Betonvloer storten die niet scheurt of verzakt

Wat er onder een gestorte betonvloer hoort te zitten

Een betonvloer storten gaat maar voor een klein deel over het beton zelf. Wat eronder zit bepaalt of de plaat over tien jaar nog vlak ligt en of er scheuren in komen. Hoe de verschillende vloeropbouwen zich tot elkaar verhouden en wanneer je beter kunt egaliseren dan storten, staat in ons overzicht over betonvloeren en het egaliseren daarvan.

De opbouw binnen is van onder naar boven altijd hetzelfde. Eerst minimaal 15 cm geel zand dat je in lagen van 10 cm aantrilt, dan isolatie, dan folie, dan de wapening op afstandhouders en pas daarna het beton. Beton storten op zand werkt prima, zolang dat zand echt verdicht is en je niet op de losse bovengrond stort.

Verdichten doe je met een trilplaat, en dat gaat een stuk beter als je het zand eerst inwatert. Laat een tuinslang er rustig overheen lopen tot het zand donker en vast wordt en trek de trilplaat er daarna twee keer kruislings overheen. Zand dat je droog aantrilt zakt later alsnog na, en dan scheurt de vloer precies daar waar hij het minste steun heeft.

De folie houdt niet alleen vocht van beneden tegen, hij zorgt er vooral voor dat het aanmaakwater niet uit het beton in het zand wegzakt. Leg de folie bovenop de isolatie, met overlappen van 20 cm, en trek hem langs de wanden een paar centimeter omhoog. Zo loopt er ook geen beton tussen de kieren van de isolatieplaten door en houd je de isolatiewaarde op peil.

Betonvloer storten op tempex kan zonder problemen, mits je de goede platen kiest en het beton dik genoeg blijft. Neem EPS met een hoge drukvastheid of XPS, in twee lagen verspringend gelegd zodat er geen doorlopende naden ontstaan. Houd de wapening met kunststof afstandhouders van de platen af, anders drukt het net bij het storten in het piepschuim en ligt het straks op de bodem van je vloer. Hoe een fabrieksvloer met piepschuim en beton is opgebouwd, zie je bij de ps combinatievloer met geïsoleerde vloerelementen.

Situatie	Zandbed	Isolatie	Dikte beton	Wapening
Woonkamer of keuken op zand	15 cm geel zand, in lagen aangetrild	6 tot 10 cm drukvaste EPS of XPS	10 tot 12 cm	Bouwstaalmat 6 mm, maas 150 x 150
Schuur of werkplaats, onverwarmd	15 cm geel zand	Optioneel, wel doen als je later wilt verwarmen	10 tot 12 cm	Bouwstaalmat 6 mm, maas 150 x 150
Garage waar een auto op staat	20 cm zand of gebroken puin	Alleen bij een verwarmde garage	15 cm	Bouwstaalmat 8 mm, maas 150 x 150
Tuinhuis of blokhut	15 cm zand	Niet nodig	10 cm	Bouwstaalmat 6 mm
Terras of tuinpad	15 cm gebroken puin, aangetrild	Niet nodig	10 tot 12 cm	Bouwstaalmat 6 mm, maas 150 x 150
Vloer met vloerverwarming	15 cm geel zand	8 cm EPS met noppenplaat of tackernet	10 cm beton plus 6 cm dekvloer	Net in het beton, niets in de dekvloer
Oprit of pad voor een aanhanger	20 cm gebroken puin	Niet nodig	15 tot 18 cm	Dubbel net van 8 mm

Dikte en wapening: hoe zwaar moet de plaat worden

Voor een vloer op een goed verdicht zandbed is 10 cm gewapend beton de ondergrens en 12 cm een prettige, veilige maat. Zwaarder maken helpt maar tot op zekere hoogte. Wie 25 cm beton stort onder een bijkeuken van vijf vierkante meter, gooit geld weg, want daar zou je een verdieping op kunnen zetten. Komt er een auto, een aanhanger of een puntbelasting op, dan ga je naar 15 cm en zwaarder ijzer.

De wapening in een vloer op zand is in de eerste plaats een krimpnet. Het net houdt de plaat bij elkaar op het moment dat het beton in de eerste weken krimpt en verdeelt de spanning over een groter vlak. Zo'n net hoort daarom in het midden van de plaat, met minimaal 3 cm beton eromheen aan alle kanten. Draagt de plaat ook echt iets, bijvoorbeeld een dragende muur of een fundering, dan hoort de trekwapening laag in de vloer en wordt de opbouw door een constructeur bepaald.

Gebruik bouwstaalmat en geen losse staven. Een mat van 6 mm met een maaswijdte van 150 bij 150 mm is voor een woonvloer of een schuurvloer de normale keuze, 8 mm voor een garage of een oprit. Laat de matten minimaal twee maaswijdten overlappen en bind de overlap vast met bindijzer, anders schuiven ze bij het storten uit elkaar. Een net van 5 mm is echt te licht voor een vloer waar iets op moet staan.

Roestig betonijzer is geen probleem. Een laagje vliegroest hecht zelfs beter aan het beton dan een spiegelglad staafje. Alleen bladderende roest waar hele schilfers vanaf komen, borstel je eraf. Wat je niet moet doen is het net op bakstenen of houten klosjes leggen. Baksteen zuigt vocht naar het ijzer toe en vormt geen geheel met het beton, en hout rot weg en laat een holte achter. Kunststof afstandhouders of stukjes betontegel van 4 cm dik doen het wel goed, want die worden onderdeel van de vloer.

Zelf mengen of een kuub laten komen

Reken eerst uit hoeveel je nodig hebt: het oppervlak in vierkante meters maal de dikte in meters. Een werkplaats van 3 bij 5 meter met 12 cm beton is 15 maal 0,12, dus 1,8 kuub. Een terras van 40 vierkante meter met dezelfde dikte is al 4,8 kuub. Tel er vijf procent bij op voor verlies en voor de plekken waar je zandbed net iets dieper ligt dan bedoeld.

De grens tussen zelf mengen en laten aanrijden ligt rond anderhalve kuub. Daaronder is een betonmolen huren goed te doen, zeker met twee man: één mengt en rijdt, de ander verdeelt en reit af. Daarboven wordt het zwaar, want het hele vlak moet in één werkgang vol. Beton is 30 tot 45 minuten na het aanmaken verwerkbaar, en in die tijd moet het gestort, verdicht en afgereid zijn.

Meng je zelf, houd dan de verhouding 1 deel cement, 2 delen zand en 3 delen grind aan, met ongeveer een half deel water. Per kuub beton kom je daarmee ruwweg uit op dertien zakken cement van 25 kg, 650 kg betonzand en 1200 kg grind. Kant en klare zakken betonmortel kunnen ook, maar in de goedkoopste zakken zit opvallend weinig grind, en dat merk je terug in de sterkte.

Laat je het aanrijden, geef dan door waar het voor is. Voor een vloer binnen volstaat C20/25, buiten neem je C25/30 met een vorstbestendige samenstelling. Vraag om een consistentie die je met kruiwagens kunt verwerken en laat de centrale zo nodig vloeimiddel toevoegen. Zelf water bijgooien omdat het beton stug in de kruiwagen ligt, is de snelste manier om je vloer te verzwakken.

Kan de wagen niet bij de plek komen, dan blijven er twee opties over: kruien of pompen. Kruien kost per kuub ongeveer twintig ritten, want een bouwkruiwagen neemt in de praktijk zo'n 50 liter beton en dat weegt al meer dan honderd kilo. Leg planken of rijplaten over drempels en zacht gras, zorg dat er meer kruiwagens zijn dan mensen en laat de chauffeur niet alles in één keer lossen. Een mixer met pomp kost meer, maar bij alles boven de drie kuub verdient dat zich terug in tijd en in rugpijn die je bespaart.

Vloerdikte	Beton per vierkante meter	Oppervlak uit één kuub	Gewicht per vierkante meter
8 cm	0,08 kuub	12,5 m2	circa 190 kg
10 cm	0,10 kuub	10 m2	circa 240 kg
12 cm	0,12 kuub	8,3 m2	circa 290 kg
15 cm	0,15 kuub	6,7 m2	circa 360 kg
18 cm	0,18 kuub	5,5 m2	circa 430 kg
20 cm	0,20 kuub	5 m2	circa 480 kg

Bekisting, afschot en dilatatievoegen

De bekisting bepaalt je hoogte, dus die zet je met meer aandacht dan je zou denken. Betonplex van 18 mm of stevige steigerplanken op piketten om de 60 cm houden de druk van nat beton tegen. Beton weegt 2400 kg per kuub en duwt zijwaarts harder dan mensen verwachten. Een bekisting die tijdens het storten uitbuikt, geeft een rand die je er nooit meer recht in krijgt.

Zet de bovenkant van de bekisting precies op de hoogte waar je beton moet komen. Dan kun je er met een lange rei overheen afreien en heb je meteen een vlak resultaat. Laat geen schoren of latten over het vlak steken, want daar loop je met je rei op vast. Smeer het hout aan de binnenkant in met lossingsmiddel of een restje afgewerkte olie, dan komt de bekisting er na drie dagen zonder uitgebroken randjes af.

Buiten wil je afschot, binnen wil je waterpas. Voor een terras of een pad houd je 1 tot 1,5 cm per meter aan, altijd van de gevel af. Dat lijkt weinig, maar over vier meter is dat al vijf centimeter en dat zie je terug in de hoogte van je bekisting. Een bezemstreek in de nog verse vloer helpt daarbij, want dan loopt het water eraf in plaats van in plassen te blijven staan.

Langs elke muur, elke kolom en elke bestaande vloer hoort een dilatatie. Binnen is dat een randstrook van 8 tot 10 mm schuimband of EPS, buiten zijn dat velden. Hardboard langs de wand wordt ook gebruikt, maar dat zuigt vocht op en zet uit, dus schuimband is de betere keuze. Verdeel een buitenvloer in vakken van maximaal 20 vierkante meter met zijden van hooguit 4,5 meter, en houd de verhouding tussen lengte en breedte niet schever dan anderhalf op één. Vakken die te lang en te smal zijn, scheuren dwars in het midden.

Die voegen maak je op twee manieren. Of je zaagt ze er binnen 24 uur in met een doorslijper, een derde van de vloerdikte diep. Of je stort tegen voegprofielen aan die je van tevoren op hoogte stelt. Zagen kan dus later, maar wacht je te lang, dan heeft het beton de scheur al zelf gekozen, en dat is nooit op de plek die jij had bedacht.

Beton storten in de tuin: terras, pad en de ondergrond eronder

Zelf beton storten in de tuin is aantrekkelijk. Over een groot oppervlak is het goedkoper dan een vlonder, er groeit geen onkruid doorheen en je bent er jaren niets aan kwijt. De ondergrond bepaalt of het goed gaat. Op zandgrond kun je vrijwel meteen aan de slag, op klei of veen moet je eerst iets doen, want dat is geen draagkrachtige bodem.

Kleigrond krimpt en zwelt met het vochtgehalte. Een droge zomer, een wijziging in het grondwaterpeil of een grote boom die water onttrekt, en de bodem beweegt. Een zware plaat op zulke grond zakt mee, meestal niet netjes recht. Graaf daarom de teellaag en de bovenste kleilaag weg tot je op vaste grond komt, breng 20 tot 30 cm gebroken puin 0/31,5 aan in lagen van 10 cm en tril elke laag apart aan. Die laag verdeelt het gewicht en breekt de opzuigende werking van de klei.

Er is nog iets waar veel zelfgestorte terrassen op stuklopen: opvriezen. Water in de grond onder de randen van de plaat zet uit bij vorst en tilt die randen op, terwijl het midden vorstvrij blijft omdat de plaat daar isoleert. Het gevolg is een terras dat in de winter knakt. Je voorkomt dat door rondom een vorstrand mee te storten: een sleuf van 25 tot 30 cm breed en zeker 60 cm diep onder de rand van de plaat, die je in dezelfde stort vult.

Voor een terras van 40 vierkante meter is één doorlopende plaat geen goed plan. Deel het op in vakken en stort die met echte voegen ertussen. Wil je rondingen, dan buig je de bekisting van multiplex van 6 of 9 mm, met piketten om de 40 cm zodat de kromming niet gaat golven. Een beton terras storten met een strakke ronde rand vraagt vooral geduld bij het stellen van die bekisting, niet bij het beton.

Een betonvloer buiten storten vraagt verder een andere samenstelling dan binnen. Neem vorstbestendig beton, houd 10 cm aan bij een terras waar alleen mensen en tuinmeubels op komen en 15 cm zodra er een auto of een aanhanger op staat. Gebruik ook bij een klein vlak altijd wapening, en houd de bovenkant van het beton minstens 5 cm boven het maaiveld, zodat regenwater eraf loopt in plaats van eronder.

Een vloer storten in een schuur, garage of tuinhuis

Een schuurvloer is het klassieke project om zelf te storten. De maten zijn behapbaar, de eisen liggen lager dan binnen en een millimeter meer of minder valt niemand op. Voor een werkplaats van 3 bij 5 meter graaf je 25 tot 30 cm af, breng je 15 cm geel zand aan dat je in lagen verdicht, en stort je daar 10 tot 12 cm gewapend beton op. Zelf een betonvloer storten in een schuur van die maat is met twee man en een molen een lange dag werk, ongeveer 1,8 kuub.

De vraag die daarbij altijd terugkomt is of isolatie zin heeft in een onverwarmde ruimte. Direct rendement levert het nauwelijks op als het overal tocht. Toch is het slim om nu al EPS te leggen als de kans bestaat dat je de ruimte ooit verwarmt of afwerkt, want er later isolatie onder krijgen kan niet meer. Zes centimeter drukvaste EPS kost weinig en het is een keuze waar je niet op terug kunt komen.

Een betonvloer storten in een bestaande garage draait om iets anders: de hoogte. Elke centimeter die je erbij stort gaat van je vrije doorgang af en van de ruimte onder de kanteldeur. Meet daarom eerst hoeveel je kwijt kunt, kijk waar de dorpel zit en houd rekening met de afwatering naar buiten. Is er geen ruimte, dan moet de oude vloer eruit voordat de nieuwe erin kan. Wil je die garagevloer later in de coating zetten, dan hoort daar eerst het schuren van de cementhuid van de betonvloer bij.

Bij een tuinhuis stort je de plaat het liefst precies onder de wanden of een paar centimeter kleiner dan het huisje zelf. Steekt de plaat rondom uit, dan blijft er water tegen het hout aan staan en heb je binnen een paar jaar rotte onderregels. Een betonplaat storten voor een schuur van hout is verder gewoon 10 cm gewapend beton op een verdicht zandbed, met een randstrook waar hij tegen bestaand werk aan komt. Wat er verder bij de opbouw van een vloer komt kijken, van ondervloer tot afwerking, staat op ons overzicht van vloeren en vloerafwerkingen.

Fundering en vloer in 1 keer storten

Bij een aanbouw, een garage of een grote schuur kun je de fundering en de vloer in een keer storten. Dat heet een vloer met vorstrand: langs de omtrek loopt de plaat 60 tot 80 cm de grond in, met extra wapening in die rand, en de vloer sluit daar naadloos op aan. Je bekist één keer, je bestelt één keer en je hebt geen koude voeg tussen fundering en vloer.

Er zijn twee punten waar het misgaat. Het eerste is de waterkering. Het buitenblad begint onder maaiveld, dus je stort een sponning in de rand waar het metselwerk en de spouw op komen, en de waterkerende laag moet daar overheen naar buiten kunnen lopen. Het tweede is de wapening in die rand, want die draagt echt iets. Komt er een dragende muur op, laat de plaat en de vorstrand dan door een constructeur berekenen voordat je een bekisting timmert.

Beton op beton storten en aansluiten op een bestaande vloer

Beton op beton storten werkt goed, mits de oude vloer schoon en draagkrachtig is. Veeg en zuig alle stof weg, hak losse delen eruit en ontvet plekken waar olie in getrokken is. Stof is het grootste probleem: een dun laagje werkt als een scheidingslaag waardoor de nieuwe laag nergens aan hecht.

Voor de hechting maak je een cementpap van cement en water, ongeveer zo dik als yoghurt, die je met een blokkwast in de ondergrond schrobt. Die pap breng je vlak voor het storten aan en hij moet nog nat zijn als het beton erop komt. Is het papje opgedroogd, dan doet het precies het tegenovergestelde en zit er een poederlaag tussen oud en nieuw. Een hechtemulsie uit de bouwmarkt werkt hetzelfde, met wat meer speling in de tijd.

Beton over beton storten heeft een minimumdikte. Onder de 5 cm gaat een ongebonden laag loskomen en scheuren, hoe goed je ook aanbrandt. Wil je minder dan 5 cm overbruggen, gebruik dan geen beton met grind maar een gebonden dekvloermortel die daarvoor gemaakt is. Zijn er sleuven in de oude vloer gehakt voor de riolering, vul die dan tot 5 cm onder het oude vloerniveau met zand dat je goed verdicht, maak de zijkanten schoon van zandresten en laat het nieuwe beton daar doorlopen.

Het lastigste geval is een nieuwe vloer die tegen een bestaande vloer aan komt te liggen. Op die naad krijg je hoe dan ook beweging, door de krimp van het jonge beton en door verschil in zetting. Stekeinden inboren maakt de verbinding stijver, maar het voorkomt de scheur niet, het verplaatst hem hooguit. Ga je over beide delen tegels leggen, plan dan de tegelvoeg exact boven de naad en maak daar een echte dilatatie van, met een voegprofiel of met kit in de kleur van de voeg. Ligt het werk op een bestaande vloerconstructie, bijvoorbeeld een nehobo vloer met betonnen balken en vulelementen, ga dan eerst na hoeveel extra gewicht die vloer mag dragen.

Koppelen aan een kelderwand of aan een bestaande fundering is geen doe-het-zelfbeslissing. Een constructieve koppeling verandert de manier waarop de belasting wordt afgedragen en dat hoort een constructeur te bepalen. Zonder die berekening is een nette dilatatie altijd het veiligere antwoord, ook al voelt het alsof je het probleem zichtbaar laat.

Werkvloer, betonvloer en zandcementvloer uit elkaar gehouden

De woorden lopen in de praktijk door elkaar, terwijl het drie lagen zijn met elk een eigen taak. Een werkvloer storten doe je om ergens schoon en vlak op te kunnen werken: een dunne, ongewapende laag beton van 5 tot 8 cm op de bodem van een bouwput, onder een kelder of onder een fundering. Bij een gewone woningvloer op een verdicht zandbed heb je geen werkvloer nodig, en die overslaan scheelt geld en bouwhoogte.

De constructieve betonvloer is de laag die draagt: 10 tot 15 cm met een wapeningsnet erin. Daarboven komt eventueel een dekvloer om alles vlak te maken en leidingen weg te werken. Een zandcementvloer storten is precies dat: een aardvochtig mengsel van zand en cement in de verhouding 1 op 4 tot 1 op 5, in een laag van 5 tot 7 cm, dat je met een rei afvlakt en met een schuurbord dichtschuurt.

Een zandcement vloer storten mag je in delen doen, en daar zit het verschil met constructief beton, waar een koude voeg een zwakke plek in de constructie oplevert. Verdeel de ruimte in banen met waterpas gestelde balkjes waarop je afreit en werk baan voor baan. Strooi bij het aanhelen wat droog cementpoeder op de rand van de al uitgeharde baan en maak dat nat, dan hecht het nieuwe deel netjes aan het oude.

Bij die overgangen is er één handigheidje dat het verschil maakt. Een schuurbord wil niet schuren op al uitgehard werk en laat een zichtbare aanzet achter. Met een stuk EPS-plaat van een centimeter of drie dik lukt dat wel: die schuurt de verse mortel gelijk met de oude baan zonder te haken. Voor grotere oppervlakken geldt wel dat een echt vlakke dekvloer vakwerk is, en dat achteraf een golvende betonvloer egaliseren je meer kost dan het meteen goed laten doen. Wat dat ongeveer scheelt, zie je bij de kosten van vloer egaliseren per vierkante meter.

Vlinderen geeft de vlakste en hardste toplaag, maar het is niet altijd wat je wilt. Een dichtgevlinderde vloer is zo glad en zo dicht dat lijm, egaliseermiddel en coating er slechter op hechten, en later een sleuf frezen voor vloerverwarming wordt zwaar werk. Vlinder daarom alleen als het beton de eindvloer wordt of als er veel overheen gereden gaat worden, zoals in een werkplaats of een garage.

Laag	Gebruikelijke dikte	Waar hij voor dient	Waar je op moet letten
Werkvloer	5 tot 8 cm, ongewapend	Schoon en vlak werkvlak onder een fundering of kelder	Niet nodig bij een vloer op een goed verdicht zandbed
Constructieve betonvloer	10 tot 15 cm, gewapend	Draagt de belasting en verdeelt hem over het zandbed	Net in het midden, minimaal 3 cm beton rondom het staal
Zandcement dekvloer	5 tot 7 cm	Vlak maken en leidingen wegwerken	Mag in banen, hecht slecht zonder cementpap of hechtlaag
Gebonden dekvloer op hechtlaag	3 tot 4 cm	Kleine hoogteverschillen overbruggen	Alleen op een schone, aangebrande en draagkrachtige ondergrond
Anhydriet gietvloer	3,5 tot 5 cm	Snel vlak, prettig bij vloerverwarming	Niet in natte ruimtes en droogt trager dan hij aanvoelt
Egaliseermiddel	2 tot 10 mm	Laatste oneffenheden voor pvc, laminaat of tegels	Ondergrond stofvrij maken en eerst voorstrijken
Gevlinderde toplaag	Geen extra dikte	Harde, dichte eindvloer in werkplaats of garage	Lijm, coating en egaliseermiddel hechten er slechter op

Beton verdichten en afwerken na het storten

Vers beton zit vol lucht, en die lucht moet eruit voordat het beton stijf wordt. Met een trilnaald, te huur bij elk verhuurbedrijf, ga je om de 40 tot 50 cm de vloer in en houd je de naald 10 tot 20 seconden op zijn plek. Je stopt zodra er geen luchtbellen meer bovenkomen en er een dun laagje cementwater aan de oppervlakte staat.

Doorgaan met trillen is een echte fout. Het beton ontmengt dan: het grind zakt naar beneden en er blijft een slappe cementlaag bovenop liggen die later verpoedert. Op plekken waar de naald juist niet komt, krijg je grindnesten, holtes tussen de stenen waar geen cement omheen zit. Bij een dunne vloer van 10 cm kun je in plaats van een naald ook met een trilbalk werken, of met twee man en een rei in een zaagbeweging over de bekisting.

Afreien doe je met een rei die aan beide kanten op de bekisting rust, in een zaagbeweging naar je toe, terwijl iemand anders de dalen bijvult met een schop. Beton afwerken na het storten gaat daarna in fases. Eerst wacht je tot het glanzende water van de oppervlakte verdwenen is en je voetstap nog maar 3 tot 5 millimeter indrukt, en dan schuur je met een vlotbord. Kun je er niet bij, leg dan een plank op de vloer om op te knielen, want die verdeelt je gewicht.

Buiten trek je er als laatste een bezem overheen voor grip, binnen kun je doorschuren tot een gladde vloer of laten vlinderen. Wil je de vloer in de olie of in een coating zetten, dan moet de cementhuid er eerst af, en hoe je dat aanpakt lees je bij het schuren van een betonvloer voor een coating.

De stap die het vaakst wordt overgeslagen is de nabehandeling. Beton hardt niet uit door te drogen maar door een chemische reactie met water, en die reactie heeft dagen nodig. Verdampt het water te snel, dan blijft de bovenlaag zwak en stoffig en trekt de vloer krimpscheuren. Dek de vloer daarom direct na het afwerken af met folie of natte doeken en houd hem minimaal drie dagen vochtig, bij warm weer een week.

Sterk is verder niet hetzelfde als droog. Na 28 dagen heeft de vloer zijn sterkte, maar het restvocht is dan meestal nog te hoog voor een gesloten afwerking als pvc, laminaat of een coating. Reken grofweg op een centimeter vloerdikte per week droogtijd en zoek in onze tabel met droogtijden per materiaal op wat jouw vloerafwerking nodig heeft.

Moment na het storten	Wat je dan doet	Waar het misgaat
2 tot 6 uur	Schuren of vlinderen zodra het glanzende water weg is	Te vroeg schuren trekt cementwater omhoog en geeft een stoffige toplaag
Meteen na het afwerken	Afdekken met folie of natte doeken	Uitdrogen in de eerste dagen is de grootste oorzaak van krimpscheuren
Binnen 24 uur	Krimpvoegen inzagen, een derde van de dikte diep	Wacht je langer, dan heeft het beton de scheur al zelf gekozen
3 dagen	Bekisting weghalen, voorzichtig belopen	Bij warm weer nog een paar dagen doorgaan met nathouden
7 dagen	Ongeveer twee derde van de eindsterkte, licht belasten mag	Nog geen auto en geen zware puntbelasting
28 dagen	Volle sterkte, auto erop, tegels of coating aanbrengen	Sterk is niet hetzelfde als droog
6 tot 8 weken	Restvocht meestal laag genoeg voor een gesloten vloerafwerking	Reken op ongeveer een centimeter vloerdikte per week droogtijd

Poeren, palen en leidingen instorten

Een betonpoer storten is het kleine broertje van een vloer en gaat vaak mis op de details. Graaf tot je op de vaste gele grond zit, onder de losse teellaag, en leg daar een betontegel van 30 bij 30 als voetplaat in. Zet daarop een stuk pvc rioolbuis van 125 of 200 mm als verloren bekisting, stel de buis waterpas en vul hem met beton. Bij poeren storten wordt de diepte trouwens vaak onderschat: de vorstgrens ligt in Nederland op ongeveer 60 cm, en blijf je daarboven, dan komt de poer bij een strenge winter omhoog.

De naad tussen de tegel en de buis lekt aanmaakwater weg, en beton dat onderin uitdroogt hardt daar niet goed uit. Strooi daarom een handje zand op de tegel, leg er een stuk plastic op en druk de buis daar met plastic en al in. Een randje purschuim rond de voet van de buis werkt net zo goed. Het kost twee minuten en het scheelt een poer die onderin zanderig en zwak blijft.

Vul de buis in twee of drie keer en tik na elke vulling met een lichte hamer tegen de wand, of zet er kort een vlakschuurmachine tegenaan. De luchtbellen komen dan naar boven. Zet pas daarna het instortanker of het draadeind in het nog natte beton, stel het met een waterpas en een dwarslat en controleer na een half uur nog een keer of het niet gezakt of gedraaid is. Een draadeind in beton storten doe je minstens 15 cm diep, met twee moeren tegen elkaar op het ondereind of met het uiteinde omgebogen, zodat hij er onder trekbelasting niet uit kan glijden.

Snelbeton is voor dit werk juist niet handig. Het is bedoeld om een schuttingpaal of een vlaggenmast even vast te zetten en het bindt binnen twintig minuten af, waardoor je geen tijd hebt om een anker te stellen. Snelbeton storten levert bovendien niet de eindsterkte op van gewoon beton in de verhouding 1 op 2 op 3. Voor een poer waar een schuurtje op komt neem je gewoon beton en drie dagen geduld voordat je verder bouwt.

Een paalhouder in beton storten gaat meestal fout omdat de verkeerde houder wordt gekozen. Inslagpaalhouders met een punt zijn gemaakt om de grond in geslagen te worden en niet om in te storten, en voor een schuurtje van drie meter breed dat wind vangt zijn ze bovendien te licht. Neem een instortanker of een verstelbare paaldrager met een instortplaat. Een houten paal in beton storten kun je beter helemaal niet doen: op de overgang tussen beton en lucht blijft water staan en het hout rot van binnenuit weg, precies op de plek waar de kracht zit. Zet de paal minstens 5 cm boven het beton op een drager. Zet je een paal toch zonder beton de grond in, reken dan op een derde van de lengte ingegraven en behandel dat deel met een middel dat daarvoor gemaakt is.

Leidingen en mantelbuizen in de vloer

Leidingen die in het beton verdwijnen, zie je nooit meer terug. Elektra en gas horen in mantelbuizen zodra ze niet te inspecteren zijn, en een koperen waterleiding in beton hoort een kunststof omhulling te krijgen omdat hij uitzet bij temperatuurwisselingen. Leg leidingen onder het wapeningsnet en bind ze eraan vast, zodat ze rondom in het beton liggen en je ze niet raakt als je later een keer in de vloer boort.

Zelf leggen we ze het liefst in het zandbed, in mantelbuizen, zodat ze vervangbaar blijven. Een pvc buis in beton storten als doorvoer werkt prima, maar zet hem goed vast, want vers beton drijft een lege buis omhoog. Bij riolering gebruik je op de kritische plekken een schuifmof, zodat de leiding de zetting van de vloer kan opnemen zonder dat er een verbinding uit elkaar trekt.

Een kruipruimte dichtstorten

Kruipruimte beton storten klinkt als een makkelijke manier om van een vochtige, krappe ruimte af te komen, maar gewoon beton is er niet het juiste product voor. Het gewicht komt volledig op de bodem terecht en je moet het ook nog door een klein luik naar binnen zien te krijgen. Wat hiervoor wel gebruikt wordt is schuimbeton, dat licht is en vanaf de straat naar binnen wordt gepompt.

Bedenk wel wat je opgeeft. Alle leidingen die in de kruipruimte liggen zijn daarna onbereikbaar, en de ruimte kan niet meer geïnspecteerd worden op vocht of op de staat van de vloerbalken. Bij een houten vloer is dichtstorten sowieso geen optie. Is vocht het probleem, dan is een bodemafsluiting met folie en een laag schelpen bijna altijd de betere aanpak.

Zo stort je zelf een betonvloer

Deze volgorde geldt voor een vloer op zand in een schuur, garage of aanbouw, en met kleine aanpassingen ook voor een terras in de tuin.

1. Bepaal je hoogte en graaf uit

   Meet vanaf de dorpel, de deur of het maaiveld terug hoeveel opbouw je kwijt kunt en zet die hoogte uit met piketten. Reken van boven naar beneden: afwerkvloer, beton, folie, isolatie, zandbed. Graaf daarna uit tot dat niveau, meestal 25 tot 30 cm, en haal alle wortels en losse grond weg.

2. Breng het zandbed aan en verdicht het

   Vul aan met geel zand in lagen van maximaal 10 cm en tril elke laag apart aan. Water het zand licht in voordat je de trilplaat erover haalt, dan pakt het beter aan. Een zandbed dat je in één keer van 20 cm dik aanbrengt en één keer aantrilt, is aan de onderkant nog los en zakt later na.

3. Zet de bekisting en de randstrook

   Stel de bekisting op de exacte storthoogte, met piketten om de 60 cm en de bovenkant waterpas of op afschot. Zet langs alle wanden schuimband of een strook EPS van 10 mm, zodat het beton niet aan het metselwerk hecht. Smeer de binnenkant van het hout in met lossingsmiddel, dan komt het er later heel af.

4. Leg isolatie, folie en de leidingen

   Leg de isolatieplaten strak tegen elkaar, bij twee lagen verspringend, en de folie daar bovenop met overlappen van 20 cm. Breng nu de mantelbuizen, elektradozen en rioolaansluitingen aan en zet ze stevig vast op hun hoogte. Na het storten kun je er niet meer bij, en een losse doorvoer drijft omhoog.

5. Leg de wapening op afstandhouders

   Leg de bouwstaalmatten met een overlap van minimaal twee maaswijdten en bind de overlap vast met bindijzer. Zet de matten op kunststof afstandhouders zodat het net in het midden van de vloerdikte komt te liggen. Blijf overal minstens 3 cm van de onderkant en 5 cm van de randen af, anders krijg je later betonrot.

6. Stort in banen en verdicht meteen

   Begin in de hoek die het verst van de aanvoer ligt en werk in banen terug, zodat je nooit door je verse beton hoeft te lopen. Verdicht elke baan direct met de trilnaald voordat je de volgende ernaast stort. Beton is 30 tot 45 minuten verwerkbaar, dus deel je banen zo in dat je binnen die tijd bij de volgende bent.

7. Reien en afwerken

   Trek de rei in een zaagbeweging over de bekisting en vul de dalen direct bij met een schop. Wacht daarna tot het glanzende water van de oppervlakte weg is en je voetstap nog maar een paar millimeter indrukt, en schuur de vloer dan met een vlotbord. Buiten haal je er als laatste een bezem overheen voor grip.

8. Dek af en houd de vloer vochtig

   Leg direct na het afwerken folie of natte doeken over de vloer en houd hem minstens drie dagen vochtig. Zaag krimpvoegen binnen 24 uur in, een derde van de vloerdikte diep. Haal de bekisting er pas na drie dagen af en belast de vloer de eerste week alleen licht, want de sterkte loopt tot 28 dagen door.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Voordat de betonwagen voorrijdt

• Je kuubs zijn uitgerekend met vijf procent extra en de sterkteklasse is doorgegeven aan de centrale
• Het zandbed is in lagen aangetrild en er blijft geen voetafdruk in staan
• De bekisting staat op de exacte storthoogte, is geschoord en ingesmeerd met lossingsmiddel
• Langs alle wanden zit een randstrook, zodat het beton nergens aan het metselwerk hecht
• De wapening ligt op afstandhouders, overlapt twee maaswijdten en blijft 3 cm van elke rand
• Alle mantelbuizen, doorvoeren en rioolaansluitingen zitten vast en steken op de goede hoogte uit
• Trilnaald, rei, vlotbord, kruiwagens en genoeg handen staan klaar, plus folie om af te dekken
• Het weerbericht geeft de komende 24 uur geen vorst en geen tropische hitte

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Te veel water in het mengsel gooien

Nat beton loopt makkelijker uit en dat werkt tijdens het storten prettig. Elke liter water boven wat het cement nodig heeft, verlaagt alleen de eindsterkte en geeft een poederige toplaag die na een jaar stuift. Wil je het beton beter verwerkbaar hebben, laat dan vloeimiddel toevoegen in plaats van dat je de tuinslang in de kruiwagen hangt.

Het zandbed niet in lagen verdichten

Twintig centimeter zand in één keer aanbrengen en er één keer met de trilplaat overheen gaan, verdicht alleen de bovenste tien centimeter. De rest zakt in de jaren daarna alsnog na, en dan hangt je plaat op de plekken die wel steun houden. Vul aan in lagen van maximaal 10 cm, water in en tril elke laag apart.

De wapening op bakstenen of houten klosjes leggen

Baksteen zuigt vocht naar het staal toe en vormt geen geheel met het beton, en hout rot weg en laat een holte achter waar het net doorzakt. In beide gevallen komt het ijzer te dicht bij de onderkant te liggen en krijg je op termijn betonrot. Gebruik kunststof afstandhouders of stukjes betontegel, die worden onderdeel van de vloer.

Het beton tegen het metselwerk aan laten hechten

Een vloer die vastzit aan de gevel kan niet meebewegen met zijn eigen krimp en zetting. Het gevolg is een scheur, in de vloer of in het muurwerk, en soms trekt hij vocht uit de gevel de vloer in. Een randstrook van 10 mm langs alle wanden kost een paar euro en voorkomt precies dat.

De vloer na het storten laten uitdrogen

Beton hardt uit door een reactie met water, niet door te drogen. Een vloer die de eerste dagen in de zon of in de tocht staat, verliest dat water te snel en houdt een zwakke, stoffige bovenlaag en een web van krimpscheuren over. Folie erover of nathouden, minstens drie dagen, is geen extraatje maar onderdeel van het werk.

Storten bij vorst of in de volle middagzon

Vorst binnen 24 uur na het storten breekt de nog zachte structuur kapot en dat herstelt niet meer. Bij hitte gebeurt het omgekeerde: het beton bindt zo snel af dat je geen tijd hebt om af te reien en te schuren. Onder de 5 graden en boven de 25 graden pas je je planning aan, of je stelt de klus uit.

Een te dunne laag storten om hoogte te winnen

Twee of drie centimeter beton over een bestaande vloer om het net vlak te krijgen, laat gegarandeerd los. Beton met grind heeft minimaal 5 cm nodig om als laag te functioneren. Voor kleinere hoogtes gebruik je een gebonden dekvloermortel of een egaliseermiddel, allebei gemaakt om in een dunne laag te hechten.

In je eentje aan een grote stort beginnen

De verwerkingstijd van beton is 30 tot 45 minuten, en bij warm weer korter. Wie in zijn eentje vijf kuub met een molen wil verwerken, is halverwege het vlak nog bezig terwijl het eerste deel al stijf staat. Dan krijg je koude voegen dwars door je vloer. Regel mensen, of bestel het beton met een pomp.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een vloer storten in een schuur, een garage of de tuin doe je met twee man en wat planning prima zelf. De grenzen liggen niet bij het beton maar bij de constructie en bij wat er in de vloer verdwijnt.

Komt er een dragende muur op de vloer, koppel je de plaat aan een bestaande fundering of aan een kelderwand, of stort je een vloer met vorstrand onder een aanbouw, dan hoort een constructeur de dikte, de wapening en de aansluiting te berekenen. Datzelfde geldt voor een betonnen trap en voor elke plaat die meer draagt dan zichzelf. Zo'n berekening kost een fractie van wat het herstellen van een gescheurde vloer kost.

Gaat er een gasleiding de vloer in, laat het aansluiten en afpersen dan door een erkend installateur doen. Een gasleiding die jij zelf instort en die later lekt, bereik je niet meer zonder de vloer open te breken, en aan de gasinstallatie zelf werk je sowieso niet als doe-het-zelver.

Sloop je eerst een oude vloer of vloerafwerking, houd dan rekening met asbest. Vloerzeil, tegellijm en zwarte bitumenachtige lijmlagen uit de jaren zestig, zeventig en tachtig kunnen asbest bevatten. Laat dat onderzoeken en verwijderen door een gecertificeerd bedrijf voordat je met een breekhamer begint, want eenmaal losgeslagen vezels krijg je niet meer uit de ruimte.

Moet je voor het storten of afwerken op een steiger of een rolsteiger werken, bijvoorbeeld bij een vloer op een verdieping, laat dat opbouwen door iemand die dat vaker doet en werk nooit alleen. En ligt het beton er eenmaal maar is het niet vlak genoeg, dan is bijstorten zelden het antwoord. Kijk dan naar het egaliseren van de betonvloer of naar wat er verder aan vloeropbouw en vloerafwerking mogelijk is.