Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Afzuigkap: van afvoerbuis en muurdoorvoer tot filters en geluid

5 gidsen 16 minuten lezen
diy-gids.nl APPARATEN REPAREREN Afzuigkap aansluiten en afvoeren

Bijna alles wat er aan een afzuigkap misgaat, zit niet in de kap maar in de weg naar buiten. Een buis van 150 mm die kort en glad is, een doorvoer die tot in het buitenblad loopt en een rooster met genoeg vrije doorlaat lossen de meeste klachten over lawaai, tocht en slecht afzuigen op. Werkt de kap helemaal niet meer, begin dan bij de stekker in de bovenkast en bij de groep, en pas daarna bij de motor of de bediening. Voor recirculatie geldt een ander verhaal: daar bepalen de filters en de naloop of het werkt.

Alle gidsen over afzuigkap

Terugslagklep afzuigkap

Een terugslagklep is een mechanisch klepje in de luchtafvoer dat door de luchtstroom opengeblazen wordt en vanzelf dichtvalt zodra de…

Dakdoorvoer afzuigkap

Een dakdoorvoer voor de afzuigkap moet drie dingen tegelijk goed doen: waterdicht aansluiten op je dakbedekking, de volle luchtstroom doorlaten…

Plasmafilter afzuigkap

Een plasmafilter neemt kookgeur niet op zoals koolstof, maar breekt de geurmoleculen af in een sterk elektrisch veld. Dat scheelt…

Rooster afzuigkap

Het rooster op de buitenmuur is het laatste stukje van de afvoer en bepaalt hoeveel lucht er werkelijk naar buiten…

Hoogte afzuigkap

Een afzuigkap hangt op 60 centimeter boven een inductie- of keramische kookplaat en op 65 centimeter boven gas, gemeten vanaf…

Waar het bij een afzuigkap meestal op stukloopt

Een afzuigkap is een eenvoudig apparaat: een motor, een vetfilter en een weg naar buiten. Bijna alle klachten komen niet uit de kap zelf, maar uit die weg naar buiten. Een te dunne buis, een dichtgeslibd rooster of een kap die op een systeem hangt waar hij niet op hoort geeft herrie, stank of tocht in de keuken.

Herken je dat probleem bij meer apparatuur, dan werkt dezelfde volgorde van uitsluiten ook bij de andere machines die we bij apparaten in huis repareren behandelen. Voor de afzuigkap begint die volgorde bij één vraag: waar gaat de lucht naartoe? Een kap met afvoer naar buiten, een recirculatiekap en een motorloze kap op de mechanische ventilatie zijn drie verschillende installaties, en een flink deel van de problemen ontstaat doordat ze door elkaar gehaald worden.

De tabel hieronder brengt je van klacht naar de plek waar je moet kijken. Werk hem van boven naar beneden af en test na elke ingreep even, anders weet je aan het eind niet wat het verschil maakte.

KlachtWat er meestal achter zitWaar je begint
Afzuigkap maakt veel lawaaiTe kleine of te ruwe buis, of een rooster met weinig vrije doorlaatMeet de diameter en haal het buitenrooster los
Afzuigkap zuigt onvoldoendeVerzadigd vetfilter, een verloop naar een kleinere maat, te veel bochtenFilter in de vaatwasser, daarna de hele route natrekken
Tocht en koude lucht uit de kapGeen terugslagklep, of een klep die door vet niet meer sluitKlep in de buis of een zelfsluitend gevelrooster
Afzuigkap stinktVet op het schoepenrad, verzadigd koolstoffilter, vocht in de kapVetfilter eruit en achter de filters kijken
Afzuigkap doet het nietStekker uit de kast getrild, groep eruit, bediening defectStekker en groep, pas daarna de elektronica
Afzuigkap lekt vetVet dat langs de as van de motor naar buiten kruiptKap demonteren en het motorhuis ontvetten
Filterlampje blijft brandenUrenteller die na het reinigen niet gereset isResetprocedure van dat merk opzoeken
Afzuigkap piept of fluitLucht die door een te kleine opening geperst wordt, of een droge lageringDoorlaat vergroten, daarna de motor beoordelen

De modellen: vlakscherm, onderbouw, schouwkap en eiland

De vorm van de kap bepaalt waar de buis eruit komt, en dat bepaalt weer hoeveel bochten je nodig hebt. Een vlakscherm afzuigkap monteren onder een bovenkast gaat anders dan een schouwkap tegen de muur hangen, ook al zit er dezelfde motor in. Een onderbouw afzuigkap met achteruitgang blaast door de achterwand van de kast, en een afzuigkap met de afvoer aan de zijkant of aan de achterzijde vraagt vrijwel meteen een bocht.

Bij een vervanging is de inbouwmaat de eerste maat die je neemt. Een vlakscherm afzuigkap vervangen lukt meestal binnen dezelfde kast, maar de uitsparing in de bodemplaat en de plaats van de afvoertuit verschillen per merk en per serie. Een vlakscherm afzuigkap inbouwen in een bestaande kast vraagt dus eerst nameten en pas daarna zagen.

Hoe hoog je de kap hangt is geen kwestie van smaak: te laag stoot je je hoofd, te hoog vangt hij de damp niet meer. De maten per kookplaat staan bij de juiste ophanghoogte boven de kookplaat. Zit het raam pal boven het fornuis, dan is een afzuigkap voor het raam bijna altijd een compromis, en kom je meestal uit bij een randafzuiging of een kap in het werkblad.

Onze ervaringen met een afzuigkap in het werkblad zijn wisselend. De afzuiging vlak naast de pan werkt goed, maar de afvoer moet naar beneden en dat betekent een route door de vloer of de kruipruimte. Een afzuigkap verplaatsen naar een andere wand loopt op hetzelfde vast: de kap ophangen is een uurtje werk, de nieuwe doorvoer is de echte klus.

ModelWaar hij pastWaar je op moet letten
Vlakscherm, uittrekbaarOnder een bovenkast, front schuift naar vorenInbouwmaat en de plaats van de tuit nameten voor je zaagt
Onderbouwkap met achteruitgangOndiepe kast, buis direct door de achterwandEen afzuigkap met achterafvoer scheelt hoogte maar dwingt vaak een bocht af
Kap met afvoer aan de zijkantKast tegen een zijmuurAlleen zinvol als de doorvoer echt aan die kant zit
WandschouwkapTegen de muur, schouw loopt tot het plafondDe schouw dekt de buis af, de koof moet breder zijn dan de schouw
EilandkapBoven een kookeiland, afvoer door het plafondKoof of plafondkanaal nodig, en een bocht van 150 mm neemt veel hoogte
Inbouwgroep in een koof of kastZelfgebouwde ombouw, alleen het rooster is zichtbaarStopcontact bereikbaar houden en trillingen loskoppelen
RandafzuigingKap zuigt langs een smalle sleuf in het frontHogere luchtsnelheid bij minder debiet, filter raakt sneller vet
Afzuiging in het werkbladVlak achter of in de kookplaatAfvoer moet naar beneden, vaak via de kruipruimte, en de prijs ligt hoog
Motorloze kapOp centrale afzuiging of op een externe motorAlleen op een systeem dat daarvoor gemaakt is

Afvoer naar buiten, recirculatie of motorloos op de ventilatie

Deze keuze bepaalt alles wat daarna komt. Een kap met een eigen motor die de lucht naar buiten blaast, haalt vet, geur en vocht echt uit de keuken. Een recirculatie afzuigkap blaast diezelfde lucht door een koolstoffilter terug de ruimte in: de geur gaat er grotendeels uit, het vocht en de warmte blijven.

Zit er een centrale mechanische ventilatie in de woning, dan hoort op dat afzuigpunt in de keuken een motorloze kap. Een afzuigkap met motor op de mechanische ventilatie aansluiten ontregelt de balans van het systeem: de kap perst meer lucht in het ventilatiekanaal dan de box aankan, en kooklucht komt er bij het toilet of de badkamer weer uit. Een recirculatie afzuigkap naast diezelfde mechanische ventilatie is geen probleem, want die blaast alleen de ruimte in.

Een afzuigkap op een wtw-installatie of op balansventilatie is helemaal geen optie, want dan komt het vet in de warmtewisselaar terecht en die krijg je nooit meer schoon. In een appartement zonder eigen gevelmonding blijft een recirculatie afzuigkap daarom vaak de enige optie.

Een bestaande afzuigkap motorloos maken door de motor eruit te slopen werkt zelden. Een motorloze kap heeft een andere binnenkant, een andere aansluiting en een bediening die het ventilatiesysteem aanstuurt. Wil je die kant op, koop dan een kap die daarvoor gemaakt is.

SysteemHoe het werktWanneer het pastWaar je tegenaan loopt
Afvoer naar buiten via de gevelMotor in de kap, buis door de buitenmuurKeuken tegen een buitenmuurGat boren, tocht zonder klep, geur bij de buren
Afvoer naar buiten via het dakBuis omhoog naar een dakdoorvoerKeuken midden in de woning of een eilandLange route, condens op een koude zolder
Recirculatie met koolstoffilterLucht gaat door een koolstoffilter terug de keuken inAppartement of binnenkeuken zonder afvoerFilters elk half jaar, vocht en warmte blijven binnen
Recirculatie met plasmafilterGeur wordt elektrisch afgebroken in plaats van opgenomenZelfde situatie, minder filterkostenHogere aanschafprijs en periodiek reinigen
Motorloze kap op centrale afzuigingDe ventilatiebox zuigt via de kap afWoning met mechanische ventilatie in de keukenLager debiet dan een eigen motor, inregelen is vakwerk
Kap met externe motorMotor op zolder of aan de gevel, kap alleen als vangerWie het geluid uit de keuken wil hebbenExtra bekabeling en een motor die bereikbaar moet blijven
Kap op wtw- of balansventilatieNiet toepassenNooitVet in de warmtewisselaar en een ontregeld systeem

Diameter en capaciteit: 100, 125 of 150 mm

De diameter van de afvoer is bij een afzuigkap de maat die het meeste verschil maakt, en tegelijk de maat waarover bij een verbouwing het minst wordt nagedacht. Door een buis van 125 mm gaat ruwweg 250 kubieke meter lucht per uur voordat de weerstand en het geluid oplopen. Een afvoerbuis van 150 mm voor de afzuigkap is de maat waar je naartoe wilt, en in webshops zoek je die afvoer op diameter zonder spatie: een buis van 150mm, 125mm, 120mm of 100mm.

Verlopen naar een grotere maat mag altijd. Een kap met een tuit van 125 mm mag je met een verloopstuk gerust op een ruimer kanaal aansluiten, want de fabrikant rekent alleen met de luchtsnelheid door de opening en weet niet hoe lang jouw route is. Verlopen naar een kleinere maat kost capaciteit en geeft geluid: een verloopstuk afzuigkap van 150 naar 125 is bij een korte, gladde route nog te doen, en hetzelfde geldt bij een afzuigkap voor een verloop van 120 naar 100.

Hoeveel afzuigcapaciteit je nodig hebt, reken je uit met de inhoud van de keuken. Voor een dichte keuken houden wij tien keer de inhoud per uur aan, voor een open keuken twaalf tot vijftien keer. Een dichte keuken van 30 kubieke meter komt daarmee op ongeveer 300 kubieke meter per uur.

Het vermogen van een afzuigkap in watt zegt daar weinig over. Een moderne kap met een gelijkstroommotor haalt met 120 tot 200 watt meer lucht dan een oude wisselstroommotor van 300 watt. Kijk dus naar de kubieke meters per uur bij een reële tegendruk en niet naar het aantal watt op de doos.

KanaalmaatWat er ruwweg doorheen kanWaar je hem tegenkomtWat wij ervan vinden
100 mm rond, soms 110 mmOngeveer 150 kubieke meter per uurOudere woningen, oude muurdoorvoerenTe krap voor een moderne kap, alleen stand 1 blijft rustig
120 mm rondOngeveer 200 kubieke meter per uurTussenmaat bij oudere doorvoerenAlleen bij een korte route acceptabel
125 mm rondOngeveer 250 kubieke meter per uurStandaard in veel woningen en dakdoorvoerenWerkt goed als de route kort en glad is
150 mm rond400 kubieke meter per uur en meerAansluitmaat van vrijwel elke nieuwe kapLeg dit aan zodra de muur het toelaat
Plat kanaal 222 bij 89 mmVergelijkbaar met 125 mm rondAchter kasten en in verlaagde plafondsDoorsnede mag niet kleiner zijn dan de aansluittuit
Plat kanaal 220 bij 55 mmOngeveer gelijk aan 100 mm rondKrappe onderbouwsituatiesAlleen als er echt niets anders past

Welke buis: flexibele slang, spiraliet of plat kanaal

In de doos van een afzuigkap zit meestal een flexibele afvoerslang van aluminium met een grove spiraal. Die slang voor de afzuigkap is goedkoop en snel aan te sluiten, en tegelijk de grootste geluidsbron van de hele installatie. Elke ribbel remt de lucht af, en een uitgetrokken flexibele buis van drie meter kost je meer capaciteit dan een extra bocht.

De rustigste oplossing is spiraliet, ook wel spirobuis genoemd: een gewikkelde stalen buis die vanbinnen vrijwel glad is. Wat wij doen: een flexibele pijp van 25 tot 30 cm direct op de kap als trillingsdemper, en de rest van de koker van de afzuigkap in spiraliet met bochten met een ruime straal. Dat korte stuk moet strak en zo recht mogelijk zitten, zonder dat de diameter kleiner wordt.

Kunststof komt in de praktijk voor, maar wij houden de leiding van een afzuigkap boven een kookplaat bij metaal. Er ligt vet in het kanaal en bij een vlam in de pan wil je geen kunststof buis in een dichte koof hebben zitten. Of kunststof in jouw situatie is toegestaan hangt af van waar het kanaal doorheen loopt en of het een brandscheiding passeert, dus vraag dat na bij twijfel.

Loopt de koker door een koude zolder of vliering, isoleer hem dan. Isolatie rond de buis van de afzuigkap voorkomt condens en dempt meteen het stromingsgeluid. Houd horizontaal minstens 1 cm verval per meter aan, van de kap af naar buiten toe, anders loopt condenswater terug de kap in.

BuissoortWeerstand en geluidWaar hij goed isLet op
Flexibele aluminium slang, grove spiraalHoogste weerstand, hoorbaar geruisKort tussenstuk tegen trillingenNooit over meters uitrekken, en niet door bochten wringen
Spiraliet of spirobuis, staalGlad, laagste weerstandDe hele route van kap naar buitenBochten los bijkopen, verbindingen aftapen
Gladde kunststof kanaalbuisGlad, lage weerstandSoms toegepast in ventilatiesystemenBoven een kookplaat kiezen wij metaal
Plat kanaal met hulpstukkenIets meer weerstand dan rondAchter kasten en in een verlaagd plafondOvergangsstukken van hetzelfde systeem gebruiken
Geïsoleerd flexibel kanaalVergelijkbaar met flexibel, wel stillerKorte stukken door een koude ruimteBlijft een flexibele buis, dus houd hem kort
Spiraliet met steenwol eromheenZelfde luchtweerstand, duidelijk stillerDoor een zolder of in een koofVoorkomt ook condens aan de buitenkant

Muurdoorvoer, geveldoorvoer en dakdoorvoer

Een muurdoorvoer voor een afzuigkap van 150 mm boor je met een diamantboor, en dan het liefst van buitenaf. Dat geeft aan de gevelzijde een strakke rand, precies waar het te zien is. Een betonboorbedrijf doet dit in een uurtje, en met goed gereedschap komt er geen schade aan het metselwerk.

Zelf boren kan ook, en dan is de klassieke methode: de omtrek aftekenen, er rondom met een steenboor gaten in boren en het middenstuk er voorzichtig uitbeitelen. Reken op een rafelige rand, dus houd rekening met een afdekplaat of rozet aan de binnenkant. Ga niet zomaar in een dragende gevel of vlak onder een latei aan de slag zonder dat te laten beoordelen.

De fout die we het vaakst zien bij de geveldoorvoer van een afzuigkap: de buis loopt maar een paar centimeter de muur in en eindigt in de spouw. Vochtige kooklucht komt dan in de spouw terecht, waar hij vet en vocht achterlaat in de isolatie. De doorvoer van de afzuigkap door de muur moet doorlopen tot in het buitenblad, met een klein afschot naar buiten.

Gaat de afvoer van de afzuigkap door het dak, dan hoort daar een echte doorvoer op. Wat er per dakbedekking bij komt kijken, met en zonder motor in de kap, staat bij de dakdoorvoer voor een afzuigkap. Op een plat dak werkt de dakafvoer van de afzuigkap met een doorvoerplaat die in de bitumen wordt meegebrand, en dat is werk op hoogte.

Tocht, kou, regen en beestjes uit de buis

Staat de kap uit en voel je toch koude lucht uit de afzuigkap komen, dan ontbreekt er een werkende terugslagklep. Zo'n klep laat lucht één kant op door en valt daarna dicht, en hij is het enige dat tussen jouw keuken en de wind zit. De kou die uit de afzuigkap komt houd je alleen tegen met een klep die echt sluit, en welke uitvoering waar past lees je bij de terugslagklep in het afvoerkanaal.

Aan de buitenkant doet het rooster het halve werk. Een ventilatierooster voor de afzuigkap op de buitenmuur moet genoeg vrije doorlaat hebben, anders gaat de lucht wervelen en hoor je dat binnen. Een dicht sleuvenrooster met vliegengaas slibt bovendien binnen een paar jaar dicht met vet en stof, dus kies liever een zelfsluitend lamellenrooster zoals we bij het rooster op de buitenmuur laten zien.

Zit de klep van de afzuigkap buiten in dat rooster, dan hoor je hem minder tikken dan een klep vlak boven de motor. Regenwater door de afzuigkap komt bijna altijd door een doorvoer zonder afschot of door een kaprooster zonder waterkering. Lekt de afzuigkap water terwijl het droog weer is, dan is het condens uit een koude buis en helpt isoleren.

Een muis in de afzuigkap klinkt vreemd, maar een gevelrooster met kapotte lamellen of een opening zonder gaas is voor een muis een uitnodiging. Kies een rooster dat echt sluit en controleer of het gaas achter de lamellen nog heel is.

Waar de klep zitVoordeelNadeel
In de kap, boven de motoruitgangZit er meestal al in, blijft droogSlaat hoorbaar dicht en vervuilt met vet
Los in de spirobuisGoedkoop en dicht bij de gevel te plaatsenPast niet in een flexibele slang en moet bereikbaar blijven
In het gevelrooster, zelfsluitende lamellenHoudt wind, regen en ongedierte buitenKan bij harde wind klapperen
Elektrische klep op de motorleidingSluit volledig af, geen tocht en geen geluid van buitenVraagt een stuurdraad of eigen voeding en kost meer
Twee kleppen achter elkaarLijkt logischKost capaciteit en geeft juist fluitgeluid, dus doe dit niet

Geluid: waar het vandaan komt en wat er echt tegen helpt

Een afzuigkap die veel lawaai maakt, maakt bijna nooit motorgeluid. Wat je hoort is lucht die ergens doorheen geperst wordt. Ratelt de motor van de afzuigkap wel echt, dan zit er vuil of speling op het schoepenrad.

Ook een recirculatie afzuigkap maakt lawaai, want daar moet de lucht door een dicht koolstoffilter heen. De afzuigkap stiller maken lukt bijna altijd zonder een nieuwe kap te kopen. Haal eerst het buitenrooster los en luister opnieuw, vervang daarna de flexibele slang door spiraliet, en isoleer pas als laatste de koof.

Het geluid van de afzuigkap dempen met steenwol of glaswol rond de buis werkt goed tegen bijgeluiden, maar een te kleine diameter los je er niet mee op. Trillingen lopen door de constructie mee, dus zet de buis vast met beugels met een rubberinlage of leg een reepje rubber tussen beugel en buis. In houtskeletbouw hoor je een kap op de woningscheidende wand soms letterlijk aan de andere kant de glazen laten rammelen.

Wil je het geluid helemaal uit de keuken, dan is een afzuigkap met externe motor de zwaarste maar effectiefste ingreep. De afzuigmotor van de afzuigkap komt dan als buisventilator in het kanaal op de vliering te hangen, of als dakventilator boven het dak. Zo'n externe motor van een afzuigkap buiten plaatsen, zoals met de losse units die Itho en andere merken leveren, vraagt wel extra bekabeling en een ventilator die bereikbaar blijft voor onderhoud.

Wat je hoortWaarschijnlijke oorzaakWat helpt
Zwaar gonzen en bulderenTe kleine diameter of te veel bochtenKanaal vergroten naar 150 mm, bochten met grote straal
Klapperen van luchtBuitenrooster dichtgeslibd met vet en stofRooster vervangen door lamellen met veel vrije doorlaat
Fluitend geluidKier bij een verloopstuk of een te nauwe doorlaatNaad aftapen en de vernauwing wegnemen
RatelenFlexibele buis die tegen de koof of een kast triltBuis losnemen van het paneel, rubber onder de beugels
Brommen of ratelen uit de motorVuil of speling op het schoepenrad, droge lageringWaaier reinigen, daarna de motor beoordelen
Tik bij aan- en uitzettenTerugslagklep die dichtvaltNormaal, een klep verder van de kap dempt de tik
Geluid door wind terwijl de kap uit staatLamellen die door de wind bewegenKlep in de buis plaatsen naast het rooster

De koof, schouw of ombouw eromheen

Een koof maak je meestal om één reden: de afvoer van de afzuigkap wegwerken, of dat nu een gladde buis of een flexibele slang is. Een koof voor de afzuigkap in de keuken loopt van de wand naar het plafond, of alleen langs het plafond bij een eiland. Het strakste resultaat krijg je met regelwerk en gipsplaat die je meteen met de muren laat meestucen, want dan valt de koof helemaal weg.

Meet eerst de bocht en pas daarna de koof. Een haakse bocht van 150 mm met een ruime straal is hoger dan mensen denken, en met de flenzen erbij loop je zo tegen de 20 cm aan. Timmer je een koof van 15 cm af, dan past de bocht er niet in en wordt de buis alsnog geknepen.

De hartlijn is de tweede maat die telt: hart kookplaat is hart afzuigkap is hart buis. Maak de koof breder dan de schouw van de kap, zodat het schouwdeel er strak tegenaan sluit. Een schouw van bijvoorbeeld 310 bij 290 mm vraagt dus een koof die daar ruim overheen valt, en andere maten in de keuken vind je in ons overzicht met standaardmaten in huis.

Een kant en klare koof voor een afzuigkap bestaat als set panelen, maar die past zelden precies op jouw hoogte en breedte. Wie de afzuigkap landelijk wil wegwerken, kan zelf een losse schouw maken van hout of van gestuct metselwerk, en een rvs koof rond de afzuigkap past juist bij een rvs keuken. Zet in alle gevallen een inspectieluikje in de koof als er een terugslagklep of een demper in zit, want vet en stof komen daar samen.

AfwerkingOpbouwSterk puntNadeel
Gestucte koofRegelwerk met gipsplaat, meegestuct met de muurValt volledig weg tegen de wandMoet klaar zijn voordat de stukadoor komt
Mdf-koof, geschilderdPanelen onder verstek, in de muurkleur gelaktZelf te maken en later aan te passenDe naad met de muur blijft zichtbaar
Kant en klare koofVoorgevormde panelen als setSnel gemonteerdPast zelden precies op jouw hoogte en breedte
Rvs koof of ombouwPlaatwerk om het motorblokPast bij een rvs keuken, goed schoon te makenZichtbare vingers en op maat laten zetten
Landelijke schouwHouten ombouw of gestuct metselwerkVerbergt kap en buis volledigZwaar, en het motorblok moet bereikbaar blijven
Bovenkast met open bodemKap in de kast, alleen het front zichtbaarGeen extra timmerwerkWarmte en trilling in de kast, en een plank ernaast wordt vet

Filters, vet en stank

Het metalen vetfilter is het onderdeel dat je het vaakst in handen hebt. Wij zetten ze elke vier tot acht weken in de vaatwasser op het heetste programma, en dus niet pas als de kap het aangeeft. Zuigt een Pelgrim of Atag afzuigkap niet goed meer af, dan zit er in de meeste gevallen simpelweg een vol vetfilter in.

Een stinkende afzuigkap met splinternieuwe filters heeft het vet ergens anders zitten. In het huis achter de filters en op het schoepenrad ligt na jaren een taaie bruine laag die bij elke draai lucht meeneemt. Een Bauknecht afzuigkap schoonmaken betekent dan: filters eruit, bodemplaat los en het schoepenrad met heet water met soda of een keukenontvetter reinigen.

Een recirculatiekap vraagt daarnaast koolstoffilters. Die zijn niet wasbaar, tenzij het uitdrukkelijk regenereerbare filters zijn, en dan schrijft de fabrikant precies voor hoe je ze wast en in de oven droogt. Bij dagelijks koken vervang je een gewoon koolstoffilter elke vier tot zes maanden, en wat een plasmafilter in plaats van koolstof daaraan verandert hebben we apart uitgewerkt.

De afzuigkap na het koken nog tien tot vijftien minuten aan laten staan is de goedkoopste manier om geur te voorkomen, want vochtige filters die stilstaan gaan ruiken. Een pan met twee liter water en wat citroensap tien minuten laten dampen onder een draaiende kap frist het kanaal op, maar haalt geen vet weg. Stankoverlast van de afzuigkap bij de buren ontstaat als de gevelmonding vlak bij hun raam of ventilatierooster uitkomt, en dan is hoger uitblazen of via het dak afvoeren de enige echte oplossing.

FiltersoortWat het doetOnderhoudVervangen
Metalen cassettefilterVangt vet uit de dampVaatwasser op het heetste programma, elke 4 tot 8 wekenPas als het vervormd of beschadigd is
Vliesfilter of vetmatVangt vet in een wegwerpmatNiet wasbaarZodra de mat verkleurt of doorslaat
Koolstoffilter, patroon of cassetteNeemt geur op bij recirculatieNiet wasbaarElke 4 tot 6 maanden bij dagelijks koken
Regenereerbaar koolstoffilterZelfde functie, meerdere keren te gebruikenVolgens de handleiding wassen en in de oven drogenNa ongeveer twee tot drie jaar
PlasmafilterBreekt geurmoleculen elektrisch afPeriodiek reinigen volgens de fabrikantDe unit gaat jaren mee, geen los filter
Kanaal en schoepenradGeen filter, wel de plek waar vet blijft liggenJaarlijks controleren en ontvettenNiet van toepassing

Als er niets meer gebeurt: stroom, bediening, motor en lamp

Werkt de afzuigkap niet meer en gaat hij ook niet meer aan, dan is er negen van de tien keer geen spanning. Waar zit de stekker van de afzuigkap? In de meeste keukens in een stopcontact in de bovenkast erboven of in de kast ernaast, en die stekker trilt er in de loop van de jaren uit of wordt bij het inruimen losgetrokken.

Controleer daarna de groep en de aardlekschakelaar in de meterkast. Een schakelaar met 3 standen op een oudere afzuigkap is de volgende verdachte: werkt alleen de hoogste stand nog, dan is het schakelblok versleten en niet de motor. Een afzuigkap die vanzelf aan gaat heeft meestal de automatische koppeling met de kookplaat aan staan, of er zit vocht op de touchbediening.

Reageert het bedieningspaneel van een Boretti, Atag of AEG afzuigkap nergens meer op, haal er dan tien minuten de spanning af voordat je verder zoekt. Draait de motor wel maar zuigt de kap niets, dan zit de waaier los op de as. Draait de afzuigkap verkeerd om na het vervangen van de motor, dan zijn er bij het aansluiten twee draden verwisseld.

Meldingen en knipperende lampjes betekenen bij een afzuigkap zelden een defect. Het zijn urentellers die na het reinigen met de hand gereset moeten worden, en de handeling verschilt per merk. Merkspecifieke codes en resetprocedures verzamelen we in de storingzoeker per merk en apparaat.

Het demonteren van een afzuigkap gaat bij een Itho, een Siemens en bij een vlakscherm in dezelfde volgorde: eerst de vetfilters eruit, dan de schroeven in de bodemplaat, en pas daarna kom je bij de motor, de bedrading en de verlichting. Het demonteren van de schouw van een afzuigkap doe je door de twee schroefjes aan de zijkant eruit te draaien en het bovendeel omhoog te schuiven.

SymptoomWat je als eerste controleertWat het meestal blijkt te zijn
Kap doet helemaal nietsStekker in de kast en de groep in de meterkastStekker eruit getrild of een gevallen aardlekschakelaar
Verlichting werkt, motor nietSchakelaar, condensator en de vrije loop van de waaierVastgelopen lagering of een versleten schakelcontact
Alleen de hoogste stand werktDe schakelaar met 3 standen of het weerstandsblokDoorgebrande weerstand of een verbrand contact
Kap gaat vanzelf aanAutomatische koppeling met de kookplaat, vocht in de bedieningIngeschakelde automaatstand of condens op de folie
Filterlampje knippert of blijft roodAantal draaiuren sinds de laatste resetTeller die na het reinigen niet gereset is
Bediening reageert nergens opTien minuten spanningloos zettenVastgelopen besturing, soms een defecte print
Kap draait maar zuigt nietDraairichting en de waaier op de asWaaier los of een vervangmotor verkeerd aangesloten

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

MerkCodeWat er aan de hand isWat je zelf kunt doenBellen of niet
Intergas1De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog opControleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas2Storing in de aanvoer- of retoursensorReset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.Monteur
Intergas3De maximaalthermostaat heeft ingegrepenControleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.Blijft het: monteur
Intergas4Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aanKijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.Doet gas het wel: monteur
Intergas5Slecht of wegvallend vlamsignaalReset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.Monteur
Intergas6Fout in de vlamdetectieReset een keer.Monteur
Intergas7Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensorKijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas8Het ventilatortoerental klopt nietReset een keer.Monteur
Intergas10 tot en met 14Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatieControleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.Blijft het: monteur
NefitA01Geen vlam of vlam valt wegControleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.Herhaalt zich: monteur
NefitC6De ventilator draait niet op het juiste toerentalReset een keer.Monteur
NefitD1Te weinig waterdruk in de installatieBijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.Zelf te doen
NefitEAVlam wordt niet waargenomenReset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.Herhaalt zich: monteur
NefitF0 of F7Interne storing in de besturingReset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.Monteur
RemehaReset knopVergrendelde storingHoud de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.Afhankelijk van de code
RemehaE00Aanvoersensor defect of niet aangeslotenReset een keer.Monteur
RemehaE01Te weinig waterdruk of geen doorstromingBijvullen en ontluchten.Zelf te doen
RemehaE04Geen vlam bij het opstartenGaskraan controleren, een keer resetten.Herhaalt zich: monteur
VaillantF.22Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiligingBijvullen tot de juiste druk en ontluchten.Zelf te doen
VaillantF.28Ontsteking mislukt bij het opstartenGastoevoer controleren, een keer resetten.Herhaalt zich: monteur
VaillantF.75Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievatControleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.Monteur, meestal het expansievat
AWBVlamstoringGeen ontstekingGaskraan open, druk controleren, een keer resetten.Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasserE15Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aanKantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasserE24 of E25Water loopt niet weg, afvoer verstoptMaak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.Zelf te doen
Bosch vaatwasserE22Filters verstoptZeven eruit en schoonmaken.Zelf te doen
Bosch vaatwasserE09Verwarmingselement defect, water wordt niet warmNiets zelf te doen.Monteur
Siemens vaatwasserE15Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actiefZelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.Blijft het: monteur
Siemens vaatwasserE24Afvoer geblokkeerdZeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.Zelf te doen
Siemens vaatwasserResettenProgramma vastgelopenHoud de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.Zelf te doen
AEG vaatwasseri20 of 20Afvoerprobleem, water loopt niet wegFilters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.Zelf te doen
AEG vaatwasseri30 of 30Water in de bodembak, lekkage gedetecteerdKantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.Blijft het: monteur
AEG vaatwasserResettenProgramma vastgelopenHoud de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.Zelf te doen
Miele vaatwasserF11Water loopt niet wegFilters en afvoerpomp schoonmaken.Zelf te doen
Miele vaatwasserF70Vlotter of niveaubeveiligingControleer op lekkage onderin.Monteur
Bosch wasmachineE18 of F18Water loopt niet wegPluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.Zelf te doen
Bosch wasmachineF21Motorstoring, trommel draait nietNiets zelf te doen.Monteur
Bosch wasmachineE23Water in de lekbakMachine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.Blijft het: monteur
AEG wasmachineE20AfvoerprobleemPluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.Zelf te doen
AEG wasmachineE40Deur niet goed dichtDeur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.Zelf te doen
QuookerKnippert 1 keerReservoir warmt op of komt uit een stroomonderbrekingWacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.Zelf te doen
QuookerKnippert 2 keerReservoir bereikt de temperatuur nietHaal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.Blijft het: monteur
QuookerKnippert 3 keerStoring in de temperatuursensorEen keer stroomloos maken.Monteur
QuookerGeen kokend water, wel gewoon waterReservoir uit of niet op temperatuurControleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.Zelf te doen

Samengesteld uit fabrikantendocumentatie en uit meldingen die in de praktijk het vaakst voorkomen. Codes verschillen per model en per bouwjaar, dus houd altijd de handleiding van jouw toestel aan. Een cv-ketel meer dan twee of drie keer achter elkaar resetten heeft geen zin en kan gevaarlijk zijn: als de storing terugkeert, is er iets aan de hand dat een monteur moet zien. Werk aan gas is altijd werk voor een erkend installateur.

Veelgestelde vragen

Welke diameter moet de afvoer van een afzuigkap hebben?

Kijk eerst naar de aansluittuit, want dat is de minimummaat. Vrijwel elke nieuwe afzuigkap heeft een diameter van 150 mm, oudere modellen hebben er een van 125 mm of zelfs 100 mm. Door een buis van 125 mm gaat ruwweg 250 kubieke meter per uur, door 150 mm gaat aanzienlijk meer. Twijfel je tussen een afzuigkap met een buis van 150 of 125 mm, leg dan 150 mm aan en verloop pas vlak bij een bestaande dakdoorvoer of muurdoorvoer naar de kleinere maat.

Mag ik een verloopstuk van 150 naar 125 of van 150 naar 100 gebruiken?

Een verloop van de afzuigkap van 150 naar 125 is acceptabel als de route kort en glad is en je zelden op de hoogste stand kookt. Een afvoer van de afzuigkap van 150 naar 100 laten verlopen raden we af: je houdt dan ongeveer de helft van de capaciteit over en de rest wordt lawaai. Dat geldt net zo goed voor een verloop van 120 naar 100. Naar een grotere maat verlopen mag altijd, dus een kap met een tuit van 125 mm op een kanaal van 150 mm is prima. Zet het verloopstuk vast met een klemband en tape de naad af.

Welke buis voor de afzuigkap: flexibel, spiraliet of plat?

Spiraliet is vanbinnen vrijwel glad en geeft de minste weerstand en het minste geluid, dus die heeft onze voorkeur voor de hele route. Een flexibele buis of flexibele afvoer voor de afzuigkap gebruik je alleen als kort tussenstuk van 25 tot 30 cm tegen trillingen, en het aansluiten van die slang op de afzuigkap doe je strak en zonder diameterverlies. Een platte afvoer, ook wel plat kanaal, platte buis of platte afvoerbuis genoemd, is voor een afzuigkap een goede oplossing achter kasten of in een verlaagd plafond, mits de doorsnede niet kleiner is dan de aansluittuit. Een afzuigkap met een afvoerbuis van 120 mm kom je bij oudere doorvoeren tegen, en dat is meestal de zwakste schakel in de route.

Mag een afzuigkap op mechanische ventilatie worden aangesloten?

Op een centraal afzuigpunt in de keuken hoort een motorloze kap, die de lucht laat afvoeren door de ventilatiebox. Een afzuigkap met een eigen motor aansluiten op mechanische ventilatie mag niet, omdat de kap het systeem ontregelt en kooklucht via andere ventielen de woning in drukt. Een afzuigkap aansluiten op een ventilatiekanaal van de centrale afzuiging kan dus alleen met een motorloos model. Een recirculatiekap die vlak bij een ventiel uitblaast is geen probleem, want die blaast alleen de ruimte in. Op een wtw-installatie sluit je een keukenkap nooit aan, want vet in de warmtewisselaar krijg je er niet meer uit.

Hoe stop ik tocht en koude lucht die uit de afzuigkap komt?

Tocht door de afzuigkap betekent dat er geen werkende klep in de route zit. Plaats één terugslagklep, bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de gevel, of kies een gevelrooster met zelfsluitende lamellen. Zit er al een klep in de kap, controleer dan of hij niet door vet is vastgeplakt. Wil je de afvoer van de afzuigkap in de winter helemaal afsluiten, gebruik dan een elektrische klep die met de afzuigkap meeschakelt in plaats van een prop in de buis, want die vergeet je op het moment dat je gaat koken.

Hoe maak ik een afzuigkap die veel lawaai maakt stiller?

De afzuigkap stiller maken doe je van buiten naar binnen. Haal eerst het buitenrooster los en luister opnieuw, want een dichtgeslibd rooster is de meest voorkomende oorzaak. Vervang daarna de flexibele slang door spiraliet en gebruik bochten met een grote straal. Helpt dat niet genoeg, dan kun je de afzuigkap isoleren tegen geluid met steenwol in de koof, of het geluid dempen met een gedempt kanaalstuk vlak achter de kap. Zo'n geluiddemper voor de afzuigkap werkt alleen als de binnendiameter gelijk blijft aan de rest van het kanaal.

Waarom piept mijn afzuigkap of maakt hij een fluitend geluid?

Een fluitend geluid komt van lucht die door een te nauwe opening wordt geperst, of van een kier bij een verloopstuk waar lucht langs gaat. Zoek de nauwste plek in de route en tape de naden af. Piept het meer als een lager dan als lucht, dan draait de motor droog en gaat dat geluid niet vanzelf over. Maakt de afzuigkap alleen geluid door wind terwijl hij uit staat, dan bewegen de lamellen van het rooster en helpt een klep in de buis.

Hoe boor ik een gat voor de afzuigkap in de buitenmuur?

Een gat boren voor de afzuigkap doe je met een diamantboor van 152 mm, bij voorkeur van buitenaf geboord zodat de gevelzijde strak blijft. Zo'n boor kun je huren, en een betonboorbedrijf doet het in een uur zonder schade aan het metselwerk. Zelf een gat boren voor een afzuigkap met een steenboor kan ook: omtrek aftekenen, er rondom gaten in boren en het middenstuk uitbeitelen. Reken dan op een ruwe rand en een rozet aan de binnenkant. Boor niet vlak onder een latei en laat een dragende gevel eerst beoordelen.

Hoe maak ik een oud gat van de afzuigkap in de muur dicht?

Haal eerst de oude doorvoerbuis eruit. Het gat van de afzuigkap dichtmaken doe je daarna met passende stukken kalkzandsteen of cellenbeton in specie, waarna je de binnenzijde bijstukt en het voegwerk buiten afwerkt. Vul de spouw niet met specie, want dat geeft een koudebrug. Wil je het omkeerbaar houden, dan kun je een dichte afdekplaat voor de afzuigkap op de buitenmuur schroeven en kitten, met een prop steenwol in het gat en een rozet aan de binnenkant.

Hoeveel afzuigcapaciteit heeft een afzuigkap nodig, en hoeveel watt?

Reken met de inhoud van de keuken. Voor een dichte keuken houden wij tien keer de inhoud per uur aan, voor een open keuken twaalf tot vijftien keer. Een keuken van 30 kubieke meter komt daarmee op ongeveer 300 kubieke meter per uur. Het vermogen van een afzuigkap in watt zegt weinig over de capaciteit: een moderne gelijkstroommotor haalt met 150 watt meer lucht dan een oude motor van 300 watt. Let er ook op dat de opgegeven capaciteit vaak zonder tegendruk is gemeten, dus houd marge aan.

Werkt een recirculatie afzuigkap goed genoeg, en helpt hij tegen vocht?

Tegen geur werkt hij redelijk, mits de koolstoffilters op tijd vervangen worden. Tegen vocht en warmte doet een recirculatie afzuigkap niets, want die blijven in de keuken. Onze ervaring met een recirculatie afzuigkap is dat mensen zeggen dat hij niet zuigt terwijl hij gewoon draait: de filters zitten vol, of de uitblaas boven de kast zit klem. Werkt een recirculatie afzuigkap niet goed, dan is dat bijna altijd een filterprobleem en geen motorprobleem. Bij een Etna of Atag afzuigkap in recirculatie-uitvoering is het eerste dat je controleert of het koolstoffilter er wel in zit, want bij aflevering ontbreekt dat regelmatig.

Kan ik een recirculatie afzuigkap ombouwen naar luchtafvoer?

Bij de meeste kappen kan dat, want de motor is dezelfde. Je haalt het koolstoffilter eruit, zet de klepplaat of het omkeerstuk in de stand voor luchtafvoer en sluit de tuit aan op een kanaal naar buiten. Controleer wel in de handleiding of jouw model beide standen kent, want sommige recirculatiekappen hebben een uitblaas die niet op een buis aan te sluiten is. Vergeet daarna de terugslagklep niet, anders ruil je geur in voor tocht.

Hoe vervang ik het filter van een Bauknecht afzuigkap?

Het filter van een Bauknecht afzuigkap vervangen begint bij het metalen vetfilter, dat je met de veerhendel aan de onderkant losklikt en in de vaatwasser op het heetste programma zet. Het koolstoffilter van een Bauknecht afzuigkap zit daarachter en klikt of draait op de motorbehuizing, afhankelijk van het model. Bestel dat filter op het typenummer van het typeplaatje achter de filters en niet op de modelnaam. Blijft de kap na het vervangen ruiken, dan zit het vet in de kap zelf: bodemplaat eraf en het schoepenrad ontvetten. Hetzelfde geldt voor het koolstoffilter van een Airforce afzuigkap.

Mijn afzuigkap doet het niet meer, waar begin ik?

Zoek eerst de stekker. Bij de meeste keukens zit het stopcontact van de afzuigkap in de bovenkast erboven of in de kast ernaast, en die stekker trilt er in de loop van jaren uit. Controleer daarna de groep en de aardlekschakelaar in de meterkast. Werkt de verlichting nog wel maar de motor niet, dan zit het in de schakelaar, de condensator of een vastgelopen lagering. Doet een Siemens afzuigkap het niet meer en reageert de touchbediening nergens op, haal er dan tien minuten de spanning af voordat je verder zoekt.

Hoe reset ik het filterlampje van een Neff, AEG of Atag afzuigkap?

Het resetten van de melding voor het filter werkt bij een Neff, AEG of Atag afzuigkap bijna altijd hetzelfde, want die lampjes tellen draaiuren en gaan niet vanzelf uit als de filters schoon zijn. Houd de knop van de laagste stand of de verlichtingsknop drie tot vijf seconden ingedrukt tot je een pieptoon hoort. Lukt dat niet, zet de kap dan tien minuten spanningloos en probeer het opnieuw. Knippert het lampje van een Whirlpool, AEG of Atag afzuigkap daarna nog steeds, dan zit het in de bediening en niet in de filters. Merkspecifieke procedures verzamelen we in de storingzoeker met codes per merk.

Hoe vervang ik de lamp van een oude Itho afzuigkap?

Bij een Itho afzuigkap oud model kun je de lamp zelf vervangen, maar haal eerst de stekker eruit. De verlichting zit achter een klepje of achter het vetfilter, en het gaat meestal om een schroeflamp met een kleine fitting of om een tl-buis met starter. Zit er een tl lamp in de afzuigkap, vervang dan de starter meteen mee, want die is vaker stuk dan de buis zelf. Wil je bij een Siemens afzuigkap halogeen vervangen door led, controleer dan of de trafo geschikt is voor de lage belasting van led, anders knippert het licht en heb je een led-driver nodig.

Kan ik de motor van mijn afzuigkap zelf vervangen?

Technisch kan het: filters eruit, bodemplaat los, bedrading fotograferen, waaier van de as en het motorblok eruit. De vraag is of het de moeite waard is. Een motor vervangen in een Itho, Siemens of Etna afzuigkap kost al gauw meer dan de helft van een nieuwe kap, dus reken dat eerst uit als de motor van de afzuigkap kapot is. Een motor voor een afzuigkap die als universeel verkocht wordt bestaat, maar de bevestigingsmaat, de asdiameter, het toerental en de draairichting moeten kloppen, anders zuigt de kap niet of trilt hij zich stuk. Vergelijk altijd het onderdeelnummer op het motorplaatje voordat je een nieuwe motor bestelt.

Wat doe ik als de motor van de afzuigkap vet lekt?

Vet dat langs de as van de motor kruipt en op de kookplaat druppelt, betekent dat het vetfilter zijn werk al lange tijd niet meer doet. Haal de spanning eraf, neem de bodemplaat eraf en ga het vet uit de motor van de afzuigkap verwijderen met heet water met soda of een keukenontvetter, samen met het schoepenrad. Laat alles volledig drogen voordat je de kap weer aansluit. Druppelt er heldere vloeistof in plaats van vet, dan is het condens uit een koude buis en helpen isoleren en afschot.

Hoe hoog moet je een afzuigkap ophangen boven de kookplaat?

Boven inductie of keramisch hang je lager dan boven gas, omdat de vlam bij gas warmte en verbrandingsgassen hoger stuwt. Hang je de afzuigkap hoger om je hoofd niet te stoten, dan vangt hij de damp niet meer op en helpt geen enkele motor daartegen. De maten per kookplaat en per kaptype staan bij de ophanghoogte van de afzuigkap, samen met de uitzondering voor schuine vlakschermkappen.

Wat kan ik doen als er geen afzuigkap in de keuken zit?

Geen afzuigkap in de keuken van een huurwoning is niet automatisch een gebrek, want een afzuigkap is niet verplicht: de verhuurder moet zorgen voor ventilatie, niet voor een kap. Zit er wel een ventilatiepunt, dan is een motorloze kap daarop de nette oplossing. Is er geen afvoer en geen ventilatiepunt, dan blijft een recirculatiekap over. Vraag in een huurwoning altijd vooraf toestemming voordat je een gat in de gevel boort, want dat is een wijziging aan het gebouw en geen inrichting.