Tegellijm verwijderen van vloer, muur en tegels

Welke tegellijm er zit bepaalt hoe hij eraf gaat

Onder de naam tegellijm zitten drie heel verschillende producten, en welke je voor je hebt bepaalt of je klaar bent met een schraper of dat je een machine gaat huren. De achtergrond over ondergronden, lijmsoorten en opbouw staat in ons overzicht over tegels zetten van voorbereiding tot voeg. Zoek dit uit voordat je gereedschap koopt, want de verkeerde aanname kost je een dag.

Cementgebonden poederlijm wordt het meest gebruikt en is meteen de lastigste. Die lijm hardt chemisch uit en wordt daarna zo hard als een dunne laag beton. Water, ontvetter of een lijmverwijderaar doen er niets mee, alleen mechanisch werk helpt.

Pastalijm komt kant en klaar uit de emmer en hardt uit door zijn vocht af te staan aan de ondergrond en aan de lucht. Die blijft taaier en een beetje rubberig, en wordt met warm water en een groene schuurpad weer zacht. Pasta tegellijm verwijderen is daarom vooral handwerk en nauwelijks beitelwerk.

De derde variant kom je tegen onder grote vloertegels: vloeibedlijm, waarbij de hele achterkant van de tegel in een dikke egale laag staat. Daar ligt geen kam onder, dus je hebt geen ribbels waar je een beitel achter zet. Zo'n bed komt er in grote, taaie platen af en vraagt meer machinetijd dan een gekamde laag.

Let bij een oude vloer ook op wat er onder de tegels ligt. Zwarte, bitumenachtige lijmlagen en oude egaline uit woningen van voor 1994 kunnen asbest bevatten, en dan stop je met breken en bel je een gecertificeerd bedrijf.

Wat je aantreft	Hoe je het herkent	Hoe het loskomt	Waar je op moet letten
Cementgebonden poederlijm	Grijs, steenhard, kruimelt bij een tik en zuigt water op	Beitel, beitelhamer of frees, altijd mechanisch	Natsproeien helpt niet, dat kost alleen tijd
Flexlijm met kunststofdispersie	Donkerder grijs, taai in plaats van bros, hecht extreem sterk	Beitelhamer met brede beitel, laatste laag met de frees	Springt niet af in schilfers maar laat zich in stukken loswrikken
Pastalijm uit de emmer	Wit tot beige, blijft iets veren, ruikt licht chemisch	Warm water, groene schuurpad, kunststof krabber	Wordt door water zacht, dus geen zware machine nodig
Vloeibedlijm onder grote tegels	Egale dikke laag zonder ribbels over de hele tegelachterkant	Beitelhamer met spadebeitel, daarna afschuren	Meer volume dan je denkt, reken op extra puinafvoer
Lijmwaas en cementsluier op de tegel	Dof grijs waas dat niet weggaat met dweilen	Cementsluierverwijderaar, daarna schuurpad en naspoelen	Vooraf de tegels natmaken, anders trekt het zuur in de voeg
Tapijt- of vinyllijm op de tegels	Bruin tot geel, kleverig, taai bij warmte	Afsteken met een plamuurmes, rest met lijmverwijderaar	Bij zwarte, harde lijm uit een oud huis eerst laten onderzoeken

Bepaal eerst hoe vlak de ondergrond moet worden

De vraag hoeveel lijm er weg moet is minstens zo belangrijk als de vraag hoe. Wie alles tot op het kale beton wil hebben terwijl er straks toch weer tegels overheen gaan, doet uren extra werk voor niets. Ga je opnieuw tegelen, dan mag een restant blijven zitten zolang het goed hecht en niet te dik is.

Klop de hele vloer of wand af met de steel van je hamer. Waar het hol klinkt zit de lijm los van de ondergrond en moet hij eraf, want daar laat je nieuwe tegelwerk mee los. Waar het hard en dof klinkt zit hij vast en is hij feitelijk onderdeel van je ondergrond geworden.

Voor het restant geldt een simpele vuistregel: hoogteverschillen vult de tegellijm wel op, bulten niet. Een gat van drie millimeter verdwijnt onder de kam van je nieuwe lijmlaag, een harde bult van vijf millimeter duwt je tegel scheef. Bij twijfel haal je dus liever iets te veel weg dan te weinig.

Komt er geen tegel meer overheen, dan wordt de eis strenger. Voor het egaliseren van een tegelvloer mag er nog een dunne, vaste lijmlaag liggen, maar hij moet wel zuigend en stofvrij zijn. Voor een gietvloer over tegels en voor beton cire moet de ondergrond kaal, vlak en gesloten zijn, want elke lijmrand tekent zich af in de toplaag.

Leg een rei van twee meter op de vloer zodra je denkt klaar te zijn. Zie je onder de rei nergens meer dan drie millimeter licht, dan is het goed genoeg voor tegelwerk. Voor gietwerk wil je onder de twee millimeter zitten.

Wat er straks overheen komt	Hoe schoon de ondergrond moet zijn	Wat mag blijven zitten
Nieuwe tegels op dezelfde plek	Vast, vlak en zonder losse delen	Een dunne, goed hechtende lijmlaag zonder bulten
Egaline of een dunne uitvlaklaag	Vast en stofvrij, eerst voorstrijken	Restlijm tot ongeveer twee millimeter dik
Gietvloer of beton cire	Kaal tot op de dekvloer, geen randen of ribbels	Niets, elk hoogteverschil tekent zich af
Vinyl, pvc of laminaat op ondervloer	Vlak binnen twee millimeter over twee meter	Alleen wat volledig vlak geschuurd is
Sleuven voor vloerverwarming	Hoeft niet kaal, er wordt dwars doorheen gefreesd	De hele lijmlaag, mits hij vastzit
Stucwerk op een wand	Ruw en vast, losse brokken eraf	Restlijm die goed hecht, dat geeft juist grip

Het gereedschap dat het verschil maakt

Bij tegellijm verwijderen gereedschap kiezen draait om één afweging: hoe snel gaat het en hoeveel schade neem je op de koop toe. Begin daarom altijd met de minst ingrijpende methode en schakel pas op als die te traag blijkt. Een scherp geslepen plamuurmes en een moker met een brede voegbeitel doen op een kleine wand vaak al het werk.

Slijp je plamuurmes echt bij op een slijpsteen. Een fabrieksnieuw plamuurmes heeft een stompe kant en glijdt over harde lijm heen, terwijl een geslepen mes eronder pakt. Datzelfde mes gebruik je later voor het fijne werk langs de randen.

Voor een beitelhamer is meer joule niet automatisch beter. Een lichte machine van rond de 1,2 joule slaat sneller, ligt beter in de hand en maakt je minder snel moe, en daarmee kom je op een wand vaak vlotter vooruit dan met een zware. Een wandje van vier bij tweeënhalve meter is met zo'n lichte machine in een half uur van zijn tegels en lijm af.

Zwaarder gereedschap heeft wel zin op vloeren en bij dikke lijmbedden, want daar kun je een bredere beitel opzetten en houd je de slagkracht vast. Heb je al een accu-combihamer van drie joule met SDS-plus, dan koop je daar simpelweg een brede tegelbeitel bij in plaats van een tweede machine. Houd er wel rekening mee dat goedkope machines niet gemaakt zijn voor uren onafgebroken beitelen: de lagers lopen warm en dan is het apparaat op.

Voor grote oppervlakken bestaat er beter spul dan spierkracht. Zie ook onze aanpak voor het loshalen van de tegels zelf, want in de praktijk doe je die twee klussen achter elkaar met hetzelfde gereedschap.

Gereedschap	Geschikt voor	Tempo	Waar je op moet letten
Scherp geslepen plamuurmes	Losse lijm, verse pastalijm, randen en hoeken	Enkele vierkante meters per uur	Regelmatig bijslijpen, anders duw je in plaats van steek je
Moker met brede voegbeitel	Wandlijm, kleine vlakken, werk vlak bij leidingen	Twee tot vier vierkante meter per uur	Beitel bijna plat houden, anders sla je gaten in de wand
Beitelhamer 1,2 joule	Wandtegels en wandlijm, gipsblokken, cellenbeton	Vier tot acht vierkante meter per uur	Hoge slagfrequentie is hier prettiger dan brute kracht
Boor- en beitelhamer 3 tot 5 joule	Vloerlijm, dikke lijmbedden, harde flexlijm	Zes tot tien vierkante meter per uur	Zwaar in de armen, werk in blokken van twintig minuten
Haakse slijper met diamantkomschijf	Laatste hobbels, randen langs deurposten en plinten	Twee tot vier vierkante meter per uur	Alleen met stofkap en afzuiging, anders staat het huis blauw
Renovatiefrees met diamantkomschijf	Complete vloeren en grote wanden	Twintig tot dertig vierkante meter per dagdeel	Huren per dag, stofzuiger van klasse M is verplicht
Wand- en vloerschuurmachine met betonschijf	Vlakschuren van het restant na het beitelen	Tien tot vijftien vierkante meter per uur	Neemt geen dikke lijm weg, alleen de laatste ruwheid

Tegellijm verwijderen van betonvloer en dekvloer

Op een betonvloer of een zandcement dekvloer blijft na het uitbreken van de tegels een grillige lijmkorst achter, soms met stukken dekvloer eraan vast. Met de hand kom je daar op meer dan een paar vierkante meter niet doorheen. Tegellijm van de vloer verwijderen gaat op zo'n oppervlak sneller met een renovatiefrees met diamantkomschijf, aangesloten op een stofzuiger van klasse M.

Zo'n frees haalt een oppervlak van vijfentwintig vierkante meter in een ochtend kaal tot op het beton. Je rijdt hem in banen over de vloer, net als een schuurmachine, en de komschijf slijpt de lijm eraf in plaats van hem los te slaan. Daardoor houd je een egaal vlak in plaats van een landschap met kuilen.

Onderschat het stof niet. Een frees op cementgebonden lijm produceert kwartshoudend fijnstof, en dat is het stof dat je longen niet meer kwijtraken. Zonder een goed werkende afzuiging, een verse stofzuigerzak, afgeplakte deuren en een FFP3-masker moet je hier niet aan beginnen.

Er zijn twee gevallen waarin je de lijm gewoon kunt laten liggen. Ga je opnieuw tegelen en zit de laag vast en vlak, dan tegel je eroverheen met een tegelkam van de juiste maat. Ga je sleuven frezen voor vloerverwarming, dan wordt er dwars door de lijmlaag heen gefreesd en heeft schoonmaken vooraf geen zin.

Ligt er onder je tegels geen dekvloer maar direct de constructieve betonvloer, dan verandert het spel. Slijp daar geen sleuven in voor leidingen of vloerverwarming, want je zaagt de wapening aan en verzwakt de draagkracht van de vloer. Kies dan voor droogbouw vloerverwarming of leg de verwarming op de vloer en giet er een nieuwe dekvloer overheen, wat ook meteen je vloertegels straks een egale ondergrond geeft.

Tegellijm van een muur halen zonder de wand te slopen

Een wand is kwetsbaarder dan een vloer, want daar zit vaak stucwerk, gipsblok of cellenbeton achter de lijm. Ga je daar met een zware beitelhamer haaks op los, dan sla je er zo een gat in en heb je er een reparatie bij. Tegellijm verwijderen van muur en wand werkt daarom met de beitel bijna plat tegen het vlak, in een hoek van hooguit vijftien graden.

Bij tegellijm verwijderen in de badkamer heb je bovendien vaak met een voorzetwand of een waterdichte laag te maken. Voel je onder je beitel iets meegeven dat geen lijm is, stop dan en kijk eerst wat eronder zit. Een doorgeslagen kimband of een beschadigde waterkering repareer je liever nu dan nadat de tegels erop zitten.

Werk van beneden naar boven en van een losse plek naar een vaste. Zodra je onder een lijmklodder komt, springt hij vaak over een groter oppervlak los dan je met kracht voor elkaar krijgt. Blijf je hameren op een plek die niet meegeeft, dan zit je door de lijm heen in de wand te beitelen.

Op gipsblokken en cellenbeton is een machine meestal te grof. Daar kom je verder met een moker en een brede voegbeitel, of met een wand- en vloerschuurmachine met een betonschijf die de resten eraf schuurt. Voor een badkamerwand van een paar vierkante meter is dat vaak sneller klaar dan de tijd die je kwijt bent aan het opruimen van machinepuin.

Kalkzandsteen en beton kunnen wel tegen een beitelhamer, en daar mag je met een lichte machine flink doorwerken. Klop achteraf de hele wand na en steek alles weg wat hol klinkt. Wat er dan nog vastzit vormt je nieuwe ondergrond, en meer overzicht over de rest van dit vakgebied vind je bij tegelen, voegen en kitten.

Blijft er na het beitelen een ruw maar vlak vlak over, dan kun je gewoon opnieuw tegelen. Is de wand een hobbelig landschap geworden, dan is uitvlakken met een dunne stuclaag of egalisatiemortel de snelste weg naar strak tegelwerk.

Tegellijm verwijderen van tegels die je wilt hergebruiken

Tegellijm van tegels verwijderen zonder ze te beschadigen is een ander vak dan slopen. Hier mag geen beitel op kracht, want het glazuur is dun en bros en een schilfer krijg je nooit meer terug. Dit speelt bij een oude vloer waar gelijmd tapijt op lag, en bij nieuw tegelwerk waar tijdens het zetten met lijm geknoeid is.

Het verwijderen van tegellijm op tegels die je wilt hergebruiken gaat in een vaste volgorde: eerst volume weg, dan pas een middel. Steek alles wat los zit af met een scherp geslepen plamuurmes dat je bijna plat houdt. Dikke klodders op glad glazuur kun je met een houtbeitel en een houten hamer wegtikken, met lichte tikjes en de beitel schuin onder de klodder.

Op structuurtegels en op matte, gebakken tegels werkt die beitel juist niet, want er is geen glad vlak waar de klodder vanaf kan glijden. Daar zit de lijm in de textuur vast en moet je het chemisch en schurend aanpakken. Cementsluierverwijderaar alleen is dan vaak te zwak.

Wat op zulke tegels wel resultaat geeft is een zure tegelreiniger van het type R63, puur opgebracht en een kwartier tot drie kwartier laten intrekken. Bewerk het daarna met een grove witte of bruine schuurpad en spoel meteen na met ruim schoon water. Bij ruwe tegels haal je het zelden in één ronde, dus reken op twee of drie keer herhalen.

Zuig het spoelwater op met een vuilwaterzuiger in plaats van het met een dweil rond te schuiven, anders smeer je de opgeloste sluier over de hele vloer terug. De ouderwetse methode werkt trouwens ook: groene schuurpads met warm water en veel geduld. Bereken vooraf hoe groot je oppervlak is met onze rekenhulp voor tegels en vierkante meters, want boven de tien vierkante meter is handwerk zelden vol te houden.

Voor de plekken waar straks een kitrand komt, wil je de tegel echt schoon hebben. Lijmresten onder een kitnaad zorgen voor een holle rand die water doorlaat, en dan ben je verder met het weghalen van de kit voordat je opnieuw begint. Zit er naast lijm ook oude tapijt- of vinyllijm op de vloer, dan werkt de aanpak bij het verwijderen van hardnekkige lijmresten beter dan een cementsluierverwijderaar.

Middel of methode	Werkt op	Werkt niet op	Waar je op moet letten
Warm water met een groene schuurpad	Pastalijm, verse sluier, lichte lijmwaas	Uitgeharde cementlijm	Veel handwerk, gebruik knielappen en handschoenen
Cementsluierverwijderaar op fosforzuurbasis	Cementaanslag en dunne lijmwaas	Dikke klodders uitgeharde lijm	Vloer eerst natmaken en achteraf ruim naspoelen
Zure tegelreiniger van het type R63	Hardnekkige lijmwaas op gebakken en ruwe tegels	Marmer, kalksteen en ander zuurgevoelig natuursteen	Puur opbrengen, laten intrekken, meerdere rondes plannen
Lijmverwijderaar op oplosmiddelbasis	Tapijtlijm, vinyllijm en kleefresten	Cementgebonden tegellijm	Ventileren en daarna ontvetten voordat je kit of voegt
Houtbeitel met houten hamer	Dikke klodders op glad glazuur	Structuurtegels en matte gebakken tegels	Lichte tikjes, beitel schuin onder de klodder houden
Zoutzuur	Vrijwel niets wat je hier zoekt	Voegen, glazuur, chroom en metalen afvoeren	Vreet de voeg uit en beschadigt sanitair, laat staan
Vuilwaterzuiger na het spoelen	Het opgeloste vuil en de sluier	De lijm zelf	Zonder afzuigen dweil je de sluier terug over de vloer

Tegellijm tussen de voegen weghalen voor je gaat voegen

Wie tijdens het tegelen niet meteen de voegen leegmaakt, komt er de volgende dag achter dat de lijm die tussen de tegels omhoog gekomen is keihard geworden is. Tegellijm tussen voegen verwijderen is dan geen ramp, maar het kost wel een avond en het gaat mis als je het verkeerde gereedschap pakt.

Alles wat van metaal is en een scherpe punt heeft, ligt hier verkeerd. Een schroevendraaier met een hamertje werkt wel, maar de kans dat je de rand van het glazuur meeneemt is groot en zo'n beschadiging valt na het voegen extra op. Gebruik een voegenkrabber met een hardmetalen wieltje, of snijd een punt aan een oude houten duimstok zoals je een timmerpotlood slijpt.

Ver hoef je niet te gaan. Twee tot drie millimeter onder het tegeloppervlak is genoeg, zolang er niets meer boven de tegelrand uitsteekt en de voeg overal even diep is. Zit er nog een dun laagje lijm tegen de zijkant van de tegel, dan voeg je daar gewoon overheen.

Werk de voegen daarna droog uit met een oude kwast of een stofzuiger met een smalle mond. Lijmgruis dat blijft liggen mengt zich met je voegmortel en geeft grijze plekken in een witte voeg. Voor het uithalen van oude, bestaande voegen in een bestaande vloer gelden andere regels, en die staan bij het uitfrezen van oude voegen.

Wacht met voegen tot de lijm onder de tegels echt droog is. Bij tegelwerk op een dichte ondergrond kan een lijmlaag dagen nodig hebben, en voegen die te vroeg gaan sluiten het vocht op. In onze tabel met droogtijden per materiaal zie je per lijmsoort hoeveel tijd je moet rekenen.

Welke tegellijm je gebruikt als je opnieuw gaat tegelen

Zodra de ondergrond schoon is, komt de vraag welke tegellijm er straks op moet. Voor een badkamer is het antwoord vrijwel altijd een cementgebonden poederlijm en niet de kant en klare pasta uit de emmer. Poederlijm hardt chemisch uit en heeft de ondergrond daar niet voor nodig, pastalijm moet zijn vocht kwijt aan de lucht en aan de ondergrond.

Precies daar gaat pastalijm de mist in. Onder een vloertegel of op een dichtgesmeerde, waterdichte wand kan het vocht nergens heen, en dan sta je dagen later nog op een lijmlaag die niet hard is. Op een normaal poreuze wand met wandtegels werkt pastalijm prima, en daar is hij ook voor bedoeld.

De beste tegellijm is niet één product maar de lijm die past bij ondergrond, tegelformaat en belasting. Kijk naar de aanduiding op de zak: C1 is een gewone cementlijm, C2 is een verbeterde lijm met hogere hechting, en de toevoeging S1 betekent dat de uitgeharde lijm nog een beetje kan werken. Bij vloerverwarming en bij grote formaten wil je die S1 hebben, want daar zet de vloer uit en krimpt hij weer.

Ga je tegel over tegel, dan is voorbereiding belangrijker dan de lijm zelf. Klop eerst alle bestaande tegels na op holle plekken, ontvet ze grondig, en breng een hechtprimer voor gladde ondergronden aan. Kies daarna een C2-lijm en een tegelkam die past bij de tegelmaat, want een goede tegellijm op een gladde, ongeprimerde tegel houdt alsnog niet.

Werk je buiten op een terras of tegen een gevel, dan gelden strengere eisen aan vorstbestendigheid en waterdichtheid, en die vind je bij tegellijm die tegen vorst en regen kan. Wil je helemaal geen tegels meer, dan is beton cire over bestaande tegels een optie die je een hoop sloopwerk bespaart, mits de ondergrond echt vast zit.

Situatie	Welke tegellijm	Welke tegelkam	Waarom
Wandtegels in een droge ruimte	Pastalijm of C1-poederlijm	6 mm	Poreuze wand kan het vocht uit de pasta opnemen
Wandtegels in een badkamer	C2-poederlijm, wit bij lichte tegels	6 tot 8 mm	Blijft hechten bij wisselende vochtbelasting
Vloertegels binnen	C2-poederlijm, geen pastalijm	8 tot 10 mm	Pastalijm kan onder een vloertegel zijn vocht niet kwijt
Vloerverwarming in de dekvloer	C2 S1 flexlijm	8 tot 10 mm	De vloer werkt bij opwarmen, starre lijm scheurt
Grote formaten vanaf 60 bij 60	C2 S1 met vloeibedmethode	Dubbel lijmen, kam plus achterkant	Onder grote tegels mag geen holle ruimte zitten
Tegel over tegel	C2-poederlijm na hechtprimer	6 tot 8 mm	Glad glazuur geeft geen grip zonder primer
Terras of gevel buiten	Vorstbestendige C2 S1 buitenlijm	10 mm of vloeibed	Water achter de tegel bevriest en drukt de tegel eraf

Stof, puin en de rest van de rommel

De klus die op papier over lijm gaat, is in de praktijk vooral een stofklus. Een vloer van vijfentwintig vierkante meter levert een paar honderd kilo puin op, en de wolk die bij het frezen vrijkomt gaat door het hele huis als je niets afplakt. Regel dat vooraf, want achteraf poetsen kost meer tijd dan de lijm zelf.

Plak deuropeningen dicht met folie en tape, zet ramen open en gebruik een bouwstofzuiger van klasse M die geschikt is voor kwartshoudend stof. Een gewone huishoudstofzuiger blaast het fijnste stof er aan de achterkant weer uit en gaat er bovendien binnen een uur aan. Een verse zak scheelt merkbaar in zuigkracht, dus begin er niet met een halfvolle aan.

Ruim tussentijds op in plaats van aan het einde. Puin op de vloer betekent dat je beitel steeds wegglijdt en dat je op scherven staat te knielen. Werk in stroken van een meter of twee en veeg elke strook leeg voordat je verdergaat.

Voor het puin zelf geldt dat bouwafval met lijm en tegels naar de milieustraat of in een afvalzak voor steenachtig materiaal gaat. Gebruik kleine zakken en vul ze half, want een volle zak puin tilt niemand. Voor het schoonmaken van de laatste stoffilm werkt een dweil met schoon water beter dan allesreiniger, en meer over reinigingsmiddelen en oplosmiddelen staat bij verwijderen en reinigen.

Zo haal je tegellijm van een vloer of wand

Deze volgorde werkt voor een badkamer, een keukenwand en een vloer, en je schakelt alleen op naar zwaarder gereedschap als het echt nodig is.

1. Zoek uit welke lijm er zit en hoe oud hij is

   Krab met een schroevendraaier in de laag. Kruimelt hij grijs en hard weg, dan is het cementgebonden poederlijm en helpt water je niet. Voelt hij taai en rubberig, dan is het pastalijm en kun je met warm water werken. Kom je een zwarte, harde lijmlaag tegen in een woning van voor 1994, stop dan en laat eerst onderzoeken of er asbest in zit.

2. Bepaal hoe vlak het straks moet worden

   Klop de hele ondergrond af en markeer met een stift alles wat hol klinkt. Ga je opnieuw tegelen, dan hoeft alleen dat losse deel eraf. Komt er een gietvloer of beton cire overheen, dan moet je tot op de dekvloer. Dit besluit bepaalt of je een uur of een dag bezig bent.

3. Steek af wat al los zit

   Neem het scherp geslepen plamuurmes en houd het bijna plat tegen de ondergrond. Alles wat meegeeft haal je zo weg, en dat is vaak meer dan je verwacht. Zo zie je meteen waar de echte hechting zit en waar je straks kracht op moet zetten.

4. Pak het vaste deel met beitel of beitelhamer

   Zet de beitel in een hoek van hooguit vijftien graden en werk van een losse plek naar een vaste. Op een wand van gipsblok of cellenbeton blijf je bij de moker en de handbeitel. Op beton en kalkzandsteen mag de beitelhamer erop, met een brede spadebeitel en in blokken van twintig minuten zodat de machine niet oververhit raakt.

5. Zet een machine in als het te traag gaat

   Boven de tien vierkante meter loont een renovatiefrees met diamantkomschijf, aangesloten op een stofzuiger van klasse M. Rijd hem in overlappende banen, zoals je een gazon maait. Sleuven frezen in een dragende betonvloer valt hier nadrukkelijk buiten: dat tast de wapening en de draagkracht aan en is werk voor een constructeur.

6. Schuur de laatste hobbels vlak

   Wat de beitel achterlaat is zelden vlak genoeg. Ga er met een wand- en vloerschuurmachine met betonschijf overheen of gebruik een haakse slijper met komschijf en stofkap voor de randen. Controleer met een rei van twee meter en werk door tot er nergens meer dan drie millimeter licht onder zit.

7. Reinig chemisch waar dat nog nodig is

   Nu pas komt een middel erbij, en alleen op tegels die je wilt hergebruiken. Breng cementsluierverwijderaar of een zure tegelreiniger aan op een vooraf natgemaakt vlak, laat het intrekken, schuur na met een grove pad en zuig het spoelwater op. Nooit droog laten opdrogen, want dan zit de sluier er dubbel op.

8. Zuig alles stofvrij en laat de ondergrond drogen

   Zuig de vloer of wand twee keer af en veeg de hoeken uit met een kwast. Nieuwe lijm of egaline hecht niet op stof, en dat is de meest voorkomende reden waarom een nieuwe laag later loslaat. Laat een natgereinigde ondergrond minstens een etmaal drogen voordat je verder gaat.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Voordat je verder gaat met tegelen of egaliseren

• De hele ondergrond is afgeklopt en alles wat hol klonk is weggehaald
• Er steekt nergens meer een harde bult boven het vlak uit
• Onder een rei van twee meter zit nergens meer dan drie millimeter licht
• De voegen zijn twee tot drie millimeter diep leeg en er ligt geen lijmgruis meer in
• De vloer of wand is twee keer stofvrij gezogen, ook in de hoeken
• Natgereinigde delen zijn minstens een etmaal gedroogd
• Een gladde of dichte ondergrond is voorgestreken met de juiste primer
• Je weet welke lijm en welke tegelkam je gebruikt voor de nieuwe laag

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Cementgebonden lijm nat sproeien en gaan schrapen

Deze tip circuleert veel en werkt alleen bij pastalijm en bij verse mortel. Uitgeharde poederlijm neemt nauwelijks water op en wordt er geen millimeter zachter van. Je verliest er een uur mee en de vloer is daarna nat, wat het beitelen alleen maar vervelender maakt.

Zoutzuur pakken om tegels schoon te krijgen

Zoutzuur maakt tegels op het eerste gezicht spectaculair schoon, maar het vreet ondertussen je voegen uit en de damp slaat neer op chroom, op de douchedeur en op de afvoerput. Op cementgebonden tegellijm doet het bovendien veel minder dan een gerichte cementsluierverwijderaar. Wil je zuur gebruiken, kies dan een middel dat voor tegels bedoeld is en maak de vloer eerst nat.

Met een schroevendraaier de voegen leegkrabben

Het werkt, tot het misgaat. Metaal met een scherpe punt schiet uit over het glazuur en een schilfer aan de tegelrand valt na het voegen extra op. Een voegenkrabber met hardmetalen wieltje of een aangepunte houten duimstok doet hetzelfde werk zonder dat risico.

De beitel haaks op de ondergrond zetten

Recht van voren beitelen voelt krachtig, maar je slaat dan de ondergrond in plaats van de lijm eraf. Op gipsblok, cellenbeton en stucwerk zit je er zo doorheen en dan heb je een reparatie erbij. Houd de beitel bijna plat, in een hoek van hooguit vijftien graden, en laat de machine het werk doen.

Alles tot op het kale beton willen hebben

Als er nieuwe tegels overheen gaan, is een dunne en goed hechtende lijmlaag geen probleem maar juist een prima ondergrond. Uren extra beitelen levert dan niets op behalve meer puin en meer beschadigingen. Klop af, haal het holle deel weg en laat de rest zitten.

Zonder afzuiging frezen of slijpen

Cementgebonden lijm bevat kwarts, en het stof dat bij droog schuren vrijkomt komt diep in de longen terecht. Een stofkap met een stofzuiger van klasse M vangt het grootste deel af, een huishoudstofzuiger blaast het juist rond. Dit is de stap waar mensen het vaakst bezuinigen en het minst aan overhouden.

Een goedkope beitelhamer uren achter elkaar laten draaien

Een machine van dertig tot veertig euro doet een badkamer prima, maar hij is niet gebouwd voor continu bedrijf. De lagers lopen warm en na een paar uur onafgebroken beitelen is hij op. Werk in blokken van twintig minuten en laat de machine tussendoor afkoelen, dan haalt hij de hele klus.

Direct voegen nadat je de vloer chemisch hebt gereinigd

Een vloer die net met een zure reiniger en veel water is behandeld, is vanbinnen nog nat, ook als hij droog aanvoelt. Voegmortel die op zo'n ondergrond gaat, verkleurt en droogt vlekkerig op. Geef het minstens een etmaal, en langer als het koud is in huis.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Tegellijm weghalen is in de basis geduldwerk dat je prima zelf doet. Er zijn wel vier momenten waarop je beter stopt en iemand belt.

Het eerste is asbest. Kom je in een woning van voor 1994 een zwarte, harde lijmlaag of een oude bitumenachtige plaklaag tegen onder de tegels of het zeil, dan ga je daar niet in beitelen, frezen of schuren. Laat het bemonsteren en laat het verwijderen door een gecertificeerd asbestbedrijf, want droog bewerken maakt van gebonden materiaal een wolk vezels.

Het tweede is de constructie. Sleuven frezen in een dragende betonvloer of in een dragende wand raakt de wapening en de draagkracht, en scheuren zie je pas jaren later. Zodra je dieper moet dan de lijmlaag in constructiebeton, wil je daar een constructeur naar laten kijken voordat de slijper aangaat.

Het derde is werken op hoogte. Beitelen boven schouderhoogte kost kracht en een machine die terugslaat brengt je snel uit balans. Boven twee meter werk je vanaf een rolsteiger met leuning en niet vanaf een ladder.

Het vierde is een ondergrond die er na het beitelen slechter uitziet dan ervoor. Is de wand een hobbelig landschap of ligt de dekvloer aan diggelen, dan is een stukadoor of vloerenlegger sneller en goedkoper dan drie avonden zelf uitvlakken. Wil je daarna zelf verder, dan helpt onze aanpak voor het uitzetten van tegels in wildverband om het nieuwe werk strak te krijgen.