Halve maantjes op de trap leggen zonder dat ze losraken

Wat halve maantjes op de trap eigenlijk doen

Halve maantjes zijn halfronde matjes die per stuk op een traptrede liggen. De rechte kant komt aan de voorzijde te liggen, daar waar je je voet neerzet, en de ronding wijst naar achteren richting het stootbord. Ze geven grip op een trap die glad is geworden door lak of verf, en ze dempen tegelijk het geluid van schoenen op hout.

De meeste mensen komen erbij uit na het schilderen van de trap. Een verse laag traplak is spiegelglad, en dat merk je pas als iemand op sokken doorglijdt op de derde tree van boven. Wat er verder nog aan een trap te verbeteren valt, van het dichtmaken tot het vervangen, staat bij elkaar op onze pagina over de trap in huis.

Comfort en geluid zijn de tweede reden. Een kale houten trap klinkt hol en hard, en met halve maantjes op de traptreden wordt dat merkbaar rustiger in de gang eronder. Voor een hond of een oudere huisgenoot weegt de grip het zwaarst, want een gelakte trede biedt een nagel of een gladde zool vrijwel niets om op te steunen.

Er zijn alternatieven die dezelfde grip geven. Rubberen antislipstrips die je in de trede freest ogen strak en blijven jarenlang zitten, maar dan moet je wel met een bovenfrees een sponning in elke trede maken. Is de trap zelf hol gelopen, gescheurd of kraakt hij op elke tree, dan is de trap vervangen een eerlijker afweging dan de slijtage verstoppen onder matjes.

Materiaal	Grip	Geluiddemping	Waar je op moet letten
Kokos	Veel grip, ook op sokken	Goed	Rafelt op een gesneden rand en kan bij vocht afgeven op licht hout
Sisal	Goede grip, iets gladder dan kokos	Redelijk	Neemt vocht op en gaat dan bol staan
Tapijt of velours	Redelijk, prettig op blote voeten	Het best van allemaal	Heeft een antislip-rug nodig, anders schuift het over de lak
Naaldvilt	Stroef en slijtvast	Matig	Snijdt strak en rafelt nauwelijks, dus fijn voor werk op maat
Rubber	De meeste grip, ook met natte zolen	Dempt de klap, niet de galm	Kan op blank of geolied hout een donkere afdruk achterlaten
Vinyl met schuimrug	Valt tegen op sokken	Weinig	De schuimrug kan na jaren met de lak gaan verkleven

Hoeveel maantjes je nodig hebt en welke maat past

Een kant-en-klare halve maan is meestal zo'n 60 tot 65 centimeter breed en 20 tot 25 centimeter diep. Dat past op de meeste woningtrappen, maar meet je eigen trede voordat je bestelt. Een matje dat net iets te diep is klemt tegen het stootbord en gaat in het midden bol staan, en daar stap je precies op.

Meet de diepte niet volgens de aantrede uit een tekening, maar gewoon zoals de trede voor je ligt: van de voorkant van de neus tot aan het stootbord erachter. Dat is de aantrede plus het overstek van de neus en dus twee tot vier centimeter meer dan je verwacht. Houd daarna aan beide kanten nog een centimeter of anderhalf vrij, zodat het matje nergens tegenaan duwt.

De breedte reken je vanuit het midden van de looplijn, niet vanuit het midden van de trede. Bij een trap van 85 centimeter breed laat een maantje van 65 centimeter samen twintig centimeter vrij, en die ruimte verdeel je ongelijk zodra de trap draait. De gangbare maten van een woningtrap staan bij elkaar in onze tabel met standaardmaten, handig om te zien of jouw trap afwijkt.

Voor het aantal geldt een simpele regel: één matje per trede die je echt betreedt. De bovenste tree is bij veel trappen de vloer van de overloop en telt dus niet mee, en de onderste tree ligt soms al op de gangvloer.

Onderdeel	Gangbare maat in een woning	Wat dat betekent voor je maantjes
Vrije trapbreedte	Minimaal 80 cm, meestal 85 tot 90 cm	Een maantje van 65 cm laat samen zo'n 20 cm over om mee te schuiven
Aantrede	22 tot 24 cm	Meet niet dit getal maar de trede zelf, van de neus tot het stootbord
Overstek van de neus	2 tot 4 cm	Tel dit bij de aantrede op, dan weet je hoe diep het matje mag zijn
Optrede	In nieuwbouw maximaal 18,8 cm, in oude huizen vaak steiler	Hoe steiler de trap, hoe zwaarder de grip aan de voorkant telt
Aantal treden	13 tot 16 bij een verdiepingshoogte van 2,6 tot 2,9 m	Reken op één matje per trede en tel de overloop niet mee
Dikte van het matje	3 tot 12 mm	Dikker geeft comfort, maar maakt de eerste stap merkbaar ongelijk
Ruimte rondom het matje	1,5 tot 2 cm aan elke kant	Zonder die ruimte duwt het matje tegen het stootbord en gaat het bol staan

Halve maantjes van de Action en andere kant-en-klare sets

De halve maantjes van de Action zijn voor veel mensen het startpunt, en voor een trap die niet de hele dag gebruikt wordt voldoen ze prima. Het zijn dunne matjes met een schuim- of latexrug, in een handvol standaardkleuren, en ze kosten per stuk een fractie van wat een woonwinkel vraagt.

Het zwakke punt zit bijna altijd in de meegeleverde bevestiging. De plakstrips die erbij zitten zijn smal en dun, en op een gelakte houten trede laten ze na een paar weken los aan de randen. Vervang ze meteen door brede dubbelzijdige tapijttape uit de bouwmarkt, dan is dat probleem er niet.

Let daarnaast op de diepte. Kant-en-klare sets komen in één maat, en op een oude trap met een korte aantrede is een matje van 25 centimeter diep te groot. Meet je trede voordat je een set koopt, want een matje inkorten kan wel maar dan snijd je de fabrieksrand eraf en gaat het rafelen.

Dikkere maantjes met een echte rubberrug uit de bouwmarkt of woonwinkel liggen zwaarder, schuiven minder en gaan langer mee. Op een steile trap of in een huis vol kinderen krijg je dat geld terug. Sla er in beide gevallen één extra in, want een beschadigd matje vervang je liever uit voorraad dan uit een nieuwe partij met een net iets andere kleur.

De looplijn bepalen voordat je iets vastplakt

Dit is het onderdeel waar de meeste trappen op stuklopen. Halve maantjes horen niet automatisch in het midden van de trede, maar op de lijn waar je voeten werkelijk neerkomen. Bij vrijwel elke trap ligt die lijn iets uit het midden, en bij een trap met een kwartslag ligt hij er ver naast.

Op een draai zet je je voet altijd op het bredere deel van de trede. De smalle punt bij de spil geeft te weinig ruimte om je hele voet neer te zetten, dus schuift de looplijn daar tien tot vijftien centimeter naar buiten. Leg je de maantjes op die treden toch keurig in het midden, dan stap je er half naast en heb je grip op de verkeerde plek.

Bij een trap die nog niet geschilderd is, kun je de lijn gewoon aflezen. Het hout is daar dof en kaal gelopen en de lak is er dunner. Is de trap net overgeschilderd, dan is dat spoor weg en moet je het opnieuw vaststellen.

Wat bij ons goed werkt: de trap een paar keer op en af lopen terwijl iemand anders kijkt waar je voeten landen. Doe dat onbewust, want zodra je op je eigen voeten gaat letten, loop je netjes door het midden en klopt de uitkomst niet. Laat ook de andere huisgenoten een ronde lopen, want een lange stap en een korte stap leveren een andere lijn op.

Los neerleggen en van onderaf kijken

Leg daarna alle matjes los op de treden, zonder tape en zonder haast. Ga onder aan de trap staan en kijk omhoog: de middelpunten van de maantjes horen samen een vloeiende lijn te vormen die met de draai mee buigt. Een matje dat er uit springt zie je vanaf die plek meteen, terwijl je het van bovenaf nooit opmerkt.

Schuif net zolang tot die lijn klopt en markeer dan pas. Twee streepjes schilderstape per trede, één langs de zijkant van het matje en één langs de voorkant, en je kunt het matje optillen zonder de plek kwijt te raken.

De ondergrond bepaalt of het matje blijft zitten

Verse lak is de belangrijkste reden dat halve maantjes loslaten. Een traplak is na een dag droog genoeg om overheen te lopen, maar pas na twee tot drie weken echt doorgehard. Plak je er eerder tape op, dan trek je bij het corrigeren de verf in schilfers mee. De weekmakers die nog uit de laag komen, maken daarbij de lijm slap. Hoe lang het doorharden precies duurt verschilt per merk en staat op de verpakking als doorhardingstijd.

Wacht dus, hoe vervelend dat ook is als de trap eindelijk klaar is. Twijfel je of de lak hard genoeg is, druk dan met je duimnagel op een onopvallende plek achteraan de trede. Blijft er een afdruk staan, dan is hij nog niet zover.

Maak de treden daarna schoon en vetvrij. Er zit meer op dan je denkt: schuurstof uit de naden, huidvet van handen en voeten, en op een oudere trap vaak nog resten boenwas of onderhoudsmiddel met siliconen. Neem elke trede af met een ontvettende allesreiniger of met spiritus op een pluisvrije doek en laat het goed drogen.

Niet elke ondergrond laat zich beplakken. Op geolied hout hecht tape slecht, want de olie blijft aan het oppervlak werken, en daar zijn een antislip-onderlegger of klittenband betere keuzes. Op een gestorte betonnen trap stuift de bovenlaag en heb je een hechtprimer nodig; hoe je met beton werkt en wat je aan zo'n trap wel en niet moet veranderen, lees je bij beton en constructie.

Zo zet je de maantjes vast zonder dat ze opwippen

Eén plakstripje aan de rechte voorkant is niet genoeg, en dat is wat er in de meeste sets zit. De voorkant blijft dan wel liggen, maar de ronding aan de achterkant wipt binnen een paar weken op. Onder die opgekrulde rand kruipt stof, waardoor hij nooit meer uit zichzelf gaat hechten, en met je hiel blijf je er vroeg of laat achter haken.

Werk daarom met een patroon in plaats van met één strip. Leg een strook brede tapijttape langs de rechte voorkant, ongeveer anderhalve centimeter achter de rand, en zet daarna twee korte stroken schuin naar de zijkanten. Volg de ronding vervolgens met twee of drie losse stukjes tape, want een lange strook over een bocht plooit altijd.

Op de opstaande rand achter het matje hoeft geen tape. Die opstaande rand is het stootbord van de trede erboven, en een halve maan ligt daar niet tegenaan maar houdt er juist ruimte van vrij. Alleen bij een mat die om de neus heen naar beneden valt plak je ook op het verticale vlak, en dan met een aparte strip vlak onder de neus.

Druk alles daarna stevig aan met een rubberen roller of een deegroller, van het midden naar buiten toe. Dubbelzijdige tape hecht op druk en niet op tijd, dus vijf seconden goed rollen doet meer dan een dag wachten. Bij een open trap zonder stootborden is er achter het matje niets om tegen te leunen, en dan is de aanpak op de pagina over een open trap dichtmaken vaak zinvoller dan er nog een strip tape bij te plakken.

Manier van vastzetten	Hoe stevig het houdt	Weer los te krijgen	Waar het goed werkt
Brede dubbelzijdige tapijttape, 50 mm	Houdt jaren op een gelakte trede	Ja, maar er blijven lijmresten achter	Gelakt hout, laminaat en kunststof overzettreden
Dunne plakstrips uit de set	Vaak een paar weken tot een paar maanden	Makkelijk, laat weinig achter	Om even te proberen hoe de matjes staan
Antislip-onderlegger op maat gesneden	Houdt op gewicht en wrijving	Volledig, zonder één restje lijm	Huurwoning, geolied hout, matjes die je vaak wast
Klittenband met plakrug	Stevig, en het matje gaat er los af	De lijmrug blijft op de trede zitten	Tapijten maantjes die in de wasmachine gaan
Montagekit of vloerlijm	Blijvend	Niet zonder schade aan de lak	Betonnen trap of een trap in een portiek
Antislipcoating op de rug	Alleen tegen schuiven, niet tegen opwippen	Volledig	Dikke, zware matten op een flauwe trap

Halve maantjes op maat maken uit tapijt of kokos

Halve maantjes op maat maken is de oplossing zodra je trap afwijkt: brede treden, een korte aantrede of draaitreden die allemaal anders zijn. Je hebt er een rol tapijt, naaldvilt of kokos voor nodig en een scherp haakmes. Naaldvilt is het makkelijkst om mee te beginnen, want dat rafelt vrijwel niet aan een gesneden rand.

Teken de vorm eerst op karton en niet meteen op je materiaal. Een echte halve cirkel van 65 centimeter breed is 32,5 centimeter diep en past dus op geen enkele trede. Wat je wilt is een halve ellips: rechte voorkant op de breedte die je gekozen hebt, en in het midden de diepte die je hebt gemeten. Die teken je door om de vijf centimeter een punt uit te meten en de punten daarna met een soepele lijn te verbinden.

Snijd altijd vanaf de achterkant, langs een stalen liniaal, met een vers mesje en in meerdere lichte halen. Eén diepe haal loopt weg in de pool en geeft een rafelige rand. Zet de snijlijn bij tapijt en kokos van tevoren vast door de rugzijde langs de lijn in te smeren met latexlijm of textiellijm en die te laten drogen, dan snijd je door een verstevigde rand in plaats van door losse garens.

Wil je het echt netjes, laat de randen dan omboorden bij een tapijtzaak. Een omboorde rand blijft strak en krult niet op, en dat scheelt op de lange duur meer dan het kost. Maak in elk geval eerst één matje helemaal af en leg dat een week op de meest gebruikte tree, voordat je er dertien uit je rol snijdt.

Draaitreden, open treden en de ruimte langs de spil

Op draaitreden ligt je voet niet parallel aan de voorrand van de trede, maar een slag gedraaid. Een halve maan mag daar dus ook gedraaid liggen, iets meegebogen met de richting waarin je stapt. Dat voelt tegennatuurlijk bij het plaatsen en klopt precies zodra je de trap oploopt.

Op de smalste punt bij de spil houd je het matje minstens vijf centimeter van de spil vrij. Daar loopt niemand, en een matje dat tot tegen de spil doorloopt trekt de aandacht naar de smalle kant terwijl je juist naar buiten wilt stappen. Op de brede kant houd je de gebruikelijke anderhalve centimeter aan.

Bij een open trap zonder stootborden zie je onder het matje door, en dat vraagt om een strakke snijrand aan de achterkant. Er zit daar niets waar de ronding tegenaan kan komen, dus de tape moet het alleen doen. Loopt de trap in een gezin met kleine kinderen, dan is het dichtmaken van de open treden een grotere veiligheidswinst dan welk matje ook.

Denk daarbij niet dat matjes de grip van een leuning vervangen. Een leuning is bij een hoogteverschil van meer dan een meter verplicht en hangt op ongeveer 85 centimeter boven de voorrand van de treden; wat er precies geldt staat bij de hoogte van een trapleuning. Werk je de trap toch helemaal af, dan is dit ook het moment om te kijken naar lambrisering langs de trap, want de wand naast de trap krijgt bij het traplopen de meeste schoenafdrukken.

Onderhouden, opnieuw vastzetten en weer verwijderen

Zuig de matjes met een smalle mond en zonder kloppende borstel. Een elektrische borstel trekt aan de pool en daarmee aan de tape, en dat is de reden dat matjes vaak juist na een grote schoonmaak loskomen. Zuig ook rondom het matje, want het zand dat langs de randen ligt schuurt de lak eronder dof.

Tapijten maantjes mogen meestal in de machine, mits koud en zonder centrifuge. Warmte en de droger maken een latex- of rubberrug bros, en dan kruimelt hij binnen een paar wasbeurten uit elkaar. Laat ze plat drogen, anders trekken ze krom. Kokos maak je alleen droog schoon, want nat kokos vervormt en kan afgeven op licht hout.

Wissel de matjes een keer per jaar van plek. De onderste drie en de bovenste twee treden slijten het snelst, en door ze om te ruilen met die in het midden houd je de hele trap gelijk van kleur en dikte. Vervang de tape bij dat omruilen meteen, want oude lijm rol je met een plastic schraper zo weg.

Achtergebleven lijmresten haal je weg met een plastic schraper en daarna met wat wasbenzine op een doek, waarbij je eerst op een onopvallend hoekje test of de lak dat verdraagt. Reken erop dat de trede onder het matje lichter is gebleven dan de rest, want de lak eromheen is jarenlang verkleurd door daglicht. Wie de trap daarna toch overschildert, kan de wandbekleding langs de trap in dezelfde beurt meenemen en hoeft dan niet twee keer alles af te plakken.

Zo leg je halve maantjes op een hele trap

Deze volgorde werkt voor een rechte trap en met één extra controle ook voor een trap met een draai.

1. Bepaal eerst waar je echt loopt

   Loop de trap een paar keer op en af terwijl iemand anders kijkt waar je voeten neerkomen, en laat de andere huisgenoten hetzelfde doen. Doe het onbewust, want zodra je op je voeten let, loop je netjes door het midden. Op een trap die nog niet geschilderd is, kun je in plaats daarvan gewoon het kaal gelopen spoor aanhouden.

2. Controleer de verf en maak de treden schoon

   Is de trap net geschilderd, geef de lak dan minstens twee tot drie weken om echt door te harden. Neem daarna elke trede af met een ontvettende allesreiniger of spiritus en laat hem goed drogen. Huidvet, schuurstof en oude boenwas zijn de reden dat tape niet pakt, en die zie je niet zitten.

3. Leg alle matjes los neer en beoordeel de lijn

   Leg de maantjes zonder tape op elke trede, ga onderaan staan en kijk omhoog. De middelpunten horen een vloeiende lijn te vormen die met de draai mee buigt, dus niet per se door het midden van elke trede. Schuif tot de lijn klopt en beoordeel het resultaat nog een keer van een afstandje.

4. Markeer de plek voordat je iets optilt

   Zet per trede twee streepjes schilderstape: één langs de zijkant van het matje en één langs de voorkant. Noteer bij een draaitrap ook het treenummer op de achterkant van het matje, want die vormen wisselen onderling. Meet daarna nog even de afstand van de voorrand van het matje tot de neus en houd die op elke trede gelijk, meestal twee tot drie centimeter.

5. Breng de tape aan op het matje, niet op de trede

   Leg het matje op zijn kop en plak een strook brede tapijttape langs de rechte voorkant, ongeveer anderhalve centimeter achter de rand. Zet daarna twee korte stroken schuin naar de zijkanten en volg de ronding met twee of drie losse stukjes. Tape op het matje in plaats van op de trede houdt de plaatsing stuurbaar en voorkomt dat je losse lijmvlakken op je trap hebt liggen.

6. Plak van boven naar beneden en druk stevig aan

   Begin bij de bovenste trede en werk naar beneden, dan stap je nooit op een matje dat net geplakt is. Trek de beschermfolie eraf, leg het matje binnen je markeringen en rol het aan van het midden naar de randen. Houd je tijdens dit werk aan de leuning vast en zorg dat er niemand langs je heen loopt; zit er geen leuning of hangt hij te laag, kijk dan eerst naar de juiste hoogte van een trapleuning voordat je de trap verder afwerkt.

7. Laat de trap een dag met rust en druk daarna na

   Gebruik de trap de eerste uren zo min mogelijk, zodat de lijm de kans krijgt om te hechten. Loop de matjes een dag later na en rol de randen opnieuw aan, vooral langs de ronding. Kom je een matje tegen dat aan één kant al meegeeft, haal hem dan meteen los en zet er nieuwe tape op in plaats van hem terug te duwen.

Maatvoering

De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Ruimte of vakgebied Alle Sanitair Elektra Keuken Trap Deuren Ventilatie

Ruimte of vakgebied	Onderdeel	Gangbare maat	Marge die in de praktijk werkt	Waar je op moet letten
Sanitair	Wastafel, bovenkant	85 cm boven de vloer	80 tot 90 cm	Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm.
Sanitair	Wastafelkraan, uitloop	25 tot 30 cm boven de wastafelrand	wat past bij de kom	Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder.
Sanitair	Fonteintje in het toilet	80 tot 85 cm	75 tot 90 cm	Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is.
Sanitair	Toiletpot, bovenkant zitting	40 tot 43 cm	38 tot 48 cm	Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger.
Sanitair	Hangend toilet, onderkant pot	40 cm boven de vloer	38 tot 45 cm	De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast.
Sanitair	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 80 cm	Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit.
Sanitair	Douchekraan, thermostaat	100 tot 110 cm	95 tot 120 cm	Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan.
Sanitair	Doucheglijstang, bovenkant	180 tot 200 cm	afhankelijk van de lengste gebruiker	Reken op minstens 20 cm boven de kruin.
Sanitair	Regendouche, onderkant kop	205 tot 215 cm	200 tot 220 cm	Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd.
Sanitair	Handdoekradiator, onderkant	20 tot 30 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen.
Sanitair	Afvoer wastafel, muurdoorvoer	50 tot 55 cm	45 tot 60 cm	Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling.
Elektra	Stopcontact in een woonruimte	30 cm hart boven de vloer	25 tot 40 cm	Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen.
Elektra	Stopcontact boven een aanrechtblad	115 tot 125 cm	10 tot 20 cm boven het blad	Uit de spatzone van de kraan blijven.
Elektra	Lichtschakelaar	105 cm hart boven de vloer	90 tot 120 cm	Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld.
Elektra	Deurklink	100 cm hart boven de vloer	95 tot 105 cm	Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen.
Elektra	Meterkast, groepenkast	150 tot 180 cm	bereikbaar zonder trapje	De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn.
Elektra	Wandcontactdoos buiten	minimaal 30 cm boven maaiveld	hoger bij kans op opspattend water	Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten.
Elektra	Bedrade deurbel, drukknop	110 tot 130 cm	100 tot 140 cm	Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel.
Elektra	Wandlamp naast een spiegel	160 tot 170 cm	op ooghoogte van de gebruiker	Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven.
Elektra	Televisieaansluiting	40 cm of op de hoogte van het scherm	afhankelijk van de opstelling	Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm.
Keuken	Werkblad, bovenkant	90 tot 95 cm	85 tot 100 cm	Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger.
Keuken	Bovenkasten, onderkant	50 tot 60 cm boven het blad	45 tot 65 cm	Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken.
Keuken	Afzuigkap boven een elektrische kookplaat	60 cm	55 tot 70 cm	Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht.
Keuken	Afzuigkap boven een gaspit	65 cm	65 tot 75 cm	Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam.
Keuken	Plint onder de keukenkasten	10 tot 15 cm	standaard 15 cm	Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan.
Keuken	Inbouwoven op ooghoogte	onderkant op 85 tot 90 cm	naar de gebruiker	Scheelt bukken met een hete plaat in je handen.
Trap	Trapleuning	90 cm boven de voorkant van de trede	85 tot 100 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer.
Trap	Leuning langs een bordes	100 cm	90 tot 110 cm	Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap.
Trap	Optrede, hoogte per trede	18 tot 20 cm	maximaal 21 cm binnen een woning	Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste.
Trap	Aantrede, diepte van de trede	22 tot 24 cm	minimaal 22 cm	Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm.
Trap	Vrije doorloophoogte boven de trap	230 cm	minimaal 210 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond.
Trap	Spijlafstand van een balustrade	maximaal 10 cm	kleiner bij kinderen	Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen.
Deuren	Binnendeur, standaardmaat	83 bij 201,5 cm	78 tot 93 cm breed	De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad.
Deuren	Voordeur, standaardmaat	88 bij 201,5 cm	83 tot 100 cm breed	Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator.
Deuren	Speling onder een binnendeur	1 tot 1,5 cm	2 cm bij mechanische ventilatie	De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet.
Deuren	Speling rondom in het kozijn	3 mm	2 tot 4 mm	Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt.
Deuren	Scharnieren, afstand tot de hoek	20 cm van boven en onder	15 tot 25 cm	Bij een zware deur een derde scharnier in het midden.
Ventilatie	Ventilatierooster in een raam	boven in het kozijn	op de bovenregel	Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder.
Ventilatie	Afzuigpunt in een badkamer	hoog in de ruimte	20 tot 30 cm onder het plafond	Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet.
Ventilatie	Muurrooster kruipruimte	net boven het maaiveld	minimaal 15 cm	Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht.
Ventilatie	Dakdoorvoer, afstand tot de nok	minimaal 50 cm	afhankelijk van het type	Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind.

Voordat je de matjes definitief vastplakt

• De lak of verf is volledig doorgehard, minstens twee weken na de laatste laag
• Elke trede is ontvet en stofvrij, ook in de hoek tegen het stootbord
• De looplijn is bepaald door te lopen, niet door te meten vanuit het midden
• Alle matjes hebben los gelegen en zijn vanaf de onderste tree beoordeeld
• De plek van elk matje staat met schilderstape gemarkeerd
• Er zit tape langs de rechte voorkant én langs de ronding, niet alleen vooraan
• Geen enkel matje steekt over de neus van de trede heen
• Rondom elk matje blijft anderhalve tot twee centimeter trede vrij

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Alle matjes precies in het midden van de trede leggen

Het oogt logisch en het is de reflex van iedereen die begint, maar je loopt zelden door het midden van een trap. In een draai wijkt de looplijn tien tot vijftien centimeter naar de brede kant. Ligt het matje daar in het midden, dan stap je er half naast en heb je grip op de plek waar je niet komt.

Alleen tape aan de rechte voorkant

De meeste sets leveren precies één smal stripje, bedoeld voor de plek waar je stapt. Vooraan ligt het matje daarna keurig vlak, terwijl de bocht zich millimeter voor millimeter optilt en er stof onder kruipt. Verdeel de tape over de hele omtrek en gebruik langs de ronding losse stukjes, want een lange strook plooit in een bocht.

Plakken op verf die nog niet is doorgehard

Traplak is na een dag beloopbaar maar pas na twee tot drie weken echt hard. Tape op een laag die nog werkt trekt bij de eerste correctie schilfers verf mee, en de weekmakers uit de verse laag maken de lijm slap. Je bent dan zowel je hechting als je schilderwerk kwijt.

Een matje kiezen dat net zo diep is als de trede

Het matje klemt dan tussen de neus en het stootbord en gaat in het midden bol staan. Daar zet je je voet neer, dus je voelt het bij elke stap. Houd rondom anderhalve tot twee centimeter trede vrij, dan ligt het matje vlak en kun je er ook langs stofzuigen.

Alles in één keer definitief vastplakken

Zonder de matjes eerst los neer te leggen zie je nooit of de lijn over de hele trap doorloopt. Een knik in die lijn valt vanaf de onderste tree meteen op en corrigeren betekent daarna nieuwe tape en een schoongemaakte trede. Los leggen, kijken en pas dan markeren kost tien minuten en scheelt een middag.

Een matje over de neus van de trede laten steken

Een matje dat een centimeter over de voorrand hangt lijkt onschuldig, maar er zit geen ondersteuning onder die overhang. Zet je je voet er half op, dan klapt de rand naar beneden en glijdt je voet mee. Houd de voorrand van het matje juist twee tot drie centimeter achter de neus.

De meegeleverde plakstrips gebruiken op een gelakte trap

De smalle stripjes uit een goedkope set hebben te weinig kleefvlak voor een trede waar dagelijks tientallen keren op wordt gestapt. Op een gladde laklaag laten ze binnen enkele weken aan de randen los. Brede dubbelzijdige tapijttape kost een paar euro voor een hele trap en lost dit in één keer op.

De matjes nooit meer nalopen

Halve maantjes zijn geen klus die je één keer doet. Tape verliest langzaam grip, zeker op de onderste treden waar mensen draaien en slepen met hun voeten. Loop ze een week na het plakken na en daarna een paar keer per jaar, en druk losse randen meteen weer aan of vervang de tape.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Halve maantjes leggen is werk waar je geen vakman voor nodig hebt. Er zijn wel een paar momenten waarop je beter stopt met matjes en naar de trap zelf kijkt.

Het eerste is een trap die zelf niet meer deugt. Treden die doorbuigen, scheuren in het hout of een trede die los in de boom zit, dat los je niet op met een matje eroverheen. Grip op een zwakke trede maakt het gevaar juist minder zichtbaar. Laat de trap dan nakijken en overweeg de trap te vervangen.

Het tweede is elke ingreep aan de constructie eromheen. Een trap verplaatsen, een trapgat vergroten of een trapboom inkorten raakt de vloerconstructie en dus een dragend deel van het huis. Dat laat je berekenen en uitvoeren door iemand die daar verstand van heeft, ook als het maar om een paar centimeter lijkt te gaan.

Het derde is de leuning. Zit die los in de wand of ontbreekt hij bij een hoogteverschil van meer dan een meter, dan is dat belangrijker dan welke matjes ook. In gipsblokken of holle wanden vraagt een leuningdrager de juiste pluggen en soms een houten regel achter de wand, en dat is het moment om hulp te vragen in plaats van te gokken.

Werk daarnaast nooit vanaf een ladder die je boven het trapgat zet om bijvoorbeeld de trapverlichting aan te pakken. Werken op hoogte boven een trapgat vraagt een stelling die op beide niveaus goed staat, en dat is werk voor iemand met het juiste materiaal.