Deurbel en domotica: van beldrukker tot slimme videodeurbel

Welke deurbel hangt er bij jou en wat wil je ermee

Een deurbel is een klein stukje techniek, maar de aanpak verschilt sterk per systeem. Een analoge deurbel op een beltransformator repareer je met een schroevendraaier en een multimeter, terwijl een slimme videodeurbel vooral om de juiste voeding en een goede koppeling met de app vraagt. Alles wat hier voorbijkomt hoort bij ons overzicht van klussen aan de elektra in huis, waar ook stopcontacten, schakelaars en de meterkast behandeld worden.

Begin met vaststellen wat er bij jou hangt. Twee dunne draadjes naar de drukker en een trafo in de meterkast betekent een klassieke bedrade bel. Een drukker met een batterij erin is draadloos, een paneel met spreekverbinding is een intercom, en een drukker met een cameralens is een videodeurbel.

De tabel hieronder zet de soorten naast elkaar, met de voeding, de herkenningspunten en de klus die je er het vaakst aan hebt. Daarmee weet je meteen in welk deel van deze pagina jouw situatie thuishoort.

Zo zit een klassieke bedrade deurbel in elkaar

Een analoge deurbel bestaat uit drie delen: een beltransformator in de meterkast, een beldrukker bij de voordeur en een gong of schel binnen. De trafo maakt van 230 volt een veilige laagspanning, meestal 8 volt wisselspanning. Er staat dus nooit 220 volt op de beldraad zelf, en dat wil je zo houden.

Een oude deurbel aansluiten is daardoor overzichtelijk werk. Van de trafo loopt een draad naar de drukker en van de drukker een draad naar de gong; de tweede klem van de gong gaat terug naar de trafo. De drukker is niets meer dan een onderbreking in die kring, dus de twee draadjes bij de drukker mogen onderling gewisseld worden.

Bij een ouderwetse deurbel of een oude Friedland gong staat het aansluitschema vaak in het deksel gedrukt, met een derde klem voor een tweede drukker aan de achterdeur. Wil je een extra deurbel aansluiten of de beldraad verlengen, dan zet je de tweede gong parallel en werk je met gewoon tweeaderig beldraad. Welke trafo daarvoor spanning en stroom genoeg levert, lees je in onze gids over de beltransformator kiezen en vervangen.

Voor de montagehoogte van de drukker bestaat geen voorschrift, maar rond de 1,20 meter zit hij voor iedereen bereikbaar. Meer van dit soort maten vind je in ons overzicht met standaardhoogtes voor schakelaars en drukkers.

De deurbel doet het niet: zo vind je de oorzaak

Als de deurbel het niet doet, zit de fout vrijwel altijd in de drukker, de trafo of een draadbreuk. Werk in die volgorde, want de drukker is de grootste boosdoener: hij hangt buiten in weer en wind en de contacten corroderen.

De snelste test kost geen meter. Haal de drukker los en houd de twee draadjes even tegen elkaar: gaat de bel, dan is de drukker stuk of zit hij vastgeschilderd. Gebeurt er niets, meet dan met een multimeter op de trafo; op een 8 volt deurbel trafo mag je onbelast rustig 12 tot 14 volt meten, dat is normaal.

Meet je bij de trafo helemaal niets, dan is die vermoedelijk defect. Hoe je een kapotte beltrafo veilig doormeet en welke vervanger past, staat in de gids over het doormeten en vervangen van een beltrafo.

Bij een draadloze deurbel die het niet meer doet is de volgorde net iets anders. Houd de drukker eerst op een meter van de ontvanger: gaat de bel dan wel, dan is het een bereikprobleem en geen defect. Andere zenders, van een weerstation tot de bel van de buren, kunnen op hetzelfde kanaal storen.

Een slimme videodeurbel op de bestaande beldraad

Wie een Eufy deurbel op stroom wil aansluiten, kan in principe de bestaande beldraad van de oude bel gebruiken: de bedrade modellen accepteren 8 tot 24 volt wisselspanning. Het complete stappenplan, van beugel tot app, staat in de gids over het bedraad aansluiten van een Eufy deurbel.

Het venijn zit in de transformator. Oude beltrafo's leveren vaak maar 0,5 ampère, terwijl een video deurbel bij het streamen ruim 1 ampère kan vragen; de fabrikant adviseert een trafo van 8 tot 24 volt wisselspanning die minstens 30 VA levert. Werkt de bel alleen op zijn accu terwijl de draadjes netjes vastzitten, dan krijgt hij dus te weinig voeding binnen.

Sluit je de Eufy aan op de bestaande bel, dan blijft de oude gong bruikbaar als geluid binnen. Een mechanische gong met zijn zware spoel en de videodeurbel samen vragen wel meer dan zo'n oude trafo aankan, dus reken op een nieuwe trafo zodra je beide tegelijk wilt laten werken.

De Homebase van Eufy is het basisstation dat de beelden opslaat. Een Homebase 2 die goed verbonden is brandt vast blauw; blijft hij blauw knipperen of rood branden, dan zoekt hij verbinding met je netwerk of krijgt hij die niet. Controleer eerst de netwerkkabel en de router voordat je aan een defect denkt.

Het voltage is bij deze bellen zelden het struikelblok, want alles tussen 8 en 24 volt wisselspanning wordt geaccepteerd. Het beschikbare vermogen is dat wel. De tabel hieronder zet de gangbare combinaties op een rij, zodat je voor het kopen weet of de trafo in de meterkast het gaat redden.

Het geluid van de deurbel binnen aanpassen

Bij een slimme deurbel zit het geluid op twee plekken: de drukker buiten en een chime of gong binnen. Bij Ring regel je allebei apart in de app: het geluid van de Ring deurbel binnen pas je aan via de instellingen van de chime, het geluid buiten via de instellingen van de drukker zelf, en daar kan het volume desgewenst helemaal uit.

Wil je binnen een ander geluid of meer volume, dan kies je in de app een andere ringtone of hang je een extra chime in een stopcontact op de verdieping. Hoe je het systeem opzet, koppelt en van een chime voorziet, staat in de gids over het installeren van een Ring deurbel.

Een klassieke bel harder zetten is minder een kwestie van instellingen en meer van onderhoud. Een vervuilde klepel geeft een dof getik in plaats van een hard geluid, en een trafo die te weinig stroom levert geeft een lusteloos getingel. Schoonmaken en een passende trafo doen hier meer dan welk trucje dan ook.

Wie bij het vervangen van de deurbel vooral een ander geluid zoekt, hoeft niet meteen naar een slim systeem. Losse gongs en zoemers voor 8 volt zijn er in tientallen klanken, en die schroef je in een kwartier op de plek van de oude.

Een oude deurbel of intercom verwijderen en vervangen

Een oude deurbel verwijderen begint bij de sierring rond de drukker: dat is een los hulsje dat je eraf haalt voordat je ergens aan wrikt. Zit de boel vastgeschilderd, snijd de verf dan eerst rondom los met een scherp mes. Daarna wip je de kap met een kleine platte schroevendraaier los, eventueel met een tikje van een kunststof hamer.

Op de beldraad staat alleen laagspanning, dus gevaarlijk is het demonteren niet. Netjes is het wel om de trafo in de meterkast even uit te schakelen. Het gat dat achterblijft kun je afdekken met een afdekplaat voor de deurbel: een kunststof of rvs afdekplaatje dat je over de oude inbouwdoos schroeft, of een afdekkap die over de restanten van de drukker klikt.

De deurbel in een appartement vervangen is een ander verhaal, want jouw binnenpost hangt aan de centrale installatie van het gebouw. Merken als Atea, Ritto en Golmar gebruiken elk hun eigen adernummering, dus fotografeer de kleuren op de aansluitklemmen voordat je een Golmar intercom demonteert of een ouderwetse intercom van Ritto losschroeft. De handleiding van zo'n binnenpost is op typenummer meestal nog online te vinden.

Een nieuwe binnenpost moet bij het systeem van het gebouw passen; een willekeurig ander merk op dezelfde kleuren aansluiten werkt zelden. Voor intercom reparatie aan het bellentableau of de centrale voeding klop je bij de VvE aan, want dat deel is gemeenschappelijk. De intercom bel uitzetten of zachter zetten kan bij de meeste binnenposten gewoon met een schuifje aan de zijkant.

Een bewegingsmelder aansluiten zonder gepuzzel

Een losse bewegingsmelder aansluiten draait om drie aansluitingen: de fase die binnenkomt, de nul en de geschakelde draad naar de lamp. In Nederland is bruin de fase, blauw de nul, zwart de schakeldraad en geelgroen de aarde. Wat er op de klemmen van de melder staat verschilt per merk, en precies daar gaat het meestal mis.

Een Klemko bewegingsmelder zonder aparte L1 heeft in plaats daarvan de klemmen D1 en D2: dat is het schakelcontact. Je maakt een bruggetje van L naar D1 en sluit de draad naar de lamp aan op D2; de nullen komen samen op N. Bij een Q-link bewegingsmelder zit de voeding vast op bruin en blauw en is rood de schakeldraad die naar de lamp gaat.

Het aansluitschema van een bewegingsmelder staat vrijwel altijd op een sticker of in het vouwblad bij de verpakking, dus bewaar dat blaadje. De tabel hieronder vertaalt de meest voorkomende klembenamingen naar gewone taal.

Voor een vaste aanleg naar buiten gebruik je installatiedraad in een buis of een kabel die tegen vocht kan; onze draad- en kabelkiezer geeft per situatie de juiste soort. Kies buiten voor spatwaterdichte componenten van minimaal IP44, ook onder een overkapping. Een bewegingsmelder voor het toilet sluit je op dezelfde klemmen aan; kies daar een model met een korte nalooptijd.

De deurbel slim maken en verder met domotica

Je bestaande deurbel slim maken kan zonder de bel te vervangen. Een zigbee relay achter de gong registreert wanneer de drukker wordt ingedrukt en stuurt dat signaal naar je domoticasysteem, dat er een melding op je telefoon of een knipperende lamp in de woonkamer van maakt. De bel zelf blijft gewoon rinkelen zoals altijd.

Dat knipperen is meer dan een aardigheid: voor wie slecht hoort of met een koptelefoon werkt, is een lamp die meebelt de meest betrouwbare deurbel die er bestaat. Ook een camera die gaat opnemen zodra er gebeld wordt, is met zo'n relais eenvoudig te regelen.

Wie verder gaat met slimme schakelaars, sensoren en een hub, komt vanzelf bij een domotica kast uit: een kastje naast de meterkast met daarin de hub, een netwerkswitch en de voedingen netjes op een rij. Het verbruik van die apparatuur is klein, maar tel wel even mee wat er al op de betreffende groep hangt met onze rekenhulp voor het vermogen per groep.

Een bewegingsmelder uit de vorige sectie is in zo'n opzet ook los verkrijgbaar als draadloze sensor. Voor buitenverlichting blijft de bedrade melder onze voorkeur, omdat die geen batterijen vraagt en niet afhankelijk is van een hub die het moet doen.

Zoek je een losse ring en geen deurbel, dan zit je hier

Wie op ring zoekt, komt lang niet altijd voor de deurbel van dat merk. Even vaak gaat het om een rubber ring in de afvoer, een o-ring in een kraan of een opvulring om een deurscharnier. Dit zijn de meest gezochte ringen, met de plek waar ze zitten en waar je op let bij het vervangen.

De conische ring van een sifon, meestal 32 of 40 mm, schuif je over de insteekbuis met de smalle kant naar de koppeling toe. Je legt hem dus niet los in de wartel, maar zet hem op de buis en draait daarna de wartel aan. Andersom gemonteerd blijft de verbinding lekken, hoe hard je ook aandraait.

Een rubber ring van een sifon of afvoer hoeft bij een kleine lekkage niet meteen vervangen te worden. Kalk eraf, schoonmaken en terugplaatsen met wat kranenvet of zuurvrije vaseline dicht een zeurend lek verrassend vaak. Fiber ringen zwellen juist iets op zodra ze nat worden en sluiten daardoor na een dag beter af dan direct na montage.

Voor een deur die na een nieuwe vloer aanloopt bestaan kunststof opvulringen voor de paumelle, bij bouwmarkten als de Praxis ook als anbo ring in het schap. Je tilt de deur uit de scharnieren, schuift een of twee ringen over de onderste pen en hangt de deur terug. De zwarte kunststof lagerbus in de scharnierhelft laat je zitten, want zonder die bus krijgt de pen speling.

Veelgestelde vragen