Schutting verhogen tegen inkijk zonder dat de palen het begeven
Een schutting verhogen tegen inkijk draait om twee vragen: hoeveel centimeter je werkelijk nodig hebt en of de bestaande palen dat kunnen dragen. Meet eerst de zichtlijn vanaf de plek waar de inkijk je stoort, want in de praktijk blijkt dertig tot vijftig centimeter meestal genoeg. Een dichte plaat bovenop het scherm is een windvanger die de kracht op de paalvoet meer dan evenredig opvoert, dus open latwerk of een echt verlengde paal houdt het langer vol. Boven twee meter heb je in de meeste gemeenten een vergunning nodig, en bij een schutting die op de erfgrens staat heb je je buren erbij nodig.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Waterpas van 120 cm en een lange rechte lat
- Metselkoord of een spanlijn om de bovenkant uit te zetten
- Accuschroefmachine met torxbits
- Boorhamer of klopboormachine met betonboor van 8 en 10 mm
- Steeksleutel of dopsleutel 17 voor doorgaande bouten
- Handcirkelzaag of handzaag, en een fijn getand blad voor kunststof plaat
- Schop en een grondboor van 20 of 25 cm voor een nieuwe paal
- Stevige trap of een lage rolsteiger
- Duimstok, potlood en schilderstape om de proefhoogte af te plakken
Materiaal
- Opzetstuk of trellis van 30, 40 of 60 cm hoog, in de breedte van je schermen
- Planken van hetzelfde profiel als de bestaande schutting
- Paalverlengers of een tweede paal om langs te bouten
- Roestvaste bouten M10 met ringen en moeren, lengte afhankelijk van de paaldikte
- Roestvaste schroeven A2 in 5 bij 60 mm of 5 bij 70 mm
- Betonschroeven 7,5 bij 100 mm of doorgaand draadeind met stalen strippen
- Betonpaal of houten paal in een langere maat
- Snelbeton of stabilisatiezand en grind voor een nieuwe paalvoet
- Afdeklat of waterslag voor de kopse kanten
- Beits of houtolie in de tint van de bestaande schutting
Eerst meten hoeveel hoger het echt moet
Voordat je een plaat of een opzetstuk koopt, wil je weten hoeveel centimeter het probleem oplost. Hoe een schutting is opgebouwd en waarom de palen daarin de hoofdrol spelen, staat in ons overzicht over een schutting plaatsen, verstevigen en verhogen. Voor de hoogte geldt: meet vanaf de plek waar de inkijk je daadwerkelijk stoort, niet vanaf het midden van de tuin.
Ga zitten op de stoel of sta bij het raam waar het je dwarszit. Laat iemand anders een rechte lat langs de schutting omhoog schuiven tot het storende raam, balkon of dakterras achter de bovenrand verdwijnt. Plak op die hoogte een streep schilderstape en meet hem op. Bij het overgrote deel van de tuinen die wij tegenkomen komt daar dertig tot vijftig centimeter uit, en niet de zeventig of tachtig die mensen in gedachten hadden.
Doe die meting op elke plek die telt: het terras, de keukentafel, de achterdeur. Vaak blijkt dat maar twee of drie schermen hoger hoeven en de rest van de schutting kan blijven zoals hij is. Dat scheelt geld, het scheelt windvang, en een verhoging over een korte lengte valt minder op dan een verhoging over de volle tuinbreedte.
Kijk ook naar het seizoen. In de winter kijk je door een kale haag of een lege pergola heen die in juni alles wegneemt. Meet in de winter, dan weet je zeker dat je oplossing het hele jaar werkt.
Houd een oude schuttingplank of een stuk zeil op de gewenste hoogte vast en maak vanaf je stoel een foto. Dat laat beter zien wat een verhoging doet dan welke maatvoering op papier ook, en je merkt meteen of je licht kwijtraakt.
Hoe hoog een schutting mag zijn en wat je met de buren regelt
De hoofdregel in Nederland is dat een erfafscheiding in de achtertuin tot twee meter hoog vergunningvrij is en aan de straatkant tot een meter. Die hoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende terrein, dus bij een hoogteverschil tussen twee tuinen kan de schutting aan de kant van de buren hoger uitkomen dan aan jouw kant. Ga daar niet vanuit maar vraag het na, want het omgevingsplan van je gemeente kan afwijkende maten hanteren en in sommige wijken gelden aanvullende regels.
Wil je boven de twee meter uit, dan vraag je een vergunning aan. Dat kan gewoon toegewezen worden, zeker als er een aanwijsbare reden is zoals inkijk vanuit een uitbouw. Reken wel op leges en op een doorlooptijd van enkele weken, en op een toets aan het omgevingsplan.
Naast het publieke spoor loopt het burenrecht, en dat is een aparte weg. Staat de schutting precies op de erfgrens en is hij van jullie samen, dan is verhogen geen eenzijdige beslissing: je hebt de instemming van je buren nodig en over de kosten maak je afspraken. Staat de schutting volledig op je eigen grond, dan beslis je zelf, zolang je geen onredelijke hinder veroorzaakt door bijvoorbeeld al het licht bij de buren weg te nemen.
Wat er ook speelt, praat eerst. Een verhoging die je zonder overleg neerzet, is de snelste manier om van een ergernis een conflict te maken dat jaren doorloopt. Leg uit wat je wilt afschermen en laat zien hoe hoog het wordt.
| Situatie | Hoogte die meestal kan zonder vergunning | Wat je verder regelt |
|---|---|---|
| Achtertuin, schutting op eigen grond | 2 meter vanaf het aansluitende terrein | Buren informeren, geen onredelijke hinder veroorzaken |
| Achtertuin, gezamenlijke schutting op de erfgrens | 2 meter | Instemming van de buren en afspraken over de kosten |
| Voortuin of zijkant langs de openbare weg | 1 meter | Vaak strenger in het omgevingsplan, check de gemeente |
| Hoogteverschil tussen de twee tuinen | Wordt aan de hoogste kant gemeten | Navragen bij de gemeente voordat je bestelt |
| Hoger dan 2 meter | Vergunning aanvragen | Toets aan het omgevingsplan, leges en doorlooptijd |
| Beplanting in plaats van schutting | Geen bouwhoogte, wel plantafstanden | Bomen op twee meter en heggen op een halve meter van de grens, tenzij ze niet boven de schutting uitkomen |
| Schutting tegen een gevel of aanbouw | 2 meter | Bevestiging aan de gevel afstemmen met de eigenaar van die muur |
Vergunningvrij betekent niet regelvrij. Ook een bouwwerk waarvoor je geen vergunning nodig hebt, moet voldoen aan de voorschriften, bijvoorbeeld rond veiligheid en de afstand tot de erfgrens. Een gemeente kan achteraf handhaven op iets wat je zonder aanvraag hebt neergezet.
Kunnen de bestaande palen een verhoging dragen
Dit is de vraag die het vaakst wordt overgeslagen en die de klus het vaakst laat mislukken. Een schutting vangt wind, en de kracht daarvan komt in de paalvoet terecht als een kantelmoment. Dat moment groeit ongeveer met het kwadraat van de hoogte: ga je van 1,80 meter naar 2,20 meter, dan wordt je schutting 22 procent hoger maar krijgt de paalvoet ruwweg de helft meer te verduren. Een paal die het nu net redt, redt het daarna niet.
Test het voordat je iets koopt. Zet je schouder bovenaan tegen een scherm en duw stevig. Beweegt alleen het scherm een beetje, dan zit je goed. Zie je de paal in de grond bewegen of komt er aarde omhoog langs de paalvoet, dan is verhogen zinloos tot je de fundering hebt aangepakt. Wat een paal in de grond nodig heeft aan diepte en aanvulling, staat bij de maatvoering en het plaatsen van schuttingpalen.
Prik bij houten palen met een schroevendraaier in het hout net boven en net onder het maaiveld. Daar rot een paal als eerste, en daar zit ook precies het punt waar hij bij storm afbreekt. Zakt de schroevendraaier zonder moeite een centimeter of meer weg, dan vervang je die paal in plaats van er iets bovenop te zetten.
Bij betonpalen kijk je naar de sponning en naar de voet. Zit de paal in een poer of in een flinke betonvoet en is er geen scheur zichtbaar, dan kan er meestal wat bij. Staat hij op een ankerplaat op een bestaande vloer of muurtje, dan is die plaat het zwakke punt en niet de paal.
| Bestaande paal | Extra hoogte die meestal kan | Wat je eerst doet |
|---|---|---|
| Houten paal 7 bij 7 cm, aangestampt in de grond | Tot ongeveer 30 cm open latwerk | Prikken op rot bij het maaiveld, anders eerst vervangen |
| Houten paal 8,9 bij 8,9 cm, goed vast | Tot 40 cm open, dicht materiaal afraden | Paal doortrekken met een verlenger over voldoende overlap |
| Betonpaal 10 bij 10 cm, 70 cm ingegraven | Tot 40 cm open, tot 25 cm dicht | Controleren of de paal recht staat en de voet gaaf is |
| Betonpaal in een paalhouder op een vloer | Nauwelijks iets | Ankerplaat en pluggen beoordelen, vaak nieuwe verankering nodig |
| Stalen paal in beton | Tot 50 cm, afhankelijk van de wanddikte | Kijken naar roest op de overgang grond en lucht |
| Paal die tegen de gevel geschroefd zit | Ruim, mits chemisch verankerd | Ankers controleren en zo nodig zwaarder uitvoeren |
| Paal die bij duwen meebeweegt in de grond | Geen | Fundering herstellen of een nieuwe paal ernaast zetten |
Een dichte plaat verandert de belasting meer dan je denkt. Latwerk laat de wind er grotendeels doorheen, een plaat van trespa of multiplex niet. Dezelfde vijftig centimeter extra hoogte is als latwerk vaak geen probleem en als dichte plaat het einde van je paal.
Manieren om te verhogen, van goedkoop tot onopvallend
Er zijn grofweg zeven routes, en de keuze hangt af van wat de palen aankunnen, hoeveel je wilt uitgeven en hoe zichtbaar de oplossing mag zijn. De meest onopvallende verhoging is bijna altijd meer van hetzelfde: de bestaande schutting doortrekken met dezelfde planken op verlengde palen. Alles wat afwijkt in materiaal of kleur trekt juist de aandacht naar de plek die je wilde verbergen.
De goedkoopste route is een trellis of een opzetstuk van latwerk in dezelfde breedte als je schermen. Die zijn er in 30, 40 en 60 cm hoog, ze wegen weinig en de wind gaat er grotendeels doorheen. Voor pure inkijk werken ze pas goed als er iets tegenaan groeit, dus houd er rekening mee dat het eerste seizoen nog niet dicht is.
Wil je meteen dicht zitten, dan kom je uit bij een plaat of bij extra planken. Dat is de zwaarste variant voor je constructie en de duurste per vierkante meter. Overweeg dan of je hem niet iets naar voren kunt zetten op eigen palen, los van de bestaande schutting, want dan hoef je de oude fundering niet te belasten en sta je bovendien volledig op eigen grond.
Groen is de vergeten optie. Een plantenbak tegen de schutting met hoge grassen, bamboe of een leiboom neemt de inkijk weg zonder dat er ook maar iets aan de schutting verandert, en er komt geen vergunning of erfgrensdiscussie bij kijken.
| Manier van verhogen | Wat het oplevert | Windvang | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Trellis of latwerk op de palen | Directe verhoging van 30 tot 60 cm, half open | Laag | Pas echt dicht als er iets tegenaan groeit |
| Bestaande schutting doortrekken met dezelfde planken | Volledig dicht, valt het minst op | Hoog | Palen moeten verlengd of vervangen worden |
| Losse plaat boven het scherm | Volledig dicht, snel gemonteerd | Zeer hoog | Zwaarste belasting op de paalvoet, uitzetruimte nodig |
| Rietmat of wilgentenen op een frame | Dicht en zacht van uiterlijk, goedkoop | Gemiddeld | Gaat vijf tot acht jaar mee, waait los zonder goed frame |
| Los scherm op eigen palen voor de schutting | Dicht, belast de oude palen niet | Draagt zichzelf | Kost ruimte in de tuin, wel eigen fundering nodig |
| Plantenbak met hoge beplanting | Groen, geen bouwwerk, geen vergunning | Laag | Water geven en snoeien, in de winter minder dicht |
| Pergola of zonnezeil boven het terras | Werkt tegen inkijk van bovenaf | Hoog bij doek | Doek in de winter weghalen, anders scheurt het |
Materiaal voor het bovenstuk kiezen
Bij materiaal spelen drie dingen: wat het kost, of het onderhoud vraagt en hoe hard het opvalt naast wat er al staat. De prijzen hieronder zijn een orde van grootte en verschillen per leverancier en per seizoen, dus gebruik ze om te vergelijken en niet om mee te begroten.
Kant en klaar zonder schilderwerk klinkt aantrekkelijk, maar goedkoop en onderhoudsvrij gaan zelden samen. Geïmpregneerd vuren is het goedkoopst en heeft juist op de kopse kanten aandacht nodig, anders staat er over drie jaar een grijze plank met zwarte plekken bovenop je schutting. Hardhout en composiet zijn duurder en vragen daarna weinig.
Doorzichtige of melkwitte platen komen vaak ter sprake omdat ze licht doorlaten. Acrylaat, in de bouwmarkt meestal aangeduid als plexiglas, is de goedkoopste maar krast snel, wordt bros in de zon en scheurt bij het aanschroeven als je de gaten te krap boort. Opaal polycarbonaat kost meer en houdt het jaren langer vol. Bij beide boor je de gaten ruim, want kunststof zet in de zomer merkbaar uit.
Wil je met de verhoging ook geluid tegenhouden, dan is dichtheid en massa het enige dat telt en zijn latwerk en riet kansloos. Wat daar wel voor nodig is, staat bij een geluidswerende schutting. Reken er niet op dat een opzetstuk van veertig centimeter het geluid van de buren merkbaar dempt.
| Materiaal | Orde van grootte per strekkende meter | Onderhoud | Waar het opvalt |
|---|---|---|---|
| Trellis van geïmpregneerd vuren, 40 cm hoog | 10 tot 20 euro | Om de paar jaar beitsen | Nieuw hout is lichter dan een verweerde schutting |
| Planken gelijk aan de bestaande schutting | 15 tot 35 euro | Gelijk aan de rest van de schutting | Nauwelijks, mits je de kleur laat bijtrekken |
| Hardhouten planken | 35 tot 60 euro | Weinig, vergrijst gelijkmatig | Donkerder dan vuren, geeft roeststrepen bij verkeerde schroeven |
| Composiet planken | 45 tot 80 euro | Schoonmaken, verder niets | Vlakke structuur naast houtnerf zichtbaar |
| Rietmat of wilgentenen op een frame | 8 tot 20 euro | Vastzetten en na een jaar of zes vervangen | Past bij een landelijke tuin, minder bij vlakke schermen |
| Opaal polycarbonaat, 4 of 6 mm | 60 tot 110 euro | Schoonmaken | Laat licht door, valt op als lichtvlak |
| Acrylaat melkglas, 4 mm | 40 tot 80 euro | Schoonmaken, gaat matter worden | Krast en wordt bros, scheurt bij te krappe boorgaten |
| Hpl of trespa plaat, 6 mm | 90 tot 150 euro | Geen | Strak en modern, contrasteert sterk met hout |
| Tweedehands planken van een sloopschutting | 0 tot 10 euro | Nakijken op spijkers en rot | Verweerd hout sluit juist mooi aan |
Zoek verweerd hout in plaats van nieuw hout. Bij een handel in tweedehands bouwmaterialen of bij de milieustraat liggen regelmatig schuttingdelen die al vergrijsd zijn. Een verhoging van hout dat dezelfde kleur heeft als de rest zie je vanaf de tuin nauwelijks, terwijl een strook nieuw hout jarenlang als een lichte band bovenop je schutting staat.
Palen verlengen of een nieuwe paal ernaast zetten
De verhoging hangt uiteindelijk aan de palen, dus daar begint het echte werk. Voor houten palen zijn er verlengstukken en koppelplaten te koop, maar de sterkste oplossing is een tweede paal langs de bestaande schroeven met flinke overlap. Houd minstens zestig centimeter overlap aan en zet er twee rijen doorgaande bouten M10 door, verspringend geplaatst zodat je de houtvezel niet op één lijn verzwakt. Ringen aan beide kanten, en na een jaar de moeren nog eens natrekken.
Betonpalen kun je niet verlengen in het beton zelf. Wat wel werkt is een houten of stalen paal tegen de betonpaal klemmen met twee stalen strippen en doorgaand draadeind, zodat je helemaal niet in de paal hoeft te boren. Moet je toch boren, blijf dan uit de hoeken en uit de sponning, want daar zit de wapening en daar barst het beton het snelst. Boor in het midden van het vlakke deel met een betonboor en zet de klopstand niet op vol vermogen.
Is de fundering het probleem, dan is een nieuwe, langere paal ernaast vaak eenvoudiger dan repareren. Hoe je een betonpaal in de grond krijgt en wat er onder moet, lees je bij betonpalen voor een schutting, en het zetten van één losse paal staat bij een betonpaal plaatsen en stellen. Houd voor een schutting van twee meter een gat van ongeveer tachtig centimeter diep aan en vul in lagen aan.
Kijk uit met graven langs de gevel en langs de erfgrens. Daar liggen gas, water en de aansluitkabels vaak ondiep. Graaf de eerste halve meter met een schop en niet met een grondboor, en stop meteen als je zand van een andere kleur, waarschuwingslint of een buis tegenkomt.
Het opzetstuk monteren zodat het strak en recht blijft
Een verhoging valt vooral op als hij niet in één lijn ligt met de rest. Span daarom eerst een koord over de volledige lengte, van de eerste tot de laatste paal, en werk daar naartoe. Schermen zakken in de loop der jaren ongelijk, dus de bovenkant van de bestaande schutting is geen betrouwbare referentie.
Zet het opzetstuk vast aan de palen en niet aan de bovenste plank van het scherm. Die plank zit meestal alleen met een paar schroeven of nieten aan de regels vast en trekt bij de eerste najaarsstorm gewoon los. De kracht hoort in de paal terecht te komen.
Gebruik roestvast staal A2 voor alles wat je vastschroeft. Verzinkte schroeven geven op hardhout en op beton bruine strepen die je er niet meer af krijgt, en de kop roest weg zodat je hem later niet meer kunt uitdraaien. Boor bij hardhout altijd voor, met een boor die iets dunner is dan de kern van de schroef.
Bij plaatmateriaal is uitzetting het punt waar het misgaat. Boor de bevestigingsgaten twee tot drie millimeter ruimer dan de schroef en gebruik een ring, zodat de plaat kan werken. Schroef je hem klemvast, dan gaat hij in de zomer bol staan of scheurt hij uit bij de gaten. Houd bij een plaat van anderhalve meter breed zeker vijf millimeter speling in de lengte aan.
Monteer het opzetstuk een paar millimeter boven de bestaande schutting in plaats van er strak tegenaan. Die naad ziet er vanaf drie meter afstand hetzelfde uit, maar hij laat water en lucht door zodat de kopse kanten van de oude planken kunnen drogen. Precies daar begint anders de rot.
Als de inkijk uit een raam of uitbouw van de buren komt
Bij inkijk gaat het lang niet altijd om mensen die in de tuin staan. Een uitbouw met ramen in de zijgevel, pal op de erfgrens, kijkt zo je woonkamer in en dat is een ander soort probleem dan een buurman die over de schutting kijkt. Hier lopen twee sporen naast elkaar en die worden vaak door elkaar gehaald.
Het eerste spoor is het burenrecht. De wet houdt aan dat je binnen twee meter van de erfgrens geen ramen of balkons mag hebben die uitzicht geven op het erf van de buren, tenzij die er toestemming voor geven. Een raam mag daar wel zitten als het vast zit en het glas ondoorzichtig is, bijvoorbeeld matglas of glasbouwstenen. Folie op een gewone ruit is dat strikt genomen niet: folie laat contouren door, het is niet duurzaam en het gaat er na een paar jaar weer af. Dit spoor loopt tussen jou en je buren, niet via de gemeente.
Het tweede spoor is publiekrechtelijk. Daar kijkt de gemeente naar zaken als brandveiligheid: een gevel vlak op de erfgrens moet aan eisen voldoen en gewone ramen passen daar vaak niet in. Vind je dat er in strijd met de regels is gebouwd, dan kun je een verzoek tot handhaving indienen. Doe dat schriftelijk en aangetekend, met foto's en met het adres en de situatie erbij. De gemeente moet zo'n verzoek in behandeling nemen en ter plaatse gaan kijken.
Praktisch gezien is je eigen schutting verhogen de snelste route naar rust, ook al los je daarmee het probleem van een ander op. Begin dan wel bij een gesprek en zet de juridische route pas in als dat niets oplevert.
Verjaring speelt hier een rol. Een raam dat er al heel lang zit, kan door verjaring een recht geworden zijn dat je niet meer kunt aanvechten. Ontdek je een nieuw raam dat uitzicht geeft op je erf, kaart het dan meteen aan in plaats van er jaren mee te leven.
Inkijk van bovenaf: waarom een hogere schutting daar weinig doet
Komt de inkijk van een slaapkamerraam, een dakkapel of een balkon, dan helpt een schutting verhogen bijna niet. Dat komt door de hoek waaronder gekeken wordt, en met een rekenvoorbeeld is dat meteen duidelijk.
Stel dat het raam op vijf meter hoogte zit, acht meter van je terras, en dat jij zit met je ogen op ongeveer 1,2 meter. De zichtlijn loopt van dat raam naar je stoel. Zet je een scherm op twee meter van je stoel, dan hoeft dat maar iets meer dan twee meter hoog te zijn om die lijn te breken. Zet je hetzelfde scherm bij hun gevel, dus zes meter verderop, dan zou het ruim vier meter hoog moeten worden.
De les daaruit is dat je moet afschermen dicht bij jezelf, niet dicht bij de bron. Een pergola met een doek erover, een zonnezeil boven de zithoek of een grote parasol doet meer tegen inkijk van bovenaf dan welke schutting ook. Hetzelfde geldt voor een leiboom vlak bij het terras: die geeft precies op ooghoogte van het raam een scherm.
Loopt de zithoek onder een bestaande overkapping die net te laag zit om te werken, dan speelt bij het aanpassen daarvan hetzelfde als bij het verhogen van een dak: de constructie en de afwatering veranderen mee. Andere manieren om de buitenruimte in te richten en af te schermen staan in ons overzicht met klussen in de tuin en aan de gevel.
Wat een verhoging als eerste sloopt
Een opzetstuk staat op de meest ongunstige plek van de hele schutting: bovenaan, in de volle wind, en met kopse kanten die recht naar boven wijzen. Water dat in een kopse kant trekt, komt er nauwelijks meer uit en daar begint de rot. Een afdeklat of een simpele waterslag over de bovenkant is dertig cent per meter en verdubbelt de levensduur van de planken eronder.
Het tweede punt is de bevestiging. Op de overgang van oud naar nieuw hout zit vaak een combinatie van materialen, en verzinkt staal in hardhout of in eiken geeft binnen een seizoen zwarte uitlopers. Roestvast staal A2 is een paar euro duurder per doos en voorkomt dat.
Het derde punt is kleur. Nieuw geïmpregneerd vuren is groenig, en het duurt twee tot drie jaar voordat dat naar grijs trekt. Zet je dat bovenop een schutting die al vergrijsd is, dan zie je jarenlang een lichte band. Een grijze beits of een houtolie in de goede tint haalt dat verschil er in één middag uit.
Loop na de eerste flinke storm langs de hele verhoging. Trek aan de bouten, controleer of de schroeven nog vastzitten en kijk of er ergens een paal is gaan werken. Wat in het eerste jaar niet beweegt, blijft meestal jaren staan.
Zo verhoog je een bestaande schutting
Deze volgorde werkt voor een schutting met betonpalen of houten palen die er nog goed in staan.
-
Meet de zichtlijn op de plek waar het je stoort
Ga zitten of staan waar de inkijk hinderlijk is en laat iemand een lat langs de schutting omhoog schuiven tot het storende raam verdwijnt. Plak die hoogte af en meet hem. Herhaal het vanaf elke plek die telt, zodat je weet welke schermen daadwerkelijk hoger moeten.
-
Check de hoogte tegen de regels en praat met de buren
Blijf je onder de twee meter en staat de schutting op je eigen grond, dan kun je in de meeste gemeenten vooruit. Kom je erboven, vraag dan eerst een vergunning aan. Bij een gezamenlijke schutting op de erfgrens leg je het plan voor aan je buren voordat je materiaal bestelt.
-
Beoordeel de palen en de fundering
Duw met je schouder bovenaan tegen elk scherm en let op de paalvoet in de grond. Prik bij houten palen met een schroevendraaier net boven en onder het maaiveld. Beweegt de paal of zakt de schroevendraaier weg, dan pak je eerst de paal aan, want anders bouw je op iets wat toch omgaat.
-
Kies de constructie die bij die palen past
Bij twijfel kies je open latwerk in plaats van een dichte plaat, want dat scheelt het meeste in windbelasting. Wil je per se dicht materiaal en zijn de palen niet zwaar genoeg, zet dan een los scherm op eigen palen voor de schutting in plaats van iets bovenop de oude constructie.
-
Verleng de palen of zet nieuwe
Bout een tweede houten paal langs de bestaande met minstens zestig centimeter overlap en twee rijen doorgaande bouten M10 in roestvast staal. Bij betonpalen klem je een paal ertegen met stalen strippen en draadeind, zodat je niet in het beton hoeft te boren.
-
Span een koord en monteer het opzetstuk
Span een lijn van de eerste tot de laatste paal en werk daar naartoe, want de bovenkant van de oude schutting ligt zelden nog recht. Schroef het opzetstuk vast in de palen en niet in de bovenste plank van het scherm, met roestvaste schroeven en voorgeboorde gaten in hardhout.
-
Werk de bovenkant af en breng de kleur bij
Zet een afdeklat of waterslag over de kopse kanten zodat er geen water in het hout trekt. Beits of olie het nieuwe deel in de tint van de bestaande schutting, anders staat er jarenlang een lichte band bovenop. Loop na de eerste storm alles nog een keer na en trek de bouten aan.
Voordat je begint met verhogen
Uit de praktijk
Een losse plaat boven het eerste scherm bij de gevel
Het eerste schuttingsscherm tegen de gevel moest hoger omdat de buren in een uitbouw twee ramen in de zijgevel hadden gezet die op het huis uitkeken. Het plan was een plaat van ongeveer 105 bij 150 cm, waarvan zo'n 55 cm boven de schutting zou uitsteken. Kant en klaar, niet duur, en zonder schilderwerk.
Twee dingen bleken van tevoren de doorslag te geven. De plaat werkt als een zeil: 0,8 vierkante meter dicht materiaal boven op een paal die daar niet op gerekend was, met een hefboom die naar de paalvoet toe alleen maar groter wordt. En de plaat viel op, precies op de plek die minder aandacht moest krijgen.
Wat hier het beste uitpakte was de schutting doortrekken in hetzelfde materiaal, met verweerde tweedehands planken die in kleur al bij de rest pasten, op een paal die met doorgaande bouten was verlengd. Het resultaat was hoger, maar je ziet niet waar het oude ophoudt en het nieuwe begint.
Folie op de ramen van de buren dat niet afdoende was
Na een gesprek over de ramen in de nieuwe uitbouw plakten de buren er folie op. Op papier was het probleem daarmee opgelost, in de praktijk waren de contouren er nog steeds doorheen te zien en bleef het gevoel van bekeken worden.
Dat is het punt waar het vaak spaak loopt. Voor een raam binnen twee meter van de erfgrens is de nette invulling een vaststaand raam met ondoorzichtig glas, dus matglas of glasbouwstenen. Folie op een gewoon raam is niet vast, niet blijvend en niet volledig ondoorzichtig, en de ruit kan gewoon open.
De keuze lag hier tussen doorpakken en zelf afschermen. Doorpakken betekent het schriftelijk aankaarten en, als er publiekrechtelijk iets niet klopt aan de gevel, een verzoek tot handhaving indienen bij de gemeente. Zelf afschermen betekent de schutting verhogen en het beeld weghalen. Het werd het tweede, met de aantekening dat de weg naar de gemeente open bleef.
Een verhoging die de eerste najaarsstorm niet haalde
Op een schutting van 1,80 meter met houten palen was een dicht opzetstuk van 40 cm geschroefd, netjes uitgelijnd en met de goede kleur. Er was alleen in de bovenste plank van de schermen geschroefd en niet in de palen.
Bij de eerste harde wind kwam het opzetstuk over drie schermen los. De bovenste plank was met twee nieten per regel bevestigd en die trokken er zonder moeite uit. Bij een van de palen was ook te zien dat de voet was gaan werken in de grond.
De reparatie ging in twee stappen. Eerst een tweede paal langs de bestaande gebout met zestig centimeter overlap en twee rijen roestvaste bouten M10, en bij de losgekomen paal een nieuwe paal ernaast in een gat van tachtig centimeter. Daarna het opzetstuk opnieuw gemonteerd, nu vastgeschroefd in die palen. Sindsdien beweegt er niets meer.
Veelgemaakte fouten
Een dichte plaat kiezen zonder naar de palen te kijken
Dicht materiaal boven op een schutting is een windvanger, en de kracht daarvan komt met een lange hefboom in de paalvoet. De vuistregel is dat het kantelmoment ongeveer met het kwadraat van de hoogte groeit. Vandaar dat open latwerk bij dezelfde extra hoogte vaak wel kan en een plaat niet.
Het opzetstuk vastschroeven in het scherm in plaats van in de palen
De bovenste plank van een scherm zit meestal met een paar nietjes of schroefjes aan de regels. Die verbinding is nooit bedoeld om een hefboom van veertig centimeter op te vangen. Bij de eerste najaarsstorm komt het geheel los, inclusief de bovenste plank.
Uitgaan van twee meter zonder de gemeente te checken
Twee meter in het achtererfgebied is de hoofdregel, geen garantie. Het omgevingsplan kan afwijken, aan de straatkant geldt vaak een meter, en bij hoogteverschil tussen twee tuinen wordt er aan de hoogste kant gemeten. Eén telefoontje vooraf voorkomt een verhoging die er weer af moet.
Beginnen zonder de buren te spreken
Bij een schutting op de erfgrens beslis je niet alleen, en ook bij een schutting op eigen grond zet je met een onaangekondigde verhoging de verhouding op scherp. Een gesprek vooraf kost een kwartier, een burenconflict over inkijk loopt jaren door en maakt de tuin er niet prettiger op.
Nieuw geïmpregneerd hout op een vergrijsde schutting zetten
Vers geïmpregneerd vuren is groenig en trekt pas na twee tot drie jaar naar grijs. Tot die tijd ligt er een lichte band bovenop de schutting die de blik juist trekt naar de plek die je wilde afschermen. Verweerde tweedehands planken of een grijze beits lossen dat direct op.
Plaatmateriaal klemvast schroeven
Kunststof en hpl zetten in de zon merkbaar uit. Schroef je de plaat strak vast in krappe gaten, dan gaat hij bol staan of scheurt hij uit bij de bevestiging. Boor de gaten twee tot drie millimeter ruimer dan de schroef en werk met ringen, zodat het materiaal kan bewegen.
Verzinkte schroeven gebruiken op hardhout en beton
De looizuren in hardhout tasten verzinkt staal aan. Je krijgt binnen een seizoen zwarte of bruine uitlopers over de planken, en de schroefkop roest zo weg dat je hem later niet meer kunt uitdraaien. Roestvast staal A2 kost een paar euro meer per doos.
De kopse kanten onafgedekt laten
Een verhoging heeft een nieuwe bovenrand, en kopse kanten zuigen water op als een rietje. Zonder afdeklat of waterslag begint daar binnen een paar jaar de rot, ook bij geïmpregneerd hout, want de zaagsnede zelf is niet meer beschermd.
Veelgestelde vragen
Wat is de goedkoopste manier om een schutting te verhogen tegen inkijk?
Een trellis of opzetstuk van latwerk in de breedte van je schermen is het goedkoopst, meestal tien tot twintig euro per strekkende meter. Het weegt weinig en de wind gaat er grotendeels doorheen, dus je palen krijgen er nauwelijks last van. Voor volledige afscherming moet er wel iets tegenaan groeien. Wil je meteen dicht zitten voor weinig geld, dan zijn verweerde tweedehands schuttingplanken de beste route, want die passen ook nog eens in kleur bij wat er al staat.
Hoeveel centimeter extra heb ik nodig om de inkijk kwijt te raken?
Dat kun je niet uit een tabel halen, want het hangt af van waar je zit en waar de inkijk vandaan komt. Meet het met een lat: laat iemand die langs de schutting omhoog schuiven vanaf jouw stoel of raam, tot het storende punt verdwijnt. In de meeste tuinen komt daar dertig tot vijftig centimeter uit. Hoe dichter je bij de schutting zit, hoe minder je nodig hebt.
Mag mijn schutting hoger dan twee meter worden?
Boven twee meter is een erfafscheiding in de achtertuin niet meer vergunningvrij, dus dan vraag je een omgevingsvergunning aan bij je gemeente. Dat kan zeker worden toegewezen, vooral als er een aanwijsbare aanleiding is zoals inkijk vanuit een uitbouw. Reken op leges en enkele weken doorlooptijd. Aan de straatkant of langs openbaar gebied ligt de grens vaak al bij een meter, en het omgevingsplan van je gemeente kan afwijkende maten hanteren.
Heb ik toestemming van mijn buren nodig om de schutting te verhogen?
Staat de schutting precies op de erfgrens en is hij van jullie samen, dan wel: dan neem je die beslissing niet alleen en maak je ook afspraken over de kosten. Staat hij volledig op je eigen grond, dan mag je zelf beslissen, zolang je geen onredelijke hinder veroorzaakt, bijvoorbeeld door al het licht bij je buren weg te nemen. Ook dan is het verstandiger om het vooraf te melden dan achteraf uit te leggen.
Houden mijn betonpalen een verhoging van veertig centimeter?
Een betonpaal van 10 bij 10 cm die zo'n zeventig centimeter de grond in zit met een goede voet, kan er meestal veertig centimeter open latwerk bij hebben en ongeveer vijfentwintig centimeter dicht materiaal. De paal moet dan wel voldoende boven het scherm uitsteken of verlengd worden. Duw eerst bovenaan flink tegen het scherm: zie je de paalvoet in de grond bewegen, dan is verhogen zinloos tot je de fundering hebt hersteld.
Kun je een betonpaal verlengen?
Niet in het beton zelf. Wat wel werkt is een houten of stalen paal tegen de betonpaal klemmen met twee stalen strippen en doorgaand draadeind, zodat je helemaal niet hoeft te boren. Moet je toch boren, blijf dan uit de hoeken en uit de sponning waar de wapening zit, en boor in het midden van het vlakke vlak met een betonboor. Bij een zwakke fundering is een nieuwe, langere paal ernaast zetten vaak minder werk dan repareren.
Kan ik een trellis op mijn bestaande schutting zetten?
Ja, en dat is de lichtste oplossing die er is. Schroef de trellis vast in de palen en niet in de bovenste plank van het scherm, want die zit er meestal alleen met nietjes of kleine schroeven in. Steken de palen niet boven de schutting uit, dan zet je er eerst een verlengstuk op of bout je een tweede paal langs de bestaande met minstens zestig centimeter overlap.
Welk plaatmateriaal kan ik gebruiken als ik niet wil schilderen?
Hpl of trespa van 6 mm is onderhoudsvrij en gaat lang mee, maar kost al gauw honderd euro per strekkende meter en contrasteert sterk met hout. Opaal polycarbonaat laat licht door en houdt het jaren beter vol dan acrylaat, dat krast en bros wordt. Composiet planken zijn een middenweg. Bedenk bij al deze materialen dat het dichte oppervlakken zijn die de windbelasting op je palen fors verhogen.
Helpt een hogere schutting tegen inkijk vanaf de eerste verdieping?
Nauwelijks, omdat de blik van boven naar beneden loopt. Zit een raam op vijf meter hoogte en acht meter afstand, dan breekt een scherm van iets meer dan twee meter die zichtlijn als het twee meter van je stoel staat, terwijl datzelfde scherm bij de gevel van de buren ruim vier meter hoog zou moeten zijn. Scherm dus af dicht bij jezelf: een pergola met doek, een zonnezeil of een leiboom vlak bij de zithoek.
Werkt een hogere schutting ook tegen geluid van de buren?
Een opzetstuk van veertig centimeter hoor je nauwelijks terug. Geluid tegenhouden vraagt massa en een volledig dichte constructie zonder kieren, ook onderaan bij de grond, en dat is een heel ander bouwwerk dan een schutting met latwerk erop. Wat er wel voor nodig is, staat bij een geluidswerende schutting. Voor inkijk is de verhoging prima, voor geluid moet je verder kijken.
Mag ik in plaats daarvan een haag of bamboe planten?
Dat mag, en voor beplanting geldt geen bouwhoogte. Wel houdt de wet plantafstanden aan: bomen op ongeveer twee meter en heesters en heggen op een halve meter van de erfgrens, tenzij een plaatselijke verordening iets anders zegt. Blijft de beplanting onder de hoogte van de schutting, dan vervalt die afstand. Een plantenbak tegen de schutting met hoge grassen of bamboe werkt sneller dan een haag en houdt de wortels in bedwang.
Wat doe ik als de buren ramen in hun uitbouw hebben die op mijn erf uitkijken?
Begin met een gesprek en vraag om een vaststaand raam met ondoorzichtig glas, want dat is de vorm die binnen twee meter van de erfgrens wel toegestaan is. Folie op een gewone ruit is dat niet: die laat contouren door en kan er weer af. Kom je er samen niet uit, dan kun je het schriftelijk en aangetekend aankaarten en bij een gevel die publiekrechtelijk niet klopt een verzoek tot handhaving indienen bij de gemeente. Een raam dat er al heel lang zit kan door verjaring een recht zijn geworden, dus wacht er niet mee.
Wat kost het om een schutting te verhogen?
Reken op twintig tot zeventig euro per strekkende meter aan materiaal, afhankelijk van wat je erop zet. Latwerk zit onderin dat bereik, hardhout en plaatmateriaal bovenin. Moeten er ook palen bij of vervangen worden, dan komt daar per paal ongeveer twintig tot vijftig euro bij plus een zak snelbeton. De grootste kostenpost is bijna altijd de fundering, niet het opzetstuk zelf.
Wanneer je beter een vakman belt
Een schutting verhogen is werk dat je zelf kunt doen, mits de palen goed staan. Er zijn wel een paar momenten waarop je beter iemand erbij haalt.
Het eerste is een fundering die niet deugt. Beweegt de paalvoet in de grond, staat de schutting op een keerwand of op een muurtje, of moet er dieper gegraven worden dan een halve meter langs de gevel, dan zit je aan grondwerk en aan constructie. Langs erfgrenzen en gevels liggen gas en water vaak ondiep, en daar wil je niet doorheen.
Het tweede is hoogte. Kom je boven de tweeënhalve meter, dan is de windbelasting geen vuistregelwerk meer en hoort er een berekening bij. Datzelfde geldt voor een verhoging op een dakterras of op een balkon, waar de wind harder staat en de bevestiging in de constructie van het gebouw komt. Werken op een ladder langs een schutting die kan bewegen is bovendien een van de situaties waarin het echt misgaat.
Het derde is de juridische kant. Loopt het conflict over inkijk, ramen of een erfgrens hoog op, dan is een gesprek met een jurist of een mediator effectiever dan nog een meter schutting erbij. Kijk of je rechtsbijstandverzekering burengeschillen dekt voordat je zelf brieven gaat schrijven.