Hoeveel watt is een koelkast en wat betekent dat voor je groep
Een gewone huishoudkoelkast trekt tussen de 50 en 150 watt zolang de compressor draait, en dat is maar een deel van de dag. Gemiddeld over een etmaal kom je bij een moderne kast eerder uit op 15 tot 40 watt, oftewel 100 tot 350 kilowattuur per jaar. Het getal op het typeplaatje is hoger, want dat is de maximale aansluitwaarde inclusief ontdooiverwarming. Bij het aanslaan is er een piek van tientallen ampères, maar die duurt zo kort dat een gewone groep er niet van uitschakelt.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Energiemeter voor tussen de stekker en het stopcontact, met kWh-teller
- Zaklamp om het typeplaatje binnen in de kast te kunnen lezen
- Stroomtang met piekfunctie, als je de aanloopstroom wilt zien
- Stofzuiger met borstelmond en een lange smalle borstel voor de condensor
- Thermometer voor in de kast, om het meetresultaat te kunnen duiden
Materiaal
- Een blaadje om de meterstand en de tijd op te schrijven
- Het energielabel of de productkaart van je apparaat
- Je energietarief per kilowattuur van de laatste jaarnota
Wat een koelkast trekt terwijl de compressor draait
Een gewone huishoudkoelkast zit tijdens het draaien tussen de 50 en 150 watt. Dat is minder dan de meeste mensen verwachten van een apparaat dat het hele jaar aan staat. Wij hebben bij een oudere kast met een stroomtang rond de 50 watt gemeten zodra de compressor eenmaal op toeren was, en dat is voor een enkeldeurs koelkast een heel normale waarde. Meer over de apparaten in deze hoek vind je op onze pagina over koelkasten en vriezers.
Het woord watt slaat hier op het momentane vermogen. Zolang de compressor loopt, vraagt hij dat vermogen van je groep. Zodra de thermostaat tevreden is, valt de compressor stil en zakt het verbruik terug naar een paar watt voor de elektronica en het lampje. Een koelkast is dus geen constante verbruiker maar een apparaat dat in blokken werkt.
Hoeveel van de tijd de compressor draait, hangt af van de kamertemperatuur, hoe vol de kast staat en hoe vaak de deur open gaat. In een normale keuken draait hij ruwweg een derde tot de helft van de tijd. In een warme zomerweek loopt dat op naar twee derde, en dan verbruikt dezelfde kast bijna het dubbele zonder dat er iets mis is.
| Type apparaat | Vermogen terwijl de compressor draait | Gemiddeld over een etmaal | Richtwaarde jaarverbruik |
|---|---|---|---|
| Tafelmodel koelkast van 85 cm | 50 tot 90 watt | 8 tot 15 watt | 70 tot 130 kWh |
| Koelkast van 1,80 m zonder vriesvak | 70 tot 110 watt | 12 tot 25 watt | 100 tot 220 kWh |
| Koel-vriescombinatie | 90 tot 150 watt | 20 tot 40 watt | 170 tot 350 kWh |
| Vrieskast met no-frost | 100 tot 200 watt, plus 100 tot 300 watt tijdens het ontdooien | 25 tot 50 watt | 220 tot 440 kWh |
| Vrieskist | 80 tot 130 watt | 15 tot 30 watt | 130 tot 260 kWh |
| Amerikaanse koelkast met ijs- en waterdispenser | 150 tot 400 watt | 40 tot 80 watt | 350 tot 700 kWh |
| Wijnklimaatkast met compressor | 60 tot 120 watt | 10 tot 25 watt | 90 tot 220 kWh |
| Minikoelkast met peltier-element | 45 tot 70 watt, maar dan wel continu | 45 tot 70 watt | 400 tot 600 kWh |
Valt je oog op de laatste rij: een minikoelkastje met een peltier-element heeft geen compressor en schakelt dus nooit uit. Zo'n kastje van vijftig watt kost je op jaarbasis meer stroom dan een volwaardige koel-vriescombinatie.
Waarom het typeplaatje een hoger getal noemt
Op het typeplaatje binnen in de kast, meestal op de zijwand of achter de groentelade, staat een aansluitwaarde. Vaak leest dat als 220-240 V, 50 Hz, 0,7 A, of gewoon als een aantal watt. Bijna altijd is dat getal hoger dan wat je met een meter ziet, en dat klopt gewoon.
De aansluitwaarde is namelijk het maximum dat het apparaat op enig moment kan vragen, inclusief alles wat er tegelijk aan kan staan. Bij een no-frost apparaat zit daar een ontdooiverwarming van honderd tot driehonderd watt bij, die een paar keer per etmaal twintig minuten aanslaat om de verdamper ijsvrij te maken. Tel daar de ventilatoren, de klep in de vriesruimte en de besturing bij op en je zit al snel op het dubbele van het draaivermogen van de compressor alleen.
Voor het bepalen van je stroomrekening heb je aan de aansluitwaarde dus niets. Voor het bepalen van de belasting op je groep juist wel, want de zekering moet ook die piek kunnen dragen. Gebruik het getal daarom voor de vraag waar het apparaat op mag, en het energielabel voor de vraag wat het kost. Het lampje in de kast telt trouwens nauwelijks mee, zeker niet sinds ledverlichting standaard is, en over vervangen daarvan schreven we bij het lampje van de koelkast vervangen.
| Wat er op het plaatje of label staat | Wat het betekent | Wat je ermee doet |
|---|---|---|
| 220-240 V ~ 50 Hz | De spanning waarop het apparaat werkt | Standaard in Nederland, hier hoef je niets mee |
| 0,7 A of 1,2 A | De maximale stroom die het apparaat kan vragen | Vermenigvuldig met 230 om de maximale belasting in watt te krijgen |
| Aansluitwaarde 150 W | Hetzelfde maximum, maar dan al omgerekend | Gebruik dit voor de belasting van de groep, niet voor het verbruik |
| Defrost 140 W of heater 140 W | Het vermogen van de ontdooiverwarming | Verklaart waarom de piekwaarde hoger is dan de compressor zelf |
| 149 kWh/annum | Het gemeten jaarverbruik volgens de testnorm | Deel door 8760 voor het gemiddelde vermogen in kilowatt |
| Klimaatklasse SN, N, ST of T | Het temperatuurbereik van de ruimte waarvoor de kast gemaakt is | Staat de kast in een koude schuur of warme zolder, dan klopt het label niet meer |
| R600a 55 g | Het koudemiddel isobutaan en de hoeveelheid | Brandbaar in hoge concentratie, dus nooit zelf het circuit openen |
Van watt naar kilowattuur en naar euro's per jaar
Watt zegt iets over dit moment, kilowattuur over een periode. De brug tussen die twee is de tijd dat de compressor werkelijk draait. Rekenen met het draaivermogen alsof de kast dag en nacht aan staat, geeft een uitkomst die twee tot drie keer te hoog is.
Een voorbeeld met ronde getallen. Een koel-vriescombinatie trekt 100 watt tijdens het draaien en draait veertig procent van de tijd. Dat is 100 watt maal 24 uur maal 0,4, oftewel 960 wattuur of bijna 1 kilowattuur per dag. Op jaarbasis kom je dan rond de 350 kilowattuur uit, en bij een tarief van dertig cent is dat ongeveer 105 euro.
Andersom werkt net zo goed en is vaak makkelijker. Staat er 149 kWh op het label, deel dat dan door 8760 uur en je houdt 0,017 kilowatt over, oftewel een gemiddeld vermogen van 17 watt. Dat is het getal dat je nodig hebt als je uitrekent wat er nog aan andere apparaten bij kan, of wat je zonnepanelen op een dag aan de koelkast kwijt zijn.
| Jaarverbruik volgens het label | Gemiddeld vermogen | Per dag | Kosten per jaar bij 30 cent |
|---|---|---|---|
| 100 kWh | 11 watt | 0,27 kWh | circa 30 euro |
| 150 kWh | 17 watt | 0,41 kWh | circa 45 euro |
| 200 kWh | 23 watt | 0,55 kWh | circa 60 euro |
| 300 kWh | 34 watt | 0,82 kWh | circa 90 euro |
| 450 kWh | 51 watt | 1,23 kWh | circa 135 euro |
| 700 kWh | 80 watt | 1,92 kWh | circa 210 euro |
Wil je snel weten of je kast uit de pas loopt, deel dan het jaarverbruik door de inhoud in liters. Een moderne kast zit rond de 0,7 tot 1,2 kilowattuur per liter per jaar. Kom je boven de twee uit, dan valt er meestal iets te winnen met schoonmaken, ontdooien of vervangen.
De piek bij het aanslaan is veel hoger dan je denkt
Een koelkastcompressor is een motor die onder druk moet starten. Op het moment van aanslaan trekt hij daarom kortstondig een veelvoud van zijn normale stroom. Wij hebben met een geheugenoscilloscoop een piek van 32 ampère gezien bij een gewone huishoudkoelkast, terwijl datzelfde apparaat tijdens het draaien nog geen 50 watt vroeg.
Die piek duurt maar een fractie van een seconde en een 16 ampère automaat van het gangbare B- of C-type schakelt daar niet van uit. Toch is hij niet zonder betekenis. Zit er ergens in de keten een slechte verbinding met een weerstand van een paar ohm, bijvoorbeeld een verbrande klem in een stopcontact of een versleten contactveer in een stekkerdoos, dan wordt dat bij zo'n piek meteen zichtbaar als warmte en soms als een knipperende lamp.
Voelt het stopcontact achter de koelkast warm aan of ruik je daar iets, dan is dat vrijwel altijd een contactprobleem en niet de kast. Een reparateur van de kast zelf komt daar niets tegen. Bij twijfel over de installatie is dat werk voor een elektricien, en meer over dit soort apparatuur staat bij het repareren van huishoudelijke apparaten.
Sluit een koelkast niet aan via een dun verlengsnoer of een goedkope stekkerdoos. De startpiek belast juist de zwakke contacten in zulk materiaal. Een oprolbare haspel die niet volledig is afgerold, is helemaal geen goede plek voor een apparaat dat jarenlang elke twintig minuten aanslaat.
Op welke groep mag de koelkast
Met 60 tot 150 watt trekt een koelkast hooguit zo'n 0,65 ampère, en meestal minder. Op een gewone groep van 16 ampère is dat een verwaarloosbare belasting. Je kunt een koelkast en een vriezer daarom prima meenemen op een groep waar al een grotere verbruiker op zit, zolang de som onder de 16 ampère blijft.
Dat rekent eenvoudiger dan het klinkt. Een wasmachine of wasdroger zit tijdens het verwarmen op 8 tot 10 ampère. Zet je de koelkast bij de wasmachine en de vriezer bij de droger, dan kom je per groep op ongeveer 10,5 ampère uit en heb je ruimte over. Samen op één groep met twee van zulke apparaten tegelijk wordt het krap, dus verdelen is de nettere oplossing.
Wat je in de praktijk vaak ziet, is dat de hele keuken plus een deel van de woonkamer op één groep zit. Koelkast, vriezer, vaatwasser en combimagnetron gezamenlijk gaan meestal goed, want ze verwarmen niet allemaal tegelijk. Wordt de groep toch weleens te zwaar belast, verplaats dan eerst de koelkast en de vriezer. Die zijn licht en veroorzaken het minste probleem op een andere groep.
Groepen bijmaken of verplaatsen in de meterkast is geen klus voor achteraf. Alles achter de hoofdzekering hoort bij een installateur, want daar kun je de aansluiting niet spanningsloos maken. Een stekker verplaatsen naar een ander stopcontact mag je natuurlijk gewoon zelf.
Zelf meten met een tussenmeter
De enige manier om te weten wat jouw kast in jouw keuken doet, is meten. Een energiemeter tussen stekker en stopcontact kost tien tot vijfentwintig euro en laat zowel het momentane vermogen als het opgetelde verbruik zien. Dat tweede getal is het getal waar het om draait.
Kijk je alleen naar het display op het moment dat je erbij staat, dan meet je toeval. Staat de compressor stil, dan zie je 1 of 2 watt en denk je een wonderkast te hebben. Draait hij net, dan zie je 110 watt en schrik je. Laat de meter daarom minstens 24 uur staan en lees dan de kilowattuurteller af, want die middelt alle draaiperiodes en ontdooicycli netjes uit.
Meet bij voorkeur een etmaal waarin je normaal doet: gewoon de deur open voor het ontbijt, gewoon boodschappen erin. Een meting tijdens een weekend weg geeft een te mooi beeld. Wil je vergelijken met het energielabel, houd er dan rekening mee dat de labelmeting bij een vaste omgevingstemperatuur en met een dichte deur gebeurt. Twintig tot veertig procent boven het label is in een echte keuken volstrekt normaal.
De aanloopstroom meten
Een gewone tussenmeter mist de startpiek, want die meet te traag. Wil je de piek echt zien, dan heb je een stroomtang met een inrush-functie nodig, om de meetdraad van de fase geklemd. Voor het bepalen van je verbruik is dat overbodig. Het is alleen zinvol als je twijfelt of een omvormer, een aggregaat of een oude installatie de start aankan.
Noteer bij de start de tijd en de meterstand op een blaadje dat je op de kast plakt. Zonder die aantekening weet je een dag later niet meer of het nu 23 of 26 uur geleden was, en dan klopt je omrekening naar een etmaal niet.
Waarom het verbruik in de loop van de jaren oploopt
Een koelkast die meer gaat verbruiken, is bijna nooit een kast met een zwakkere compressor. Het vermogen blijft hetzelfde, maar het apparaat moet langer draaien om dezelfde temperatuur te halen. Alles wat de warmteafgifte hindert of extra warmte binnenlaat, vertaalt zich dus direct in een hogere rekening.
De grootste veroorzaker is een condensor vol stof. Dat zwarte rooster aan de achterkant of onder de kast moet zijn warmte kwijt aan de lucht, en een deken van stof en huisdierhaar isoleert precies waar dat niet moet. Eén keer per jaar met een smalle borstel en de stofzuiger langs dat rooster scheelt in de praktijk merkbaar draaiuren.
Bij inbouwapparatuur speelt de ventilatie van de kastombouw dezelfde rol. De warme lucht moet onderaan naar binnen en bovenlangs weer weg kunnen, en een dichtgetimmerde plint of een te krappe nis maakt van je koelkast een broeikas. Wat daarbij komt kijken staat in onze uitleg over een inbouwkoelkast plaatsen en ventileren.
| Oorzaak | Effect op het verbruik | Wat je eraan doet |
|---|---|---|
| Stoffige condensor aan de achterzijde | 10 tot 30 procent meer draaiuren | Jaarlijks stofzuigen met een smalle borstel, stekker eruit |
| Versleten of vervormd deurrubber | 10 tot 25 procent, en vaak ijsvorming | Rubber met warm water soepel maken of vervangen |
| IJslaag van meer dan 5 mm in de vriezer | Tot 30 procent meer | Ontdooien, en de afvoeropening van het dooiwater doorprikken |
| Kast tegen een oven, vaatwasser of radiator | 5 tot 15 procent | Verplaatsen of een isolerende tussenschot aanbrengen |
| Inbouwnis zonder luchtstroom | 10 tot 20 procent | Ventilatiesleuf in de plint en de bovenkant vrijmaken |
| Thermostaat op 2 graden in plaats van 5 | Ongeveer 5 procent per graad | Terugzetten naar 4 of 5 graden, dat is veilig en zuinig |
| Warme pannen of veel warme boodschappen erin | Tijdelijk fors, soms uren extra draaien | Laten afkoelen op het aanrecht voordat het de kast in gaat |
| Defecte ontdooithermostaat bij no-frost | Sterk wisselend, vaak continu draaien | Laten nakijken, want dit los je niet op met schoonmaken |
Een koelkast op een omvormer, camper of aggregaat
Hier gaat het mis als je alleen naar het draaivermogen kijkt. Een kast van 100 watt op een omvormer van 150 watt lijkt te kloppen, maar de startpiek van de compressor gooit dat volledig omver. De omvormer schakelt dan bij elke aanslag uit en je vindt de volgende ochtend een ontdooide vriezer.
Een bruikbare vuistregel die wij aanhouden: kies een zuivere sinus-omvormer met een continu vermogen van minstens drie keer het opgenomen vermogen van de kast, en let daarnaast op de opgegeven piekbelasting. Voor een gewone koelkast van 100 watt betekent dat in de praktijk een omvormer van 500 watt of meer. Bij een blokgolfomvormer werkt de compressor bovendien zwaarder en warmer, dus die zou ik voor een apparaat dat jarenlang moet draaien niet nemen.
Reken bij een accu met de dagelijkse kilowattuur, niet met het draaivermogen. Een kast die 0,8 kilowattuur per dag gebruikt, vraagt bij twaalf volt ongeveer 67 ampère-uur per etmaal, en met omvormerverliezen erbij eerder 75. Dat is een flinke hap uit een accubank en verklaart waarom in campers vaak voor een compressorkoelkast op gelijkspanning wordt gekozen, die de tussenstap van de omvormer overslaat.
Wanneer een koelkast bijna continu draait
Blijft de compressor uren achter elkaar lopen en wordt de kast toch niet koud genoeg, dan is het verbruik het symptoom en niet het probleem. Het onderscheid dat je eerst wilt maken: draait hij continu maar is het binnen wel koud, of draait hij continu en blijft het te warm.
In het eerste geval zit de warmte er ergens onnodig in. Een deur die niet goed sluit, een lamp die blijft branden omdat het deurcontact defect is, of een groentelade die de deur net niet dicht laat komen. Een lamp van een paar watt lijkt onschuldig, maar in een dichte kast is dat een verwarminkje dat nooit uit gaat. Andere klachten aan dit soort apparatuur verzamelden we bij problemen met koel- en vriesapparatuur.
In het tweede geval is er meestal iets aan het koelcircuit, aan de ventilator of aan de ontdooiing. Sommige vriezers geven dat met een codelampje of een alarm aan, en soms is een reset het eerste dat je probeert, zoals bij het resetten van een Liebherr-vriezer. Geeft je apparaat een code in het display, zoek die dan eerst op in onze opzoekhulp voor storingscodes voordat je aan onderdelen begint.
Zo bepaal je wat jouw koelkast werkelijk verbruikt
Deze volgorde geeft je binnen een dag een getal waar je echt iets mee kunt.
-
Lees het typeplaatje in de kast
Open de deur en zoek het plaatje op de zijwand of achter de groentelade. Noteer de stroom in ampère of de aansluitwaarde in watt, en of er een aparte ontdooiverwarming genoemd wordt. Dit getal gebruik je straks alleen voor de belasting van je groep.
-
Zoek het jaarverbruik op het energielabel
Op het label of de productkaart staat het verbruik in kWh per jaar. Deel dat door 8760 om het gemiddelde vermogen te krijgen. Bij 149 kWh is dat 17 watt gemiddeld, en dat is de eerlijke maat voor wat de kast je jaarlijks kost.
-
Zet een tussenmeter tussen stekker en stopcontact
Trek de stekker eruit, plaats de meter en steek de stekker in de meter. Zet de meter op nul of noteer de beginstand met de tijd erbij. Doe dit op een dag dat je normaal thuis bent, want een meting tijdens een weekend weg valt te gunstig uit.
-
Kijk één keer tijdens het draaien
Wacht tot je de compressor hoort en lees het momentane vermogen af. Tussen de 50 en 150 watt is normaal. Zie je meer dan 200 watt bij een gewone koelkast, dan draait waarschijnlijk net de ontdooiverwarming mee en is dat geen reden tot zorg.
-
Lees na 24 uur de kilowattuurteller af
Trek de beginstand eraf en je hebt het dagverbruik. Vermenigvuldig met 365 voor het jaarverbruik en met je tarief voor de kosten. Dit getal telt alle draaiperiodes, ontdooicycli en deuropeningen mee en is daarom betrouwbaarder dan welke tabel dan ook.
-
Vergelijk en zoek de oorzaak van een afwijking
Zit je meer dan veertig procent boven het label, kijk dan naar de condensor, het deurrubber, de ijslaag en de plaatsing. Ligt het verschil daaraan, dan is dat een middag werk. Blijft de kast na het schoonmaken en ontdooien te veel vragen, dan is het tijd om te rekenen aan vervangen.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Nagaan voordat je het verbruik beoordeelt
Uit de praktijk
Een piek van 32 ampère die een slechte verbinding verried
Bij een meting aan een gewone huishoudkoelkast wilden we weten hoe hoog de aanloopstroom nu echt is. Met een geheugenoscilloscoop kwam er een piek van 32 ampère uit, gedurende een fractie van een seconde bij het aanslaan van de compressor. Zodra de motor draaide, was er van al dat geweld niets meer te zien: nog geen 50 watt, een waarde die op geen enkele meter opvalt.
Juist die korte piek maakt zwakke plekken zichtbaar. Zit er in de leiding, de stekkerdoos of het stopcontact een verbinding met een paar ohm weerstand, dan valt daar bij zo'n stroom kortstondig een flinke spanning over en wordt het contact warm. Dat verklaart waarom lampen even dimmen als de koelkast aanslaat, en waarom een stopcontact achter een koelkast na jaren verkleurd kan raken. Bij een verkleurd of warm stopcontact heeft het geen zin om de kast na te laten kijken, want het probleem zit in de installatie.
Koelkast en vriezer verdeeld over de was- en droogruimte
In een bijkeuken moesten een wasmachine, een wasdroger, een koelkast en een vriezer op twee bestaande groepen. De eerste reflex was om er een groep bij te laten maken, wat een dure ingreep in de meterkast betekent. Rekenen bracht meer dan slopen.
De wasmachine en de droger zaten tijdens het verwarmen elk op 8 tot 10 ampère. De koelkast en de vriezer kwamen samen niet boven de 1,3 ampère uit, want een koelkast blijft in de buurt van 0,65 ampère als maximum. Door de koelkast bij de wasmachine te zetten en de vriezer bij de droger, bleef elke groep ruim onder de 16 ampère. De extra groep was niet nodig en de indeling draait al jaren zonder dat er iets uitschakelt.
Een compressor die vastliep na liggend vervoer
Een tweedehands apparaat werd op zijn kant in een stationwagen naar huis gebracht en meteen na het plaatsen ingeschakeld. Binnen een minuut maakte de compressor een zwaar brommend geluid en schakelde de beveiliging uit. Na een paar pogingen bleef het daarbij.
De oorzaak zit in de olie in het carter van de compressor. Ligt het apparaat op zijn kant, dan loopt die olie weg naar plekken waar hij niet hoort, tot in de cilinder aan toe. Olie laat zich niet samenpersen, dus bij de eerste slag loopt de compressor vast. Wij houden daarom aan: na liggend vervoer minstens 24 uur rechtop laten staan voordat de stekker erin gaat, zodat alle olie terug in het carter is gezakt. Bij dit apparaat kwam die wijsheid te laat en was de compressor niet meer te redden.
Tweeëntwintig jaar op dezelfde compressor
Een koelkast uit begin jaren negentig draaide tweeëntwintig jaar zonder één reparatie. Dat is geen uitzondering: een koelkastcompressor is een gesloten, gekoeld en gesmeerd geheel dat rustig en constant werkt, en juist daarom zo lang meegaat. Dezelfde techniek zit trouwens in een warmtepompdroger, wat verklaart waarom die veel minder stroom vraagt dan een droger met een verwarmingselement.
Het levert wel een lastige afweging op. Zo'n oude kast trok gemeten rond de 50 watt tijdens het draaien, maar draaide veel vaker en langer dan een moderne kast met dikkere isolatie. Op jaarbasis kwam dat neer op ruim het dubbele van een nieuw apparaat. Een kast die het nog prima doet weggooien voelt zonde, en dat is het vaak ook, maar bij een apparaat dat richting de 400 kilowattuur per jaar gaat verdient vervanging zich in een jaar of vijf terug.
Veelgemaakte fouten
Het getal van het typeplaatje aanzien voor het verbruik
Op het plaatje staat de maximale aansluitwaarde, inclusief ontdooiverwarming en ventilatoren. Wie daarmee rekent alsof de kast dag en nacht zoveel vraagt, komt op een jaarverbruik uit dat twee tot vier keer te hoog is. Gebruik dat getal voor de groepsbelasting en het label voor de kosten.
Eén blik op de tussenmeter en dan al oordelen
Kijk je op het verkeerde moment, dan zie je 2 watt of juist 150 watt. Allebei zijn ze waar en allebei zeggen ze niets over een etmaal. Alleen de kilowattuurteller over minstens 24 uur geeft een bruikbaar getal, omdat die de stilstand en de ontdooicycli meeneemt.
Een omvormer of aggregaat kiezen op het draaivermogen
De startpiek van een compressor is een veelvoud van het draaivermogen. Een omvormer die op papier ruim genoeg is, schakelt bij elke aanslag uit en laat je vriezer ongemerkt ontdooien. Reken met minstens drie keer het opgenomen vermogen en kijk naar de opgegeven piekbelasting.
De koelkast op een haspel of een dunne stekkerdoos aansluiten
Een apparaat dat jarenlang elke twintig minuten een stroompiek trekt, sloopt langzaam de zwakke contacten in goedkoop materiaal. Een niet afgerolde haspel maakt het erger, want de opgerolde windingen kunnen hun warmte niet kwijt. Een vast stopcontact is hier de enige nette aansluiting.
De condensor jarenlang niet schoonmaken
Het rooster achter of onder de kast moet zijn warmte aan de lucht afgeven. Een laag stof en haar werkt daar als isolatie, waardoor de compressor langer moet draaien voor hetzelfde resultaat. Dat kost tot dertig procent extra stroom en verkort de levensduur van de compressor.
De thermostaat kouder zetten dan nodig
Elke graad kouder kost ruwweg vijf procent meer stroom. Vier tot vijf graden in de koelkast en achttien graden onder nul in de vriezer zijn veilig en voldoende. Kouder instellen levert geen langere houdbaarheid op, alleen meer draaiuren en meer ijsvorming.
Een liggend vervoerde kast meteen aanzetten
De olie uit het carter kan tijdens liggend transport in de cilinder terechtkomen. Olie is niet samen te persen, dus bij de eerste slag loopt de compressor vast en overleeft hij dat meestal niet. Laat het apparaat eerst minstens 24 uur rechtop staan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel watt is een koelkast?
Tijdens het draaien van de compressor trekt een gewone huishoudkoelkast tussen de 50 en 150 watt. Omdat hij maar een derde tot de helft van de tijd draait, ligt het gemiddelde over een etmaal veel lager, ergens tussen de 10 en 40 watt. Een grote Amerikaanse koelkast met ijsdispenser zit daarboven, een tafelmodel eronder. Het getal op het typeplaatje is hoger, want dat is het maximum inclusief de ontdooiverwarming.
Hoeveel ampère trekt een koelkast?
Reken op 0,25 tot 0,65 ampère als de compressor draait. Dat volgt rechtstreeks uit het vermogen: 150 watt gedeeld door 230 volt is ongeveer 0,65 ampère. Op een groep van 16 ampère is dat een verwaarloosbare belasting, dus een koelkast mag gerust bij een grotere verbruiker op dezelfde groep zolang de som onder de 16 ampère blijft. Alleen bij het aanslaan is er kortstondig een veel hogere piek.
Hoeveel kost een koelkast per jaar aan stroom?
Neem het jaarverbruik van het energielabel en vermenigvuldig dat met je tarief per kilowattuur. Een zuinige koelkast van 150 kWh kost bij dertig cent ongeveer 45 euro per jaar. Een koel-vriescombinatie van 300 kWh komt op ongeveer 90 euro, en een grote Amerikaanse kast van 700 kWh op ruim 200 euro. Reken er in een echte keuken op dat je twintig tot veertig procent boven het label uitkomt.
Waarom staat er op het typeplaatje meer watt dan ik meet?
De aansluitwaarde is het maximum dat het apparaat op enig moment kan vragen, met alle onderdelen tegelijk in bedrijf. Bij no-frost apparatuur zit daar een ontdooiverwarming van honderd tot driehonderd watt bij, plus ventilatoren en besturing. Die verwarming loopt maar een paar keer per dag twintig minuten. Tijdens gewoon koelen is alleen de compressor aan, en dan meet je logischerwijs veel minder.
Hoeveel watt verbruikt een vriezer?
Een vrieskist zit tijdens het draaien op 80 tot 130 watt, een vrieskast met no-frost eerder op 100 tot 200 watt plus het ontdooielement. Een vriezer moet een groter temperatuurverschil overbruggen dan een koelkast en draait daarom een groter deel van de tijd. Gemiddeld over een etmaal kom je uit op 15 tot 50 watt, afhankelijk van de inhoud, de isolatie en of het apparaat in een verwarmde ruimte of in een koude garage staat.
Kan een koelkast op een omvormer van 300 watt draaien?
Meestal niet betrouwbaar. Het draaivermogen past er ruim in, maar de startpiek van de compressor is een veelvoud daarvan en daar valt zo'n omvormer op uit. Wij houden aan: minstens drie keer het opgenomen vermogen aan continu vermogen, dus voor een koelkast van 100 watt een omvormer van 500 watt of meer, met een ruime opgegeven piekbelasting. Kies een zuivere sinus, want op een blokgolf loopt de compressor warmer.
Mag een koelkast op dezelfde groep als de wasmachine?
Dat kan prima. Een wasmachine trekt tijdens het verwarmen 8 tot 10 ampère, een koelkast hooguit 0,65 ampère. Samen blijf je daarmee ruim onder de 16 ampère van een gewone groep. Heb je ook een wasdroger, zet die dan op de andere groep en verdeel de koelkast en de vriezer over beide. Twee zware verbruikers op één groep is de combinatie waar het misgaat, niet de koelkast.
Hoeveel kWh verbruikt een koelkast per dag?
Voor een moderne koelkast ligt dat tussen de 0,3 en 0,6 kilowattuur per dag, voor een koel-vriescombinatie tussen de 0,5 en 1,0. Je rekent het uit door het jaarverbruik van het label door 365 te delen, of je meet het met een tussenmeter over 24 uur. Die tweede manier is nauwkeuriger, omdat de omgevingstemperatuur en het aantal keer dat de deur open gaat flink meewegen.
Waarom knipperen de lampen als de koelkast aanslaat?
Dat komt door de startpiek van de compressor, die tientallen ampères kan bedragen gedurende een fractie van een seconde. Bij een gezonde installatie zie je daar niets van. Merk je het wel, dan zit er ergens een verbinding met te veel weerstand, bijvoorbeeld een losse of verbrande klem. Voelt het stopcontact achter de kast warm aan of is het verkleurd, laat de installatie dan nakijken door een elektricien.
Wat doet de vakantiestand met het verbruik?
De vakantiestand houdt de koelruimte rond de 12 tot 15 graden in plaats van 4 graden, zodat er geen schimmel en geen vieze lucht ontstaat terwijl de kast leeg is. Het scheelt in de praktijk een derde tot de helft van het koelverbruik. Bij een koel-vriescombinatie blijft de vriezer wel gewoon doorkoelen, dus het verbruik zakt niet naar nul. Volledig uitzetten met de deur op een kier is nog zuiniger.
Waarom draait mijn koelkast bijna continu?
Kijk eerst of het binnen wel koud genoeg is. Is dat zo, dan komt er ergens warmte bij: een deur die niet goed sluit, een versleten rubber, een lamp die blijft branden door een defect deurcontact, of een kast die tegen de oven staat. Blijft het te warm ondanks continu draaien, dan is er iets aan het koelcircuit, de ventilator of de ontdooiing. Geeft het apparaat een code, zoek die dan eerst op in onze opzoekhulp voor foutcodes.
Hoeveel watt verbruikt een koelkast in de winter in een koude garage?
Minder dan binnen, maar er zit een grens aan. Elke kast heeft een klimaatklasse, en bij klasse N of ST slaat de thermostaat bij een omgevingstemperatuur onder de 16 graden nauwelijks meer aan. Voor de koelruimte is dat prettig, voor een vriesvak in dezelfde kast juist niet: dat wordt dan te warm en je vriesvoorraad ontdooit langzaam. Zet in een onverwarmde ruimte alleen apparaten met klimaatklasse SN of met een aparte wintersturing.
Wanneer je beter een vakman belt
Het meten van je eigen verbruik en het schoonmaken van de condensor doe je zelf, met de stekker eruit. Er zijn drie momenten waarop je moet stoppen.
Het eerste is het koelcircuit. Daar zit koudemiddel in, bij moderne apparaten meestal het brandbare R600a, en dat systeem is dicht en onder druk. Openen, bijvullen of een lek zoeken is werk voor een koeltechnicus met de juiste certificering en de juiste apparatuur. Een leidinkje dat je zelf indrukt of doorboort betekent het einde van de kast.
Het tweede is de installatie in de meterkast. Blijkt uit je meting dat je een groep bij moet laten maken of dat een groep structureel te zwaar belast wordt, dan is dat werk achter de hoofdzekering. Daar kun je het niet zelf spanningsloos maken, dus dat laat je door een installateur doen. Stekkers verplaatsen naar een andere bestaande groep mag je wel gewoon zelf.
Het derde is een stopcontact of leiding die warm wordt of verkleurd is. De startpiek van een koelkast maakt zulke gebreken zichtbaar, en dat is een waarschuwing die je niet wegpoetst met een nieuwe stekker. Laat een elektricien de aansluiting nakijken voordat je de kast weer aan datzelfde punt hangt.