluiting waar het dak tegen de muur komt. Daar ontstaan verreweg de meeste lekkages.

Staat de overkapping tussen twee muren, dan verdwijnt bijna al het paalwerk. Een houten overkapping tussen 2 muren is vaak niet meer dan een balklaag van muur naar muur met daarop golfplaat of een kanaalplaat, en datzelfde geldt voor een veranda tussen 2 muren aan de voorkant van een rijtjeshuis. In ruil krijg je twee aansluitingen die droog moeten blijven, en twee muren die zelden haaks staan en zelden even hoog zijn. Meet de vrije breedte daarom op vier plekken voordat je hout bestelt.

Een overkapping tussen twee huizen of een carport tussen 2 huizen loopt over of langs de erfgrens en vraagt vooraf een gesprek met de buren. Een overkapping zonder palen ziet er licht uit, maar een zwevend of zelfdragend dak moet zijn hele moment via een paar punten in de gevel kwijt. Een zwevende overkapping maken of een vrijhangende uitkraging bouwen is daarom rekenwerk en geen vuistregelwerk, ook als een zelfdragende overkapping op de foto zo simpel oogt.

Bij een L-vormige tuin of een inspringende gevel loop je tegen de veranda hoek aan: het punt waar twee dakvlakken samenkomen. Dat is meteen de plek waar het meeste water langs moet en waar je een hoekstijl of een extra kolom nodig hebt. Wie carport ideeën verzamelt, kan het best beginnen bij die hoek en bij de plek van de hemelwaterafvoer, want die twee bepalen de vorm meer dan de smaak.

Situatie	Hoe hij draagt	Waar het meestal misgaat
Vrijstaand in de tuin	Vier tot zes staanders op poeren, stijfheid uit schoren	Te weinig windverband, de constructie gaat na twee stormen scheefstaan
Tegen de gevel of aan de zijkant van het huis	Achterzijde op een muurbalk, voorzijde op staanders	De gevelaansluiting, zeker als het afschot naar het huis toe loopt
Tegen een houten of stenen schuur	Eigen staanders vlak langs de schuur, dak eronderdoor	Hout dat strak tegen de wand staat en van beide kanten nat blijft
Aan een garage of tegen een gevel van een bijgebouw	Muurbalk op het metselwerk, kolommen aan de buitenzijde	Halfsteens muurwerk dat te weinig houvast geeft voor keilbouten
Tussen twee muren	Balklaag van muur naar muur, geen palen nodig	Muren staan niet haaks, niet even hoog en niet te lood
Tussen twee huizen of over de erfgrens	Balklaag aan beide gevels, bij de grens gedeeld	Eigendom, brandveiligheid en het werken van doorlopende balken
Carport voor auto, bus of camper	Grote overspanning, vaak stalen kokers of liggers	Doorrijhoogte tegenover de vergunningvrije hoogte van drie meter
Zwevend, vrijhangend of zelfdragend	Uitkraging vanuit de gevel of vanaf twee zware staanders	Het moment op de bevestiging, dat is echt constructiewerk
Halfronde of gebogen overkapping	Gebogen sporen of aluminium profielen met kanaalplaat	Vlakke platen die met geweld gebogen worden en dan scheuren
Boomstam overkapping van rondhout	Onbewerkte stammen als staander en ligger	Scheuren en krimp van vers rondhout, en verbindingen die daardoor los komen
Op een dakterras	Belasting op de bestaande dakvloer, liefst zonder doorboringen	Elke schroef door de dakbedekking is een lek in wording

De constructie: balken, overspanning en doorbuiging

De maat van de dakbalken van een overkapping volgt uit de overspanning en niet uit wat er mooi uitziet. De vuistregel die timmerlieden hanteren is een balkhoogte van ongeveer een twintigste van de overspanning: bij drie meter kom je dan op een dakbalk van rond de vijftien centimeter hoog. Wij gebruiken die regel graag als eerste schatting, maar het blijft een vuistregel. Hij zegt niets over de breedte, niets over de hart-op-hartafstand en niets over wat er op het dak komt te liggen.

Wie hem toepast, schrikt vaak van de uitkomst. Vijftien centimeter voelt fors voor een dak dat alleen een golfplaat draagt. In die vuistregel zit dan ook marge: met balken van twaalf centimeter en een kleinere hart-op-hartafstand kom je bij een licht dak een heel eind, en fabrieksbouwpakketten gaan geregeld nog dunner. Wat je daarmee inlevert is niet meteen de sterkte maar de stijfheid, en dus de doorbuiging.

Voor een carport in staal geldt hetzelfde denken met andere getallen. Stalen kokers van 50 x 50 x 3 mm, om de zestig centimeter gelegd, buigen over drie meter met sneeuw erop ongeveer een centimeter door. Over 2,70 meter is dat nog ruim een halve centimeter, en een profiel van 40 x 60 x 3 mm doet het over die lengte iets beter omdat de hoogte van een profiel zwaarder meetelt dan de breedte. Leg je de ligger in plaats van erop tegen de binnenzijde van de zijbalken, dan wordt de vrije overspanning kleiner en zakt de doorbuiging meteen mee. Een stalen carport constructie laat zich dus vooral sturen met de opleggingen.

Er is een regel die bij een plat dak zwaarder weegt dan de balkmaat zelf: het afschot moet groter zijn dan de doorbuiging die kan optreden. Buigt het midden verder door dan het dak afloopt, dan blijft er water staan. Bij dooiende sneeuw versterkt dat zichzelf, want het extra water buigt het dak nog wat verder door en dan komt er nog meer water bij. Een carport staalconstructie die in de zomer keurig afwatert, kan in februari een plas van tien centimeter dragen.

Stabiliteit is een apart vraagstuk naast sterkte. Een overkapping waarvan alle knopen scharnierend zijn, staat na een paar stormen scheef, ook als geen enkele balk te licht is. Die zijdelingse stijfheid haal je uit driehoeken, en hoe je die maakt lees je bij het aanbrengen van schoren in een overkapping. Reken erop dat je in drie richtingen iets nodig hebt: in de lengte, in de breedte en in het dakvlak zelf.

Voor de verbindingen geldt: hoe meer hout er blijft zitten, hoe beter. Een halfhoutverbinding in een overkapping haalt de helft van beide balken weg en is daarom sterk op druk maar zwak op trek, dus doorschroeven of doorbouten hoort erbij. De klossen aan de dakrand van het dak dragen de overstek en de boeidelen. Een slaper is een houten balkje dat op een bestaande dakvloer ligt, en het regelwerk op die slapers maakt het afschot. Stroplaten zijn de stalen strippen waarmee je een gording of een muurplaat van het dak aan het metselwerk verankert, en die heb je nodig zodra de wind het dak wil optillen. Bij een veranda is de veranda balk waar alles op rust de ringbalk over de voorzijde, en die maak je liever een maat zwaarder dan de gordingen.

Hoe schuin een dak moet zijn hangt af van wat erop ligt. Een plat dak is nooit echt plat: anderhalve centimeter afschot per meter is de gangbare ondergrens, en meer is altijd beter. Een flauw hellend dak met golfplaten begint rond de tien graden, en bitumen dakshingles hebben ongeveer vijftien graden nodig voordat slagregen er niet meer onder kruipt. De minimale hellingshoek van een dak staat per product op het technische blad van de fabrikant, en dat is de maat die telt. Zit je eronder, dan is het dak aan één zijde optrekken vaak de enige echte oplossing.

Vrije overspanning	Houten gording als eerste schatting	Vergelijkbaar in staal	Waar je op let
2,0 meter	63 x 100 mm, hart op hart 60 cm	Koker 40 x 40 x 3 mm	Bij een licht dak ruim voldoende, ook met sneeuw
2,5 meter	63 x 125 mm, hart op hart 60 cm	Koker 40 x 60 x 3 mm	Liggend profiel met de hoogte in het vlak van de belasting
3,0 meter	63 x 150 mm, hart op hart 60 cm	Koker 50 x 50 x 3 mm	Doorbuiging rond een centimeter, dus meer afschot dan dat
3,5 meter	63 x 175 mm, hart op hart 60 cm	Koker 50 x 70 x 3 mm	Oplegging tegen de binnenzijde scheelt zichtbaar in doorbuiging
4,0 meter	63 x 200 mm of gelamineerd, hart op hart 60 cm	Koker 60 x 60 x 4 mm	Vanaf hier lonen dubbele balken of een tussensteun
5,0 meter en meer	Gelamineerde ligger of een ringbalk van 70 x 250 mm	Ipe- of hea-profiel	Laat dit narekenen, ook als het bij de buren met minder lijkt te lukken

Waar de overkapping op staat: poeren, beton of vlonder

De fundering van een terrasoverkapping heeft twee taken: het gewicht spreiden en de staander vasthouden als de wind eronder komt. Die tweede taak wordt onderschat. Een dak van achttien vierkante meter vangt bij storm zoveel opwaartse kracht dat een staander die alleen op een poer staat, er letterlijk vanaf loopt.

De gangbare oplossing is een betonpoer van ongeveer 30 bij 30 centimeter, zo diep dat de onderkant vorstvrij zit, met daarin een draadeind M16 of een paaldrager met opwaaibeveiliging. Zo'n paaldrager van 80 x 80 mm met een onder- en een bovenplaat houdt de staander bovendien een centimeter of twee vrij van het beton, waardoor het kopse hout niet in het water staat. Daar rotten houten staanders anders als eerste weg.

Op een bestaande betonvloer werk je met een chemisch anker. Draai het draadeind eerst in de staander, zet de paal daarna met anker en al in het gat en stel de hoogte met een paar stelplaatjes onder de voetplaat. Wie de paal wil ronddraaien op het draadeind om hem op hoogte te brengen, komt bij een muur of een gevel klem te zitten: die laatste slag kun je daar niet meer maken. Stort je zelf een vloer, dan is twintig centimeter dubbel gewapend beton met de draadeinden vooraf ingestort de meest rechttoe rechtaan route.

De grondsoort bepaalt de diepte. Op zand is een poer van zestig centimeter diep gebruikelijk. Op natte klei of veen zakt zo'n poer alsnog, en dan kom je uit bij langere palen of bij een doorlopende funderingsbalk. Een tuin met zestig centimeter zand op natte klei is precies het profiel waarbij één poer aan de lage kant na een natte winter gaat wegzakken en de overkapping verzakt.

Wil je de overkapping op een houten vlonder plaatsen, dan is het antwoord bijna altijd: niet op de vlonderplanken. Een staander op één plank drukt daar dwars doorheen. Wat wel werkt is een verzwaarde ligger, een funderingsbalk die op eigen palen staat en waarop zowel de vlonder als de staanders rusten. Verbind de staander met slotbouten of een draadeind aan die balk, en maak de balk zwaarder dan de gewone onderregels van de vlonder. Hardhouten palen van een meter lang, waarvan vijfentachtig centimeter de grond in gaat, zijn daarbij een gangbare maat.

De volgorde helpt enorm bij een overkapping met vlonder. Zet eerst de dragende constructie, maak dan het vlonderframe met de planken en timmer daarna pas af. Leg je de vlonder eerst, dan zit het beton om je poeren precies waar je vlonderligger moet komen. Houd de poeren daarom zo laag dat de vlonderplanken er ruim overheen gaan.

Komt er bestrating onder de overkapping, dan wil je het water eronder vandaan houden. Leg de tegels met een paar millimeter afschot naar buiten of naar een kolk, en houd de eerste rij tegels los van de staander zodat je later bij de poer kunt. Ligt de vloer lager dan de rest van de tuin, dan hoort er een afvoer bij: een putje op het riool, of bij laag grondwater een paar filtratiestenen in het midden. Een veranda trap van een of twee treden vangt het niveauverschil dan op.

Gemetselde poeren of gemetselde pilaren onder een overkapping zien er zwaar uit maar dragen niet vanzelf beter. Wie een overkapping metselt, zet in de kern van elke pilaar een gewapende betonkolom of een draadeind door tot in de voet, want metselwerk kan geen trek opnemen en een pilaar zonder kern kiept om zodra de wind eronder komt. Dat trekvraagje geldt overal waar de wind grip heeft, en het is dezelfde reden dat een schoor of windverband in de poer moet kunnen aangrijpen.

Ondergrond of vloer	Wat eronder hoort	Waar je op let
Zand of goed verdicht zandpakket	Betonpoer 30 x 30 cm, ongeveer 60 cm diep, vorstvrij	Aanvullen en verdichten in lagen, niet in één keer volstorten
Natte klei of veen	Diepere poeren, geboorde palen of een doorlopende funderingsbalk	Ongelijke zetting per poer, meet na een winter opnieuw waterpas
Bestaande betonvloer of terras op beton	Sokkel of paaldrager op een chemisch anker	Dikte en wapening van de vloer, een tegel van 5 cm is geen fundering
Nieuw te storten vloer	15 tot 20 cm gewapend beton met de draadeinden ingestort	Draadeinden uitzetten met een mal, achteraf verplaatsen lukt niet
Houten vlonder	Verzwaarde funderingsbalk op eigen palen onder elke staander	Nooit een staander op een vlonderplank of op een gewone onderregel
Bestrating rondom	Poer onder het straatwerk, tegels los om de staander	Afschot naar buiten of naar een kolk, niet naar de gevel
Gemetselde pilaren	Betonkern of doorgaand draadeind tot in de voet	Metselwerk neemt geen trek op, de verankering doet het werk

Vastmaken aan een muur, een schuur, de garage of de buren

De eerste regel bij bevestigen aan bestaand werk is het hout vrij houden van het metselwerk. Vocht trekt van steen naar hout en andersom, een muur staat nooit kaarsrecht en zelden zuiver te lood. Een centimeter lucht ertussen lost beide problemen op, en die centimeter zie je later niet.

Voor een houten wand geldt hetzelfde. Een overkapping aan een bestaande schuur maken doe je niet door de staander strak tegen de rabatdelen te drukken, want dan blijft er water tussen staan en rot de gevelbekleding aan die zijde als eerste weg. Zet de staander een paar centimeter vrij en werk de kier bovenlangs af met een lekdorpel of een zinken slab. Bij een overkapping aan een stenen schuur is de afweging identiek, alleen boor je daar in metselwerk in plaats van in hout.

Leg je balken in balkdragers, houd dan aan beide zijden ongeveer een centimeter ruimte. Hout werkt nauwelijks in de lengte maar wel in de breedte, en een balk die klem in een drager zit, drukt de bevestiging op den duur uit de muur. Dakplaten houd je om dezelfde reden vrij van de muren. Vind je balkdragers lelijk, dan kun je de balken op een doorgaande muurbalk leggen of in een stalen hoeklijn of unp-profiel, maar dan moet je zelf iets tegen kippen bedenken. Een balk die alleen op een profiel ligt kan zijdelings omvallen. Een raveeldrager heeft die zekering in het ontwerp zitten. Gelaste strippen met een slobgat werken ook, mits het slobgat het werken van het hout echt toelaat.

Kijk voor je boort waar je in schroeft. Een halfsteens tuinmuurtje is geen constructie waar je een dak aan hangt. Bij spouwmuren en bij prefab betonnen binnenbladen met een gemetseld buitenblad zit dat buitenblad met dunne spouwankers aan het beton: het kan zijn eigen gewicht dragen en verder niets. Dan hoort de last naar het binnenblad met ankers die daar echt in grijpen, of je zet er gewoon een extra staander onder. Een overkapping aan huis vastmaken met vier chemische ankers in een halfsteens muur is een van de manieren waarop het stilletjes fout gaat.

Een overkapping aan een garage maken gaat net zo, met één verschil: garagemuren zijn vaker halfsteens of van lichte blokken. Wie een overkapping aan een muur wil bevestigen begint dus met een proefboring om te zien wat erachter zit. Een overkapping tussen huis en schuur of een veranda tegen een schuur heeft aan twee zijden zo'n aansluiting, en dan werkt een doorgaande muurbalk over de volle lengte prettiger dan losse balkdragers. Een overkapping tussen 2 muren maken lukt zelfs helemaal zonder staanders, mits beide muren de last echt kunnen dragen.

Bouw je over of langs de erfgrens, deel dan de balklaag daar en gebruik geen doorlopende balken. Dat scheelt discussie over eigendom, en het maakt het later mogelijk om de open zijkanten dicht te zetten zonder meteen tegen brandveiligheidseisen aan te lopen. Een schutting is trouwens nooit een draagconstructie: een overkapping tussen schuur en schutting of een overkapping aan schutting krijgt aan die zijde gewoon eigen staanders.

Sluit je aan op het dak van de buren, dan is hoogteverschil het punt waar het misgaat. Twee platte daken verbinden lukt alleen als je bepaalt welk dak het hoogste is en het water van het lage dak niet onder het hoge dak kan kruipen. Bij een hoogteverschil hoort een opstand met de dakbedekking eroverheen en lood dat in de bovenliggende wand is ingeslepen, niet twee stroken die je op elkaar plakt. Een aansluiting op het dak van de buren leg je liever ook niet precies op de erfgrens, zodat je er later zelf bij kunt zonder over te steken.

Op een dakterras gelden weer andere regels. Een overkapping op een dakterras bevestigen zonder de dakbedekking te doorboren is de enige route die zonder lekkage eindigt: dat betekent ballastvoeten, of een constructie die op de bestaande dragende delen staat met een doorvoer die door een dakdekker wordt afgewerkt. Wie een dakterras overkapping maken op de planning heeft staan, begint dus bij de vraag hoeveel gewicht de dakvloer aankan en pas daarna bij het ontwerp.

De gevelaansluiting en de dakranden waterdicht krijgen

Bij een overkapping tegen muur waterdicht maken draait alles om één principe: water moet van boven naar beneden over een volgende laag lopen en nooit tegen een naad aan. Datzelfde geldt als je een plat dak tegen een muur waterdicht wilt maken bij een aanbouw of een schuur. Een aluminium muurprofiel dat je met kit tegen de gevel zet is geen waterkering en ook geen afdichting van de muur waar je op kunt bouwen. Het houdt het een paar jaar droog en daarna volgt de kit de bewegingen van de muur niet meer.

De aansluiting die zich wel bewijst is lood. Je slijpt een sleuf in de lintvoeg boven de dakaansluiting, zet de dakbedekking minstens tien centimeter tegen de muur op en legt het lood daaroverheen tot in die sleuf. Moet de ruimte eronder echt droog blijven, dan slijp je door tot op het binnenspouwblad. Bij een open veranda is dat meestal meer dan nodig, maar zit je aan een windzijde of ver onder een overstek vandaan, dan is een halve maatregel wachten op vlekken. Dezelfde methode gebruik je bij de aansluiting van een hellend dak op een opgaande muur: een loodslab over de dakbedekking, ingeslepen boven de aansluiting, met een echte opstand in de hoek.

Laat het afschot nooit richting de gevel lopen. Het gebeurt vaak omdat de hemelwaterafvoer daar toevallig zit, en het is de aanleiding voor een groot deel van de lekkages bij veranda's. Kan het niet anders, leg dan een goot langs de gevel met een noodoverloop naar buiten, zodat een verstopte afvoer niet betekent dat het water tegen het metselwerk omhoog staat.

Bij een houten schuur werkt het anders. Een strook rabat wegzagen en vervangen door een waterslag die het opstaande epdm afdekt is de nette oplossing, maar dat lukt alleen als de delen los te halen zijn. Zitten ze in elkaar geschoven, dan schuif je onder de bestaande daktrim of onder het onderste deel een zinken of kunststof plaatje. Ligt de overkapping twintig tot vijfentwintig centimeter lager dan de schuur, dan zie je vanaf de tuin een flinke strook zwarte dakbedekking omhoog lopen. Dat werkt prima maar staat niet mooi, en een dun gezet zinken slabbetje eroverheen maakt het af.

Golfplaten tegen een muur vragen vulstukken. De zelfklevende band die naast de golfplaten in het schap ligt sluit de golven af tegen ongedierte, maar als enige waterkering is hij te licht. Combineer hem met een muuraansluitprofiel of met een ingeslepen loodslab die je in de golven aandrukt.

Aan de andere randen gaat het om terugkruipend water. Een dak zonder daktrim laat water door capillaire werking onder de dakbedekking terugkruipen, net zoals water tussen twee glasplaten omhoog kruipt. Een daktrim of dakrandprofiel breekt dat af doordat er een echte druiprand ontstaat. Werk de zijkant van het dak daarom af met een profiel over het boeideel heen, en niet met dakbedekking die je om de rand vouwt. Zo maak je ook de zijkant van een overkapping waterdicht zonder dat er ooit een kwast kit aan te pas komt.

Aansluiting	Wat werkt	Wat er misgaat
Plat dak tegen een gemetselde gevel	Dakbedekking 10 cm opzetten, lood ingeslepen in de lintvoeg eroverheen	Alleen een aluminium muurprofiel met een kitrand
Plat dak tegen een houten schuurwand	Opzetten, daarover een waterslag of slab die onder de gevelbekleding schuift	Epdm zichtbaar 25 cm tegen de rabatdelen plakken en hopen dat het houdt
Golfplaten tegen een muur	Muuraansluitprofiel of ingeslepen loodslab met vulstukken in de golven	Zelfklevende band als enige afdichting
Twee daken van gelijke hoogte naast elkaar	Beide daktrimmen tegen elkaar met een t-profiel ertussen gekit	Twee losse trims met alleen een naad kit ertussen
Laag dak tegen een hoger dak	Opstand met dakbedekking eroverheen en lood in de hoger liggende wand	Twee stroken dakbedekking op elkaar plakken
Hellend dak tegen een opgaande muur	Loodslab over de bedekking, ingeslepen, met opstand in de hoek	Lood strak in de hoek drukken zonder opstand
Zijkant van het dak langs het boeideel	Daktrim of dakrandprofiel met de dakbedekking eroverheen	Dakbedekking om de rand vouwen, water kruipt terug
Afschot dat naar de gevel loopt	Omdraaien, of een goot langs de gevel met een noodoverloop	Laten zoals het is omdat de afvoer daar nu eenmaal zit

Dakbedekking kiezen voor een overkapping

Een houten dak waterdicht maken begint bij een vlakke, gesloten ondergrond. Losse vellingdelen en dakplanken werken en krimpen, dus daaroverheen komt een plaat: underlayment van achttien millimeter is de gangbare keuze, met twee tot drie millimeter ruimte tussen de platen zodat ze kunnen uitzetten. Pas daarop gaat de eigenlijke dakbedekking. Bij een schuin houten dak waterdicht maken geldt dezelfde volgorde, alleen mag je daar met een lichtere bedekking weg omdat het water sneller weg is.

Epdm in één baan is voor een overkapping vaak het handigst, omdat een dak van zes bij drie meter uit één stuk te leggen is en er dan geen enkele naad in zit. Bitumen in twee lagen gaat ook prima, maar branden op een houten constructie met open kieren eronder is een risico dat je niet moet onderschatten. Een singles dak van bitumen shingles staat mooier op een puntdak, al heeft dat wel een helling van ongeveer vijftien graden nodig. Een zelfklevende onderlaag of een eerste laag die je met een spijkerrol vastzet haalt het open vuur uit die eerste gang. Dak folie aanbrengen onder de bedekking heeft bij een plat dak geen zin: die dampopen folies horen bij een pannendak, niet onder epdm.

Voor licht onder de overkapping kom je bij doorzichtige golfplaten of bij polycarbonaat kanaalplaat uit. Beide zetten flink uit in de zon, dus boor de gaten een paar millimeter ruimer dan de schroef en gebruik afdichtringen. Het klassieke golfplaten dak op een schuur is van vezelcement en gaat decennia mee, maar platen van voor 1994 zijn asbestverdacht en daar geldt een eigen verhaal voor. Kanaalplaten leg je met de kanalen in de afschotrichting en sluit je aan de bovenzijde af met dichte tape en aan de onderzijde met dampdoorlatende tape, anders staat er binnen een jaar groen water in de kanalen. Een polycarbonaat dak lekt zelden door de plaat zelf: het zit vrijwel altijd in de zijprofielen, in te strak geschroefde platen of in kanalen die niet kunnen afwateren.

Riet en bamboe horen in een andere categorie. Een bamboe overkapping waterdicht krijgen lukt niet met bamboe alleen, want die matten zijn een sierlaag en daaronder hoort een echte dichte laag. Bij riet komt de isolatiewaarde vooral uit de dikte van het pakket en niet uit het materiaal zelf: een rieten dak van dertig centimeter dik komt ruwweg in de buurt van tien centimeter minerale wol. Dat is de reden dat riet tegenwoordig bijna altijd op een geïsoleerde plaat wordt aangebracht.

Op een betonnen dak werk je met slapers en regelwerk. De slapers liggen op de betonvloer, het regelwerk daarop loopt oplopend zodat er afschot ontstaat, en daarop komt het beschot met de dakbedekking. Een betonnen dak waterdicht maken met alleen een vloeibare coating kan, maar dan moeten alle scheuren eerst gerepareerd en overbrugd worden met een wapeningsweefsel, want beton scheurt en een coating scheurt gewoon mee. Welke opbouw bij welk daktype hoort, vind je terug in de overzichten per soort dak.

Dakbedekking	Vuistregel voor de helling	Waar hij sterk in is	Waar je op let
Epdm in één baan	Vanaf 1,5 cm afschot per meter	Naadloos, lange levensduur, geen open vuur nodig	Ondergrond moet vlak zijn, scherpe randen en punten beschadigen de folie
Gebrande bitumen in twee lagen	Vanaf 1,5 cm afschot per meter	Robuust en goed plaatselijk te repareren	Brandrisico op een houten constructie, eerste laag liever spijkeren
Bitumen dakshingles	Vanaf ongeveer 15 graden	Mooi op een tuinhuis of een puntdak	Onder die helling waait slagregen eronder door
Doorzichtige golfplaten	Vanaf ongeveer 10 graden	Licht onder de overkapping, snel te leggen	Uitzetting, ruimere gaten boren, vergeelt en wordt bros
Polycarbonaat kanaalplaat	Vanaf ongeveer 5 graden	Licht, isoleert iets, breekt niet	Kanalen moeten kunnen afwateren, anders algen in de platen
Glas in een aluminium systeem	Vanaf ongeveer 5 graden	Helder, krast niet, verkleurt niet	Gelaagd glas boven een zitplek, en flink gewicht op de ligger
Stalen damwandplaat	Vanaf ongeveer 8 graden	Grote platen, snel dicht	Regengeluid en condens aan de onderzijde van de plaat
Golfplaten van vezelcement	Vanaf ongeveer 10 graden	Stevig en stil, bekend van het schuurdak	Platen van voor 1994 zijn asbestverdacht
Riet of bamboe als sierlaag	Volgt de constructie eronder	Uitstraling en beschutting	Nooit als waterkering, altijd een dichte laag eronder

Condens, schimmel en isolatie onder het dak

De vraag of je een overkapping wel of niet moet isoleren komt bijna altijd pas als er druppels van het plafond vallen. Condens onder een overkapping ontstaat doordat het dakvlak door wind en nachtelijke uitstraling verder afkoelt dan de lucht eronder. Aan de onderzijde staat die lucht stil, de relatieve vochtigheid loopt daar wat op, en op het koudste oppervlak slaat het vocht neer.

Bij een ongeïsoleerd dak van bitumen op planken gebeurt dat vaker dan mensen verwachten. Het dakbeschot van een open overkapping gaat aan de onderzijde na een paar jaar schimmelen, ook als er helemaal geen plafond onder zit. Timmerlieden die dit soort daken vaker maken, leggen daarom standaard een paar centimeter pir aan de buitenkant, tussen het beschot en de dakbedekking. Dat is geen isolatie om warmte binnen te houden maar om het beschot boven het dauwpunt te houden.

Daar zit meteen de kern van het isolatieverhaal. Isolatie hoort bij een overkapping aan de buitenzijde, boven het dakbeschot, en dat heet een warm dak. Plak je isolatie of alleen een dampremmer van binnenuit tegen de planken, dan zit het beschot opgesloten tussen twee dampdichte lagen en kan het van geen kant meer drogen. Dat is geen verbetering maar een versnelling van de schade.

Kun of wil je de dakbedekking niet vervangen, dan zijn er twee routes die wel werken. De eerste is een koud dak: isolatie onder het beschot met een echte geventileerde spouw ertussen en openingen achter het boeiboord zodat er lucht doorheen trekt. Bij een koud dak is condensatie in die spouw het enige echte risico, en ventilatie is daar het antwoord op. Een koud dak ventileren is geen bijzaak maar het hele idee erachter. De tweede route is een omgekeerd dak: drukvaste platen los op de bestaande dakbedekking, verzwaard met grind of tegels. De nadelen van een omgekeerd dak zitten in rendement en gewicht, want regenwater loopt onder de platen door en koelt het dak af, en de ballast moet gedragen worden.

De nadelen van een warm dak zijn beperkt maar reëel: een lek verplaatst zich onder de dakbedekking en komt ver van het gat naar binnen, waardoor het lastig te vinden is. Bij een koud dak zit het nadeel in de uitvoering. Pir strak tegen het beschot duwen en de randen dichtplakken levert een koud dak op papier en een schimmelbak in het echt. Glaswol tussen de balklaag met een klimaatfolie aan de warme zijde is dan verstandiger, omdat die opbouw vocht wel weer kwijt kan.

De volgorde die je zoekt staat in elk hsb dak detail getekend: aan de warme kant een dampremmende laag, daarachter isolatie strak tussen de regels, en daarboven of een dampopen laag met ventilatie of een volledig gesloten warm dak. Zet je de zijkanten later met glas of panelen dicht, dan verandert een buitenruimte in een halfgesloten ruimte en gaan die details ineens wel gelden.

Voor geluid werkt isolatie maar half. Regen op een stalen damwandplaat of op polycarbonaat maakt herrie omdat het materiaal licht is en meetrilt. Een overkapping isoleren tegen geluid lukt daarom beter met massa dan met isolatiewaarde: een houten beschot met bitumen erop is stiller dan tien centimeter pir onder een dunne plaat.

Wanden isoleren heeft in een open ruimte weinig zin. Een carport isoleren, een open overkapping isoleren of de wanden van een overkapping isoleren levert alleen iets op als de ruimte ook echt dicht is. Zolang er één zijde openstaat, koelt de lucht daar gewoon af en werkt de isolatie in de wand niet mee.

Dakopbouw	Waar de isolatie zit	Sterk punt	Nadeel
Warm dak	Boven het dakbeschot, onder de dakbedekking	Constructie blijft warm en droog, ventilatie niet nodig	Dakbedekking moet eraf, en een lek verplaatst zich onzichtbaar
Koud dak	Onder of tussen de balken, met een geventileerde spouw erboven	Van binnenuit te maken zonder het dak open te leggen	Werkt alleen als de spouw echt doorstroomt, anders condens en houtrot
Omgekeerd dak	Drukvaste platen los op de dakbedekking, met grind of tegels	Snel gelegd, dakbedekking blijft beschermd tegen uv	Water loopt eronderdoor, lagere praktijkwaarde en flink gewicht
Alleen een dampremmer onder het beschot	Geen isolatie, alleen een folie	Goedkoop en snel	Beschot zit tussen twee dampdichte lagen en kan niet drogen
Ongeïsoleerd en open	Nergens	Simpel, geen kans op een verkeerde opbouw	Condens en schimmel aan de onderzijde van het beschot

De onderkant en de wanden afwerken

Bij het bekleden en afwerken van de binnenkant van een overkapping struikelt bijna iedereen over hetzelfde: gipsplaat hoort niet buiten. Ook de groene, vochtwerende variant is gemaakt voor een badkamer binnen en niet voor een wand die in de winter maandenlang koud en klam staat. Wat er wel hoort zijn cementgebonden buitenafbouwplaten, en die kun je net zo goed stucen of tegelen.

Een achterwand van een overkapping tegen een enkelsteens tuinmuurtje vraagt om lucht. Zit er aan de andere kant een gangetje van de achterburen, dan kan die muur van twee zijden nat worden. Zet de beplating dan op regels met een spouw erachter en laat die spouw onder en boven open, in plaats van er folie tegenaan te plakken en de wand potdicht te maken. Een dampremmende laag tegen koud, nat metselwerk sluit het vocht in.

Voor de zijwanden en de achterwand is hout de gewone keuze: een overkapping met potdeksel, zweeds rabat of geschaafde planken op een regelwerk is verreweg het meest gemaakt. Behandel het hout rondom voordat je het opschroeft, met extra aandacht voor de kopse kanten, want daar zuigt hout water op als een rietje. Planken die je pas na montage beitst blijven aan de achterzijde kaal en gaan daar als eerste werken.

Het hout op inspiratiefoto's is bijna altijd vers. Wat als steigerplank verkocht wordt is jong, nat hout dat na een jaar krimpt, kieren geeft en geregeld gaat schotelen. Wie strak wil houden koopt teruggedroogd hout, zet het voor montage rondom in de beits en houdt het uit de directe regen. Wie dat niet doet, accepteert kieren. Larix en grenen geven met een lichte transparante beits precies die verweerde, warme uitstraling die op die foto's staat.

De onderkant van een overkapping afwerken kan met vellingdelen, kraaldelen of met plaatmateriaal. Vellingdelen zijn het rustigst omdat de v-groef krimpnaden opvangt. Een plafond van gevelplaat zoals trespa of een andere hpl-plaat werkt ook, mits je bewust een naad van vijf millimeter tussen de platen laat, want die platen zetten uit en trekken bij vocht. De onderkant van een carport afwerken doe je pas als je zeker weet dat het dak niet lekt: een plafond verbergt precies datgene wat je wilt zien.

Houd bij het aftimmeren rekening met wat je later nog wilt. Verlichting, een buitenstopcontact en de bekabeling voor een scherm gaan achter een plafond ongemerkt mee, terwijl je ze er achteraf in moet frezen. Wil je op termijn de open zijden van de overkapping sluiten, houd dan bij de afwerking al rekening met de plek van geleiders, dorpels en de dikte van de stijlen.

Plaats	Wat het buiten houdt	Wat je beter niet gebruikt
Achterwand tegen metselwerk	Cementgebonden buitenplaat op regels met een open spouw	Gipsplaat, ook de groene variant, en folie strak tegen de muur
Zijwanden en gesloten kopgevel	Rabat, zweeds rabat of potdeksel, rondom voorbehandeld	Onbehandelde verse steigerplanken die na een jaar kieren
Plafond onder de gordingen	Vellingdelen of kraaldelen met een v-groef	Strak aansluitende gladde delen zonder ruimte voor krimp
Plafond in een carport	Waterbestendig plaatmateriaal, pas na een lekvrij seizoen	Een plafond dat je aanbrengt voordat het dak bewezen droog is
Boeidelen en dakrand	Trespa of een andere hpl-plaat met 5 mm naad	Naadloos aansluitende platen die bij vocht gaan bollen
Vloer onder de overkapping	Bestrating met afschot naar buiten of een hardhouten vlonder	Dichte tegels zonder afschot, waar water blijft staan

Zijkanten dichtmaken, zonwering, schuifdak en rolluik

Een overkapping laat zich met van alles sluiten, van een zeil tot een glazen schuifwand, en de keuze bepaalt wat de constructie moet kunnen. Doek geeft nauwelijks gewicht maar vangt veel wind, en die windkracht komt bij storm helemaal in de staanders terecht. Glas geeft juist veel gewicht op een beperkte plek. Wat elke variant van de constructie vraagt, staat in onze gids over overkapping dicht maken.

De goedkoopste route is een overkapping dichtmaken met zeil: windschermdoek of pvc met zeilringen om de vijftig centimeter, gespannen met elastische spanners in plaats van strak vastgeknoopt. Het doek moet kunnen bewegen, anders scheuren de ringen eruit bij de eerste najaarsstorm. Een overkapping dichtmaken met plexiglas oogt strakker, maar plexiglas krast snel en zet meer uit dan je verwacht: boor de gaten twee tot drie millimeter ruimer en gebruik kunststof afstandhouders. Polycarbonaat kost meer, breekt niet en vergeelt trager.

Bij een aluminium overkapping is de zijkant dichtmaken meestal een kwestie van het bestaande profiel gebruiken. In de stijlen zit een sleuf voor glasklemmen of screens, en die sleuf is gemaakt om te dragen. De rest van het profiel is dunwandig, dus boor er niet zomaar in maar werk met glijmoeren in die sleuf.

Een carport dichtmaken mag lang niet altijd zonder meer. Een open carport valt vaak onder vergunningvrij bouwen, en zodra je hem aan meer dan één zijde sluit wordt het een bijgebouw met eigen regels voor oppervlakte, hoogte en afstand tot de erfgrens. Of je een carport mag dichtmaken hangt dus af van je gemeente en van wat er al aan bijgebouwen staat. Vraag dat na bij het omgevingsloket voordat je materiaal bestelt, want een carport afsluiten die daarna weer open moet is een dure les.

Zonwering voor een veranda of overkapping kun je zelf maken, en dat scheelt honderden euro's. Wat goed werkt: zonwerend lichtdoorlatend doek op maat, zeilringen erin en zuignappen met een draadeind tegen de onderzijde van het glas of de kanaalplaat. Voor een veranda van zes bij drie en een halve meter kom je met acht zuignappen per baan uit, en het hele stel hangt er binnen een kwartier in. Wie de banen zelf naait blijft ruim onder de driehonderd euro voor de hele overkapping. Over een zomer van drie maanden laten er van zo'n vijf dozijn zuignappen hooguit een paar los, en die druk je opnieuw aan.

Rolluiken en screens vragen meer voorbereiding. Een rolluik voor een overkapping heeft geleiders nodig die aan de stijlen vastzitten en een kast die je onder de gording wegwerkt, en dat lukt alleen als je bij het aftimmeren ruimte hebt vrijgehouden. Shutters voor een veranda maken is een mooie tussenvorm: louvreluiken houden zon tegen maar laten lucht door, waardoor de kans op condens onder het dak kleiner blijft dan bij een volledig dichte wand. Gordijnen ophangen in een veranda doe je aan een buitenrail onder de gording, met stof die uv-bestendig is en snel droogt, want gewone binnenstof schimmelt in één seizoen.

Zelf een schuifdak voor een veranda of overkapping maken is de lastigste klus uit dit rijtje. Twee rails, een paneel dat waterdicht moet overlappen en een goot die het water opvangt op het moment dat het dak openstaat: elke uitvoering met een vlakke overlap gaat op termijn lekken. Wie het toch doet, legt de rails met flink afschot en houdt ze hoger dan het waterniveau in de goot.

Wat er op het dak mag: zonnepanelen, sedum en asbest

Een dak van zonnepanelen zonder dakbedekking eronder is een geliefd idee dat zelden meevalt. Panelen keren geen water tussen de frames door: het glas is dicht, de naden zijn dat niet. Wie een fietsenstalling of houtopslag droog wil houden met alleen panelen erboven, moet elke verticale naad afdichten en elke horizontale naad met overlap uitvoeren.

Wat werkt is de naden verkleinen. Standaard klemmen op een aluminium rail laten al gauw zeventien millimeter ruimte tussen twee panelen, terwijl er montagesystemen zijn die op zeven millimeter uitkomen. Panelen kun je ook via de voorgeboorde gaten aan de onderzijde van het frame monteren, en dan liggen ze bijna tegen elkaar. Een rubber t-profiel van rond de veertig millimeter breed sluit de rest, maar reken op vervangen: een rubber dat vijfentwintig jaar in de volle zon ligt zonder te verharden bestaat niet. Wil je een zonnepanelen overkapping waterdicht krijgen, leg de panelen dan in één vlak in plaats van dakpansgewijs, want elke knik in het profiel is een lekpunt.

Wie het echt droog wil hebben, legt een gewoon dak en zet de panelen daarboven. Bitumen golfplaten of een kanaalplaat eronder kosten weinig en halen het hele waterdichtheidsvraagstuk weg. De panelen worden dan iets warmer en dat kost een paar procent opbrengst, maar met vijf centimeter open lucht ertussen haal je het meeste daarvan terug. Een waterdicht dak van zonnepanelen als enige laag blijft een paraplu: eronder blijft het droog, aan de randen spat het na.

Voordat je panelen op een bestaand dak legt hoort de vraag of het dak het draagt. Een dak verstevigen voor zonnepanelen is bij een houten balklaag zelden nodig, want een compleet systeem weegt rond de vijftien tot twintig kilo per vierkante meter en dat is minder dan een pak natte sneeuw. Bij golfplaten en bij lichte carportconstructies ligt dat anders, en dan kom je uit bij een extra gording of een tussensteun.

Bij sedum telt gewicht wel zwaar mee. Een sedumpakket loopt van ongeveer vijftig kilo per vierkante meter voor dunne matten tot enkele honderden kilo's voor een intensief daktuinsysteem, en het getal dat telt is het verzadigde gewicht na een week regen. Is mijn dak geschikt voor sedum hangt dus af van de balkmaat, de hart-op-hartafstand en de overspanning. Een balklaag van 80 bij 200 millimeter om de vijfenzeventig centimeter over vier meter overspanning is voor een plat dak zwaar uitgevoerd en kan een extensief pakket meestal hebben. Dat is een inschatting en geen berekening: controleer eerst of het dak ook echt volgens de tekening gebouwd is, want dat valt vaak tegen.

De redenering dat een dak toch al een laag water moet kunnen dragen bij een verstopte afvoer gaat maar half op. Een dak wordt niet ontworpen op een volgelopen dakvlak, dat is juist de situatie die je met afschot en een noodoverloop voorkomt. Sneeuw en ijs horen wel bij de rekenbelasting, en die is fors: op een plat dak in Nederland rekenen constructeurs met een sneeuwbelasting in de orde van vijftig tot zestig kilo per vierkante meter.

Asbest is de harde grens. Golfplaten van voor 1994 zijn asbestverdacht, en zonnepanelen op een asbest dak leggen mag niet: wie het toch doet riskeert een boete en een gedwongen sanering. Je mag niet in de platen boren, ze niet belasten en ze niet reinigen. Handhaving hierop is reëel, en achteraf saneren kost veel meer dan het dak vooraf laten vervangen. Weet je het niet zeker, laat dan een monster onderzoeken en het werk door een gecertificeerd bedrijf doen.

Ook ander materiaal op het dak telt mee. Een zonnecollector voor het zwembad op het dak is licht als hij leeg is en verrassend zwaar als hij vol water staat, dus reken met het gevulde gewicht plus de leidingen. Kunstgras op een dak kan, mits het op een beschermlaag ligt en water eronder kan weglopen. Gras dat direct op epdm ligt houdt vocht vast en maakt de dakbedekking warmer dan die lief is.

Wat er op het dak komt	Gewicht per m2, orde van grootte	Wat het met de constructie doet
Polycarbonaat kanaalplaat van 16 mm	3 tot 4 kg	Nauwelijks belasting, maar wel windzuiging op de bevestiging
Doorzichtige golfplaat op gordingen	5 tot 10 kg	Licht, dus de schroeven en ringen doen het werk
Epdm op underlayment van 18 mm	15 tot 20 kg	Past bij vrijwel elke houten balklaag
Zonnepanelen met rails en klemmen	15 tot 20 kg	Meestal geen versteviging nodig op hout, wel op lichte carports
Bitumen in twee lagen op underlayment	20 tot 25 kg	Iets zwaarder dan epdm, verder vergelijkbaar
Dakpannen op panlatten en tengels	45 tot 60 kg	Vraagt een echte sporenkap, niet een carportbalklaag
Extensief sedum, verzadigd	50 tot 100 kg	Vaak haalbaar op een zwaar uitgevoerd plat dak, laat het narekenen
Grindballast van 5 cm	80 tot 100 kg	Zelfde orde als sedum, meestal voor een omgekeerd dak
Intensief groendak met substraatlaag	200 tot 400 kg	Alleen op een daarvoor ontworpen betonvloer
Sneeuw, rekenwaarde plat dak	50 tot 60 kg	Tijdelijk, maar hij komt bovenop alles wat er al ligt

Verlengen, verhogen, verplaatsen of een schuur ombouwen

Een bestaande overkapping verlengen is meestal makkelijker dan een nieuwe bouwen, mits je twee dingen goed doet. Zet de nieuwe poeren op dezelfde diepte als de bestaande, want een nieuw deel dat anders zakt trekt de dakbedekking bij de overgang kapot. En leg de dakbedekking bij voorkeur in één keer over het hele vlak opnieuw, of gebruik een overlap die met de waterstroom mee ligt.

Een carport verlengen loopt vaak stuk op de gordingmaat. De bestaande balken passen bij de bestaande overspanning. Wie er twee meter aan plakt en de gordingen doortrekt, heeft ineens een veel grotere vrije overspanning en een dak dat gaat doorhangen. Zet er dus een extra portaal onder in plaats van de balken langer te maken. Wil je een overkapping uitbreiden in de breedte, dan geldt hetzelfde: elke nieuwe travee krijgt zijn eigen staanders.

Een dak dragende balk verlengen is het punt waar veel zelfbouwprojecten misgaan. Twee balken die je met een handvol schroeven aan elkaar zet vormen geen doorlopende balk. Een las in een balk die op buiging wordt belast hoort boven een steunpunt te liggen, of met dubbelzijdige lasplaten over een flinke lengte gemaakt te worden. Bij twijfel zet je er gewoon een staander onder.

Meer hoogte winnen speelt vooral bij carports voor een bus of een camper. Voor een doorrijhoogte van 2,85 meter zit je met een plat dak al snel boven de drie meter die vergunningvrij is, en dan zijn er twee routes: het dak verhogen en een vergunning aanvragen, of de vloer verlagen. Uitgraven kost vaak minder dan het lijkt, zeker als er al een afvoerput onder de carport zit die op het riool is aangesloten. Reken wel na of de auto de knik bij de oprit haalt, want veertig tot vijftig centimeter niveauverschil over een korte oprit is te veel voor een lage bumper.

Een schuur ombouwen tot overkapping gaat verrassend vaak goed, maar de gevel die je weghaalt deed misschien meer dan de regen keren. Bij veel schuren en tuinhuizen stabiliseren de wanden het geheel tegen wind. Haal je één wand weg, dan gaat het dak op termijn scheefstaan tenzij je diezelfde stijfheid terugbrengt met een schoor of een windverband in het dakvlak. Datzelfde geldt als je een dak op een schuur maakt of een overkapping maakt van een schuur die je gedeeltelijk sloopt: kijk eerst wat er droeg voordat je iets weghaalt.

Een overkapping verplaatsen kan als het geheel stijf genoeg is. Losmaken van de poeren en met een paar man optillen of met een kraan en banden verzetten lukt bij een lichte houten constructie tot ongeveer drie bij drie meter. Groter dan dat haal je uit elkaar. Een verzakte overkapping opkrikken doe je met een korte hydraulische vijzel onder de staander op een stevige onderlegplaat, waarna je de poer uitvult of vervangt. Krik nooit één hoek meer dan een paar centimeter omhoog zonder de andere mee te nemen, want de verbindingen bovenin volgen die scheefstand niet.

Kraken, verzakken en ongenode gasten

Een krakend dak is bijna altijd hout dat werkt. Temperatuurwisselingen aan het eind van de middag en windvlagen laten verbindingen millimeters schuiven, en dat geeft een tik of een kraak. Onschuldig kraken is willekeurig en verandert niet over de jaren. Of een krakend dak gevaarlijk is, hangt af van wat er verder gebeurt: een krakend dak bij wind wordt pas een aandachtspunt als het samengaat met zichtbare doorbuiging, met scheuren die groter worden, of met hout dat om de bouten is gaan vervormen. Is dat het geval, meet dan met een draad van steunpunt tot steunpunt hoeveel de balk in het midden zakt en herhaal die meting een half jaar later.

Een dak dat doorzakt heeft meestal geen sterkteprobleem maar een stijfheidsprobleem. Dat los je op met een extra steunpunt, of door een tweede balk naast de bestaande te zetten en die over de hele lengte door te bouten met een verspringend boutpatroon. Een overkapping verstevigen met alleen wat extra schoren helpt tegen scheefstaan maar niet tegen doorbuigen: schoren pakken zijdelingse kracht, geen buiging in het midden van een overspanning.

Verzakken zit vrijwel altijd in de fundering en niet in de constructie. Een staander die aan één kant een centimeter zakt trekt het hele dak uit het lood, en dat merk je het eerst aan een klemmende deur of een kier bij de gevelaansluiting. Meet met een slangwaterpas rond alle staanders, zodat je weet welke poer het probleem is voordat je gaat vijzelen.

Onder een overkapping komt vroeg of laat iets levends wonen. Een wespennest in het dak of onder de dakrand zit meestal tussen het boeideel en de gording, of in de holle ruimte boven een plafond. Hangt het nest niet boven de zithoek, dan kun je het laten zitten: het volk sterft in het najaar en hetzelfde nest wordt daarna niet opnieuw gebruikt. Sluit de opening dan in de winter af. Zit het nest bij de tafel of is er iemand met een allergie, dan laat je het weghalen en dicht je pas daarna de opening.

Vogels van het dak weren gaat het beste met gaas. Bij golfplaten sluit je de open golven aan de rand met een vogelschroot of een profielvulstuk, en bij een overstek zet je gaas met een maas van zes millimeter tussen de klossen. Kleefmiddelen en gels zijn geen goed idee: vogels raken erin vast en het spul loopt bij warmte uit over je gevel.

Wat er aan een overkapping mag hangen is een kwestie van waar de kracht heen gaat. Een schommel aan een overkapping hangt aan een gording en nooit aan het dakbeschot. Reken bij een schommel onder een overkapping met een veelvoud van het gewicht van de gebruiker, want schommelen is een dynamische belasting: gebruik oogbouten die je met een moer en een grote sluitring dwars door de balk zet in plaats van schroefogen die alleen in het hout draaien, kies een gording van minstens honderd bij honderd millimeter en hang het geheel dicht bij een steunpunt. Wil je iets ophangen aan een aluminium overkapping, werk dan uitsluitend met glijmoeren in de bestaande sleuf, want de wanddikte van zo'n profiel is te klein voor een zelftapper met last eraan.

Een afzuiging in een overkapping of veranda boven de bbq vraagt een echt kanaal naar buiten en geen recirculatiekap. Rook en vet moeten boven het dak uit, met een kanaal dat op afstand van hout blijft en een dakdoorvoer die netjes is ingewerkt. Een windmeter of ander instrument op het dak zet je op een mast die aan de constructie vastzit en niet aan de dakbedekking, met een rubber tussenlaag tegen trillingen. Twijfel je of de constructie de extra puntlast aankan, kijk dan eerst nog eens naar de stijfheid en de schoren van je overkapping.

Veelgestelde vragen