Thermostaat vervangen: kamerthermostaat, radiatorknop of douchekraan
Thermostaat vervangen kan drie dingen betekenen: de kamerthermostaat aan de muur, de knop op een radiator of het thermostaatelement in een douchekraan. De kamerthermostaat is bijna altijd een klus van een half uur, maar staat of valt bij de vraag of je ketel aan en uit geschakeld wil worden of modulerend aangestuurd. Een radiatorknop haal je eraf zonder het water af te tappen, terwijl je voor een douchethermostaat de hoofdkraan dichtdraait en meestal een sleutel van 34 millimeter nodig hebt.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Kleine kruiskopschroevendraaier en een platte schroevendraaier van 2,5 mm
- Inbussleutelset, vooral de maten 2, 2,5 en 3 mm
- Pijpsleutel of dopsleutel van 34 mm voor de borgring van een douchethermostaat
- Waterpomptang met een doek eromheen
- Steeksleutel of kleine bahco om het binnenwerk van een radiatorkraan tegen te houden
- Schuifmaat om de aansluitmaat van een thermostaatknop te meten
- Keukenthermometer of digitale thermometer om op 38 graden af te stellen
- Boormachine met steenboor van 6 mm en pluggen voor de wandplaat
- Telefoon voor foto's van het aansluitblok en het typeplaatje
Materiaal
- De juiste thermostaat, knop of kardoes voor jouw ketel of kraan
- Kroonsteentje om een verwijderde ketelmodule te overbruggen
- Schoonmaakazijn om een verkalkt thermo-element in te weken
- Siliconenvet dat geschikt is voor drinkwater
- Sanitairkit voor de rozetten van een opbouwkraan
- Verloopring of adapterset als de aansluitmaat van de radiatorknop afwijkt
- Emmer en een oude handdoek
Wat er precies vervangen moet worden
Thermostaat vervangen is geen enkele klus maar drie verschillende, en ze lijken alleen in naam op elkaar. Het kan gaan om de kamerthermostaat aan de muur die je cv-ketel aanstuurt, om de thermostaatknop op een radiator, of om het thermostaatelement in een douchekraan. Het gereedschap, de kosten en het risico verschillen per geval flink.
Voordat je iets bestelt, wil je weten hoe deze drie zich tot elkaar verhouden. In ons overzicht over thermostaten en hoe ze de cv-ketel aansturen staat per type wat hij regelt en waarom hij het soms niet doet. Dat scheelt je een verkeerde bestelling en een verloren avond.
De vraag die het meeste geld scheelt is of het onderdeel wel echt stuk is. Bij een douchethermostaat die niet meer warm wordt is kalk vaker de oorzaak dan een defect element. Bij een radiator die koud blijft ligt het even vaak aan een vastgekoekte ventielpen als aan de knop die erop zit.
Begin daarom altijd met vaststellen wat je in handen hebt. Het typenummer op de kraan, het typeplaatje van de ketel en de aansluitmaat van de radiatorkraan bepalen samen welk onderdeel je nodig hebt. Zonder die drie gegevens is elke bestelling een gok.
| Welke klus | Wat je vervangt | Tijd | Kosten aan onderdelen | Moet het water eraf? |
|---|---|---|---|---|
| Kamerthermostaat vervangen | Het complete apparaat, soms plus een oude ketelmodule | 30 tot 60 minuten | 60 tot 350 euro | Nee, wel de ketel spanningsloos maken |
| Thermostaatknop op de radiator vervangen | Alleen de knop, het ventiel blijft zitten | 5 minuten per knop | 8 tot 25 euro | Nee |
| Binnenwerk van de radiatorkraan vervangen | De insert in het kraanhuis | 20 minuten met een insertwisselaar, anders langer | 15 tot 40 euro | Alleen zonder insertwisselaar |
| Complete thermostaatkraan op de radiator vervangen | Het kraanhuis in de leiding | 1 tot 2 uur per radiator | 25 tot 60 euro | Ja, aftappen tot onder die radiator |
| Thermostaat in de douchekraan vervangen | Het thermo-element of de complete kardoes | 30 tot 90 minuten | 55 tot 190 euro | Ja, hoofdkraan dicht en drukloos maken |
| Complete douchekraan vervangen | Kraan inclusief de S-koppelingen | 1 tot 3 uur | 100 tot 400 euro | Ja |
Maak voordat je iets losdraait een foto met je telefoon, en bij een kraan ook een foto van de gravering op de rand of het typeplaatje achter het rozet. Dat typenummer is vaak het enige waar een leverancier iets mee kan als je een onderdeel zoekt.
De kamerthermostaat vervangen begint bij de ketel
De grootste denkfout bij het vervangen van een kamerthermostaat is dat het een klusje aan de muur is. Twee draadjes, twee schroeven, klaar. In werkelijkheid bepaalt de ketel welke thermostaat er mag hangen, en dat kun je aan de thermostaat zelf niet zien.
Er zijn grofweg drie smaken. Een aan- en uitthermostaat is niets meer dan een schakelaar: hij sluit een contact en de ketel gaat op vol vermogen branden. Een modulerende thermostaat praat met de ketel via OpenTherm of via een merkeigen protocol, en zakt met het vermogen zodra de gewenste temperatuur in zicht komt.
Dat verschil is niet alleen theorie. Een HR-ketel condenseert het best als hij lang op laag vermogen draait, en dat lukt alleen met modulatie. Wat dat in de praktijk oplevert en wanneer het de moeite is, lees je bij modulerend regelen tegenover aan en uit schakelen.
De derde smaak zijn de merkgebonden protocollen. Nefit en Bosch werken met EMS, Vaillant met eBus. Op zo'n ketel past een OpenTherm-thermostaat vaak niet zonder aparte gateway, en een Nefit-thermostaat past niet op een Remeha.
Kijk daarom eerst op het aansluitblok van de ketel voordat je iets koopt. Bij Nefit-toestellen zie je regelmatig twee klemmenblokken naast elkaar: een groen blok voor een gewone aan- en uitthermostaat en een oranje blok voor een Nefit-thermostaat. Zet je de draden op het verkeerde blok, dan reageert de ketel nergens op of gaat hij juist ongeregeld branden.
| Ketelmerk of situatie | Wat de thermostaat moet kunnen | Waar de draden op komen | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Nefit en Bosch, zoals de Smartline en TopLine | EMS of gewoon aan en uit | Oranje blok voor een Nefit-thermostaat, groen blok voor aan en uit | Een powersteal-thermostaat zoals de oude Honeywell Round werkt hier niet |
| Vaillant VHR en ecoTEC | eBus of aan en uit | Aan en uit bij veel VHR-types op de klemmen 3 en 4 | Wisselen tussen modulerend en aan en uit vraagt een parameter in het servicemenu |
| Remeha, Intergas, Atag en Itho | OpenTherm of aan en uit | Aparte klemmen voor OpenTherm en voor het schakelcontact | OpenTherm-aders zijn niet polariteitsgevoelig |
| Ketel van voor ongeveer 2000 | Alleen aan en uit | Twee klemmen op het aansluitblok | Een modulerende thermostaat werkt hier niet, ook niet met een adapter |
| Hybride opstelling met een warmtepomp | Meestal de eigen regeling van het systeem | Via de binnenunit, niet rechtstreeks op de ketel | Vervang hier niets zonder de handleiding van de complete opstelling |
| Vloerverwarming met zoneventielen | Aan en uit per zone, via de verdeler | Op de aansluitstrip van de verdeler, niet op de ketel | De kamerthermostaat schakelt hier een motorafsluiter en niet de brander |
Trek de stekker van de ketel eruit voordat je bij het aansluitblok komt. Zit de ketel vast aangesloten, schakel dan de groep in de meterkast uit. Kom niet achter de hoofdzekering, en kom niet aan de gasleiding of aan het binnenwerk achter de kap van de ketel: dat is werk voor een erkende installateur.
Je thermostaat vervangen door een slimme thermostaat
Een thermostaat vervangen door een slimme variant is populair, en het gaat vaker mis op de voeding dan op de wifi. In Nederland loopt er tussen thermostaat en ketel zwakstroom: twee dunne aders met een laag voltage, meestal rood en blauw of bruin en blauw. Achter je thermostaat zit dus geen 230 volt.
Veel goedkope wifi-thermostaten uit buitenlandse webshops gaan uit van een heel ander systeem. Die schakelen 230 volt of hebben op de plek van de thermostaat een eigen netvoeding nodig. Sluit je zo'n model aan op de bestaande zwakstroomdraden, dan doet hij niets of hij beschadigt de print van de ketel.
Er is wel een nette route. Kies een model met een losse ketelmodule, ook wel relaismodule genoemd. De thermostaat zelf gaat dan op de bestaande bekabeling of werkt op batterijen, en de module hangt bij de ketel waar je wel een 230 volt aansluiting hebt.
Let daarnaast op wat je inlevert. Veel budgetmodellen kunnen alleen aan en uit schakelen. Hang je zo'n model aan een modulerende ketel, dan verlies je de modulatie en gaat je verbruik omhoog, hoe slim de app ook is. Bij merken die wel modulerend werken houd je die winst gewoon, zoals bij het aansluiten van een tado-thermostaat op OpenTherm.
Wil je alleen per kamer kunnen regelen en niet de hele ketelsturing omgooien, dan zijn slimme radiatorknoppen een rustiger keuze. Die schroef je op de bestaande thermostaatkraan en daar komt geen bedrading bij kijken.
Een Toon of andere huurthermostaat weghalen
Wie zijn Toon-thermostaat wil vervangen, heeft met meer te maken dan alleen het display aan de muur. Boven bij de ketel hangt een ketelmodule die de verbinding met de ketel verzorgt, en die moet er ook uit. Op de plek waar die module in de lijn zat verbind je de twee draden weer door met een kroonsteentje.
Daarna kun je een gewone thermostaat op het aansluitblok van de ketel zetten. Kies wel een model dat de ketelfabrikant voorschrijft. Een oude Honeywell Round aan en uit werkt bijvoorbeeld niet op elke ketel, omdat dat een powersteal-thermostaat is die zijn eigen stroom uit de schakeldraad trekt en niet elke ketelprint dat toestaat.
Huur je de Toon, meld het dan bij je leverancier voordat je hem afkoppelt. Wat er precies vervalt aan diensten of abonnement verschilt per contract, en dat wil je weten voordat het display van de muur af is.
Fotografeer het aansluitblok van de ketel voordat je een draad losmaakt en plak op elke ader een stukje tape met de klem waar hij vandaan komt. Bij twee draden lijkt dat overdreven, tot je er vier aantreft omdat de vorige thermostaat ook een buitenvoeler had.
De nieuwe kamerthermostaat ophangen en aansluiten
De plek van de thermostaat bepaalt hoe goed hij regelt. Hang hem op ongeveer anderhalve meter hoogte aan een binnenmuur in de ruimte die je als referentie wil gebruiken, meestal de woonkamer. Vermijd een plek boven een radiator, in de tocht van een deur, in de volle zon of vlak naast de televisie.
De bekabeling voert laagspanning en is dus ongevaarlijk om aan te raken, maar dat is geen reden om de ketel onder spanning te laten. Kortsluiting tussen twee thermostaatdraadjes kan een zekering op de ketelprint kosten, en die ligt niet in het schap van de bouwmarkt. Werk dus met de stekker eruit.
De twee aders van een OpenTherm-verbinding zijn niet polariteitsgevoelig, dus rood en blauw mogen bij de meeste ketels omgewisseld staan zonder gevolgen. Bij een aan- en uitaansluiting geldt hetzelfde. Alleen bij merkgebonden bussystemen houd je de handleiding erbij, want daar zit soms wel een vaste volgorde in.
Ga je van modulerend naar aan en uit of andersom, dan is de klus meestal niet klaar bij het aansluitblok. Bij Vaillant-toestellen zet je een aan- en uitthermostaat bijvoorbeeld op de klemmen 3 en 4, maar de ketel blijft in de modulerende stand staan tot je in het servicemenu de bijbehorende parameter omzet. Welke code dat is verschilt per type en staat in de installatiehandleiding.
Qua risico is dit een heel andere klus dan het vervangen van een lamp of een armatuur, waar je met 230 volt werkt en een groep uitschakelt. Hier gaat het om een paar volt en een gevoelige print. In beide gevallen zet je de spanning eraf voordat je begint, alleen om een andere reden.
De thermostaatknop op de radiator vervangen
Een thermostaatknop vervangen is de makkelijkste klus van de drie, en veel mensen stellen hem uit omdat ze denken dat het water eruit moet. Dat hoeft niet. De knop zit alleen op het ventiel geschroefd of geklikt, en het waterhoudende deel blijft gewoon zitten.
Haal je de knop eraf, dan duwt een veer de ventielpen omhoog en staat de radiatorkraan volledig open. Dat is precies wat je wil in de ruimte waar de kamerthermostaat hangt, want een thermostaatknop en een kamerthermostaat in dezelfde kamer werken elkaar tegen. De knop knijpt de radiator dicht terwijl de thermostaat nog om warmte vraagt.
Datzelfde speelt bij een knop die verkeerd gemonteerd is. Staat de knop verticaal boven de aanvoerleiding in plaats van horizontaal ernaast, dan meet hij de warmte van de radiator en de leiding zelf. Hij denkt dat de kamer warm is terwijl dat niet zo is, en de radiator wordt dan maar half warm. Een knop met een losse voeler aan een capillair kabeltje lost dat op, of je vervangt hem door een handknop.
Wat verder vaak misgaat is de aansluitmaat. Er is een de facto standaard, M30 x 1,5, maar er zijn genoeg kranen die daar niet aan voldoen. Danfoss werkt met een klikaansluiting in drie maten en oudere Nederlandse kranen hebben soms M28 x 1,5.
Een oude thermostaatknop vervangen loopt vrijwel altijd vast op dit punt en niet op de montage zelf. Meet daarom voordat je bestelt de buitendiameter van de schroefdraad met een schuifmaat. Twee millimeter verschil zie je met het blote oog niet, maar de knop past er niet op. Hoe de knoppen samenwerken met de rest van je installatie staat in ons overzicht over verwarming en cv-installaties.
De thermostaatkraan zelf vervangen
Gaat het niet om de knop maar wil je de hele thermostaatkraan vervangen, dan wordt het een ander verhaal. Het kraanhuis zit in de leiding, dus de installatie moet afgetapt worden tot onder het niveau van die radiator, en daarna weer bijgevuld en ontlucht.
Vaak is dat niet nodig. Zit er alleen een versleten of vastgekoekt binnenwerk in, dan kun je bij veel merken alleen die insert vervangen. Met een insertwisselaar kan dat zelfs onder druk zonder aftappen, al is dat gereedschap iets wat je meestal huurt of leent.
Reken op Ă©Ă©n tot twee uur per radiator als je wel aftapt, en houd er rekening mee dat de installatie daarna opnieuw op druk moet. Kijk met een rekenhulp voor de juiste cv-druk bij jouw woninghoogte na hoeveel bar je nodig hebt, want te ver bijvullen is net zo vervelend als te weinig.
| Aansluiting | Merken die dit gebruiken | Hoe je het herkent | Adapter nodig? |
|---|---|---|---|
| M30 x 1,5 | Heimeier, Oventrop, Honeywell, Vaillant, Simplex en de meeste huismerken | Wartelmoer met schroefdraad, 30 mm over de buitenkant van de draad | Nee, dit is de gangbare standaard |
| M28 x 1,5 | Herz, Comap en diverse oudere Nederlandse kranen | Ziet er hetzelfde uit als M30, meet 2 mm kleiner | Ja, een verloopring van M28 naar M30 |
| Danfoss RA, klik 23 mm | Danfoss RA-N en RA 2000 | Klikring zonder schroefdraad | Ja, een RA-adapter als je een knop met M30 wil gebruiken |
| Danfoss RAVL, klik 26 mm | Danfoss uit de jaren tachtig en negentig | Bredere klikring, geen draad | Ja, een RAVL-adapter |
| Danfoss RAV, klik 34 mm | Nog oudere Danfoss-kranen | Brede klik, met een verlengpen op de ventielstift | Ja, een RAV-adapter inclusief het penverlengstuk |
| Jaga | Jaga-radiatoren en convectoren | Zwarte kunststof kap in twee helften over de wartel | Hangt van het bouwjaar af, onder de kap zit meestal M30 |
| Onbekend of van voor 1990 | Bijvoorbeeld Tour & Andersson, herkenbaar aan de letters TA | Draad lijkt op M28, maar de verzinking in de knop moet dieper zijn om over de zeskant te vallen | Vaak past er niets meer, dan vervang je het binnenwerk of de hele kraan |
Vastzittende thermostaatknoppen per merk loskrijgen
Bij de meeste knoppen draai je de wartelmoer met de hand los en ben je binnen een minuut klaar. Bij een handvol merken zit er een diefstalbeveiliging of een kap omheen die je eerst moet doorzien, en juist daar sneuvelen de meeste knoppen.
Er zit een patroon in: als iets niet meegeeft, is er bijna altijd nog een onderdeel dat je over het hoofd ziet. Kracht zetten met een waterpomptang levert een gebroken kunststof ring op, en daarna een klus die veel groter is dan hij was.
Zet de knop voordat je begint altijd op de hoogste stand. In die stand duwt de knop de ventielpen niet in, waardoor de bevestiging niet meer onder veerdruk staat en de wartel veel lichter loopt.
Er is Ă©Ă©n situatie waarin het echt mis kan gaan. Draai je de wartelmoer los en draait het binnenwerk van de kraan mee, dan draai je de complete insert uit het kraanhuis en loopt er zwart cv-water uit. Houd in dat geval de zeskant van de insert tegen met een steeksleutel of een kleine bahco terwijl je de chromen ring losdraait.
Dat zwarte water is gewoon cv-water, donker door het magnetiet in de installatie. Het is geen ramp, maar het geeft blijvende vlekken in een vloer en je systeem verliest druk. Leg dus een emmer en een oude handdoek klaar voordat je aan een knop begint die niet vlot meegeeft.
| Merk of type | Zo krijg je de knop eraf | Waar het meestal misgaat |
|---|---|---|
| Danfoss met klikring | Knop op de hoogste stand, het zwarte clipje uit de ring wippen en de achterste ring een kwartslag linksom draaien | Het clipje zit vast: draai er een houtschroef in en trek het met een tang naar buiten |
| Danfoss met inbusschroefje | Het inbusschroefje in de ring een halve slag losdraaien, daarna de knop recht naar voren trekken | Het gaatje wijst vaak schuin naar de radiatorplaten, werk dan met een kogelkopinbus |
| Heimeier | Knop op stand 5, alleen de chromen wartelmoer losdraaien en de knop stilhouden | Draait het binnenwerk mee, dan loopt er zwart cv-water uit; houd de zeskant van de insert tegen |
| Jaga | De zwarte kap in twee helften uit elkaar wippen bij de inkepingen, daarna pas de wartelmoer losdraaien | De zwarte buitenring is een nepring, trekken met een waterpomptang breekt hem zonder resultaat |
| Plieger en andere huismerken | Knop op de hoogste stand en de wartelmoer met de hand losdraaien | Vastgekalkt: leg er een doek om en gebruik een waterpomptang met beleid |
| Knop met diefstalbeveiliging | Eerst de twee inbusboutjes in de platte vlakken van de draairing losdraaien | Zonder die boutjes eruit draai je de draairing kapot |
| Afgebroken knop, alleen de ring nog aanwezig | Ring en veer verwijderen, ventielpen controleren en een complete nieuwe knop plaatsen | Een half afgebroken knop is niet te lijmen, dat wordt altijd een nieuwe |
Draait het binnenwerk mee, stop dan meteen en draai het terug vast. Doordraaien betekent dat de insert eruit komt en er een open leiding overblijft. Je installatie loopt dan leeg via die radiator, en dat merk je pas als de kamer al nat is.
De thermostaat in de douchekraan vervangen
Een douchethermostaat vervangen begint bij het water afsluiten. Draai de hoofdkraan dicht en zet daarna de douchekraan even open om de leiding drukloos te maken. Sla je die tweede stap over, dan schiet het element er onder druk uit zodra de borgring loskomt.
Wil je de thermostaat van de douche vervangen, dan hoef je de kraan zelf meestal niet van de muur te halen. Bij een thermostaatkraan in de douche zit het regelende deel als los onderdeel achter de temperatuurgreep, en dat kun je er los uit halen terwijl het kraanhuis op de S-koppelingen blijft zitten.
Het onderdeel dat je vervangt heet bij het ene merk een thermo-element en bij het andere een thermostaatkardoes, maar het principe is hetzelfde. In het element zit een was die uitzet bij warmte en daarmee de mengverhouding tussen warm en koud water verschuift. Werkt dat niet meer, dan blijft het water lauw of wordt het onregelbaar heet.
De demontage gaat bij vrijwel alle thermostaatkranen in dezelfde volgorde. Wip het dopje uit de temperatuurgreep, draai de inbusschroef eronder los en trek de greep eraf. Daarachter zit een borgring of wartel die je met een sleutel van 34 millimeter losdraait, en daarachter zit het element dat je er recht uit trekt.
Die sleutelmaat is geen detail. De borgring van een Grohe-kraan is dunwandig messing met fijne schroefdraad, en een waterpomptang of een combinatietang vervormt hem binnen een halve slag. Een pijpsleutel of dopsleutel van 34 millimeter kost een paar tientjes en voorkomt dat je met een goed element en een onbruikbare ring achterblijft.
Zit de ring muurvast door kalk, geef hem dan tijd in plaats van kracht. Een washandje met schoonmaakazijn eromheen, een uur laten staan en het daarna opnieuw proberen werkt beter dan zwaarder gereedschap pakken.
| Kraan | Wat je vervangt | Gereedschap | Indicatie prijs onderdeel |
|---|---|---|---|
| Grohe Grohtherm 1000, oud model | Thermo-element achter een borgring | Pijpsleutel of Grohe-sleutel 34 mm | 55 tot 80 euro |
| Grohe Grohtherm 2000 | Complete thermostaatkardoes | Sleutel 34 mm en een inbus van 3 mm | 90 tot 150 euro |
| Grohe Grohtherm 3000 Cosmopolitan | Kardoes, in een normale of een omgekeerde uitvoering | Sleutel 34 mm en een inbus van 3 mm | 100 tot 190 euro |
| Hansgrohe Ecostat Select | Complete thermostaatkardoes onder de temperatuurgreep | Inbus 3 mm en een dopsleutel van 34 mm | 80 tot 160 euro |
| Merkloze of zeer oude kraan | Element achter een borgring, soms met een schroef aan de onderkant | Pijpsleutel, waterpomptang met een doek eromheen | Vaak niet meer leverbaar |
| Inbouwthermostaat achter de tegels | Kardoes in het inbouwlichaam | Merkeigen kunststof sleutel, meestal meegeleverd | 70 tot 200 euro |
Zet de hoofdkraan niet open terwijl het element half los zit. Er staat genoeg druk op de leiding om het element met kracht de badkamer in te schieten. Loopt het element vast, werk dan met kruipolie, azijn en geduld en nooit met waterdruk als hulpmiddel.
Ontkalken, afstellen en wanneer een nieuwe kraan verstandiger is
Voordat je honderd euro aan een kardoes uitgeeft, is ontkalken de eerste stap. Leg het element een hele nacht in schoonmaakazijn, minstens twaalf uur. Een uurtje is te kort: dat pakt de kalk aan de buitenkant, terwijl het probleem bijna altijd in de nauwe doorgangen en achter het schuivende binnendeel zit.
Ook als er nauwelijks residu in de azijn achterblijft kan de behandeling gewerkt hebben. De laag die een schuifdeel blokkeert is soms maar een fractie van een millimeter dik. Borstel na het weken ook de binnenkant van het kraanhuis uit en spoel alles goed na.
Smeer de o-ringen daarna in met siliconenvet dat geschikt is voor drinkwater. Vaseline wordt vaak genoemd en werkt op de korte termijn, maar het tast rubber op termijn aan. Siliconenvet blijft langer soepel en is de betere keus voor een onderdeel dat je liever niet elk jaar opnieuw demonteert.
Werkt het element daarna nog steeds niet, dan is het uitzetlichaam op. Dat repareer je niet, dan gaat er een nieuw element in. Kijk daarbij goed of jouw kraan een normale of een omgekeerde aansluiting heeft: standaard komt het warme water van links, maar bij een omgekeerde aansluiting zit warm rechts en heb je een andere kardoes nodig.
Kost het onderdeel meer dan de helft van een complete kraan, of is de borgring beschadigd geraakt, dan is de hele douchekraan vervangen vaak verstandiger. Bij een kraan van vijftien jaar oud loop je bovendien het risico dat de volgende kardoes over een paar jaar niet meer leverbaar is.
De nieuwe thermostaat afstellen op 38 graden
Elk nieuw element komt ongekalibreerd uit de doos. De 38-markering op de greep klopt pas als je hem hebt afgesteld op jouw waterdruk en jouw aanvoertemperatuur. Slaan mensen die stap over, dan staat de veiligheidsknop bij 38 graden in werkelijkheid op 45 of op 30.
Afstellen gaat zo. Zet het element in de kraan zonder de greep te monteren, laat het water lopen en meet met een keukenthermometer in de straal. Draai aan de spindel tot je 38 graden meet en laat het even lopen om te controleren of die waarde stabiel blijft.
Zet daarna pas de greep terug, met de 38-markering tegen de aanslag van de veiligheidsknop. Zo klopt de stand van de knop weer met wat er uit de douche komt, en hoef je niet in millimeters te draaien om van lauw naar heet te gaan.
Afkitten of juist niet na het monteren
De rozetten van een opbouwkraan sluiten met een rubber of foam ringetje op de tegels aan. Zit de kraan midden in het douchewater, dan kit je de rozetten aan de bovenkant en de zijkanten af zodat er geen water achter de tegels loopt. Laat de onderkant open, zodat vocht dat er toch achter komt weer weg kan.
Zit de kraan diep in de muur en moet je bij de inbusbouten van de S-koppelingen kunnen, dan wordt er soms bewust niet rondom gekit maar alleen achter de grondplaat. Die plaat wordt dan met de kit tegen de tegels en de voegen aan gedrukt. Welke van de twee je kiest hangt af van de bereikbaarheid en van de vraag of de kraan echt in de natte zone hangt.
Zet de losse onderdelen in de volgorde waarin ze eruit kwamen op een handdoek naast je neer, van links naar rechts. Bij een kardoes met vier o-ringen en twee zeefjes is dat het verschil tussen vlot terugbouwen en zoeken naar het ringetje dat je een uur eerder in je zak stopte.
Als de nieuwe thermostaat het probleem niet oplost
Het vervelendste scenario is dat het nieuwe onderdeel erin zit en de klacht er nog steeds is. Dat gebeurt vaker dan je zou denken, omdat de thermostaat vaak het zichtbare deel is van een probleem dat ergens anders zit.
Bij een radiator die koud blijft na een nieuwe knop is de ventielpen meestal de boosdoener. Die pen zit na een zomer zonder verwarming vastgekoekt in de dichte stand. Haal de knop eraf, pak de pen met een waterpomptang beet en beweeg hem een paar keer in en uit tot hij weer vanzelf terugveert.
Blijft een radiator daarna lauw terwijl de aanvoerleiding gloeiend heet is, kijk dan of aanvoer en retour niet omgewisseld zijn aangesloten. Een thermostaatkraan op de retour werkt niet zoals het hoort en geeft precies dat beeld van een radiator die maar half warm wordt.
Bij een douche die na een nieuwe kardoes niet warm wordt, kijk je naar de aansluiting en naar de zeefjes. In de S-koppelingen zitten terugslagkleppen met een vuilzeef. Zit de zeef aan de warme kant dicht, dan blijft het water koud. Zit de koude kant dicht, dan sluit een thermostaatkraan zichzelf af als beveiliging, want zonder koud water kan hij niet regelen.
Wordt alleen de regendouche niet warm terwijl de handdouche het wel doet, dan is er te weinig doorstroming. Een verkalkte regendouchekop of een dichtgeslibde omstelling geeft die klacht, en die los je niet op met een nieuw thermo-element.
Bij de cv-installatie is de waterdruk het eerste dat je nakijkt. Valt de druk steeds weg, dan is dat geen thermostaatprobleem maar iets met het expansievat en de voordruk daarvan. Toont de ketel een foutcode op het display, zoek die dan eerst op in onze zoekhulp voor storingscodes per merk voordat je aan de thermostaat gaat sleutelen.
Zo vervang je de kamerthermostaat
Deze volgorde geldt voor de thermostaat aan de muur die je cv-ketel aanstuurt.
-
Zoek uit welk signaal je ketel verwacht
Noteer het exacte type van je ketel op het typeplaatje en kijk in de installatiehandleiding welke thermostaten zijn voorgeschreven. Je wil weten of het gaat om aan en uit, om OpenTherm of om een merkeigen protocol als EMS of eBus. Deze stap staat vooraan omdat een verkeerd gekochte thermostaat de hele klus zinloos maakt, hoe netjes je hem ook ophangt.
-
Maak de ketel spanningsloos en fotografeer de aansluiting
Trek de stekker van de ketel uit het stopcontact, of schakel de groep uit als de ketel vast is aangesloten. Maak daarna een scherpe foto van het aansluitblok zoals het nu zit, inclusief de kleuren van de aders en het blok waar ze op zitten. Die foto is je terugweg als er straks iets niet werkt.
-
Haal de oude thermostaat van de wandplaat
Klik of schroef de voorkant van de thermostaat los en maak de aders van de klemmen. Plak op elke ader een stukje tape met de klemletter of het nummer waar hij vandaan komt. Laat de kabel niet in de muur terugvallen: knoop er een lus in of zet er een klemmetje op zolang je bezig bent.
-
Verwijder een oude ketelmodule en herstel de doorverbinding
Hangt er bij de ketel nog een module van een slimme thermostaat, haal die er dan uit. De thermostaatdraden die op de module zaten verbind je met een kroonsteentje weer door naar het aansluitblok van de ketel. Blijft die module hangen, dan onderbreekt hij de verbinding en reageert de ketel nergens op.
-
Monteer de wandplaat op de juiste plek
Boor de nieuwe wandplaat op ongeveer anderhalve meter hoogte aan een binnenmuur van de referentieruimte. Niet boven een radiator, niet in de tocht van een deur en niet in de zon, want dan meet de thermostaat zijn eigen omgeving en niet de kamer. Trek de kabel door de opening in de plaat voordat je hem vastschroeft.
-
Sluit de twee aders aan op het juiste klemmenblok
Zet de aders op de klemmen die de fabrikant voorschrijft, en let bij ketels met twee blokken goed op welk blok bij welk type thermostaat hoort. Bij OpenTherm en bij aan en uit maakt de volgorde van de twee aders niet uit, bij merkgebonden bussystemen wel. Trek zachtjes aan elke ader om te controleren of hij echt vastzit.
-
Zet de ketel op het juiste protocol als dat nodig is
Wissel je van modulerend naar aan en uit of andersom, dan moet de ketel in het servicemenu op de andere stand gezet worden. Welke parameter dat is verschilt per merk en type en staat in de installatiehandleiding. Heb je die handleiding niet, of is het de ketel van je verhuurder, laat deze stap dan aan een installateur over en verzin niets zelf.
-
Zet de spanning erop en test alles door
Steek de stekker er weer in, zet de thermostaat een paar graden hoger dan de kamertemperatuur en controleer of de ketel binnen een minuut in bedrijf komt. Test daarna ook of de warmwaterfunctie het nog doet. Zet daarna de radiatorknoppen in de ruimte waar de thermostaat hangt helemaal open, anders knijpen ze de radiator dicht terwijl de thermostaat nog om warmte vraagt.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Nalopen voordat je de klus afsluit
Uit de praktijk
Een Toon eruit en een gewone thermostaat erin op een Nefit Smartline
Een Toon van de energieleverancier vertoonde haperingen en viel buiten de garantie, dus die ging eruit. Het plan was simpel: een oude Honeywell Round aan en uit op de muur en klaar. Bij de ketel bleek de klus groter, want daar hing nog de complete installatie van de Toon, inclusief een ketelmodule tussen de thermostaatdraden en het aansluitblok.
Twee dingen zaten in de weg. De module moest eruit en de doorverbinding moest hersteld worden met een kroonsteentje. En de ketel, een Nefit Smartline HR, kan helemaal niet overweg met die Honeywell Round, omdat dat een powersteal-thermostaat is die zijn voeding uit de schakeldraad trekt.
Op het aansluitblok van die ketel zaten twee blokjes: een groen blok voor een gewone aan- en uitthermostaat en een oranje blok voor een Nefit-thermostaat. Het werd uiteindelijk een Nefit Moduline 1010 op het oranje blok, na een telefoontje met de fabrikant. Wie die twee blokjes door elkaar haalt, houdt een ketel over die niet reageert of juist ongeregeld gaat branden.
Van modulerend naar aan en uit in een gehuurde studio
In een gehuurde studio hing een Honeywell rond model dat modulerend regelde maar niet te programmeren was. De kamer was 's ochtends koud en de ketel kon niet tegelijk verwarmen en warm water leveren. Voor een paar euro werd er tweedehands een programmeerbare klokthermostaat op de kop getikt om de kachel vroeg te laten aanslaan.
Bij het aansluiten liep het vast. De ketel, een Vaillant VHR, was modulerend aangesloten met een rode en een blauwe ader, terwijl de gekochte thermostaat een gewone schakelaar was met klemmen voor aan en uit. Volgens de handleiding van dat keteltype horen die draden dan op de klemmen 3 en 4.
Alleen daarmee was het niet klaar. De ketel blijft in de modulerende stand staan tot in het servicemenu de bijbehorende parameter wordt omgezet naar aan en uit. In een huurwoning is dat een grens waar je zonder toestemming beter niet overheen gaat, en bovendien lever je de modulatie in die je juist wil houden. Een programmeerbare modulerende thermostaat was hier de betere en op termijn goedkopere route geweest.
Een Danfoss-knop waarvan het inbusgaatje naar de radiator wees
Een oude Danfoss-thermostaatknop wilde er niet af. Het model had een klikring met een zwart kunststof hulsje erin, en dat hulsje zat precies zo gedraaid dat het gaatje schuin naar beneden richting de radiatorplaten wees. Er was geen inbussleutel in te krijgen en de zwarte ring liet zich maar vijf tot tien procent draaien in plaats van de benodigde kwartslag.
Wat hier werkte was verrassend simpel. Er ging een gewone houtschroef in het gaatje van dat zwarte hulsje, net zolang tot hij goed greep had in het kunststof. Met een tang aan de kop van de schroef trekken bracht het hele hulsje naar buiten.
Dat zwarte deel bleek niets anders dan een diefstalbeveiliging en kon gewoon weg. Daarna draaide de zwarte ring wel de kwartslag linksom en kwam de knop los. De nieuwe knop ging er weer op door hem op het ventiel te drukken en licht linksom mee te draaien tot er een hoorbare klik kwam.
Een Grohtherm 3000 die na een nieuwe kardoes helemaal koud bleef
Een Grohtherm 3000 Cosmopolitan uit 2011 reageerde nauwelijks nog op de temperatuurknop en werd niet meer heet. Eerst ging het element een uur in schoonmaakazijn, wat niets opleverde. Pas na veertien uur weken liet het zwarte binnendeel zich helemaal uitdraaien en werkte de kraan weer, terwijl er nauwelijks zichtbaar residu in de azijn achterbleef.
De dag erna was het probleem terug, en vooral bij de regendouche. De handdouche werd wel warm. Dat verschil wijst op te weinig doorstroming aan die kant en niet op een dood element, maar dat was op dat moment nog niet duidelijk.
Toen ging er een nieuwe originele kardoes in, de 47175 voor een omgekeerde aansluiting met warm rechts. Het resultaat: het water werd nu helemaal niet meer warm. Met de oude kardoes terug kwam het warme water wel, met het oude probleem erbij.
Wat hier gemist werd is dat een nieuwe kardoes af fabriek niet op jouw kraan is afgesteld. Je zet hem eerst met een thermometer op 38 graden voordat de greep erop gaat. En bij een klacht die alleen bij de regendouche speelt kijk je eerst naar de kop, de omstelling en de zeefjes in de S-koppelingen, want een nieuw element lost dat nooit op.
Veelgemaakte fouten
Een thermostaat kopen zonder te weten wat de ketel spreekt
De thermostaat past aan de muur, de twee draadjes passen op de klemmen en toch gebeurt er niets. Een aan- en uitthermostaat op een ketel die een busprotocol verwacht werkt niet, en andersom net zomin. Zoek eerst het keteltype op en kijk welke thermostaten de fabrikant voorschrijft.
Een 230 volt thermostaat op de zwakstroomdraden zetten
Veel wifi-thermostaten uit buitenlandse webshops schakelen 230 volt of hebben op de thermostaatpositie een netvoeding nodig. De Nederlandse thermostaatbekabeling voert alleen laagspanning. Zo'n model doet dan niets, of het beschadigt de print van de ketel. Kies een uitvoering met een aparte ketelmodule bij de ketel.
De ketelmodule van de oude thermostaat laten hangen
Bij een Toon of een vergelijkbaar systeem zit er boven bij de ketel een module in de lijn. Haal je alleen het display van de muur, dan blijft die module de verbinding onderbreken en reageert de ketel nergens op. Verwijder de module en herstel de doorverbinding met een kroonsteentje.
Een waterpomptang op de borgring van een thermostaatkraan
De borgring van een douchethermostaat is dunwandig messing met fijne schroefdraad. Een tang vervormt hem binnen een halve slag, en dan krijg je hem ook niet meer terug. Je hebt dan een werkend element en een kraan die je niet meer dicht krijgt. Gebruik een echte sleutel van 34 millimeter.
De kraan demonteren zonder hem drukloos te maken
Hoofdkraan dicht is niet genoeg, want in de leiding blijft druk staan. Zet de douchekraan daarna even open zodat die druk eraf loopt. Zonder die stap schiet het element met kracht naar buiten zodra de borgring de laatste slag loskomt.
Het thermo-element maar een uurtje in de azijn leggen
Een uur haalt de kalk aan de buitenkant weg en verandert verder niets. De blokkade zit meestal in de nauwe doorgangen en achter het schuivende binnendeel. Twaalf tot veertien uur in schoonmaakazijn is wat er nodig is, en daarna doorborstelen en naspoelen.
Een nieuwe douchekardoes niet afstellen op 38 graden
Een kardoes komt ongekalibreerd uit de doos, dus de 38-markering op de greep zegt niets tot je hem hebt ingesteld. Zonder afstellen sta je met de knop in millimeters te draaien tussen lauw en gloeiend heet, en de veiligheidsstop staat op de verkeerde temperatuur.
Thermostaatknoppen laten zitten in de kamer met de thermostaat
In de ruimte waar de kamerthermostaat hangt horen de radiatorknoppen vol open te staan. Anders knijpt de knop de radiator dicht terwijl de thermostaat nog om warmte vraagt, en blijft de hele verdieping koud. Draai ze open of vervang ze door een handknop.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn thermostaat zelf vervangen, ook in een huurhuis?
Een kamerthermostaat vervangen mag je zelf doen, want je komt alleen aan laagspanning en niet aan de gasinstallatie. In een huurwoning ligt dat anders: de ketel is meestal eigendom van de verhuurder en de thermostaat hoort daarbij. Bewaar in dat geval de oude thermostaat, meld de wijziging en verander vooral niets in het servicemenu van de ketel. Dat laatste geldt zeker als je van modulerend naar aan en uit zou moeten overschakelen.
Hoe weet ik of mijn cv-ketel een aan-uitthermostaat of een modulerende thermostaat nodig heeft?
Kijk op het aansluitblok van de ketel en in de installatiehandleiding van jouw type. Zie je twee losse klemmenblokken, dan is er vrijwel altijd een voor aan en uit en een voor het modulerende protocol van dat merk. Ketels van voor ongeveer 2000 kennen alleen aan en uit. Twijfel je, zoek dan het exacte type op het typeplaatje op en bel de fabrikant, want die vertellen zonder omhaal welke thermostaat is voorgeschreven. Wat modulatie oplevert lees je bij modulerend verwarmen en het rendement van je ketel.
Kan ik mijn Toon vervangen door een gewone thermostaat?
Ja, een Toon vervangen door een thermostaat van een ander merk kan. Haal het display van de muur en verwijder ook de ketelmodule die boven bij de ketel in de thermostaatlijn hangt. Op die plek verbind je de twee draden weer door met een kroonsteentje, waarna je de nieuwe thermostaat op het juiste blok van de ketel aansluit. Huur je de Toon, meld het dan eerst bij je leverancier, want het afkoppelen kan gevolgen hebben voor je abonnement en voor de diensten die eraan hangen.
Hoe vervang ik een Honeywell thermostaat door een ander model?
Mechanisch is een Honeywell thermostaat vervangen simpel: de voorkant klikt of schroeft van de wandplaat en daaronder zitten twee aders op schroefklemmetjes. De vraag is welk model erop mag. De klassieke Honeywell Round aan en uit is een powersteal-model dat zijn stroom uit de schakeldraad trekt, en niet elke ketelprint accepteert dat. Kijk daarom eerst na welke thermostaten jouw ketelfabrikant voorschrijft voordat je een tweedehands exemplaar ophangt, ook als het maar een paar euro kostte.
Wat is een Honeywell VC8015 en kan ik die zelf vervangen?
De VC8015 is geen kamerthermostaat maar een motorafsluiter, ook wel zoneventiel genoemd. Je komt hem tegen in installaties met meerdere zones en bij vloerverwarmingsverdelers, waar hij een groep opent of sluit op commando van de thermostaat. Bij deze serie zit de motorkop los op het ventielhuis, dus de aandrijving kun je vaak vervangen zonder de installatie af te tappen. Moet het ventielhuis zelf eruit, dan tap je wel af en vul je daarna bij en ontlucht je. Noteer het volledige typenummer van de sticker, want spanning en aansluiting verschillen per uitvoering.
Hoe vervang ik een oude Danfoss thermostaatknop die niet loskomt?
Een Danfoss thermostaatknop van het oude model vervangen begint bij de klikverbinding onder de knop, waar vaak een zwart kunststof hulsje als diefstalbeveiliging in zit. Zet de knop eerst op de hoogste stand, wip dat hulsje eruit en draai daarna de achterste ring een kwartslag linksom. Zit het hulsje muurvast en wijst het gaatje naar de radiator, draai er dan een gewone houtschroef in en trek het geheel met een tang naar buiten. De nieuwe knop druk je op het ventiel en draai je licht linksom tot je een klik hoort.
Hoe krijg ik een Heimeier thermostaatknop los om hem te vervangen?
Zet de knop eerst op de hoogste stand, meestal stand 5, zodat de ventielpen niet meer wordt ingedrukt. Draai daarna alleen de chromen wartelmoer los en houd de knop zelf stil. Komt er zwart water uit, dan draai je niet de moer maar het complete binnenwerk uit het kraanhuis. Draai in dat geval direct terug en houd de zeskant van de insert tegen met een steeksleutel terwijl je de wartelmoer losdraait. Sommige uitvoeringen hebben twee inbusboutjes in de draairing die er eerst uit moeten.
Hoe vervang ik een Jaga thermostaatknop?
Bij Jaga zit er een zwarte kunststof kap over de aansluiting die eruitziet als een draairing, maar dat is hij niet. Die kap bestaat uit twee helften die je met een platte schroevendraaier bij de inkepingen uit elkaar wipt. Pas daaronder zit de wartelmoer waarmee je de knop van de kraan draait. Wie met een waterpomptang aan de zwarte buitenring gaat trekken breekt hem, zonder dat de knop een millimeter loskomt. Zit de knop daarna nog vast, dan klemmen de nokken op het kraanhuis en helpt voorzichtig heen en weer bewegen.
Past elke thermostaatknop op elke radiatorkraan?
Nee. M30 x 1,5 is de meest voorkomende maat en past op Heimeier, Oventrop, Honeywell en op de meeste huismerken, waaronder de gangbare Plieger-kranen. Danfoss werkt met een klikaansluiting in 23, 26 of 34 millimeter, afhankelijk van de serie. Een Plieger thermostaatknop vervangen lukt daarom meestal met een standaard M30-knop uit de bouwmarkt. Bij oudere kranen kom je M28 x 1,5 tegen, en bij echt oude merken zoals Tour en Andersson past er soms helemaal niets meer omdat de verzinking in de knop dieper moet zijn om over de zeskant te vallen. Er zijn adaptersets voor de meeste afwijkende maten, maar meet eerst met een schuifmaat.
Wat kost het vervangen van de thermostaat in een Grohe douchekraan?
Voor een Grohe douchekraan reken je op 55 tot 80 euro voor het losse thermo-element van een oud Grohtherm 1000-model, en op ongeveer 100 tot 190 euro voor een complete kardoes van een Grohtherm 2000 of een Grohtherm 3000. De prijzen verschillen flink per verkoper en zelfs per land, dus vergelijken loont. Tel er een sleutel van 34 millimeter bij op als je die nog niet hebt. Kost het onderdeel meer dan de helft van een nieuwe kraan, dan is een complete kraan meestal de betere investering.
Hoe vervang ik de thermostaat van een Hansgrohe Ecostat Select?
Haal eerst het afdekdopje uit de temperatuurgreep, draai de inbusschroef eronder los en trek de greep eraf. Daaronder zit de complete thermostaatkardoes achter een wartel die je met een dopsleutel van 34 millimeter losdraait. Let op dat de Select-knop waarmee je het water aan en uit zet een apart onderdeel is dat niets met de thermostaat te maken heeft. Zoek het onderdeelnummer op in de explosietekening die bij het typenummer op jouw kraan hoort, want er zijn meerdere kardoezen in omloop die op elkaar lijken.
Waarom is mijn douche niet warm nadat ik de thermostaatkardoes heb vervangen?
Er zijn drie gebruikelijke oorzaken. De kardoes is niet afgesteld, want een nieuw element komt ongekalibreerd uit de doos en moet je eerst met een thermometer op 38 graden zetten. Of je hebt een kardoes voor een normale aansluiting terwijl jouw kraan omgekeerd is aangesloten met warm rechts. Of de vuilzeef en de terugslagklep aan de warmwaterzijde van de S-koppeling zitten dicht, waardoor er geen warm water bij komt. Sluit het water af en controleer die zeefjes voordat je nog een onderdeel bestelt.
Wanneer je beter een vakman belt
De meeste onderdelen die hier langskomen mag en kun je gewoon zelf vervangen. Er zijn wel een paar grenzen waar het verstandiger is om te stoppen en te bellen.
De harde grens ligt bij gas en bij het binnenwerk van de ketel. Het thermostaataansluitblok is bereikbaar zonder de ketel open te maken, en daar houdt het op. Alles achter de kap, de gasleiding en de rookgasafvoer zijn werk voor een installateur met de juiste certificering. In de meterkast geldt hetzelfde: een groep uitschakelen mag, werken achter de hoofdzekering niet.
Bel ook als je in het servicemenu van de ketel parameters moet omzetten terwijl je de installatiehandleiding van jouw exacte type niet hebt. Verkeerd ingestelde ketelparameters merk je pas als de ketel gaat kortcyclen of niet meer moduleert, en dat kost je meer dan het uur dat een installateur ervoor rekent.
Bij de douchekraan ligt de grens bij de aansluiting in de muur. Draait een S-koppeling mee of lekt het achter het rozet, dan zit het probleem in de leiding en niet in de kraan. Doorwerken betekent kans op lekkage achter de tegels, en dat zie je pas als de schade er al is.
Bij de radiatorkraan geldt: komt het binnenwerk mee naar buiten en loopt de installatie leeg, sluit dan de kranen aan beide zijden van de radiator af en schakel hulp in. Een leeggelopen installatie opnieuw vullen en ontluchten is prima zelf te doen, maar met een open leiding in een bewoonde kamer ga je niet zitten experimenteren.