Voegen: van badkamerwand tot buitenmuur

Eerst weten welke voeg je voor je hebt

Voegen is een verzamelwoord voor heel verschillende naden. De voeg tussen wandtegels in de badkamer is een dun laagje cement, de voeg in een gevel is een centimeter dikke mortellaag, en de naad tussen terrastegels is vaak alleen ingeveegd zand. Elk van die voegen vraagt een eigen middel en een eigen aanpak, net als de meeste klussen binnen het tegelen, voegen en kitten.

Er is ook een groep voegen die juist niet stijf mag zijn. Op plekken waar een vloer of wand werkt, hoort een blijvend elastische naad, en hoe zo'n dilatatievoeg werkt lees je in een aparte gids. Vul je zo'n bewegingsvoeg toch met harde mortel, dan drukt de constructie zichzelf kapot.

Twijfel je of een bestaande voeg nog goed is, gebruik dan de mespunttest. Kun je de punt van een mes in de voeg drukken, dan is hij poreus en laat hij water door. Zulke voegen repareer je niet met een laagje eroverheen, die vervang je.

Soort voeg	Waar je hem tegenkomt	Waar hij van gemaakt is	Wanneer vervangen
Tegelvoeg	Badkamer, keuken, toilet, vloeren	Cementgebonden voegmiddel, soms epoxy	Bij gaatjes, poeder of een mespunt die erin zakt
Gevelvoeg	Metselwerk van de buitenmuur	Voegmortel van voegzand en cement	Bij scheuren, uitgespoelde of losse voegen
Straatvoeg	Terras, oprit, klinkers	Voegzand, polymeerzand of tweecomponenten straatvoeg	Bij onkruid, uitspoelen of losgevroren voegen
Kitvoeg	Hoeken, langs bad en douchebak, aansluitingen	Sanitairkit of hybride kit	Bij loslaten, scheuren of schimmel die terugkomt
Dilatatievoeg	Grote vloervelden, overgangen, gevels	Elastische kit of een profiel	Zodra de vulling hard of los is
Open stootvoeg	Verticaal in de gevel, onder en boven kozijnen	Bewust leeg gelaten, dit is ventilatie	Nooit vullen, hooguit een rooster plaatsen
Loodvoeg	Boven aanbouw, dakkapel en schoorsteen	Loodslab of loodvervanger, vastgezet in de voeg	Bij losgekomen of gescheurd lood

Voegen of kitten: welke naad krijgt wat

De regel is simpel: vlakke naden tussen gelijke materialen voeg je, overgangen en binnenhoeken kit je. De hoeken van de badkamer voeg je dus niet vol met mortel, want daar werken twee wanden ten opzichte van elkaar en scheurt een harde voeg gegarandeerd. Ook de naad tussen tegelwerk en bad, douchebak, kozijn of vloer is kitwerk.

De volgorde is altijd eerst voegen en dan kitten. Voegsel hecht namelijk niet op kit, andersom wel. Wacht na het voegen 24 tot 48 uur zodat het vocht uit de voegen is, en zet dan pas de kitranden. Welke kit bij welke plek hoort, zoek je op in de kitkiezer.

Voor de breedte van een kitvoeg in de badkamer houd je 5 tot 8 mm aan. Een brede voeg kitten, bijvoorbeeld een naad van meer dan een centimeter, doe je met een rugvulsnoer erin zodat de kit niet driezijdig hecht en kan blijven bewegen. Kit is geen voegmiddel voor het hele tegelvlak: gebruik hem alleen op de bewegende naden, anders krijg je een wand die nooit meer strak te reinigen is.

Voegmiddel voor de badkamer kiezen

Voor douchewanden en badkamervloeren is een waterafstotende voeg de standaardkeuze, in de winkel herkenbaar aan de aanduiding wd. Let op wat dat betekent: wd staat voor waterdicht, maar in de praktijk is zo'n voeg waterafstotend. Voegen zijn dus nooit volledig waterdicht, het tegelwerk, de kitranden en bij nieuwbouw een waterdichte laag onder de tegels vormen samen de afdichting.

Een epoxy voegmiddel voor de badkamer is een tweecomponenten voeg die wel echt dicht is en ook tegen agressieve schoonmaakmiddelen kan. Voor zwembaden, grootkeukens en douches die de hele dag gebruikt worden is dat de juiste keuze, voor een gewone gezinsbadkamer is een epoxyvoeg meestal te veel van het goede. Hij is duurder, hardt snel uit tijdens het verwerken en resten op de tegel krijg je na uitharding bijna niet meer weg.

Bij kleur heb je meer keus dan grijs. Gekleurde voegen in de badkamer, van zilvergrijze voeg tot antraciet, komen kant en klaar uit de zak. Kies je tussen voeg zilvergrijs of grijs, bedenk dan dat een lichte voeg op de vloer snel vervuilt en dat een donkere voeg kalkaanslag eerder laat zien. Voor marmer en ander natuursteen neem je een speciale natuursteenvoeg, want gewone cementvoeg kan de rand van de tegel blijvend verkleuren.

Voegmiddel	Waar het goed in is	Waar je op let
Cementvoeg standaard	Wandtegels in droge ruimtes, toilet, keuken	Niet in de doucheruimte gebruiken
Waterafstotende voeg (wd)	Badkamer, douche, vloeren met water	Waterafstotend, niet volledig waterdicht
Epoxyvoeg, 2 componenten voegmiddel	Zwembad, inloopdouche met dagelijks intensief gebruik	Snel verwerken, resten direct afwassen, kan verkleuren door uv
Flexibele voeg	Vloerverwarming, houten ondervloeren	Vangt kleine beweging op, geen vervanger voor een dilatatievoeg
Natuursteenvoeg	Marmer, hardsteen, travertin	Voorkomt randverkleuring, meestal fijner van korrel
Reparatievoeg in koker	Gaatjes en kleine stukken bijwerken	Alleen voor klein herstel, kleurverschil blijft zichtbaar

Badkamer opnieuw voegen en kitten

Poreuze voegen, gaatjes in de voeg of voegen die als poeder loslaten zijn de reden om een badkamer opnieuw te voegen. Vaak begint het met een lekkage: kitranden worden vervangen, de vloer wordt nagekeken, en uiteindelijk blijken de wandvoegen het water door te laten. Zeker de onderste tegelrijen in de douchehoek zijn verdacht, want daar staat het meeste water op.

Zelf voegen vervangen in de badkamer begint met het verwijderen van de oude voegen, en wel diep genoeg: krab of slijp door tot op de tegellijm. Voegen over de bestaande voeg heen zetten werkt niet, want op die paar millimeter dikte hecht nieuw voegsel niet en binnen een jaar valt het er weer uit. Laat de ondergrond na het uitkrabben enkele dagen drogen, zeker als er een lekkage speelde, en voeg daarna opnieuw met een waterafstotende voeg.

Zit het probleem in een paar gaatjes of een enkel scheurtje, dan hoeft niet de hele wand opnieuw. Hoe je kleine gaten in de voegen vult en wanneer dat verantwoord is, staat in de gids over voegen repareren. Ook de badkamervloer opnieuw voegen kan los van de wanden, want die is door slijtage vaak eerder aan de beurt.

Gereedschap om oude voegen te verwijderen

Voegen uitkrabben kan met de hand met een voegenkrabber met hardmetalen punt. Dat is langzaam maar geeft de minste schade. Op tegelwerk is dat vaak de reden om het toch met de hand te doen: bij machinaal werken bestaat altijd de kans dat er ergens een stukje glazuur van de tegels springt.

De machine die binnen het beste bevalt is de multitool als voegenfrees, met een diamantzaagblad erop. Daarmee tril je de voegen er rustig tussenuit, en als je niet te hard duwt blijft de schade beperkt. Het is wel een stoffig klusje, dus laat iemand met de stofzuiger naast het zaagblad meelopen. Voor een voegenkrabber op de multitool geldt hetzelfde: rustig werken en de tegelranden ontzien.

Buiten mag het grover. Een voegenfrees voor de buitenmuur is een diamantschijf van zo'n 6,5 mm dik op de haakse slijper, en voor de horizontale lintvoegen werkt dat snel. Neem geen te dikke slijpschijf om voegen uit te slijpen, want daarmee raak je sneller de steen. Een voegenslijper met stofafzuiging huren scheelt een hoop opruimen, want zonder afzuiging ligt er tot tientallen meters ver een laag slijpstof in de buurt. De stootvoegen tik je daarna uit met een hakhamer met platte voegbeitel, of met een pneumatische hakhamer als je die hebt.

Gereedschap	Voor welke klus	Waar je op let
Voegenkrabber met hardmetalen punt	Tegelvoegen binnen, klein herstel buiten	Langzaam maar de kleinste kans op schade
Voegspijker 4 mm	Smalle voegen aanbrengen en uitdiepen	Ook handig om verse voegen aan te drukken
Multitool als voegenfrees	Badkamer en ander tegelwerk	Diamantzaagblad gebruiken, stofzuiger erbij houden
Voegenfrees op de haakse slijper, 6,5 mm	Lintvoegen van de buitenmuur	Midden door de voeg blijven, kozijnen mijden
Voegenslijper met stofafzuiging	Hele gevels, te huur bij de verhuur	Voorkomt een straat vol slijpstof
Hakhamer of pneumatische hakhamer met voegbeitel	Stootvoegen en zachtere mortel	Licht hakken, anders springen steenranden
Dremel met voegfrees	Heel klein herstelwerk	Te licht voor hele vlakken, frees slijt snel

Zelf voegmortel maken voor buitenwerk

Voegmortel maak je van voegzand en portlandcement, meestal 1 deel cement op 3 delen zand. Meng de droge stoffen eerst goed door elkaar en zeef ze daarna, anders zitten er cementbolletjes in die als donkere stippen in de voeg terugkomen. Pas als het droge mengsel egaal van kleur is, gaat het water erbij.

Voegspecie maken die te nat is, is de fout die je het vaakst in een gevel terugziet. Het mengsel hoort aardvochtig te zijn: een handvol die je samenknijpt blijft als bal heel, zonder dat er water uitloopt. Maak het niet slapper aan dan 1 op 4, want zo'n voeg spoelt binnen een paar winters uit en droogt bovendien lichter en vlekkeriger op.

De kleur zit in het zand en het cement, niet in een schepje pigment achteraf. Een lichte of zilvergrijze voeg maak je met zilverzand en wat kalk, beige voegmortel maken lukt alleen met geel gekleurd zand. Voor een hele gevel is een kant en klare zak vaak de verstandiger keuze: die geeft van de eerste tot de laatste meter dezelfde kleur.

Maak eerst een proefstuk op een plek waar niemand kijkt en beoordeel de kleur pas na een dag drogen. Dat geldt zeker als je maar een paar meter voegwerk wilt bijwerken, want zelf aangemaakte mortel droogt bijna nooit precies in de kleur van de oude voegen op.

Wat je wilt maken	Mengverhouding	Waar je op let
Grijze standaardvoeg voor de gevel	1 portlandcement op 3 voegzand	Droog mengen, zeven, daarna aardvochtig aanmaken
Zilvergrijze of lichtgrijze voeg	1 cement, 2 zilverzand, een half deel kalk	Kalk maakt de voeg lichter en soepeler te verwerken
Witte voeg voor de gevel	Witte portlandcement met zilverzand, 1 op 3	Vervuiling valt op, houd de gevel schoon
Beige voegmortel	1 cement op 3 delen geel zand	Kleur komt uit het zand, pigment geeft wolken
Zwarte voegen in een buitenmuur	Kant en klare zak met ingemengd pigment	Zelf zwart pigment doseren geeft vlekken en strepen
Raamdorpelstenen en waterslagen	1 cement op 3 zilverzand	Voegzand en metselzand zijn te grof voor die dunne naadjes
Voegcement maken voor klein herstel	1 cement op 3 zand, halve emmer tegelijk	Kleine partij, anders is hij op de helft al stijf

Een buitenmuur opnieuw voegen

Oude gevelvoegen krab je uit tot minstens 15 mm diep, en bij zacht of uitgespoeld voegwerk liever 20 mm. Ondieper geeft te weinig raakvlak met de steen en dan zit de nieuwe voeg er over een paar jaar weer uit. Hoever je moet uitkrabben zie je vanzelf: stop pas als je op vaste, harde mortel stuit.

Borstel de naden daarna stofvrij en maak het metselwerk licht vochtig. Een droge, zuigende steen trekt het aanmaakwater zo uit de specie, waardoor de voeg verbrandt en poederig wordt. Natspuiten hoeft niet: een paar halen met een plantenspuit tot de steen donker kleurt, is genoeg.

Breng de specie aan met een voegspijker die iets smaller is dan de voeg en druk hem in twee lagen goed aan. Vul eerst de stootvoegen en daarna de lintvoegen, dan hoef je gemorste specie maar één keer weg te borstelen. In de laatste beweging bepaal je de voegvorm.

De gebruikelijke voegdikte in metselwerk is 10 tot 12 mm. Zit een stootvoeg zo smal dat er geen specie in kan, hak hem dan voorzichtig iets ruimer. Onder ongeveer 8 mm krijg je de naad niet meer vol en blijft de voeg vanbinnen hol. Voegen dichtsmeren met een dun papje over de stenen heen is geen alternatief, want dat spoelt eruit en laat een grijze waas op het metselwerk achter.

Voegvorm	Hoe hij eruitziet	Waar hij past
Platvolle voeg	Vlak afgestreken, gelijk met de steen	Standaard bij renovatie, kleinste kans op inwatering
Holle voeg	Met een rond voegijzer hol nagetrokken	Strak beeld, water blijft iets langer op de steenrand staan
Knipvoeg of snijvoeg	Schuin afgesneden zodat water afloopt	Traditioneel gevelbeeld, arbeidsintensief en vraagt oefening
Verdiepte voeg	Enkele millimeters achter het steenvlak	Veel schaduwwerking, houdt langer vocht vast
Openstootvoeg	Verticale voeg die leeg blijft	Onderste laag, boven kozijnen, bij spouwventilatie
Voeg met loodslab	Voeg waarin lood is ingehakt	Aansluiting op aanbouw, dakkapel en schoorsteen

Boren in de voeg of in de steen

Voor iets wat gewicht draagt, boor je in de steen. Een baksteen is harder dan de mortel ernaast en geeft de plug veel meer houvast. Boren in voeg of steen is dus geen kwestie van smaak zodra er een zonnescherm, een fietsbeugel of een zware plantenbak aan hangt. Zet de boor midden in het steenvlak, want vlak bij de rand splijt de steen bij het indraaien van de schroef.

Boren in de voeg is de keuze voor lichte dingen die er later weer af moeten. Een gat in de voeg smeer je met een beetje specie onzichtbaar dicht, terwijl een gat in de steen zichtbaar blijft. Een spijker in een voeg slaan kan voor een kabelclip of een klimdraad, maar sla hem in de mortel en niet tegen de steenrand, anders springt er een schilfer af.

In de badkamer draait de afweging om. Boren in voegen van een betegelde wand voorkomt dat je een tegel scheurt of het glazuur laat afspatten; je boort daar in de praktijk half door de tegellijm erachter. Plak de plek af met schilderstape, begin zonder klopstand en zet de klop pas aan als de punt door de harde laag heen is.

Boor nooit dieper dan de schroef lang is en zet met een stukje tape een dieptemarkering op de boor. Gebruik buiten rvs schroeven, want gewoon verzinkt staal laat binnen een paar jaar roeststrepen over de gevel lopen. Brokkelt de voeg tijdens het boren uit, stop dan: in een uitgesleten voeg houdt een nylon plug slecht en is een chemisch anker of een gat in de steen de betere oplossing.

Wat je ophangt	In de voeg of in de steen	Bevestiging
Zonnescherm, fietsenrek, zware plantenbak	In de steen, midden in het steenvlak	Plug 8 of 10 mm met rvs schroef, of een chemisch anker
Brievenbus, huisnummer, buitenlamp	In de steen of in een gave voeg	Plug in voeg of steen, minimaal 50 mm diep
Kabelclip, klimdraad, slanghaspel	In de voeg	Kleine plug of spijker, gat later dicht te smeren
Spiegel of kastje op een betegelde wand	Boren in voegen van de badkamer	Tegelboor zonder klopstand, daarna doorboren met klop
Iets zwaars aan een spouwmuur	In de steen van het binnenblad	Doorboren en een lange plug of hulpconstructie gebruiken
Iets bevestigen op poederende of losse voegen	Nergens in boren	Eerst het voegwerk vernieuwen, dan pas bevestigen

Terras, oprit en bestrating voegen

Straatwerk voeg je niet met zandcement. Bestrating voegen met cement lijkt een makkelijke manier om onkruid voor te blijven, maar klinkers en tegels kunnen dan niet meer meebewegen met de ondergrond en de voegen scheuren de eerste winter al. Erger is dat de cementpap in de poriën van de bestrating trekt en er een grijswitte waas achterblijft die je er nauwelijks nog af krijgt.

Voor een gesloten voeg gebruik je polymeerzand, ook wel polyzand genoemd. Dat werk je in de droge voeg, daarna maak je de tegels helemaal schoon en pas dan spoel je licht aan zodat het bindt. Voegzand invegen op de ouderwetse manier kan ook, en bij oude klinkerpaden is dat vaak de betere keuze omdat het herstelbaar blijft. Beide manieren vragen een kurkdroge bestrating, anders blijft het zand als een korst op de tegel plakken.

Voegen van een terras herstellen begint met de naden leegkrabben en de tegels bezemschoon maken. Werk daarna in stroken van een paar vierkante meter: zand erop, diagonaal invegen met een zachte bezem, meteen de tegel schoonvegen en pas dan verder. Een hogedrukreiniger spuit de voegen leeg, dus gebruik die alleen voordat je gaat voegen en nooit erna.

Droogtijden: wanneer mag er water op

Een verse voeg trekt na 15 tot 45 minuten dof aan, en dat is het moment om af te sponzen. De vingertest is betrouwbaarder dan de klok: blijft er bij aantippen niets aan je vingertop hangen, dan kan de spons erop. Hoe lang een voeg moet drogen voor het schoonmaken hangt af van temperatuur, luchtvochtigheid en hoeveel de tegel zuigt, dus kijk in een warme ruimte eerder.

Afsponzen gaat in twee gangen: eerst diagonaal over de tegels om het overtollige voegsel af te halen, daarna evenwijdig aan de voeg om hem strak te trekken. Ververs het water vaak en knijp de spons goed uit, want met een natte spons was je de voeg juist uit de naad. De cementsluier neem je een paar uur later weg met een droge doek.

Daarna telt geduld. Hoe lang voegen moeten drogen voordat een ruimte weer in gebruik mag, hangt af van het voegmiddel en van de lijm eronder. Reken op 24 uur voor voorzichtig lopen en op drie tot zeven dagen voordat er dagelijks water op staat.

Kitten doe je pas als de voegen echt droog zijn, meestal na 24 tot 48 uur. Kit die je op een vochtige voeg zet, hecht slecht en laat een paar maanden later los. Per product lopen de tijden sterk uiteen, dus zoek de droogtijden van kit en voegmiddel op voordat je verder gaat.

Wat je gaat doen	Richttijd na het voegen	Waar het van afhangt
Afsponzen	15 tot 45 minuten	Temperatuur, zuigende tegel, luchtvochtigheid
Cementsluier natrekken met een droge doek	2 tot 4 uur	Hoe grondig er is afgesponsd
Voorzichtig lopen op een gevoegde vloer	24 uur	De tegellijm eronder is meestal maatgevend
Kitranden aanbrengen	24 tot 48 uur	De voeg moet droog aanvoelen en lichter van kleur zijn
Douchen op nieuw voegwerk	3 tot 7 dagen	Ventilatie, voegbreedte en soort voegmiddel
Meubels of een wasmachine terugzetten	7 dagen	Uitharding van lijm en voeg samen
Buitenvoegwerk regenbestendig	24 tot 48 uur, tot die tijd afdekken	Temperatuur, wind en of er folie voor hangt

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Veelgestelde vragen