Kruipruimte isoleren met pur: wanneer het werkt en wanneer niet

Wat gespoten pur in de kruipruimte is, en wat de alternatieven zijn

Pur in de kruipruimte is bijna altijd tweecomponenten polyurethaanschuim dat ter plekke wordt gemengd en met een spuitpistool tegen de onderkant van de vloer wordt aangebracht. Het schuim zet uit, hecht direct aan het beton en hardt binnen minuten uit tot een gesloten laag zonder naden. Die naadloosheid is het grote voordeel ten opzichte van platen: bij de aansluitingen op muren en leidingen lek je anders warmte weg. Hoe pur zich verhoudt tot de andere methoden lees je in ons overzicht over de vloer isoleren van onderaf.

Er zijn twee families schuim. Gesloten cel schuim is hard, dampdicht en isoleert per centimeter het best; dat is wat vrijwel elke ploeg in een kruipruimte gebruikt. Open cel schuim is zacht en dampopen, isoleert minder per centimeter en zie je vooral bij daken en wanden binnen. Staat er in de offerte alleen het woord pur, vraag dan welk van de twee er gespoten wordt en welke lambdawaarde erbij hoort.

De busjes purschuim uit het schap zijn iets anders: eencomponentschuim dat uithardt met vocht uit de lucht, bedoeld voor kieren, kozijnen en doorvoeren. Een hele vloer daarmee volspuiten kost een veelvoud, geeft een ongelijke laagdikte en hecht slecht op een stoffige betonvloer.

Methode	Waar het op zit	Sterk punt	Zwak punt
Gespoten pur, gesloten cel	Onderkant van de vloer	Naadloos, hoge isolatiewaarde per centimeter, snel klaar	Onomkeerbaar, vloer en leidingen niet meer te bekijken
Pir- of pur-platen	Tussen of onder de balken, of tegen het beton	Zelf te doen, controleerbare dikte	Veel snijwerk en naden, aansluitingen moeten dicht
Eps-parels of chips	Los gestort op de bodem	Goedkoop, snel ingeblazen, ook bij lage kruipruimtes	Kruipruimte daarna vrijwel onbegaanbaar
Schelpen	Los gestort op de bodem	Houdt de bodem droger en werkt dampopen	Isoleert matig, laag van zeker 20 cm nodig
Bodemfolie alleen	Over de hele bodem	Weinig geld, groot effect op vocht in huis	Isoleert nauwelijks, verlaagt de warmtevraag beperkt
Schuimbeton onderstorten	Onder de bestaande vloer, kruipruimte verdwijnt	Ondersteunt een zwakke vloer en isoleert tegelijk	Duur, definitief, kruipruimte is daarna weg

Lees de uitleg uit de afbeelding

Materiaal op de bodem van de kruipruimte doet iets anders dan isolatie direct tegen de onderkant van de vloer.

Bij de tekening: Isolatie tegen de vloer Kruipruimte Isolatie op de bodem Kruipruimte De blauwe laag ligt op twee verschillende plaatsen. De ruimte tussen woningvloer en bodem blijft herkenbaar.

Vloerisolatie zit bij de woningvloer

De isolatie sluit aan op de vloer boven de kruipruimte. De vloeropbouw, bereikbaarheid, vochttoestand en aansluitingen bepalen welk systeem geschikt is.

Bodemisolatie ligt op de grond eronder

Die laag beïnvloedt de omstandigheden in de kruipruimte. Zij maakt een niet-geïsoleerde woningvloer niet automatisch even goed geïsoleerd als een passende vloerisolatie.

Vocht en ventilatie blijven aparte controles

Controleer water, houtconditie en ventilatievoorzieningen. Vul of sluit bestaande openingen niet willekeurig af om materiaal te kunnen aanbrengen.

Ga een kruipruimte alleen in als toegang en omstandigheden veilig zijn. Een onbekende, natte of slecht bereikbare ruimte vraagt eerst beoordeling.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Past pur bij jouw vloer, of juist niet

Het vloertype bepaalt hier bijna alles. Op een gladde, droge betonvloer hecht pur goed en gaat de laag jarenlang mee. Bij een houten balkenvloer ligt het anders: je spuit dan een dampdichte laag tegen hout dat juist moet kunnen drogen. Balkkoppen die in de muur liggen zijn daarbij het kwetsbaarst. Die drogen deels via de kruipruimte, en dat pad zit na het spuiten dicht.

Bij een houten vloer werken wij daarom liever met plaatmateriaal tussen of onder de balken, met bewust ruimte voor luchtbeweging langs het hout. Hoe je die opbouw maakt, met welke plaatdikte en hoe je omgaat met balken die verder dan zestig centimeter uit elkaar liggen, staat bij isoleren met pir-platen tussen de balken. Purschuim gebruik je daar alleen om de randen en de aansluitingen op de balken dicht te zetten.

Bij betonnen systeemvloeren uit de jaren zestig en zeventig zijn we eveneens terughoudend: de wapening kan aangetast zijn. Zo'n vloer wil je kunnen blijven bekijken. Een pakket schuim eroverheen betekent dat je pas merkt dat er iets speelt als het al ver is.

Vloertype	Gespoten pur verstandig?	Waarom	Beter alternatief
Massieve betonvloer, droge kruipruimte	Ja	Goede hechting, dampdichtheid is hier geen bezwaar	Geen, pur is hier sterk
Broodjesvloer met betonnen balken	Meestal wel	Schuim volgt de ribbels en vult de holtes	Platen als je zicht wilt houden
Houten balkenvloer	Liever niet	Hout wordt ingepakt, balkkoppen kunnen niet drogen	Pir- of glaswolisolatie tussen de balken
Systeemvloer met twijfel over de wapening	Wij raden het af	Je verliest elk zicht op de onderkant van de vloer	Eerst laten beoordelen, daarna pas kiezen
Kruipruimte met permanent water	Nee	Natte ondergrond, slechte hechting, oorzaak blijft staan	Eerst het water aanpakken, dan bodemfolie
Vrije hoogte onder de 35 cm	Meestal niet mogelijk	Spuiter kan er niet werken en niet vluchten	Parels of chips laten inblazen
Vloer met vloerverwarming erop	Ja, en dan royaal	Groot temperatuurverschil met de kruipruimte	Geen, wel dikker isoleren dan standaard

Hoeveel pur je nodig hebt voor welke isolatiewaarde

De rekensom is eenvoudig: je deelt de laagdikte in meters door de lambdawaarde van het schuim. Gesloten cel pur zit meestal tussen 0,023 en 0,030 W/mK, afhankelijk van het systeem en van het jaar waarin het is aangebracht. Met de vaak genoemde 0,026 kom je bij vijf centimeter op ongeveer Rd 1,9 en bij negen centimeter op ongeveer Rd 3,5.

Op papier is dat bijna een verdubbeling, in warmteverlies scheelt het minder dan dat cijfer suggereert. De eerste vier centimeter halen de grootste klap uit het verlies, de centimeters daarna leveren steeds minder op. Toch kiezen wij in een kruipruimte liever wat dikker. De meerprijs per centimeter schuim is klein naast de kosten van de ploeg die langskomt. Subsidieregelingen stellen daarnaast vaak een minimale isolatiewaarde en een minimaal oppervlak; welke eisen precies gelden verschilt per regeling, dus kijk ze na bij de verstrekker voor het jaar waarin je het werk laat uitvoeren.

Wil je weten wat je vloer als geheel gaat doen, dan tellen de constructie en de vloerafwerking mee. Reken het na met onze rekenhulp voor de Rc-waarde van een constructie, dan zie je meteen wat een paar centimeter extra oplevert.

Laagdikte gespoten pur	Rd bij lambda 0,023	Rd bij lambda 0,026	Rd bij lambda 0,030
4 cm	1,7	1,5	1,3
5 cm	2,2	1,9	1,7
6 cm	2,6	2,3	2,0
8 cm	3,5	3,1	2,7
9 cm	3,9	3,5	3,0
10 cm	4,3	3,8	3,3
12 cm	5,2	4,6	4,0

Wat het kost en wat je ervoor terugkrijgt

Spuiten van pur is uitbesteed werk. De prijs verschilt sterk per regio, per hoeveelheid vierkante meters en per bereikbaarheid van de kruipruimte. Kleine oppervlaktes zijn per vierkante meter duurder: het opbouwen van de installatie kost hetzelfde bij dertig als bij honderd vierkante meter. Wij vragen daarom minstens twee offertes en laten daarin de laagdikte en de lambdawaarde noemen.

Het effect zit deels in de stookkosten en deels in wat je voelt. De vloer voelt merkbaar warmer aan, tocht langs de plinten neemt af en bij veel huizen verdwijnt het klamme gevoel in de ochtend. Bij vloerverwarming is de winst het grootst. Het temperatuurverschil met de kruipruimte is dan permanent groot, en zonder isolatie verdwijnt een flink deel van je warmte naar beneden.

Zet de kosten naast de rest van de schil voordat je besluit. Bij veel woningen levert eerst het dak of het plafond meer op per geïnvesteerde euro, zeker als daar nog niets zit. Bekijk daarvoor een schuin dak isoleren en de opbouw bij een plat dak isoleren, en kies daarna waar je begint.

Aanpak	Orde van grootte per m²	Zelf te doen?	Wat je ervoor krijgt
Alleen bodemfolie leggen	Enkele euro's aan materiaal	Ja	Veel minder vocht in huis, weinig isolatie
Eps-parels of chips laten inblazen	Laag, vaak de goedkoopste offerte	Nee	Redelijke isolatiewaarde, kruipruimte daarna dicht
Pir-platen tegen de vloer of balken	Middenmoot, vooral materiaalkosten	Ja, met veel geduld	Goede waarde, later weer demontabel
Gespoten pur tegen de vloer	Middenmoot tot hoog, per offerte	Nee	Hoogste waarde per centimeter, naadloos
Schuimbeton onderstorten	Hoog, inclusief vloerbeoordeling	Nee	Isolatie plus ondersteuning van een zwakke vloer

Breng eerst vocht, ventilatie en hoogte op orde

Isoleren doe je pas als de kruipruimte in orde is: wat je eronder laat zitten, kun je daarna niet meer bereiken. Begin met kijken. Staat er water, ruikt het muf, zie je schimmelpluis op het hout, liggen er losse afvoerbuizen of oud isolatiemateriaal dat naar beneden is gezakt? Ruim dat op, samen met het bouwafval dat er vaak nog van vroeger ligt.

Bodemfolie is bij vrijwel elke kruipruimte de goedkoopste winst. Een pe-folie van 0,2 millimeter over de hele bodem, met de banen ruim overlappend en tot tegen de muren doorgelegd, houdt het grootste deel van de bodemdamp tegen. Verzwaar de folie met een laagje zand of wat grind, anders bolt hij op zodra er lucht onder komt. Dit werk kun je zelf doen, ook als het spuiten later wordt uitbesteed.

Laat de ventilatie met rust. De roosters in de gevel en de kokers onder de vloer voeren de damp af die uit de grond komt. We zien regelmatig dat isolatiemateriaal een koker precies afdekt, en dan droogt het deel van de kruipruimte erachter niet meer. Wat er nodig is aan doorstroming en hoe je een deel achter een gemetseld muurtje weer aangesloten krijgt, staat bij ventilatie van de kruipruimte.

Meet ook de vrije hoogte op meerdere plekken, niet alleen bij het luik. Onder de vijftig centimeter wordt spuiten zwaar en onder de vijfendertig centimeter weigeren de meeste ploegen het werk; welke ondergrens een bedrijf aanhoudt, vraag je vooraf na. Hoogte winnen door zand opzij te scheppen kan, maar reken op flink wat kubieke meters grond en doe dat werk nooit in je eentje.

Wat de spuitploeg doet en wat jij vooraf regelt

Op de dag zelf staat er een bus voor de deur met twee vaten en een verwarmde slang. De spuiter kruipt naar binnen met volgelaatsmasker en verse luchttoevoer, en werkt in banen van een paar centimeter tegelijk. Het schuim wordt in lagen opgebouwd; te dik in één keer geeft warmteontwikkeling in de kern en een slechtere structuur.

Twee dingen bepalen of het schuim goed uitkomt: de mengverhouding en de temperatuur van de ondergrond. Een koude, klamme betonvloer in februari is een slechter startpunt dan diezelfde vloer in september. Welke ondergrens geldt, verschilt per schuimsysteem en staat in het verwerkingsvoorschrift van de fabrikant. Vraag de ploeg wat zij aanhouden en of ze de ondergrond meten voordat ze beginnen.

Jouw voorbereiding zit in wat er in de weg ligt. Waterleidingen die strak tegen de vloer liggen worden mee ingespoten en zijn daarna onbereikbaar; laat die eerst afkoppelen of omleggen als je er ooit nog bij wilt. Gasleidingen en hun aansluitingen horen vrij en zichtbaar te blijven. Elektraleidingen die los over de bodem slingeren hang je vooraf netjes op.

Maak ook het luik goed bereikbaar. Meubels op het luik, een vastgelijmde vloerbedekking of een volle meterkast waar het gat onder zit kosten aan het begin van de dag onnodig uren.

De naad tussen vloer en muur

De grootste warmtelekken zitten niet in het midden van de vloer maar aan de randen: waar de vloer op de fundering rust en waar leidingen door de vloer omhooggaan. Een goede spuiter neemt die randen ruim mee en zet de doorvoeren dicht. Vraag daar expliciet om, want juist die hoeken zijn lastig te bereiken en worden bij haastwerk overgeslagen. Hetzelfde principe kom je tegen bij een plafond isoleren: de aansluiting op de wand bepaalt of het pakket doet wat het belooft.

Geur, isocyanaat en de verbinding met je woonkamer

Tijdens het spuiten komen isocyanaten vrij. Daarom werkt de spuiter met verse lucht en hoef jij op dat moment niet in huis te zijn. Het schuim is na uitharding chemisch stabiel, maar de uren rond het werk vragen om ventileren: ramen open, en de kruipruimte zo veel mogelijk laten doorstromen.

Het bekendste probleem is een aanhoudende zoetige of visachtige geur die weken tot maanden in huis blijft hangen. Dat komt vrijwel altijd door schuim dat niet goed is uitgereageerd, meestal door een verkeerde mengverhouding of door spuiten op een te koude ondergrond. Zulk schuim gast na, en dat ruik je boven: een kruipruimte is verre van luchtdicht van de woning gescheiden.

Die verbinding is het punt dat mensen onderschatten. Rond elke afvoer, elke waterleiding en elke elektrabuis zit een gat in de vloer, en via die gaten stroomt kruipruimtelucht je huis in. Zet die doorvoeren dicht met een busje purschuim of een manchet, ongeacht welke isolatiemethode je kiest. Dat scheelt ook in de vochtlast en het bodemluchtje in huis.

Ruikt het na een paar weken nog steeds, meld dat dan schriftelijk bij het bedrijf en laat het niet lopen. Naspuiten helpt niet: de laag eronder blijft doen wat hij doet. In hardnekkige gevallen is het schuim er weer af halen de enige route, en dat is zwaar en duur werk.

Wat je na het isoleren niet meer kunt bereiken

Vloerisolatie kies je in principe één keer, en bij pur geldt dat sterker dan bij welke andere methode ook. Het schuim hecht zo goed aan beton dat verwijderen neerkomt op afsteken met een lange steekbeitel, terwijl je op je rug in het donker ligt. Wat eronder zit, kan daarbij beschadigd raken.

Daarom doet de volgorde van je verbouwing ertoe. Nieuwe leidingen, een tweede aanvoer voor een badkamer, een afvoer die verlegd moet worden: dat wil je gedaan hebben voordat er schuim tegen de onderkant van je vloer zit. Een warmtepomp over vijf jaar brengt mogelijk dikkere leidingen en een andere afvoer mee. Die plannen horen op tafel voordat de spuitbus wordt opgestart, net zoals je bij het dak isoleren eerst nadenkt over kabels en dakdoorvoeren.

Elke methode kost je iets aan bereikbaarheid. Gespoten pur laat de ruimte begaanbaar maar maakt de vloer onbereikbaar. Los gestorte parels doen precies het omgekeerde: de vloer blijft bereikbaar, maar je komt er niet meer doorheen zonder erin weg te zakken. Wat dat in de praktijk betekent, beschrijven we bij isoleren met eps-parels in de kruipruimte.

Wie later nog aan leidingen wil kunnen, houdt de bodem vrij en isoleert tegen de vloer met platen. De leidingen blijven dan zichtbaar langs of onder de balken lopen en een plaat schroef je los. Dat kost meer werkuren dan spuiten, maar het is de enige aanpak waarbij een koppeling die over tien jaar gaat lekken nog te bereiken is. De opbouw daarvoor staat bij vloerisolatie met pir-platen.

Een tussenvorm die vaak goed uitpakt is bodemfolie met een dunne laag schelpen erop, gecombineerd met platen of pur tegen de vloer. De folie stopt de damp, de schelpenlaag houdt de folie op zijn plek en blijft beloopbaar, en de isolatie tegen de vloer doet het thermische werk. Meer over de opbouw van vloeren vind je in ons overzicht over vloeren en vloerafwerking.

Waar een busje purschuim wel het juiste gereedschap is

Eencomponentschuim uit een blik heeft in de kruipruimte een duidelijke rol, alleen niet als vlakisolatie. Je gebruikt het om gaten en naden te dichten die anders koude lucht of bodemdamp doorlaten. Dat is een paar uur werk waarvan je vloer merkbaar minder koud wordt.

Het meest leveren de doorvoeren van waterleidingen en afvoeren op, de gaten waar elektrabuizen door de vloer gaan, de kier rond het kruipluik zelf en de aansluiting van de vloer op de gevel. Snijd het uitgeharde schuim netjes bij en werk het af, anders brokkelt los schuim op den duur af.

Bij plaatisolatie is het busje het sluitstuk van de klus. Platen tussen de balken laten altijd een speling van een paar millimeter, en juist daar loopt de lucht doorheen. Die randen pur je af nadat de platen op hun plek zitten, in kleine porties, want purschuim zet flink uit en kan platen uit hun positie duwen. Hebben we meer dan een paar naden te doen, dan pakken we liever een pistoolversie dan een rietje, omdat je daarmee nauwkeuriger doseert.

Houd purresten weg bij het houtwerk dat je nog wilt kunnen zien. Uitgehard schuim laat zich van hout praktisch niet meer verwijderen zonder de vezels mee te trekken, en vers schuim smeert alleen maar uit als je het probeert af te vegen.

Zo pak je het isoleren van de kruipruimte aan

Deze volgorde geldt bij uitbesteed spuitwerk net zo goed als bij platen die je zelf aanbrengt: het voorwerk is hetzelfde.

1. Ga eerst kijken en meet de vrije hoogte

   Neem twee lampen mee en meet de hoogte op minstens vier plekken, want een kruipruimte is zelden overal even hoog. Noteer waar leidingen liggen, waar ventilatiekokers uitkomen en of er tussenmuurtjes staan die de ruimte opsplitsen. Ga nooit alleen naar binnen en laat het luik open.

2. Los het vochtprobleem op voordat je isoleert

   Staat er water, dan zoek je eerst de oorzaak: een lekkende afvoer, grondwater dat via de fundering binnenkomt of hemelwater dat verkeerd wordt afgevoerd. Isolatie op een natte bodem verplaatst het probleem alleen naar een plek waar je het niet meer ziet. Bij een blijvend hoge waterstand is spuiten geen optie.

3. Ruim op en leg bodemfolie

   Haal puin, oude isolatie en bouwafval eruit. Leg daarna pe-folie van 0,2 millimeter over de hele bodem, met de banen ruim overlappend en tegen de muren opgezet. Verzwaar de folie met zand of grind zodat hij blijft liggen. Deze stap alleen al scheelt merkbaar in het vochtniveau boven.

4. Regel de leidingen voordat er schuim tegenaan komt

   Verleg of vervang wat je toch al wilde aanpassen, hang losse elektraleidingen netjes op en houd gasleidingen en hun koppelingen vrij en zichtbaar. Alles wat je nu overslaat, zit straks onder een laag schuim en is dan alleen met sloopwerk te bereiken.

5. Controleer de ventilatie en houd hem open

   Kijk of elke ventilatiekoker vrij ligt en of elk deel van de kruipruimte doorstroming heeft. Een deel achter een gemetseld muurtje zonder eigen opening droogt niet en wordt na het isoleren vochtiger. Verlaag een koker liever iets dan dat je hem laat blokkeren door isolatiemateriaal, en houd het rooster in de gevel muisdicht maar open.

6. Kies de methode en de dikte, en leg die vast

   Bepaal aan de hand van je vloertype en je toekomstplannen of het pur, platen of bodemisolatie wordt. Reken uit welke dikte je nodig hebt voor de isolatiewaarde die je wilt halen, en laat de offerte die dikte en de lambdawaarde noemen in plaats van alleen een prijs per vierkante meter.

7. Laat spuiten of breng de platen aan

   Bij spuitwerk ben je die dag niet in huis en zet je ramen open. Bij platen werk je van de verste hoek naar het luik toe, zodat je jezelf niet insluit. Purschuim gebruik je in beide gevallen voor de randen en de doorvoeren, in kleine porties omdat het flink uitzet.

8. Controleer het resultaat en zet de doorvoeren dicht

   Ga na uitharding nog één keer kijken: is de laagdikte overal gehaald, zitten de randen dicht, is geen enkele ventilatieopening afgedekt. Zet daarna de gaten rond leidingen in de vloer dicht vanaf de bovenzijde, dan stroomt er geen kruipruimtelucht meer je woning in.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Voordat de spuitploeg komt

• De bodem is droog en er staat geen water, ook niet na een natte week
• Puin, oude isolatie en bouwafval zijn eruit
• Bodemfolie ligt over de hele bodem, overlappend en verzwaard
• Alle leidingen die je nog wilde verleggen zijn verlegd
• De gasleiding en de koppelingen daarvan blijven vrij en zichtbaar
• Elke ventilatiekoker en elk gevelrooster is vrij en blijft dat na het spuiten
• De vrije hoogte is op meerdere plekken gemeten en gehaald
• De laagdikte en de lambdawaarde staan zwart op wit in de offerte

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Isoleren voordat het vocht is opgelost

Een natte bodem blijft nat onder een laag isolatie, en de damp zoekt dan de weg omhoog langs leidingdoorvoeren je woning in. Bovendien hecht pur slecht op een klamme betonvloer. Eerst het water aanpakken en folie leggen, daarna pas isoleren.

Een ventilatiekoker afdekken met isolatiemateriaal

Platen die precies langs een koker vallen of schuim dat een opening dicht spuit, leggen de doorstroming van dat hele deel stil. De vochtigheid loopt daar op en het hout in de buurt krijgt het zwaar. Verlaag de koker liever, of verleg hem, maar houd hem open.

Gespoten pur tegen een houten vloer aanbrengen

Het schuim sluit het hout in met een dampdichte laag, terwijl balkkoppen en planken juist moeten kunnen drogen. Vocht dat er toch bij komt, kan geen kant op. Bij hout werk je met plaatmateriaal en laat je bewust ruimte voor luchtbeweging langs de balken.

De leidingen laten liggen zoals ze liggen

Waterleidingen die tegen de vloer zitten worden mee ingespoten en zijn daarna onbereikbaar. Een koppeling die over vijf jaar gaat lekken, betekent dan schuim weghakken. Verleg wat je wilde verleggen voordat de spuitbus wordt opgestart.

Met blikjes purschuim vierkante meters willen vullen

Eencomponentschuim hardt uit met vocht uit de lucht en is bedoeld voor kieren. Een vloer ermee volspuiten geeft een ongelijke laag met holtes erin, hecht slecht op stoffig beton en kost al snel meer dan een offerte voor echt spuitwerk.

Alleen op de prijs per vierkante meter vergelijken

Twee offertes met dezelfde prijs kunnen vier centimeter verschillen in laagdikte. Zonder de dikte en de lambdawaarde weet je niet wat je koopt. Laat beide in de offerte zetten en reken de Rd-waarde zelf na.

In je eentje de kruipruimte in gaan

Een kruipruimte is een besloten ruimte waar de zuurstof laag kan zijn en waar rioolgas kan staan. Wie daar in zijn eentje onwel wordt, wordt pas gevonden als iemand hem mist. Laat altijd iemand boven blijven en houd de weg naar het luik vrij.

Kruipbanen graven en het zand richting het luik schuiven

Vijf centimeter afgraven levert al snel een halve kubieke meter grond op. Wie dat zand de verkeerde kant op schept, verkleint de doorgang naar het toegangsgat. Werk van het luik af en voer het zand met emmers naar buiten.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het spuiten zelf is geen doe-het-zelfwerk. Een tweecomponentenset vraagt om onafhankelijke ademlucht en om een installatie die de componenten op temperatuur en in de juiste verhouding mengt. In een lage, slecht geventileerde ruimte is dat niet iets om te improviseren.

Er zijn daarnaast een paar grenzen waar je hoe dan ook stopt. Ligt er een gasleiding in de kruipruimte, dan blijft die vrij en zichtbaar, en verleggen of aanpassen ervan is werk voor een erkende installateur. Kom je oud, verweerd plaatmateriaal of oude leidingisolatie tegen waarvan je de herkomst niet kent, raak het dan niet aan en laat eerst onderzoeken of er asbest in zit.

Twijfel je over de draagkracht van de vloer, of gaat het om een systeemvloer waarvan de staat onduidelijk is, laat die dan beoordelen voordat er iets tegenaan komt. Hetzelfde geldt als er iets aan de fundering moet gebeuren of als een deel van de vloer moet worden uitgenomen: dat is constructief werk en daar hoort een constructeur bij.

Blijft er na het spuiten een aanhoudende geur in huis hangen, ga dan niet zelf aan het schuim werken. Meld het schriftelijk bij het bedrijf dat het heeft aangebracht en laat hen eerst vaststellen wat er is misgegaan.