Wasmachine aansluiten, afstellen en zelf repareren

Waar het bij een wasmachine meestal misgaat

Een wasmachine is een van de weinige apparaten in huis waar water, stroom en beweging samenkomen, en precies op die drie punten gaat het ook stuk. Wie gericht zoekt, hoeft zelden de hele machine open te maken. Dezelfde manier van redeneren gebruiken we bij het zelf repareren van huishoudelijke apparaten: eerst vaststellen in welk circuit het probleem zit, dan pas gereedschap pakken.

De eerste hoek is het watercircuit: de kraan, de aanvoerslang, het zeepbakje, de kuip, de pomp en de afvoer. Klachten als niet afpompen, water dat blijft binnenlopen of een plas op de vloer horen daar. De tweede hoek is de mechanische kant: de lagers, het trommelkruis, de schokdempers, de aandrijfriem en de motor. Die geven vrijwel altijd geluid voordat ze het begeven. De derde hoek is de besturing: het deurslot, de schakelaar van de wasmachine in de muur, de pressostaat en de elektronica.

Bepaal daarom eerst wanneer de klacht optreedt. Een geluid bij het vullen komt uit een ander circuit dan een geluid bij het centrifugeren, en een wasmachine die niet draait is iets anders dan een machine die halverwege stopt. Zie je water op de vloer, dan is de vindplaats van de plas het halve antwoord, en helpt de aanpak bij een wasmachine die water lekt je verder dan meteen de machine kantelen.

Wat je merkt	Waar de oorzaak meestal zit	Zelf te doen
De wasmachine draait niet meer en het display blijft donker	Stopcontact, trekschakelaar of de zekering van de groep	Ja, met een spanningzoeker en een tweede apparaat als test
De trommel van de wasmachine draait niet, de motor bromt wel	Aandrijfriem eraf, iets tussen trommel en kuip, of een vastgelopen motorlager	Ja, achterplaat eraf en met de hand controleren
De wasmachine pompt niet af en centrifugeert niet	Pompfilter, de slang tussen kuip en pomp, of het kogelwaterslot	Ja, dit is de meest voorkomende zelfklus
De wasmachine maakt herrie bij het centrifugeren	Lagers, trommelkruis of losgetrilde schokdemperbouten	Deels, de bouten wel, de lagers alleen bij een deelbare kuip
De wasmachine lekt bij de deur	Ingescheurd deurrubber of een lekkend zeepbakdeksel	Ja, een manchet vervangen is een klus van een uur
De wasmachine wordt niet warm	Verwarmingselement of de temperatuursensor	Ja, bij de meeste merken zit het element achter de achterplaat
Rioollucht in de ruimte	Leeggezogen sifon of een slang die luchtdicht in de buis zit	Ja, dit is bijna altijd een aansluitfout
De deur van de wasmachine gaat niet open	Restwater in de kuip of een klemmend deurslot	Ja, eerst afpompen via het noodslangetje
De wasmachine maakt het programma niet af	Afvoer te traag, te veel schuim of een verstopte drukslang	Ja, filter en drukslangetje controleren
De machine loopt vanzelf leeg tijdens het wassen	Hevelwerking doordat de afvoer te laag ligt	Ja, slang hoger ophangen

Wat je nodig hebt om een wasmachine aan te sluiten

Een wasmachine aansluiting maken bestaat uit drie losse dingen die niets met elkaar te maken hebben: water erin, water eruit en stroom. Ga je alleen een machine vervangen, dan is het een kwestie van drie koppelingen. Moet er een nieuwe aansluiting komen, dan zit het werk in de leidingen en niet in de machine.

De wasmachinekraan is een kraan met 3/4 duim buitendraad en een ingebouwde terugstroombeveiliging. Die beveiliging is er niet voor niets: zonder keerklep kan waswater bij drukval terugstromen in de drinkwaterleiding. Heb je geen wasmachine kraan met beluchter, dan draai je er een losse beluchter tussen. De hoogte van de wasmachinekraan is vrij, maar zet hem op 90 tot 110 cm zodat je hem kunt bedienen zonder de machine weg te trekken. Een wasmachine kraan vervangen doe je met de hoofdkraan dicht, met teflontape op het schroefdraad, en met de wartel van de slang handvast plus een kwartslag met de tang.

Elektrisch is de machine bescheiden: de aansluitwaarde van een wasmachine ligt bij de meeste modellen tussen 2000 en 2400 watt, wat neerkomt op ongeveer 10 ampere tijdens het opwarmen. Een randaardestopcontact voor de wasmachine op een groep van 16 ampere is genoeg. Een verlengsnoer voor een wasmachine raden we af, en als het echt niet anders kan gebruik je een snoer van 3 bij 1,5 mm2 dat volledig is afgerold.

De kosten van een wasmachine aansluiting maken lopen uiteen. Ligt alles er al en gaat het alleen om kraan, slang en stopcontact, dan blijft het bij 20 tot 60 euro materiaal. Wil je de wasmachine aansluiting verplaatsen naar een andere muur, dan komen er leidingwerk, hakwerk en een afvoer bij en telt vooral het uurtarief van de loodgieter.

Onderdeel	Maat of waarde	Waar je op let
Wasmachinekraan	3/4 duim buitendraad, met keerklep of losse beluchter	Rechtsom is dicht, dus met de klok mee vastdraaien
Hoogte wasmachinekraan	90 tot 110 cm boven de vloer	Bereikbaar houden, niet achter de machine wegwerken
Aanvoerslang	Standaard 1,5 m, verlengd 2,2 tot 3,5 m	Alleen met de hand vastdraaien, de rubber ring doet het dichten
Waterdruk	1 tot 10 bar	Onder 1 bar geeft de machine een toevoerstoring
Stopcontact wasmachine	230 V met randaarde	Geen tussenstekker, geen dubbelstekker met de droger
Aansluitwaarde wasmachine	2000 tot 2400 W, ongeveer 10 A	Alleen tijdens het verwarmen, daarna een fractie daarvan
Groep in de meterkast	16 A, bij voorkeur eigen groep	Wasmachine en warmtepompdroger samen op een groep halen de piek net
Afvoerbuis	40 mm pvc	Kleiner dan 40 mm loopt over zodra de pomp op toeren komt
Vloerruimte	Nis minstens 63 cm breed en 70 cm diep	Precies 60 cm laat alles meetrillen en geeft roest tussen de kasten

Hoe hoog en hoe dik de afvoer moet zijn

De hoogte van de afvoer van een wasmachine is de maat waar de meeste aansluitingen op stuklopen. De pompen in vrijwel alle machines zijn gemaakt voor een afvoerhoogte van 0 tot maximaal 100 cm boven de vloer, en dat staat ook in de installatiehandleiding. Alleen: die 100 cm is de bovengrens, geen advies. Wij houden 70 tot 90 cm aan voor de bovenkant van de standleiding, en dat is meteen het antwoord op de vraag hoe hoog de afvoer van een wasmachine moet zitten.

Dat heeft een reden die je pas merkt bij de volgende machine. Ligt de afvoer laag, dan kan een machine gaan hevelen: het water loopt vanzelf weg zodra de kuip vol is, en dan blijft de machine water pakken zonder dat er ooit iets gebeurt. Machines die de afvoerslang eerst intern omhoog voeren tot vlak onder het bovenblad hebben daar geen last van, machines waarbij de slang direct vanaf de pomp naar buiten gaat wel. Op 70 tot 90 cm werkt allebei, en dat maakt de aansluiting ook geschikt voor de machine die je over acht jaar koopt.

De diameter van de afvoer van een wasmachine is minimaal 40 mm. Een sifon met een aansluiting voor de wasmachine zet je zo laag mogelijk boven de vloer en daarop komt een rechte buis van 60 tot 80 cm. Steek de afvoerslang nooit dieper dan ongeveer 15 cm in die buis, want een slanguiteinde dat onder water staat of tegen de sifon aankomt geeft tegendruk en een pompstoring. Maak de slang ook niet passend in de buis: als de lucht er niet langs kan, perst de pomp die lucht ergens anders naar buiten en dan borrelt de wastafel ernaast mee. Over dat borrelend geluid in de afvoer van de wasmachine en de lucht die daarbij vrijkomt lees je meer bij de afvoer van de wasmachine die gaat stinken.

Punt in de afvoer	Maat	Waarom die maat
Bovenkant standleiding boven de vloer	70 tot 90 cm, absoluut maximum 100 cm	Lager geeft hevelen, hoger haalt de pomp niet
Diameter afvoer wasmachine	40 mm pvc, 50 mm mag ook	32 mm loopt over zodra de pomp op volle capaciteit draait
Insteekdiepte van de afvoerslang	Maximaal 15 cm	Dieper betekent tegendruk, luchtinsluiting en foutcodes
Hoogte sifon wasmachine	Zo laag mogelijk, net boven de plint	Een hoge sifon loopt bij het afpompen terug in de wastafel
Ruimte tussen slang en buis	Bewust ruim laten	De verdrongen lucht moet ergens langs kunnen
Totale slanglengte	Tot ongeveer 4 m, verlengen mag als je niet hoger gaat	Langer kost pompcapaciteit en verlengt de pomptijd
Bocht bovenaan de slang	Vaste kunststof bocht, meestal meegeleverd	Zonder bocht zakt de slang uit de buis of knikt hij
Aansluiting op de wasbakafvoer	Onder de sifon van de wasbak, met een bocht van 45 graden	Boven de sifon aansluiten duwt schuim in de wastafel
Sifon met wasmachineaansluiting	40mm, in de handel ook als 50mm	De dikte van de afvoer bepaalt of de buis de pomp bij kan houden
Opvoerhoogte van de pomp	Tot 100 cm boven de vloer	Boven die opvoerhoogte krijgt de machine de kuip niet meer leeg
T-splitsing in de afvoer	Twee apparaten op een standleiding met een T-stuk	Nooit twee slangen samen in dezelfde buis duwen
Afsluitdop op een ongebruikte aansluiting	Rubber of kunststof dop op de sifon	Zonder afsluitdop komt de rioollucht uit de open aansluiting
Ontluchter op de standleiding	Membraanbeluchter boven het waterslot	Houdt de sifon vol als een andere afvoer lucht trekt

Slangen verlengen, vervangen en beveiligen

Een wasmachine slang verlengen kan aan beide kanten, maar het zijn twee verschillende verhalen. Aan de toevoerkant staat permanent leidingdruk, aan de afvoerkant alleen tijdens het afpompen. Daarom is een verlengslang voor de wasmachine aan de aanvoerkant het onderdeel waar je niet op bezuinigt.

Voor de toevoer koop je bij voorkeur een complete langere aanvoerslang in plaats van een koppelstuk tussen twee slangen. Bij een machine met aquastop is dat bijna verplicht, want het elektrische waterslot loopt met bedrading door de slang heen en die kun je niet zomaar verlengen. Een verlengstuk wasmachinekraan van een paar euro werkt mechanisch prima, maar het beveiligt niets: gaat de verlenging zelf lek, dan slaat de aquastop niet af omdat die alleen reageert op water in de bodembak of op drukverlies. Wil je de aanvoerslang van de wasmachine verlengen en het goed doen, kies dan een waterslang met een eigen waterstop of een originele langere slang inclusief aquastop.

De afvoerslang van de wasmachine verlengen is eenvoudiger. Zolang je niet hoger gaat dan de maximale afvoerhoogte, koppel je er met een kunststof koppelstuk en twee slangklemmen gewoon een stuk aan. Een complete verlengset met aan- en afvoerslang, klemmen en rubbers is meestal goedkoper dan de losse onderdelen bij elkaar.

Een afvoerslang van de wasmachine vervangen is aan de orde als de slang scheuren aan de binnenkant heeft, als hij is geknikt geweest of als er een prop in zit die je er niet uit krijgt. Een afvoerslang wasmachine losmaken doe je met een lege kuip en een platte bak eronder, want er blijft altijd een halve liter in staan. Aan de machinekant zit de slang met een slangklem op het pomphuis; die klem knijp je open met de waterpomptang, waarbij parallelle bekken minder snel afglijden dan een punttang. Klapt de machine hoorbaar bij het vullen of het stoppen van de watertoevoer, dan is dat waterslag in de leiding en geen defect. Het magneetventiel sluit in enkele milliseconden en de waterkolom loopt tegen een dichte klep aan. Een waterslagdemper bij de wasmachine vangt die klap op en scheelt slijtage aan de rest van de leiding.

Heeft een lekbak onder de wasmachine zin

Een lekbak lijkt een goedkope verzekering en is dat soms ook, maar hij kan de schade net zo goed groter maken. De reden zit in de onderkant van de machine. Daar zitten de pomp, de motor, een deel van de bedrading en bij veel modellen een elektronicaprint. Staat de machine met zijn onderkant in een laagje water, dan is de kans groot dat de machine zelf onherstelbaar is terwijl de vloer droog bleef.

Dat is geen theorie. We zagen het bij een Nordland wasmachine die in een volgelopen opvangbak stond: de vloer had geen schade, de machine wel, en repareren had geen zin meer. Een wateropvangbak wasmachine helpt dus alleen echt als er een afvoer aan zit die het water direct wegvoert, of als er een vochtsensor in ligt die de kraan dichtstuurt. Welke maten er zijn en hoe je zo'n opvangbak voor de wasmachine op een bestaande afvoer aansluit, staat bij de lekbak onder de wasmachine.

Voor de meeste huishoudens is een andere volgorde verstandiger. Kijk eerst wat je machine zelf aan beveiliging heeft. Veel wasmachines hebben al een waterdichte onderbak met een vlotterschakelaar, en bij die modellen is een extra bak grotendeels dubbelop. Weet je niet of jouw wasmachine zo'n onderbak heeft, dan zie je het aan de onderdelentekening bij je E-nummer: staat er in de bodemplaat een vlotter met een schakelaar getekend, dan zit de beveiliging erin. De verschillende soorten bakken voor onder een wasmachine, van dunne kunststof tot een gemetselde bak met afschot, staan naast elkaar bij de bak onder de wasmachine.

Staat de machine op zolder of op een verdieping boven een houten vloer, dan verandert de rekensom. Daar is de schade van een lekkage zo groot dat de combinatie van een elektrische waterstop aan de kraan met een vochtsensor in de bak de moeite waard is. Die sensor sluit de kraan zodra er water in de bak staat, en dan blijft het bij de inhoud van de kuip.

Beveiliging	Wat hij tegenhoudt	Wat hij niet tegenhoudt
Mechanische aquastop aan de kraan	Een gesprongen aanvoerslang	Een lekke pomp, kuip of manchet
Elektrische aquastop met bedrading	Slangbreuk en lekkage binnen in de machine	Vrijwel niets, mits de vlotter in de bodembak werkt
Waterdichte onderbak met vlotter	Een lek in de kuip of de slangen binnenin	Water dat van buitenaf op de vloer komt
Losse lekbak zonder afvoer	Een kleine, langzame lekkage	Een grote lekkage, en hij zet de machine zelf onder water
Lekbak met afvoer op het riool	Vrijwel alles wat uit de machine komt	Niets, mits de afvoer vrij blijft
Vochtsensor met kraanafsluiter	De aanvoer, binnen enkele seconden	Het water dat al in de kuip zit
Waterbak onder de wasmachine met sensor	Water uit de machine, mits de sensor de kraan sluit	Een volle waterbak zonder afvoer, want dan staat de machine erin

De machine stabiel neerzetten op elke vloer

Een wasmachine moet waterpas staan, en dat is geen esthetische wens. Staat hij scheef, dan hangt het waspakket bij het centrifugeren uit het midden en gaat de machine lopen. Bovendien meet de onbalanssensor dan continu te veel onbalans, waardoor de machine het toerental terugregelt en de was klam uit de trommel komt. Een wasmachine waterpas zetten doe je met de stelpoten, met een korte waterpas in twee richtingen op het bovenblad, en daarna draai je de contramoeren tegen de bodem vast. Zonder dat vastzetten trilt de poot binnen een paar maanden weer los.

Een wasmachine op een houten vloer geeft een tweede probleem: de vloer veert mee en versterkt de trilling in de balklaag. Trilt de wasmachine op een houten vloer, dan dempt een trillingsmat wel de hoge tonen maar niet de beweging van de vloer zelf. Wat wel werkt is de machine boven een muur of een balk zetten in plaats van midden in het veld, en de poten laten rusten op een stevige plaat die de belasting over meerdere balken verdeelt. Een losse betontegel onder de wasmachine helpt alleen als die tegel op meerdere balken ligt, anders verplaats je het gewicht juist naar een punt.

Voor een wasmachine op laminaat geldt hetzelfde met een extra aandachtspunt: de zachte ondervloer onder het laminaat laat de poten langzaam inzakken, waardoor de machine na een half jaar niet meer waterpas staat. Controleer dat een keer per jaar na, of zet de machine op een plaat die de druk verdeelt.

Ondergrond	Zo pak je het aan	Wat je beter niet doet
Betonvloer met tegels	Stelpoten waterpas, contramoeren vast, klaar	Rubber matjes stapelen, dat maakt de machine juist onrustig
Houten vloer op een verdieping	Boven een muur of balk plaatsen, last verdelen met een plaat	Midden in het veld zetten en met een matje willen dempen
Laminaat	Drukverdelende plaat eronder, hoogte jaarlijks nacontroleren	Direct op het laminaat zonder de hoogte later te checken
Zolder met een lichte vloer	Belasting spreiden en een waterstop met sensor gebruiken	Zonder lekbeveiliging boven de woonkamer wassen
Wasmachine op een verhoger	Machine klemmend in de verhoger zetten of vastzetten	Een losse verhoger, want dan wandelt de machine eraf
Op een rolplateau of wielen	Alleen om te verplaatsen, rem erop of het plateau eronderuit	Op de wielen laten centrifugeren

Wat het geluid van je wasmachine je vertelt

Bij geluid is het moment belangrijker dan het geluid zelf. Een wasmachine die veel lawaai maakt bij het centrifugeren heeft een ander probleem dan een wasmachine die herrie maakt tijdens het vullen of tijdens het afpompen. Loop daarom eerst een programma uit en noteer wanneer je het hoort.

De test die het meeste oplevert kost een minuut. Pak de trommel van binnen vast en beweeg hem op en neer en naar voren en achteren. Voelt hij muurvast maar hoor je een zwaar rollend geluid als je hem ronddraait, dan zitten de lagers. Is de trommel van de wasmachine los en kun je hem duidelijk op en neer bewegen, meer dan een paar millimeter, dan is meestal het trommelkruis gebroken. Dat verschil is belangrijk, want lagers zijn een reparatie en een gebroken trommelkruis betekent een nieuwe trommel.

Onderschat de simpele oorzaken niet. Bij een AEG Lavamat die oorverdovend lawaai maakte, bleken de voetjes van de schokbrekers los te zitten. De vier bouten zitten aan de onderkant, halverwege beide zijkanten, en zijn met een dopsleutel maat 8 bereikbaar door de machine iets te kantelen. Een halve slag aandraaien per bout was genoeg. Hoor je juist een tikkend of ratelend geluid bij het centrifugeren, kijk dan eerst met een zaklamp door de gaatjes van de trommel: een losgeraakte bh beugel in de wasmachine ligt vaak zichtbaar tussen trommel en kuip en schuurt daar tegenaan. Datzelfde geldt voor muntjes en knopen, en bij een Miele wasmachine die een bonkend geluid maakt is dat net zo goed de eerste plek om te kijken als bij welk ander merk ook. Maakt de trommel van een Miele wasmachine een schurend geluid dat met de trommel meedraait, dan schuurt er iets vast, en dan komt het verwarmingselement eruit om erbij te kunnen.

Wat je hoort	Meest waarschijnlijke oorzaak	Wat je doet
De wasmachine maakt veel lawaai of een raar geluid bij het centrifugeren, alsof er stenen in de trommel liggen	Versleten lagers	Trommel met de hand draaien en op speling controleren
De wasmachine maakt een bonkend geluid en loopt weg bij het centrifugeren	Gebroken trommelkruis of losse schokdempers	Trommel op en neer bewegen, schokdemperbouten natrekken
De wasmachine maakt een ratelend geluid bij het centrifugeren	Bh-beugel, muntje of knoop tussen trommel en kuip	Zaklamp door de trommelgaten, daarna via het verwarmingselement pakken
De wasmachine piept bij het centrifugeren en maakt een piepend geluid bij het draaien	Aandrijfriem of een droog lopend lager	Achterplaat eraf en de riem controleren
De wasmachine maakt een schurend geluid tijdens het wassen	Iets tussen kuip en trommel, of een trommel die aanloopt	Trommel met de hand rondlopen en luisteren waar het schuurt
Er komt een tikkend geluid uit de wasmachine tijdens het wassen	Rits, gesp of knoop die tegen het glas tikt	Was controleren voordat je verder zoekt
De wasmachine maakt een ratelend of raar geluid bij het afpompen	Voorwerp in de pompwaaier	Pompfilter eruit en de waaier met de hand ronddraaien
De wasmachine maakt een raar geluid bij het water pakken	Waterslag bij het sluiten van het magneetventiel	Waterslagdemper plaatsen of de kraan iets terugdraaien
De wasmachine tikt maar draait niet	Vastgelopen motor of geblokkeerde trommel	Riem eraf en motor en trommel apart met de hand testen
Een nieuwe wasmachine maakt herrie bij het centrifugeren	Transportbeveiliging zit er nog in	Achterkant controleren, bouten eruit
De trommel van de wasmachine maakt lawaai en loopt hoorbaar aan	Trommel die tegen de kuip loopt door doorgeslagen lagering	Trommel op speling controleren voordat je verder demonteert
De wasmachine maakt een brommend geluid en er gebeurt verder niets	Motor krijgt spanning maar krijgt de trommel niet rond	Riem eraf, daarna trommel en motor apart met de hand draaien
De wasmachine maakt een zoemend geluid terwijl hij water pakt	Het inlaatventiel, dat zoemt altijd een beetje	Alleen kijken als het zoemen doorgaat zonder dat er water komt
De wasmachine maakt een krakend geluid en kraakt als de trommel van richting wisselt	Iets hards tussen kuip en trommel of een droge lagerafdichting	Zaklamp door de trommelgaten, daarna de trommel op speling testen
De wasmachine ratelt bij het centrifugeren	Los voorwerp tussen trommel en kuip, of een losgetrilde bout van het contragewicht	Bouten van het betonblok en van de dempers natrekken

De pomp en het filter als de machine niet afpompt

Een wasmachine die niet afpompt en daardoor ook niet centrifugeert, is de storing die je het vaakst zelf oplost. In de meeste gevallen zit er een prop van pluis, haren en een klein voorwerp in het pompcircuit. De klassiekers die wij tegenkwamen: een lolliestokje, twee haarspelden en een haarelastiek, en in een ander geval twee inbussleutels van een bouwpakket, een setje oorbellen en een dot natte stofdraden. Dunne, langwerpige voorwerpen glijden tussen glas en manchet door naar beneden, en daar hoopt de rest zich omheen op.

Begin altijd met het aftapslangetje naast het filter. Zet een platte bak neer, trek het slangetje eruit en laat het water eruit lopen, want er kan zomaar zeven liter in de kuip staan. Pas daarna draai je de filterdop los. Zit het filter van je wasmachine vast en draait de dop maar een kwartslag mee, forceer dan niet door, want de kunststof nokken van zo'n dop breken makkelijk af.

Dat het filter bij een Bosch wasmachine zo vaak vast zit, is geen toeval. De zeef bestaat uit twee kunststof delen die in de opening ronddraaien, en zodra er te veel troep in het pomphuis ophoopt lopen die delen tegen de rotzooi aan. Bij Miele kan dat door de andere opbouw van de zeef niet gebeuren. Het filter schoonmaken van een Bosch wasmachine uit serie 2, serie 6 of serie 8 gaat bij alle drie hetzelfde, want het zit achter hetzelfde klepje rechtsonder. Doe dat vaker dan je nodig denkt te hebben, want zit de filterdop van een Bosch wasmachine eenmaal vast, dan ben je een uur verder. Bij een Zanussi wasmachine zonder filter ontbreekt dat klepje en kom je alleen via het front bij de pomp.

Kom je er niet bij, dan zijn er twee wegen. De eerste is de machine 45 graden kantelen of zelfs op de linkerzijkant leggen, waarna de troep vaak naar beneden zakt en de dop gewoon meedraait. De tweede is via de voorkant: plint eraf en dan de slang tussen kuip en pomp losmaken met de waterpomptang. Is de afvoerpomp van je wasmachine echt verstopt, dan zit de prop meestal niet in het filter maar precies in die aansluiting van de slang op het pomphuis. De pomp van de wasmachine schoonmaken is dan een kwestie van de troep met je vingers uit de opening halen. Bij nieuwere modellen zonder plint neem je het complete front eraf, wat vijf minuten langer duurt maar veel prettiger werkt.

Blijft de pomp gieren zonder dat er water weggaat, of loopt hij helemaal niet meer, dan gaat de pomp eruit. De afvoerpomp van een Bosch wasmachine vervangen is geen ingewikkelde klus: twee schroeven, een stekker en twee slangklemmen. Bestel wel op het complete E-nummer met index, want binnen een serie zitten er verschillende pompen met hetzelfde uiterlijk en een ander aansluitvermogen.

Machine	Waar je bij de pomp komt	Wat je moet weten
Bosch serie 2, 4 en 6	Klepje rechtsonder, filter een kwartslag linksom	Achter het klepje zit meestal een torxschroef die de plint vasthoudt
Bosch serie 8 en modellen met een metalen bodem	Alleen via de voorkant of de zijkant	Op de linkerzij leggen werkt vaak beter dan demonteren
Siemens	Zelfde opbouw als Bosch, klepje rechtsonder	De pomp van een Siemens wasmachine is binnen de serie meestal uitwisselbaar met die van Bosch
Miele	Filter achter de klep, met een eigen constructie	De zeef is anders opgebouwd, dus de dop loopt zelden vast
AEG en Zanussi	Filter achter het klepje, sommige modellen hebben er geen	Bij een Zanussi zonder filter kom je alleen via het front bij de pomp
Whirlpool, Bauknecht en Ignis	Filter linksonder achter een klepje	Filterhuis zit met een bajonet vast, dus eerst indrukken en dan draaien
Indesit, Hotpoint en Ariston	Filter rechtsonder achter een klepje of achter de plint	Bij de Innex-serie zit de plint met clips vast in plaats van met een schroef
Candy, Hoover en Haier	Filter linksonder achter een klepje	Zelfde fabriek, dus onderdelen zijn tussen deze merken vaak uitwisselbaar

Storingscodes per merk en wat je ermee doet

Een foutcode vertelt zelden wat er kapot is. Hij vertelt wat de besturing heeft gemeten, en dat is meestal een grens die is overschreden. De storing E36 bij een Bosch wasmachine, voluit E:36-10, betekent bijvoorbeeld dat de maximale pomptijd is overschreden. De machine weet dus dat het water er te langzaam uit gaat, maar niet of dat komt door een verstopping, een te hoge afvoer, een half geblokkeerde waaier, te veel schuim of een defecte druksensor.

Loop daarom bij elke afvoercode dezelfde reeks langs: afvoerslang niet te hoog en niet geknikt, slang niet te diep in de buis, pompfilter schoon en correct teruggeplaatst, waaier vrij met de hand te draaien, het drukslangetje doorgeblazen en de wasmiddeldosering omlaag. Dat geldt net zo goed voor de storing E20 bij een AEG wasmachine en voor de melding EFO op een AEG wasmachine, want dat zijn dezelfde metingen onder een andere naam. De melding OE bij een LG wasmachine is diezelfde storing in een andere codering. In onze storingzoeker per merk en code vind je de betekenis per model, want dezelfde code betekent bij een ander merk iets heel anders.

Aan de watertoevoerkant is het spiegelbeeldig. De storing 4E bij een Samsung wasmachine betekent dat er geen of te weinig water binnenkomt, en dat is precies wat er speelt bij een AEG wasmachine die geen water pakt: kraan open, zeefje in de aanvoerslang schoon en genoeg leidingdruk zijn dan de eerste drie controles. Fout 7 bij een Asko wasmachine hoort ook in het water- en afvoertraject thuis en zoek je op met het typenummer erbij. De storing E29 bij een Bosch wasmachine gaat eveneens over water en druk, en die vraagt om dezelfde controle van kraan, zeefje en aquastop.

Bij de aandrijving werkt het net zo. De storing F21 bij een Bosch of Siemens wasmachine gaat over de motor die niet de terugkoppeling geeft die de besturing verwacht, en de storing 3E bij een Samsung wasmachine zegt hetzelfde in andere woorden. De code F23 bij een Siemens wasmachine betekent dat de waterbeveiliging is aangeslagen en er water in de bodembak staat. Bij een Whirlpool wasmachine wijst F05 richting de afvoer en de drukregeling, terwijl F06 bij een Whirlpool wasmachine juist richting de aandrijving wijst. Een storing op een Bauknecht wasmachine of op een Ignis wasmachine lees je met datzelfde rijtje F-codes, want die komen uit dezelfde fabriek, en een Zanussi Lindo 300 wasmachine deelt zijn elektronica met AEG en gebruikt dus de E-codes. Een Bauknecht wasmachine resetten begint met de stekker tien minuten eruit en de programmaknop terug op nul; blijft de melding daarna staan, dan is het geen tijdelijke meting maar een echt defect.

Bij Bosch en Siemens lopen twee generaties codes door elkaar. Oudere machines geven een foutmelding als F16, F17 of F18, nieuwere geven E gevolgd door twee cijfers en een index achter een streepje. F16 betekent dat de deur niet gesloten is, F17 dat de watertoevoer te lang duurde, en F18 dat het afpompen te lang duurde. De foutmelding F18 op een Siemens of een Bosch wasmachine pak je dus precies zo aan als E36.

Kom je een foutmelding tegen die hier niet staat, bijvoorbeeld E21, E40 of E43 op een Bosch of Siemens, dan is het typenummer bepalend. Binnen dezelfde letter-cijfercombinatie betekent een code per serie iets anders, en gokken kost je een onderdeel dat niet stuk was. Zoek hem op met het E-nummer met index erbij.

Code	Merk	Wat de machine meet	Waar je begint
E36 en E:36-10	Bosch en Siemens	Maximale pomptijd overschreden	Afvoerhoogte, filter, waaier, drukslangetje, wasmiddeldosering
E29	Bosch en Siemens	Afwijking in het traject van water en druk	Kraan open, zeefje in de aanvoerslang, aquastop, daarna de storingzoeker
F21	Bosch en Siemens	De aandrijving reageert niet zoals verwacht	Trommel met de hand draaien, riem en koolborstels controleren
F23	Siemens en Bosch	De waterbeveiliging heeft aangeslagen	Machine kantelen zodat de bodembak leegloopt, dan het lek zoeken
E20	AEG, Zanussi en Electrolux	Water is niet binnen de tijd weggepompt	Pompfilter, slang van kuip naar pomp, afvoerhoogte
EFO of EF0	AEG en Zanussi	Het afpompen loopt vast of er staat water in de bodembak	Filter, dosering wasmiddel en de bodembak controleren
OE	LG	Het water gaat er niet uit binnen de gestelde tijd	Filter linksonder, afvoerslang en de hoogte ervan
4E	Samsung	Er komt geen of te weinig water binnen	Kraan, zeefje in de slang, waterdruk
3E	Samsung	De motor draait niet zoals de besturing verwacht	Trommel met de hand controleren, daarna de aandrijving
F05	Whirlpool en Bauknecht	Afvoer of drukregeling geeft geen goed signaal	Filter, afvoerslang en het drukslangetje
F06	Whirlpool en Bauknecht	De aandrijving geeft geen terugkoppeling	Riem, motor en de bekabeling naar de motor
Fout 7	Asko	Storing in het water- of afvoertraject	Filter en afvoer nalopen, code opzoeken bij het typenummer
Waterproof	Miele	De vlotter in de bodembak ziet water	Kraan dicht, machine kantelen, bodembak drogen, lek zoeken
Sleutelsymbool	AEG en Zanussi	Het kinderslot staat aan	De twee toetsen met de sleutel een paar seconden samen indrukken
F16	Bosch en Siemens	De deur is niet gesloten of het slot meldt dat niet terug	Deur echt dichtduwen, vanger en slot controleren
F17	Bosch en Siemens	De watertoevoer duurde te lang	Kraan, zeefje in de aanvoerslang, waterdruk
F18	Bosch en Siemens	Het afpompen duurde te lang	Zelfde reeks als bij E36: filter, slang en afvoerhoogte
5E of SE	Samsung	Het water is niet weggepompt	Filter, afvoerslang en de hoogte van de afvoer
F05	Indesit, Hotpoint en Ariston	Afvoerpomp of drukschakelaar geeft geen goed signaal	Filter en de slang tussen kuip en pomp
UNB of End	Haier	De was is niet in balans gekomen	Was losschudden en alleen het centrifugeprogramma starten

De deur die niet opengaat en het deurrubber

Dat de deur van een Bosch wasmachine niet open gaat, is bijna nooit een kapot slot. In verreweg de meeste gevallen staat er nog water in de kuip en houdt de besturing de deur daarom dicht. De volgorde is dan altijd dezelfde: aftapslangetje bij het filter opendraaien, water in een platte bak laten lopen en daarna het programma afpompen of centrifugeren kiezen. Werkt dat niet, zet de machine dan tien minuten spanningsloos en probeer het opnieuw, want het bimetaal in het deurslot moet afkoelen voordat het loslaat. Dat slot is tegelijk de veiligheidsschakelaar van de wasmachine: zolang het niet terugmeldt dat de deur dicht is, start er ook niets.

Blijft de deur daarna dicht, dan is er een noodontgrendeling. Bij vrijwel alle merken zit die achter het klepje van het pompfilter: een lipje, een oogje of een kort koordje dat je met een schroevendraaier of met je vinger naar beneden trekt. Gaat de deur van een Bosch wasmachine uit serie 6 niet open, dan zit dat lipje daar ook. Gaat de deur van een Miele wasmachine niet open, dan vind je de ontgrendeling op dezelfde plek achter de klep onderin. Gaat de deur van een AEG wasmachine niet open, of gaat de deur van een Zanussi wasmachine niet open, dan zit er een klein hendeltje achter het filterklepje. Gaat de deur van een LG wasmachine niet open, dan trek je aan het korte koordje op diezelfde plek. Forceer de deur nooit met kracht, want dan breekt het vangertje af en heb je er een reparatie bij. Een storing rond de deur van een AEG wasmachine betekent overigens meestal iets anders: dan meldt het slot niet terug dat het gesloten is, en dan controleer je of de deur wel echt in het slot valt en of de vanger niet verbogen is.

Wil je de machine tussentijds openen om nog een sok toe te voegen, gebruik dan de pauzeknop. Een wasmachine stoppen tijdens het programma via de pauzestand laat de besturing eerst het waterniveau zakken en ontgrendelt dan pas. Dat een AEG wasmachine stopt tijdens het programma en de deur dichthoudt is dus normaal gedrag zolang er water in staat. Zit er een aparte wandschakelaar bij de aansluiting, houd er dan rekening mee dat een trekschakelaar voor de wasmachine de machine hard afschakelt, met een halve was in een gesloten trommel als gevolg.

Stank, schuim en zwarte strepen in de trommel

Rioollucht uit de wasmachine of uit de afvoer ernaast is bijna altijd een aansluitprobleem en zelden een vies apparaat. De lucht komt uit de standleiding omhoog omdat er geen waterslot meer tussen zit. Een stinkende afvoer bij de wasmachine ontstaat op twee manieren: de sifon wordt leeggezogen doordat een andere afvoer in de buurt lucht trekt bij het doorspoelen, of de afvoerslang hangt los in een open buis zonder afdichting.

De oplossing tegen stank uit de afvoer van de wasmachine zit meestal in twee ingrepen. Trek de afvoerslang omhoog zodat het uiteinde niet meer in het water van de sifon hangt, en zet hem vast in de buis met een rubber verloopring die de opening afsluit maar de lucht er nog langs laat. Loopt de sifon toch steeds leeg, dan is een beluchter in de leiding of een stankafsluiter voor de wasmachine met een membraan de volgende stap. Zo'n stankafsluiter in de afvoer van de wasmachine laat water door en houdt lucht tegen, ook als er geen waterslot meer staat. Welke variant waar past, en wanneer de geur juist uit de machine zelf komt, staat bij een wasmachine die naar riool ruikt.

Zwarte strepen op de was en een zwarte rand in de plooi van de manchet zijn iets anders. Dat is een mengsel van schimmel en verzeepte vetten, en het ontstaat door structureel op 30 of 40 graden wassen met vloeibaar wasmiddel. Vloeibaar wasmiddel bevat geen bleekmiddel, dus er blijft een film achter waar schimmel in groeit. Wat werkt is een keer per maand een leeg programma van 90 graden met poederwasmiddel en de plooi van de manchet uitvegen. Een wasmachine reinigen met soda kan incidenteel, maar soda in de wasmachine is slecht als vaste gewoonte: het is agressief voor rubber en voor aluminium delen en het lost de vetfilm van jarenlang koud wassen niet op.

Schuim uit de wasmachine, langs de deur of uit het zeepbakje, wijst op overdosering. Bij zacht water heb je merkbaar minder wasmiddel nodig dan de verpakking aangeeft, en een doseerhulp die op hard water is afgestemd doseert dan structureel te veel. Te veel schuim verlengt bovendien de pomptijd en dat levert de afvoercodes op waar de vorige sectie over ging. Extra spoelen van de wasmachine met het spoelprogramma helpt om de resten eruit te krijgen, maar het echte antwoord is minder doseren. Pakt de wasmachine geen wasverzachter en blijft het middel gewoon in het bakje staan, dan is het sifonnetje in dat bakje verstopt of zit het opzetstuk niet goed op zijn plek. Hoe je dat sifonnetje uitneemt en schoonmaakt, staat bij het bakje voor wasverzachter.

Verplaatsen, vervoeren en de eerste wasbeurt

Voor het verplaatsen van een wasmachine geldt een vaste volgorde: kraan dicht, stekker eruit, aanvoerslang los in een emmer, aftapslangetje open om de kuip leeg te laten lopen, en dan pas de afvoerslang los. Sla je die vierde stap over, dan lekt de machine onderweg leeg over de trap.

Een wasmachine liggend vervoeren mag, maar niet zomaar. Zonder transportbeveiliging hangt de kuip aan de veren en kan hij tegen de behuizing slaan, waardoor de schokdempers en soms de kuiprand beschadigen. Zit de transportbeveiliging er niet meer in, leg de machine dan op de zijkant en niet op de achterkant, want daar zitten de aansluitingen en een deel van de bedrading. Zet hem na het transport eerst een paar uur rechtop voordat je hem aanzet.

Een wasmachine de trap af met een steekwagen doe je met twee personen en een spanband om de machine. Reken op 65 tot 80 kilo voor een gewone voorlader, en op meer bij machines met een zwaar contragewicht van beton. Wat het precieze gewicht per type is en waarom dat voor je vloer uitmaakt, staat bij hoeveel een wasmachine weegt. Laat de steekwagen achterover hangen tegen je bovenbenen en laat hem trede voor trede zakken, met de tweede persoon onderaan als rem en niet als drager.

Bij de eerste keer een wasmachine gebruiken haal je eerst de transportbouten eruit, meestal drie tot vier bouten in de achterwand die je met een steeksleutel 13 losdraait. De afdekdopjes die erbij zitten gaan in de gaten, anders trekt de machine daar lucht en vuil naar binnen. Draai daarna een leeg programma van 60 of 90 graden met een scheutje wasmiddel om productieresten en achtergebleven testwater weg te spoelen. Dat leeg draaien voor het eerste gebruik van de wasmachine is geen mythe, maar het hoeft ook maar een keer.

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

Zoeken Merk Alle Intergas Nefit Remeha Vaillant AWB Bosch vaatwasser Siemens vaatwasser AEG vaatwasser Miele vaatwasser Bosch wasmachine AEG wasmachine Quooker

Merk	Code	Wat er aan de hand is	Wat je zelf kunt doen	Bellen of niet
Intergas	1	De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op	Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.	Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas	2	Storing in de aanvoer- of retoursensor	Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.	Monteur
Intergas	3	De maximaalthermostaat heeft ingegrepen	Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.	Blijft het: monteur
Intergas	4	Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan	Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.	Doet gas het wel: monteur
Intergas	5	Slecht of wegvallend vlamsignaal	Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.	Monteur
Intergas	6	Fout in de vlamdetectie	Reset een keer.	Monteur
Intergas	7	Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor	Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.	Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas	8	Het ventilatortoerental klopt niet	Reset een keer.	Monteur
Intergas	10 tot en met 14	Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie	Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.	Blijft het: monteur
Nefit	A01	Geen vlam of vlam valt weg	Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	C6	De ventilator draait niet op het juiste toerental	Reset een keer.	Monteur
Nefit	D1	Te weinig waterdruk in de installatie	Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.	Zelf te doen
Nefit	EA	Vlam wordt niet waargenomen	Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	F0 of F7	Interne storing in de besturing	Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.	Monteur
Remeha	Reset knop	Vergrendelde storing	Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.	Afhankelijk van de code
Remeha	E00	Aanvoersensor defect of niet aangesloten	Reset een keer.	Monteur
Remeha	E01	Te weinig waterdruk of geen doorstroming	Bijvullen en ontluchten.	Zelf te doen
Remeha	E04	Geen vlam bij het opstarten	Gaskraan controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.22	Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging	Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten.	Zelf te doen
Vaillant	F.28	Ontsteking mislukt bij het opstarten	Gastoevoer controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.75	Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat	Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.	Monteur, meestal het expansievat
AWB	Vlamstoring	Geen ontsteking	Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasser	E15	Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan	Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.	Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasser	E24 of E25	Water loopt niet weg, afvoer verstopt	Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E22	Filters verstopt	Zeven eruit en schoonmaken.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E09	Verwarmingselement defect, water wordt niet warm	Niets zelf te doen.	Monteur
Siemens vaatwasser	E15	Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief	Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.	Blijft het: monteur
Siemens vaatwasser	E24	Afvoer geblokkeerd	Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
Siemens vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i20 of 20	Afvoerprobleem, water loopt niet weg	Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i30 of 30	Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd	Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.	Blijft het: monteur
AEG vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F11	Water loopt niet weg	Filters en afvoerpomp schoonmaken.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F70	Vlotter of niveaubeveiliging	Controleer op lekkage onderin.	Monteur
Bosch wasmachine	E18 of F18	Water loopt niet weg	Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.	Zelf te doen
Bosch wasmachine	F21	Motorstoring, trommel draait niet	Niets zelf te doen.	Monteur
Bosch wasmachine	E23	Water in de lekbak	Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.	Blijft het: monteur
AEG wasmachine	E20	Afvoerprobleem	Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
AEG wasmachine	E40	Deur niet goed dicht	Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 1 keer	Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking	Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 2 keer	Reservoir bereikt de temperatuur niet	Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.	Blijft het: monteur
Quooker	Knippert 3 keer	Storing in de temperatuursensor	Een keer stroomloos maken.	Monteur
Quooker	Geen kokend water, wel gewoon water	Reservoir uit of niet op temperatuur	Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.	Zelf te doen

Veelgestelde vragen