Wasbenzine gebruiken om te ontvetten en vlekken weg te halen
Wasbenzine is een licht oplosmiddel dat vet, was, olie en lijmresten losmaakt en daarna volledig verdampt zonder film achter te laten. Daarom is het het juiste middel om te ontvetten voordat je gaat lijmen of schilderen, en terpentine niet: die is zelf licht vettig. Werk met kleine hoeveelheden en met twee doeken, want met een enkele doek verplaats je het vet in plaats van dat je het weghaalt. Wasbenzine is licht ontvlambaar en de damp zakt naar de vloer, dus zet een raam open en zorg dat er geen waakvlam of vonk in de buurt is.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Schone katoenen lappen zonder print, bijvoorbeeld een oud T-shirt
- Wit keukenpapier voor vlekken in textiel
- Nitrilhandschoenen, latex laat oplosmiddel door
- Veiligheidsbril zodra je boven je hoofd of met een spuitmond werkt
- Klein glazen of metalen bakje om af te gieten
- Kunststof schraper of oud pasje voor lijm- en wasresten
- Oude tandenborstel voor hoeken en profielen
- Schuurpapier korrel 180 tot 240 voor het voorwerk op metaal en hout
Materiaal
- Wasbenzine, ook verkocht als reinigingsbenzine of vlekkenbenzine
- Spiritus of isopropanol voor de laatste veeg
- Ammoniak of een ontvetter op sodabasis voor grote vlakken binnen
- Schoon water in een plantenspuit voor de vetvrijtest
- Grondverf of hechtprimer als je daarna gaat schilderen
Wat wasbenzine is en waar het goed in is
Wasbenzine is een licht, vetvrij oplosmiddel op aardoliebasis dat snel verdampt en niets op de ondergrond achterlaat. Juist die eigenschap maakt het bruikbaar bij het verwijderen en reinigen van oude resten: het maakt vet, was, olie en lijm los en is binnen een paar minuten verdwenen zonder film. Je vindt het in de bouwmarkt en bij de drogist, soms onder de naam reinigingsbenzine of vlekkenbenzine.
Wasbenzine ontvet grondig en is tegelijk tamelijk mild vergeleken met thinner. De meeste kunststoffen lossen er niet in op, al kunnen ze er wel dof van worden. Waar het echt sterk in is: vet en vingerafdrukken van metaal halen, was en polijstresten wegnemen, teerspatten van autolak halen, hars van tuinhout en de kleverige rand die achterblijft als je een sticker eraf trekt. Ook zachte siliconenresten zwellen erin op, waardoor je ze eraf kunt schuiven in plaats van eraf te krabben.
Minstens zo nuttig is weten wat het niet is. Wasbenzine is geen verfverdunner, geen afbijtmiddel en geen schoonmaakmiddel voor grote vlakken. Uitgeharde verf, uitgehard purschuim en groene aanslag laten zich er niet door raken. En benzine uit de pomp is geen vervanger: daar zitten additieven in die een film achterlaten, en de damp is nog schadelijker.
Giet nooit over het werk. Vouw een schone katoenen lap, maak daar een klein stukje van nat en werk daarmee. Je gebruikt tien keer minder, de damp blijft binnen de perken en je houdt controle over waar het middel terechtkomt.
Het verschil met terpentine, thinner en spiritus
De flessen in het schap lijken op elkaar en worden voortdurend door elkaar gehaald. Ze doen alle vier iets anders, en bij ontvetten is dat verschil meteen merkbaar.
Terpentine is een verdunner voor alkydverf. Je verdunt er verf mee, je maakt er kwasten mee schoon en je haalt er verse verfspatten mee weg. Om te ontvetten is het ongeschikt, want terpentine is van zichzelf licht vettig en laat een dun laagje achter. Lijm of verf die daarop komt hecht slechter, en dat merk je pas als de verbinding weken later loslaat.
Thinner staat aan de andere kant van de schaal. Dat is een agressief mengsel dat veel kunststoffen wel degelijk aantast, dat tolueen bevat en dat zwaar inwerkt op je huid en luchtwegen. Thinner is bedoeld voor contactlijm, voor spuitwerk en voor lakken die erom vragen, niet als standaard ontvetter. Voor die klus is wasbenzine milder en net zo effectief.
Spiritus is de zachte optie voor de laatste veeg over glas, tegels en gladde delen. Het mengt met water, verdampt schoon en is prettig in gebruik, maar tegen was, teer en dikke vetlagen doet het weinig. Alle vier de middelen zijn brandgevaarlijk en geen ervan wil je langdurig inademen of op je huid hebben.
| Middel | Waar je het voor gebruikt | Laat het resten achter | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Wasbenzine | Ontvetten voor lijmen of schilderen, vet, was, teer, stickerlijm | Nee, het verdampt schoon | Licht ontvlambaar, kunststof kan dof worden |
| Terpentine | Alkydverf verdunnen, kwasten schoonmaken, verse verfspatten | Ja, een licht vettige film | Daardoor ongeschikt om mee te ontvetten |
| Thinner | Contactlijm, spuitwerk, tweecomponentenlak | Nee, maar tast veel ondergronden aan | Zeer agressief, bevat tolueen, uiterst brandbaar |
| Spiritus | Glas en tegels, laatste veeg voor het lijmen | Nee | Doet weinig tegen was, teer en dik vet |
| Isopropanol | Ontvetten van gladde delen en elektronica | Nee | Ook brandbaar, mildere geur, iets duurder |
| Aceton | Sommige lijmen, ontvetten van glas en metaal | Nee | Tast pvc, lak en piepschuim aan |
| Ammoniak in water | Grote vlakken binnen ontvetten voor het schilderen | Nee, wel naspoelen met schoon water | Niet brandbaar, scherpe damp, nooit mengen met chloor |
| Benzine uit de pomp | Geen van deze klussen | Ja, de additieven blijven achter | Bevat benzeen, gebruik het niet als vervanger |
Ontvetten met wasbenzine zonder het vet uit te smeren
Wasbenzine als ontvetter is alleen zo goed als de techniek die je erbij gebruikt. Ontvetten met wasbenzine gaat vaker mis dan je zou denken, en bijna altijd op dezelfde manier: met een enkele doek. Je maakt die nat, wrijft over het vet en verdeelt het daarmee over de hele plaat. Het oppervlak ziet er schoon uit en voelt schoon aan, maar er ligt nu een flinterdunne vetfilm over alles heen. Precies daarop laat je lijm of je verf later los.
Werk daarom met twee doeken. Met de eerste, licht bevochtigde doek maak je het vet los. Met de tweede, droge doek neem je het meteen op, voordat de wasbenzine verdampt en het vet weer neerslaat. Werk in banen in een richting en vouw de doek na elke haal om naar een schone kant. Zodra de doek voelt alsof hij smeert, pak je een nieuwe.
Je hebt minder nodig dan je denkt. Een deurblad ontvet je met een paar eetlepels, een metalen profiel met een scheutje. Meer middel maakt het werk niet beter, het maakt de damp in de ruimte alleen dikker.
Of het echt vetvrij is, controleer je met water. Sprenkel een paar druppels op het vlak. Loopt het water uit tot een gesloten film, dan is de ondergrond schoon. Trekt het samen tot bolletjes, dan zit er nog vet of siliconenolie en ga je nog een ronde. Zit er naast vet ook lijm op het vlak, doe dan eerst het grove werk zoals bij achtergebleven lijmresten van stickers en tape en ontvet daarna pas.
Gebruik ongebleekt katoen of een oude T-shirtlap zonder print. Papieren doekjes vallen uit elkaar in oplosmiddel en laten pluis achter, en dat pluis zit straks in je lijmnaad of onder je verf.
Metaal ontvetten met wasbenzine
Metaal ontvetten met wasbenzine is waar dit middel op zijn best is. Nieuw plaatstaal, profielen, beslag en scharnieren komen uit de fabriek met een dunne olielaag die roest tegenhoudt tijdens opslag. Verf, lijm en kit hechten daar niet op, en die laag zie je niet.
De volgorde is altijd eerst mechanisch, dan chemisch. Schuur of borstel het metaal, blaas of veeg het schuurstof eraf en ontvet daarna pas. Andersom wrijf je het vet juist de verse krassen in en krijg je het er niet meer uit.
Na het ontvetten is blank staal onbeschermd. Je eigen vingers laten meteen weer vet achter, dus houd je handschoenen aan en pak het werkstuk aan de randen vast. In een vochtige garage of buiten zie je binnen een dag de eerste bruine waas verschijnen, dus zet het dezelfde dag in de grondverf.
Aluminium en verzinkt staal
Bij deze twee is ontvetten wel nodig, maar niet genoeg. Er zit een oxidehuid op waar gewone verf slecht op grijpt. De werkwijze die standhoudt: eerst ontvetten met wasbenzine, dan licht matteren met schuurvlies, het stof afnemen, opnieuw ontvetten en dan een hechtprimer. Sla je het matteren over, dan zit de verf er strak op tot de eerste stoot en bladdert hij daarna in vellen.
Gereedschap, scharnieren en oude vetresten
Verhard vet op een scharnier of in een gereedschapskop haal je los door de plek te weken. Leg een propje keukenpapier met wasbenzine erop, laat het tien minuten staan en borstel het daarna uit met een oude tandenborstel. Denk eraan dat je met het vuil ook de smering weghaalt, dus smeer scharnieren en bewegende delen daarna opnieuw met een druppel olie of vet.
Wasbenzine is brandbaar en dat verandert hoe je werkt
Op het etiket staat een vlam en dat is geen formaliteit. Wasbenzine is licht ontvlambaar en het vlampunt ligt ver onder het vriespunt. Bij kamertemperatuur staat er dus altijd een ontsteekbare damp boven de vloeistof, en die damp is wat brandt, niet de vloeistof zelf.
Die damp is zwaarder dan lucht. Hij zakt naar de vloer en kruipt langs de vloer naar het laagste punt van de ruimte. In een bijkeuken, kelder of garage kan dat de waakvlam van een geiser of een cv-ketel zijn, meters van je werkplek vandaan.
Praktisch betekent dat het volgende. Zet een raam en een deur open zodat er echt lucht doorstroomt in plaats van dat er een kier openstaat. Werk niet in dezelfde ruimte als open vuur, een brandende sigaret, een haakse slijper of een soldeerbout. Ook een vonk telt: een lichtschakelaar die je omzet, een stekker die je eruit trekt, of een stuk metaal dat op een tegelvloer valt.
Staat er gasapparatuur in de ruimte, zet die dan uit met de knop op het toestel of de thermostaat voordat je begint. Aan de gasleiding zelf sleutel je niet, dat is werk voor een erkend installateur. Hetzelfde geldt in de meterkast: schoonmaken achter de hoofdzekering doe je niet, en zeker niet met een oplosmiddel.
Werk nooit met wasbenzine in een kleine ruimte zonder raam. Een toilet, een kast of een badkamer vult zich met damp die nergens heen kan. Word je duizelig, krijg je hoofdpijn of proef je een vreemde smaak, ga dan meteen naar buiten en laat de ruimte een uur doorwaaien voordat je terugkomt.
Waar je wasbenzine beter niet op gebruikt
Mild is niet hetzelfde als onschuldig. Op sommige materialen richt wasbenzine schade aan die je niet meer wegpoetst, en op andere is het simpelweg het verkeerde gereedschap voor de klus.
Test daarom altijd eerst op een plek die je later niet ziet: de achterkant van een profiel, de binnenkant van een zoom, een hoekje onder de plint. Twee minuten wachten en kijken kost je niets en voorkomt een dof vlak midden op het zicht. Kijk daarbij ook naar je doek, want de kleur van de lak of van de stof op je lap is het duidelijkste signaal dat je moet stoppen.
De materialen waar het echt fout gaat zijn piepschuim, polystyreen en rubber. Piepschuim krimpt en vreet weg onder een druppel wasbenzine, en rubber afdichtingen zwellen op en worden week, waardoor een deurrubber of een pakking zijn vorm kwijtraakt. Poreuze ondergronden zoals beton, natuursteen en onbehandeld hout vragen om deppen in plaats van wrijven, anders duw je de olie juist dieper de poriën in.
Uitgehard purschuim lost er niet in op, hoe lang je het ook laat staan. Dat is een kwestie van purschuim wegsnijden en wegschuren in plaats van weken. Dikke, oude lijmlagen onder vloerbedekking of tegels vragen ook om een andere aanpak, want daar kom je met een doekje niet doorheen. Hoe je dat doet staat bij oude lijmlagen van een vloer af krijgen.
| Ondergrond | Zo pak je het aan | Dit juist niet doen |
|---|---|---|
| Blank en geschuurd metaal | Twee doeken, daarna dezelfde dag in de grondverf | Niet met blote vingers aanraken na het ontvetten |
| Glas en geglazuurde tegels | Prima geschikt, laatste veeg met spiritus | Niet werken met een aangestoken geiser in dezelfde ruimte |
| Kunststof profielen en pvc | Kan, maar eerst testen op een onopvallende hoek | Niet laten inwerken, het oppervlak wordt dof |
| Piepschuim en polystyreen | Niet gebruiken, kies een reiniger op waterbasis | Het materiaal krimpt en vreet weg |
| Rubber en afdichtingsrubbers | Niet gebruiken, afnemen met water en zeep | Rubber zwelt op en wordt week |
| Verse verf en gelakt hout | Alleen kort en alleen op volledig doorgeharde lak | Niet op verf van een paar dagen oud, die lost aan de oppervlakte op |
| Onbehandeld hout en mdf | Alleen deppen op de plek van de vlek | Niet plassen op het vlak, het zuigt in en trekt vet dieper |
| Textiel en meubelstof | Werkt goed op vet, eerst in een zoom testen | Niet op acetaat en niet met een draaiende beweging |
| Natuursteen en beton | Deppen om olie op te nemen, papier eroverheen | Niet inwrijven, de olie trekt dieper de poriën in |
| Geschilderde muren en behang | Niet gebruiken, kies sop of een ontvetter op sodabasis | Er blijft een kring en de verf glimt plaatselijk |
Let op bij gelakt en geolied meubelhout. Een oude lak op oliebasis kan onder wasbenzine kleverig worden en meekomen op je doek. Kijk na de eerste haal naar je lap: zie je daar de kleur van het meubel op, stop dan meteen en ga verder met water en zeep.
Een alternatief voor wasbenzine kiezen
Er zijn twee redenen om een alternatief voor wasbenzine te zoeken. De eerste is dat het vlak te groot is om binnen met een oplosmiddel te doen, de tweede is dat de ondergrond er niet tegen kan.
Voor grote vlakken binnen, denk aan een deur, een trap of een hele wandbetimmering, is ammoniak in water de klassieke keuze. Het is niet brandbaar, het kost bijna niets en het ontvet goed. Naspoelen met schoon water en laten drogen hoort er wel bij, anders blijft er een laagje achter. Een ontvetter op sodabasis doet hetzelfde werk. Ammoniak meng je nooit met een chloorhoudend middel, want daarbij ontstaat een giftig gas.
Buiten liggen de verhoudingen anders. Groene aanslag, mos en korstmos van tegels en muren halen lukt met geen enkel oplosmiddel, want dat is levende aangroei en geen vet. Datzelfde geldt voor een vuile buitenmuur, waar een gevel schoonmaken zonder de voegen uit te spoelen vraagt om lage druk, de juiste reiniger en geduld. Wasbenzine gebruik je buiten hooguit voor een teervlek of een olievlek van een paar vierkante decimeter.
| Klus | In plaats van wasbenzine | Waarom |
|---|---|---|
| Groot vlak binnen ontvetten voor het schilderen | Ammoniak in water of ontvetter op sodabasis | Niet brandbaar en geen damp die in de ruimte blijft hangen |
| Laatste veeg voor het lijmen op glas of metaal | Isopropanol of spiritus | Verdampt ook schoon, mildere damp |
| Vetaanslag op keukenkastjes en tegels | Warm sop met soda of een gewone allesreiniger | Keukenvet is met zeep al opgelost, oplosmiddel is overdaad |
| Verse spatten alkydverf | Terpentine | Verse alkydverf lost daar wel in op |
| Verse pur en resten in het pistool | Purreiniger op acetonbasis | Wasbenzine doet niets tegen polyurethaan |
| Kaarsvet of kauwgom in stof | Eerst invriezen of opnemen met papier en een strijkijzer | Het meeste komt er zo al uit, wasbenzine pakt alleen de vetrand |
| Groene aanslag op terras of gevel | Reiniger tegen aanslag plus een borstel | Aangroei is organisch, daar grijpt een oplosmiddel niet op aan |
| Roet en rook op muren | Sponsrubber en daarna sop met soda | Oplosmiddel smeert roet uit tot een grijze waas |
Vetvlekken uit kleding en stof halen
Wasbenzine dankt zijn naam aan deze klus. Het lost vet, olie, teer en make-up op zonder de vezel eronder aan te tasten, mits de stof ertegen kan. Test daarom altijd eerst in een binnennaad of een zoom op kleurechtheid. Acetaat, sommige gecoate stoffen en oude gelijmde applicaties kunnen niet tegen oplosmiddel.
De methode die werkt gaat van achteren naar voren. Leg de vlek met de goede kant naar beneden op een stapeltje wit keukenpapier. Werk vanaf de achterkant van de stof en dep in plaats van te wrijven, zodat het vet naar het papier wordt geduwd en niet dieper de vezel in. Ververs het papier zodra er een vlek op staat, anders zuigt het vet weer terug.
Kringen ontstaan bijna altijd door te zuinig werken. Als de buitenrand van de natte plek langzaam opdroogt, blijft daar het opgeloste vuil achter in een scherpe ring. Werk daarom van buiten de vlek naar binnen toe en gebruik ruim genoeg, zodat de rand niet indroogt terwijl je nog bezig bent.
Laat het kledingstuk daarna buiten of bij een open raam volledig uitdampen voordat het de wasmachine of de droger in gaat. Textiel dat nog naar oplosmiddel ruikt hoort niet in een gesloten trommel met een verwarmingselement.
Kopen, bewaren en het restant afvoeren
Voor de meeste klussen is een halve liter ruim voldoende. Reken op ongeveer 5 tot 12 euro voor een liter, afhankelijk van het merk en de winkel. Een grote fles kopen voor een deurtje heeft weinig zin, want uit een halfvolle fles die je jarenlang bewaart verdampt er meer dan je gebruikt.
Bewaar het in de originele verpakking met de dop stevig dicht, koel en donker. Niet in de zon voor een raam, niet in een warme auto en niet naast de cv-ketel of in de meterkast. Houd het etiket leesbaar, want zonder etiket weet je over twee jaar niet meer welke van de drie flessen dit is.
Doeken en papier met wasbenzine erin laat je buiten uitgespreid liggen tot ze droog en reukloos zijn, en pas daarna gooi je ze weg. Een propje natte doeken in een dichte vuilniszak binnen houdt de damp vast en dat is precies wat je niet wilt in een kast of schuur.
Wat je overhoudt is klein chemisch afval. Dat gaat naar de milieustraat of het chemokar-punt van je gemeente, in de gesloten originele fles. Door de gootsteen of het putje in de tuin mag niet: het lost niet op in water en komt rechtstreeks in het oppervlaktewater terecht.
Zo ontvet je een ondergrond met wasbenzine
Deze volgorde werkt voor metaal, gelakt hout, glas en kunststof, en is de voorbereiding voor lijmen, kitten of schilderen.
-
Maak het vlak eerst grof schoon
Veeg stof, schuurstof, zand en losse rommel weg met een borstel of een stofzuiger. Wasbenzine is er om vet los te maken, niet om vuil op te lossen. Werk je over een vies vlak, dan maak je van het stof en het vet samen een grauwe smeer die overal in blijft zitten.
-
Zet de ruimte open en de vlammen uit
Open een raam en een deur zodat er lucht doorstroomt. Zet gasapparatuur met een waakvlam uit met de knop op het toestel en houd rekening met de damp die naar de vloer zakt. Leg je telefoonlader, verlengsnoer en slijptol buiten de ruimte, want een vonk is genoeg.
-
Probeer het eerst op een onopvallende plek
Zet een druppel op de achterkant van het profiel, in een zoom of onder de plint en wacht twee minuten. Kunststof dat dof wordt, lak die kleverig wordt of stof die verkleurt zie je hier meteen. Dat is het moment om over te stappen op water met zeep of op een ontvetter op sodabasis.
-
Werk met twee doeken in banen
Maak een klein stukje van de eerste doek nat en haal die in een richting over het oppervlak. Neem het losgemaakte vet meteen op met de droge tweede doek, voordat het middel verdampt. Vouw beide doeken na elke haal om, zodat je nooit met een verzadigd stuk stof werkt.
-
Doe de watertest
Sprenkel wat water op het vlak. Loopt het uit tot een gesloten film, dan is de ondergrond vetvrij en kun je door. Trekt het samen tot druppels, dan zit er nog vet of siliconenolie en herhaal je de vorige stap met verse doeken. Raak het vlak daarna niet meer aan met blote handen.
-
Laat het volledig verdampen
Geef het vlak tien tot vijftien minuten, en langer in een groef of een naad waar de damp blijft hangen. Voelt het oppervlak niet meer koud aan en ruik je niets meer, dan kun je lijmen, kitten of schilderen. Wat je daarna nog moet afwachten staat per product in de tabel met droogtijden.
-
Ruim de doeken buiten op
Spreid de gebruikte lappen buiten uit op een steen of een rooster tot ze droog en reukloos zijn. Pas dan gaan ze bij het afval. Sluit de fles goed en zet hem terug op een koele, donkere plek, ver van de ketel en de meterkast.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de fles openmaakt
Uit de praktijk
Ontvet met terpentine en toen liet de lijm los
Een metalen profiel werd op een stalen frame gelijmd met constructielijm. Het frame was netjes geschuurd en daarna afgenomen met terpentine, want die stond nu eenmaal in de schuur. De lijm greep aanvankelijk goed, maar na een week kwam de verbinding aan een kant los en liet hij zich met de hand lospellen.
De oorzaak zat in het middel. Terpentine is een verdunner voor alkydverf en is zelf licht vettig, dus het maakte het vet los en legde er een nieuw laagje voor terug. De tweede poging ging met wasbenzine op twee doeken, met de watertest als controle: het water liep in een gesloten film uit, dus de plaat was echt schoon. Daarna is er meteen gelijmd zonder het vlak nog met blote vingers aan te raken, en die verbinding zit er nog steeds op.
Thinner maakte een kunststof paneel dof en plakkerig
Een kunststof paneel moest vetvrij voor het lijmen van een profiel. Uit de gedachte dat het sterkste middel ook het beste zou werken, werd er thinner gepakt. Binnen een halve minuut voelde het oppervlak zacht aan, en de doek nam een dun laagje kunststof mee. Wat overbleef was een dof, iets kleverig vlak dat niet meer glad te krijgen was.
Thinner lost veel kunststoffen echt op, en dat is precies wat er gebeurde. Wasbenzine was hier het juiste middel geweest: de meeste kunststoffen lossen daar niet in op. Wel geldt ook daar de regel dat kunststof er dof van kan worden, dus even testen op de achterkant is de moeite waard. Het beschadigde paneel is uiteindelijk vervangen, want een aangetast kunststof oppervlak herstel je niet met schuren of poetsen.
De damp bleef laag hangen in de bijkeuken
Een deur van ruim twee vierkante meter werd binnen ontvet voor het schilderen, met een fles wasbenzine en een handvol doeken. Het raam stond op een kier, maar de deur naar de gang zat dicht. Na een kwartier hing er een zoete lucht laag bij de vloer en werd het werken duizelig makkelijk vervelend. In diezelfde bijkeuken stond een cv-ketel.
De damp van wasbenzine is zwaarder dan lucht en zoekt het laagste punt van een ruimte, ook als dat een paar meter verderop is. Er is toen gestopt, de ketel is uitgezet, en de ruimte heeft een uur met raam en deur tegen elkaar open gestaan. De deur is daarna buiten op twee schragen ontvet, en voor het tweede deurblad is een ontvetter op sodabasis gebruikt met naspoelen. Voor een vlak van deze omvang is een oplosmiddel binnen simpelweg de verkeerde keuze.
De vetvlek was weg, maar de kring bleef
Een jasje had een olievlek op de voorpand. Die is met een doekje en een klein beetje wasbenzine bewerkt, in ronddraaiende bewegingen vanaf het midden. Het vet verdween, maar er bleef een lichte ring achter die bij droog worden juist duidelijker werd. Nog een keer poetsen maakte de ring alleen groter.
Zo'n kring is het opgeloste vuil dat aan de rand van de natte plek achterblijft als die langzaam opdroogt. De aanpak die het wel oploste: de stof met de goede kant naar beneden op wit keukenpapier leggen, vanaf de achterkant deppen, van buiten de vlek naar het midden werken en royaal genoeg gebruiken zodat de rand niet indroogt. Daarna is het jasje buiten volledig uitgedampt en gewoon gewassen, en toen was er niets meer te zien.
Veelgemaakte fouten
Ontvetten met een enkele doek
Met een natte doek maak je het vet los en met diezelfde doek verdeel je het over de rest van het vlak. Het ziet er schoon uit, maar er ligt een dunne vetfilm waar je verf of lijm straks op loslaat. Een tweede, droge doek die het vet meteen opneemt lost dit op.
Terpentine gebruiken om te ontvetten
Terpentine is een verdunner voor alkydverf en is van zichzelf licht vettig. Je haalt er wel vuil mee weg, maar je legt een dun laagje terug. Voor kwasten schoonmaken en verse verfspatten is het prima, voor de voorbereiding van een lijm- of schildervlak niet.
Een groot vlak binnen met oplosmiddel doen
Bij een deur, een trap of een hele betimmering gebruik je zoveel wasbenzine dat de damp zich in de ruimte ophoopt. Dat is een brandrisico en het geeft hoofdpijn. Voor dat formaat kies je ammoniak in water of een ontvetter op sodabasis, en werk je zo mogelijk buiten.
Denken dat wasbenzine verf verwijdert
Uitgeharde verf lost er niet in op, hoe lang je het ook laat inwerken. Wat je wel doet is de bovenlaag van een verse of zachte lak aantasten, waardoor je een kleverig vlak krijgt. Voor een oude laag pak je afbijt, een verfafbrander of schuurpapier.
Benzine uit de pomp gebruiken als vervanger
Het klinkt logisch omdat de naam er op lijkt, maar pompbenzine bevat additieven die een film achterlaten. Precies wat je bij ontvetten niet wilt. Bovendien zit er benzeen in en is de damp schadelijker om in te ademen dan die van wasbenzine.
Doeken opgepropt in de vuilnisbak gooien
Een prop natte lappen in een gesloten zak binnenshuis houdt de damp vast, en die damp is het brandbare deel. Spreid gebruikte doeken buiten uit tot ze droog en reukloos zijn en gooi ze daarna pas weg.
Niet testen op kunststof, lak of gekleurde stof
Wasbenzine tast de meeste kunststoffen niet aan, maar sommige worden er dof van en oude lak op oliebasis kan kleverig worden. Bij textiel kan de kleur meekomen op je doek. Een druppel op een onopvallende plek en twee minuten wachten voorkomt dat.
Meteen lijmen of schilderen terwijl het nog niet weg is
Zolang het oppervlak koud aanvoelt zit er nog oplosmiddel op. Verf die daarop komt kan matte plekken geven en lijm hecht slechter. Tien tot vijftien minuten wachten is genoeg, in een naad of groef iets langer.
Veelgestelde vragen
Waar gebruik je wasbenzine voor?
Voor het losmaken van vet, olie, was, teer, hars en lijmresten, en voor het ontvetten van een oppervlak voordat je gaat lijmen, kitten of schilderen. Daarnaast is het van oudsher het middel tegen vetvlekken in kleding en meubelstof. Het verdampt volledig en laat geen film achter, en dat is precies waarom het bij voorbereidend werk zo bruikbaar is.
Hoe pak je ontvetten met wasbenzine goed aan?
Maak het vlak eerst stofvrij, want vet en schuurstof samen geven een smeer. Werk daarna met twee doeken: met de eerste, licht bevochtigde doek maak je het vet los, met de tweede, droge doek neem je het meteen op. Werk in banen in een richting en vouw de doeken steeds om naar een schone kant. Controleer met een paar druppels water of het vlak echt vetvrij is.
Kun je metaal ontvetten met wasbenzine?
Ja, en voor metaal is het een van de beste keuzes. Nieuw plaatstaal en beslag hebben een dunne conserveringsolie die verf en lijm tegenhoudt, en die haal je er zo af zonder resten. Schuur en ontstof eerst, ontvet daarna, en houd je handschoenen aan zodat je geen nieuw vet achterlaat. Zet blank staal dezelfde dag in de grondverf, want onbeschermd metaal begint in vochtige lucht snel te roesten.
Is wasbenzine brandbaar?
Ja, wasbenzine is licht ontvlambaar en het vlampunt ligt ver onder het vriespunt, dus er staat bij kamertemperatuur altijd een ontsteekbare damp boven de vloeistof. Die damp is zwaarder dan lucht en zakt naar de vloer, waar hij naar het laagste punt van de ruimte kruipt. Houd daarom open vuur, waakvlammen, sigaretten, slijpwerk en zelfs vonken van een schakelaar uit de buurt, gebruik zo min mogelijk en zorg voor echte doorstroming van lucht.
Wat is een goed alternatief voor wasbenzine?
Dat hangt af van de klus. Voor grote vlakken binnen is ammoniak in water of een ontvetter op sodabasis beter, want die zijn niet brandbaar en geven geen damp die blijft hangen. Voor de laatste veeg op glas en metaal werkt isopropanol of spiritus prima. Keukenvet haal je gewoon weg met warm sop en soda, en tegen groene aanslag buiten helpt geen enkel oplosmiddel omdat aangroei geen vet is.
Wat is het verschil tussen wasbenzine, terpentine en thinner?
Terpentine is een verdunner voor alkydverf en is zelf licht vettig, dus daarmee ontvet je niet. Wasbenzine is volkomen vetvrij en tamelijk mild: de meeste kunststoffen lossen er niet in op, al kunnen ze dof worden. Thinner is het agressiefste van de drie, tast veel kunststoffen wel aan, bevat tolueen en is bedoeld voor contactlijm en spuitwerk. Alle drie zijn ze brandgevaarlijk en geen ervan wil je inademen.
Kun je verf verwijderen met wasbenzine?
Uitgeharde verf niet. Die lost er niet in op, hoe lang je het ook laat inwerken. Verse spatten alkydverf veeg je er nog wel mee weg, al is terpentine daar geschikter voor. Voor een oude laag gebruik je afbijtmiddel, een verfafbrander of schuurpapier, afhankelijk van de ondergrond. Wat je daarna nodig hebt voor de nieuwe laag staat bij schilderen en de voorbereiding van de ondergrond.
Mag wasbenzine op kunststof en op gelakt hout?
Op de meeste kunststoffen kan het, want ze lossen er niet in op, maar het oppervlak kan er wel dof van worden. Laat het daarom niet inwerken en veeg het meteen droog. Op gelakt hout hangt het van de lak af: een volledig doorgeharde laklaag kan een korte veeg meestal hebben, terwijl een oude lak op oliebasis kleverig kan worden. Test altijd eerst op een plek die je later niet ziet.
Haalt wasbenzine stickerlijm en tape-resten weg?
Ja, dat is een van de klussen waar het echt in uitblinkt. Trek eerst zoveel mogelijk van de sticker of de tape zelf weg, leg dan een doekje met wasbenzine een minuut op de lijmrand en schuif de zachte lijm er daarna af met een kunststof schraper of een oud pasje. Herhaal dat liever een paar keer dan dat je hard gaat wrijven, want dan smeer je de lijm uit.
Kun je kwasten schoonmaken met wasbenzine?
Het kan, maar het is zonde van het middel. Voor kwasten met alkydverf is terpentine goedkoper en effectiever, en voor kwasten met muurverf op waterbasis heb je alleen water en zeep nodig. Wasbenzine is beter op zijn plek bij de laatste ontvetting van de ondergrond. Verdunnen doe je altijd met de verdunner die de fabrikant noemt, en hoeveel verf je nodig hebt reken je vooraf uit met de verfcalculator.
Hoelang moet wasbenzine drogen voordat je gaat lijmen of schilderen?
Op een glad, open vlak is tien tot vijftien minuten meestal genoeg. In een groef, een naad of een hoek blijft de damp langer hangen, dus reken daar op een half uur. De simpelste test is voelen: zolang het oppervlak koeler aanvoelt dan de rest, verdampt er nog oplosmiddel. Ruik je niets meer en voelt het op kamertemperatuur, dan kun je verder.
Is wasbenzine schadelijk voor je gezondheid?
Bij normaal gebruik met goede ventilatie valt het mee, maar de damp langdurig inademen is echt niet goed: je kunt er hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid van krijgen. Op je huid ontvet het ook, waardoor je handen uitdrogen en gaan scheuren. Draag nitrilhandschoenen, want latex laat oplosmiddel door. Werk met open ramen, houd de fles dicht als je hem niet gebruikt en neem tussendoor een frisse-luchtpauze.
Wanneer je beter een vakman belt
Voor wasbenzine zelf heb je geen vakman nodig. Het is een middel dat je met wat aandacht en een open raam prima gebruikt. Er zijn wel situaties waarin je moet stoppen in plaats van doorwerken.
De eerste is gas. Ruik je gas, of moet er iets gebeuren aan een gasleiding, een geiser of de aansluiting van een cv-ketel, dan bel je een erkend installateur en gebruik je in die ruimte geen oplosmiddel tot het opgelost is. Zelf een toestel afkoppelen om ergens bij te kunnen is geen klus voor een zaterdagmiddag.
De tweede is de meterkast. Alles achter de hoofdzekering laat je met rust, en een vieze groepenkast maak je niet schoon met een brandbaar middel terwijl er spanning op staat. Aanslag op een schakelaar of contactdoos is werk voor een elektricien, of anders voor een droge doek nadat de groep eruit is.
De derde is hoogte. Op een ladder staan met een fles oplosmiddel in de ene hand en een doek in de andere is vragen om problemen. Werk aan gevel of dak doe je vanaf een steiger of een rolsteiger, en het reinigen van dakpannen besteed je uit zodra het steiler wordt dan je gemakkelijk vindt. Golfplaten en dakbeschot van voor 1994 kunnen asbest bevatten. Daar ga je niet zelf op borstelen, schuren of spuiten: laat het onderzoeken en door een gecertificeerd bedrijf verwijderen.
De laatste is schaal. Moet er een hele vloer, een grote machine of een ruimte vol metaal ontvet worden, dan hoort daar afzuiging, de juiste persoonlijke bescherming en een gecontroleerde afvoer van het middel bij. Dat is bedrijfsmatig werk en geen doe-het-zelfklus.