M8 voorboren: welke boormaat je waar nodig hebt
M8 zegt iets over de bout en niets over het gat. Snijd je zelf draad in staal, dan boor je 6,8 millimeter, want dat is de boutmaat min de spoed van 1,25. Moet de bout er alleen doorheen, dan is 8,5 tot 9 millimeter de maat. Zit er een plug, een huls of mortel omheen, dan bepaalt dat bevestigingsmiddel de boor en kom je uit op 10, 12 of zelfs 14 millimeter.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Boormachine met kloppen of een SDS-plus hamerboor voor beton
- Steenboren 6, 8, 10, 12 en 14 mm met hardmetalen punt
- Metaalboren HSS, in elk geval 6,8 en 9 mm
- Houtboor of slangenboor 5, 6 en 10 mm
- Tapset M8 met wringijzer, voorsnijder en naslagtap
- Schuifmaat om hulzen en boorgaten op te meten
- Dieptaanslag of een stukje schilderstape op de boor
- Uitblaasbalgje en een ronde gatenborstel
- Momentsleutel voor hulsankers en betonschroeven
- Veiligheidsbril en gehoorbescherming
Materiaal
- M8-bouten of draadeinden met ringen en moeren
- Nylon pluggen 10 of 12 mm met houtdraadbouten M8
- Hulsanker of doorsteekanker M8, afhankelijk van de last
- Injectiemortel en zeefhulzen voor holle of zachte steen
- Betonschroeven met de bijbehorende bit
- Snijolie of boorolie voor het tappen
- Inslagmoeren M8 voor hout en plaatmateriaal
Wat je met M8 voorboren bedoelt, bepaalt de boormaat
M8 is de maat van de bout: acht millimeter over de draad. De boor die daarbij hoort loopt in de praktijk van vijf tot veertien millimeter. Welke maat je nodig hebt, hangt af van wat je vastzet en waarin je boort.
Daar loopt bijna iedereen op vast. In een tabel over boormaten en voorboren staat 6,8 millimeter, op de doos van een keilbout staat veertien, en in een houten regel wil je juist onder de zes blijven. Alle drie die maten kloppen, ze horen alleen bij een andere klus.
Eén regel helpt je overal doorheen: boor op de maat van het bevestigingsmiddel, niet op de maat van de bout. Zit er een huls, een plug of een laag mortel omheen, dan bepaalt dat onderdeel de diameter. Snijd je de draad zelf in het materiaal, dan bepaalt de draadmaat de boor.
Ken je het bevestigingsmiddel niet meer omdat de doos weg is, meet dan gewoon op. Een schuifmaat over de huls van een anker geeft je binnen tien seconden de boormaat die je nodig hebt.
| Wat je vastzet | Waarin | Boormaat | Waarom die maat |
|---|---|---|---|
| M8-schroefdraad tappen | Staal, aluminium, dik kunststof | 6,8 mm | Boutmaat min de spoed van 1,25 mm |
| M8-bout doorsteken | Staal, hout, plaatmateriaal | 8,5 tot 9 mm | Genoeg speling om de bout er zonder klemmen door te krijgen |
| Houtdraadbout M8 | Massief hout, balk of regel | 5 tot 6 mm | Ongeveer 70 procent van de buitendiameter van de houtdraad |
| Houtdraadbout M8 in een nylon plug | Baksteen, kalkzandsteen, beton | 10 mm, bij zwaardere last 12 mm | De plug bepaalt het gat, de bout niet |
| Doorsteekanker M8 | Massief beton | 8 mm | Het anker gaat met bout en al door het gat heen |
| Keilbout of hulsanker M8 | Beton, metselwerk | 12 of 14 mm, per merk verschillend | De huls om de bout is dikker dan de bout zelf |
| Chemisch anker met M8 draadeind | Beton, volle steen | 10 mm | Twee millimeter ruimte rondom voor de mortel |
| Betonschroef | Beton | Volgens de verpakking, meestal 6 tot 8 mm | De schroef snijdt zijn eigen draad in het beton |
| Inslagmoer M8 | Hout en meubelplaat | 10 tot 11 mm | De huls van de moer moet er strak in passen |
Leg de boor naast de bout of de huls en houd ze tegen het licht. Zie je licht tussen de twee, dan is je boor te dik. Dat oogtestje kost niets en voorkomt de meeste maatvergissingen.
Het tapgat voor M8-schroefdraad boren
Wil je zelf draad snijden in staal, aluminium of dik kunststof, dan voorboor je het tapgat met 6,8 millimeter. Die boormaat komt uit een simpele som: de nominale diameter min de spoed. Bij M8 met grove draad is de spoed 1,25 millimeter, dus 8 min 1,25 is 6,75, en 6,8 is de boor die je in de winkel vindt.
Boor je 6,5 millimeter, dan snijd je een vollere draad die op papier sterker is, maar de tap loopt zwaar en breekt eerder af. Boor je 7 millimeter, dan gaat het tappen licht en houd je een draad over die bij aandraaien makkelijk doldraait. De 6,8 zit precies op het punt waar de draad ruim sterk genoeg is en de tap het overleeft.
Heb je fijne draad, dan verandert de som mee. Bij M8 met een spoed van 1 millimeter boor je 7 millimeter. Kijk dus eerst naar de bout die erin moet, want fijne draad ziet er op een halve meter afstand hetzelfde uit.
Tap altijd met snijolie en draai na elke hele slag een halve slag terug. Daarmee breek je de spaan af in plaats van hem voor je uit te duwen. Een tap die afbreekt in een blind gat haal je er praktisch niet meer uit, en dan boor je het gat groter en gebruik je M10. Voor kleinere en grotere maten gelden dezelfde sommen: kijk bij het tapgat voor M6 of bij de boormaat voor M10.
| Draadmaat | Spoed grove draad | Boor voor het tapgat | Doorlopend gat | Boor voor fijne draad |
|---|---|---|---|---|
| M6 | 1,0 mm | 5,0 mm | 6,5 mm | 5,2 mm bij M6x0,75 |
| M8 | 1,25 mm | 6,8 mm | 9,0 mm | 7,0 mm bij M8x1 |
| M10 | 1,5 mm | 8,5 mm | 11,0 mm | 8,8 mm bij M10x1,25 |
| M12 | 1,75 mm | 10,2 mm | 13,5 mm | 10,8 mm bij M12x1,25 |
Boor een blind tapgat dieper dan de draad lang moet worden. De voorsnijder heeft aan de punt vier tot zes onvolledige draadgangen. Boor je precies zo diep als de bout lang is, dan loopt de bout vast op de laatste millimeters en trek je de draad eruit.
Een doorlopend gat voor een M8-bout
Moet de bout er alleen doorheen en zit de moer aan de andere kant, dan hoeft het gat niet strak te zijn. In staal en plaatmateriaal is 9 millimeter de gebruikelijke maat voor M8. Wil je de delen echt op hun plek houden, dan boor je 8,5 millimeter, en bij een constructie die je met speling wilt kunnen stellen ga je naar 10 millimeter.
Bij twee platen op elkaar boor je ze bij voorkeur samen door, geklemd in een lijmtang. Boor je ze los en zet je ze daarna tegen elkaar, dan blijkt het onderste gat net een halve millimeter naast het bovenste te zitten en past de bout er niet doorheen. Dat halve millimetertje kost je meer tijd dan het samen opspannen.
In hout ligt dat anders. Daar boor je een doorlopend gat van 8 millimeter, precies op de boutmaat, want hout geeft genoeg mee om de bout er doorheen te tikken. Gebruik je een slotbout, dan boor je ook 8 millimeter en trek je de vierkante hals met de moer in het hout. Leg er aan de moerkant altijd een ring onder, anders zakt de moer in het hout weg zodra je aantrekt.
Plaatmateriaal dat werkt, heeft speling nodig. Een gevelplaat zet uit en krimpt met het weer, dus daar boor je de gaten twee tot drie millimeter ruimer dan de bout en gebruik je een carrosseriering. Hoe je zulke platen verder bewerkt zonder uitbrokkelen, staat bij het zagen en boren van Trespa-platen.
M8 vastzetten in hout
In hout heb je zelden een M8-bout nodig, maar als je hem gebruikt gaat het meestal om een houtdraadbout: aan de ene kant houtdraad, aan de andere kant een M8-draadeind waar een moer op past. Die schroef je in het hout, dus het voorboorgat moet kleiner zijn dan de draad.
De praktische maat is 5 millimeter in vurenhout en 6 millimeter in hardhout of in een oude, uitgedroogde balk. Dat komt neer op ongeveer 70 procent van de buitendiameter van de houtdraad. Boor je te ruim, dan pakt de draad niet en draait de bout rond zodra je aantrekt. Boor je te krap in hardhout, dan splijt de balk of draait de bout zijn kop eraf.
Test bij twijfel op een afgezaagd stukje van hetzelfde hout. Draait de bout er met een moersleutel zwaar maar gelijkmatig in, dan zit je goed. Blijft hij halverwege staan, boor dan een halve millimeter ruimer. Zet je de bout in de kop van een balk, houd dan sowieso een ruimere maat aan, want kops hout splijt veel eerder dan hout dat je op de zijkant aanboort.
Boor zo dicht mogelijk haaks op het oppervlak, want een scheve houtdraadbout trekt het onderdeel scheef en de kop komt niet vlak op het hout. Hoe je dat betrouwbaar aftekent en controleert, lees je bij haaks werken en aftekenen. Moet de bout onder een hoek het hout in, dan helpt de aanpak bij boren en zagen onder 45 graden: begin loodrecht en kantel de machine pas als de punt gepakt heeft.
Wil je een moer permanent in het hout, dan gebruik je een inslagmoer M8. Die vraagt een gat van 10 tot 11 millimeter, precies zo ruim dat de huls er strak in gaat en de weerhaakjes in het hout bijten. Meer over dit soort verbindingen vind je in ons overzicht over hout en timmerwerk.
In kops hout splijt bijna alles. Een houtdraadbout die je in de kopse kant van een balk draait, werkt als een wig tussen de vezels. Boor daar een halve tot een hele millimeter ruimer, of kies een verbinding die niet in de kop hoeft te grijpen.
In beton hoort het gat bij het anker, niet bij de bout
Hier gaat het het vaakst mis. Iemand koopt keilbouten M8, leest dat er een boor van 14 millimeter bij hoort, boort dat gat en verbaast zich dat er een gat van 14 in de muur zit voor een bout van 8. Toch klopt dat: bij een keilbout of hulsanker zit er een metalen huls om de bout heen, en die huls is de maat die telt.
Bij een doorsteekanker is het precies andersom. Dat anker heeft een dunne conus aan de punt en gaat met bout en al door het gat, dus daar boor je 8 millimeter voor een M8. Twee ankers die allebei M8 heten en die twee heel verschillende boren vragen, dat is de valkuil.
Voor de rest is het rekenwerk overzichtelijk. Een chemisch anker met M8 draadeind gaat in een gat van 10 millimeter, twee millimeter ruimer dan het draadeind zodat de mortel er rondom omheen kan. Een houtdraadbout M8 in een nylon plug volgt de plug: meestal 10 millimeter, bij zwaarder werk 12. Een betonschroef volgt de boormaat op de verpakking, en die is altijd kleiner dan de schroef zelf omdat de schroef zijn draad in het beton snijdt.
Twijfel je welke plug in welke muur hoort, kijk dan in onze plug- en boorkiezer per muursoort. Daar zie je meteen of je met kloppen mag boren en welke maat bij de plug hoort.
| Bevestiging voor M8 | Boormaat | Waar hij goed in is | Waar hij tegenvalt |
|---|---|---|---|
| Doorsteekanker M8 | 8 mm | Massief beton, gaat snel en zit meteen strak | Vraagt een schoon en recht gat, niet in holle steen |
| Hulsanker of keilbout M8 | 12 of 14 mm, meet de huls op | Metselwerk en beton, spreidt over een grotere lengte | Slipt bij een te laag aandraaimoment of een vuil gat |
| Nylon plug 10 mm met houtdraadbout M8 | 10 mm | Baksteen en kalkzandsteen, vergevingsgezind materiaal | Kruipt langzaam los bij trillingen en wisselende belasting |
| Chemisch anker met M8 draadeind | 10 mm | Zware en wisselende belasting, ook naar boven toe | Uithardtijd, en het gat moet echt stofvrij zijn |
| Chemisch anker met zeefhuls | Volgens de huls, vaak 12 of 16 mm | Holle steen, snelbouwsteen en gipsblokken | Meer mortelverbruik en je moet de holte kennen |
| Betonschroef | 6 tot 8 mm volgens de verpakking | Zit meteen vast, is te lossen en soms te hergebruiken | Vraagt een slagschroevendraaier, een gewone accuboor is te licht |
| Gasbetonplug met M8-bout | Volgens de plug, geen klopstand | Cellenbeton, verdeelt de last over een groot oppervlak | Blijft licht werk, niet geschikt voor iets waar je aan hangt |
M8 in gasbeton, gipsblokken en holle steen
In zachte en holle wanden vervalt bijna alles wat in beton werkt. Een spreidanker of keilbout M8 duwt in cellenbeton simpelweg het materiaal weg en zit na een halve slag al los. Het gat wordt daar tijdens het boren ook groter dan de boor, want de korrel brokkelt uit.
Boor in gasbeton en gipsblokken daarom altijd zonder kloppen, met een gewone houtboor of een scherpe steenboor op lage snelheid. Kloppen slaat een trechtervormig gat waarin geen enkele plug meer houdt. Gebruik een plug die speciaal voor dit materiaal is gemaakt, met een lange schroefdraad die zich over de volle diepte in het blok snijdt. Welke plug bij welk materiaal past, zoek je op in de tabel met pluggen per muursoort.
Moet er echt belasting op, bijvoorbeeld een wastafel of een wandbeugel, dan is een chemisch anker met een zeefhuls de aanpak die wel houdt. De mortel dringt door de zeef heen in het poreuze materiaal en vormt zo een veel grotere kop dan een plug ooit kan maken. De boormaat volgt daarbij de huls, niet de M8-draad: zeefhulzen zijn er onder meer in 12 en 16 millimeter.
Kies de huls dus voordat je boort. Heb je al een gat van 14 millimeter en past daar geen enkele huls in, dan is een nieuw gat ernaast beter dan uitboren naar 16, want bij uitboren blijft de rand van het oude gat rafelig.
Eerst met een dun boortje voorboren, of meteen op maat
In beton beginnen veel mensen met een boor van 6 of 8 millimeter en boren daarna het gat op maat. Dat helpt bij het positioneren, want een dikke steenboor wandelt op een glad betonoppervlak makkelijk een centimeter weg voordat hij pakt. Met een voorgeboord gat blijft de grote boor netjes in het hart staan.
Er zit wel een risico aan. De grote boor volgt het kleine gat alleen als dat gat recht is. Loopt het pilotgat scheef, dan gaat de grote boor wringen en wordt het gat ovaal in plaats van rond. Een ovaal gat is de klassieke reden dat een anker niet pakt, want de huls kan zich nergens tegenaan zetten.
Werk je met een SDS-plus hamerboor en een boor met een goede punt, dan is voorboren zelden nodig. Zet de machine zonder kloppen aan om een putje te maken, en schakel het kloppen pas in als de punt niet meer wegloopt. Dat is sneller en het gat wordt ronder.
In staal is het verhaal omgekeerd: daar boor je vanaf ongeveer 8 millimeter juist wel eerst voor, met 3 of 4 millimeter. De punt van een grote HSS-boor snijdt aan het hart nauwelijks en duwt vooral, dus zonder pilotgat loopt de boor warm en trekt hij de plaat mee.
Raak je in beton wapening, dan merk je dat direct aan het geluid en aan de boor die stil komt te staan. Stop dan en verplaats het gat. Een dunne wapeningsstaaf kun je met een speciale boor doorboren, maar in een dragende vloer of balk is dat werk waar je beter vanaf blijft.
Op diepte boren, schoonmaken en afstand houden
Bij voorboren gaat alle aandacht naar de boormaat en bijna geen naar de diepte, terwijl daar net zoveel misgaat. Boor een gat dat ongeveer tien millimeter dieper is dan het anker lang is. Die extra ruimte vangt het boorgruis op dat je er nooit helemaal uit krijgt, zodat het anker toch tot de bodem kan.
Zet een dieptaanslag op de machine of plak een stukje schilderstape op de boor. Zonder markering boor je bij het derde gat gegarandeerd te ondiep, en dan steekt de bout er te ver uit en heb je te weinig draad over voor de moer.
Het schoonmaken is de stap die het vaakst wordt overgeslagen en die de meeste ankers de das omdoet. Boorgruis werkt als kogellagertjes tussen de huls en het beton. Blaas het gat uit met een balgje, ga er met een ronde gatenborstel in en blaas nog een keer. Bij een chemisch anker doe je dat drie tot vier keer om en om, want mortel op stof hecht niet aan beton maar aan het stof.
Boor je een gat naast een gat dat mislukt is, houd dan minimaal vijf keer de gatdiameter aan als hart-op-hartmaat. Bij een gat van 14 millimeter is dat ongeveer zeven centimeter. Zit je dichter bij het oude gat, dan breekt het beton tussen de twee gaten uit zodra je het anker spant. Houd om dezelfde reden afstand tot de rand van een betonelement.
Boor bij een gat boven je hoofd met een oud plastic bekertje om de boor heen geschoven, of houd een stofzuigermond vlak onder het gat. Dat scheelt een gezicht vol betonstof en je ziet meteen hoe diep je zit.
Wanneer een spreidanker de belasting niet houdt
De maatvoering kan kloppen en het anker kan toch de verkeerde keuze zijn. Dat speelt vooral bij twee soorten belasting: een last die recht naar beneden aan een plafond trekt, en een last die met schokken wisselt.
Een keilbout werkt doordat de huls bij het aandraaien conisch uitzet en zich tegen de wand van het gat klemt. In hard beton geeft dat een puntbelasting op een klein oppervlak. Een nylon plug is zachter en vervormt over een grotere lengte, waardoor de kracht beter verdeeld wordt, maar nylon kruipt op de lange duur juist weg onder een constante trek.
Bij wisselende belasting werken beide types langzaam los. Elke schok geeft een minuscule beweging, en na een paar duizend keer is de klemkracht eruit. Voor een optrekstang, een rekstok, een bokszak of een schommel aan het plafond is een chemisch anker daarom de verstandige keuze. Daar zit geen spreidkracht in, de belasting wordt over de hele lijmlaag verdeeld en er is geen huls die kan verschuiven.
Gebruik je toch een hulsanker, draai het dan aan op het moment dat de fabrikant voorschrijft, met een momentsleutel. Te licht aandraaien is de belangrijkste reden dat een hulsanker slipt, en boven je hoofd voel je het verschil tussen vast en te licht nauwelijks. De boormaten voor zwaardere draadeinden vind je bij voorboren voor M12.
Aan een bevestiging waar een mens aan hangt, stel je andere eisen. Een optrekstang of een schommel in een plafond vraagt om een chemisch anker in massief beton, geplaatst volgens de verwerkingsvoorschriften, en om zekerheid dat de vloer massief is. In een kanaalplaatvloer of een breedplaatvloer zit een holle ruimte en soms voorspanstaal, en daar hoort dit werk niet thuis zonder advies.
Zo boor je een M8-bevestiging op maat voor
Deze volgorde werkt voor beton en metselwerk en is met kleine aanpassingen ook bruikbaar in hout en staal.
-
Bepaal eerst wat er in het gat komt
Leg het bevestigingsmiddel voor je neer voordat je de machine pakt. Een doorsteekanker M8 vraagt 8 millimeter, een hulsanker 12 of 14, een chemisch anker 10 en een plug volgt zijn eigen maat. De bout zelf zegt niets over de boor die je nodig hebt.
-
Lees de boormaat op de verpakking of meet de huls op
Op elke doos met ankers staat de boordiameter en de minimale boordiepte. Is de doos weg, meet dan met een schuifmaat de buitenkant van de huls. Bij een chemisch anker houd je de draadmaat plus twee millimeter aan, dus 10 millimeter voor M8.
-
Controleer de ondergrond voordat je boort
Tik met een schroevendraaier op de wand. Klinkt het hol, dan zit er een holte achter en werkt een spreidanker niet. Boorstof dat wit en zanderig is wijst op kalkzandsteen, grijs en fijn stof op beton. Zit er onzekerheid over leidingen, gebruik dan een detector.
-
Zet een putje en boor daarna pas met kloppen
Begin zonder klopfunctie tot de punt niet meer wegloopt, en schakel het kloppen dan pas in. Houd de machine haaks op het oppervlak en duw gelijkmatig zonder te forceren. Een gat dat scheef begint krijg je later niet meer recht.
-
Boor tot tien millimeter voorbij de ankerlengte
Markeer die diepte vooraf met tape op de boor of met de dieptaanslag. De extra ruimte onderin vangt het boorgruis op dat achterblijft, zodat het anker tot op de bodem kan zakken en de volle verankeringsdiepte haalt.
-
Blaas en borstel het gat schoon
Blaas het gat uit, ga er met een ronde borstel doorheen en blaas nog een keer. Bij een chemisch anker herhaal je dat drie tot vier keer. Stof in het gat is de meest onderschatte reden dat een anker later slipt of eruit trekt.
-
Plaats het anker en draai aan op het juiste moment
Tik een hulsanker er met een kunststof hamer in tot de kraag tegen het materiaal komt, en draai daarna aan met een momentsleutel op de waarde van de fabrikant. Vul bij een chemisch anker het gat vanaf de bodem, draai het draadeind er draaiend in en laat het volledig uitharden voordat je belast.
-
Controleer de bevestiging na een week
Trek de moer bij een hulsanker na een week nog een keer aan. Beton zet zich, en de eerste belastingen drukken de huls verder op zijn plek. Blijft de moer doordraaien zonder dat hij vast komt, dan zit het anker los en boor je een nieuw gat op minimaal vijf keer de gatdiameter afstand.
Plug- en boorkiezer
Kies je muursoort en het gewicht dat eraan moet hangen, en zie welke plug, schroef en boormaat je nodig hebt. Bekijk alle gegevens
| Muursoort | Zo herken je hem | Plug die past | Boor en maat | Wat je eraan kunt hangen |
|---|---|---|---|---|
| Beton | Grijs, keihard, boorstof is grijs en fijn, de boor loopt zwaar | Nylon plug of, bij zwaar werk, een keilbout | Steenboor met hamerfunctie, 6, 8 of 10 mm | Alles, ook een hangend toilet of een boiler, mits de plug diep genoeg zit |
| Kalkzandsteen | Lichtgrijs tot wit, glad breukvlak, boorstof is wit en zanderig | Nylon plug, boren zonder klopstand | Steenboor zonder hamerfunctie, 6 of 8 mm | Keukenkasten, wastafels, radiatoren |
| Baksteen | Rood tot bruin, boorstof is rood, harder dan voeg | Nylon plug, altijd in de steen en niet in de voeg | Steenboor met hamerfunctie, 6 of 8 mm | Zware kasten en wandbeugels, mits je de steen raakt en niet de voeg |
| Gipsplaat | Klinkt hol, boort weg als boter, boorstof is wit poeder | Hollewandplug met vleugels, tuimelplug of gipsplaatanker | Houtboor of steenboor, maat volgens de plug | Schilderij, spiegel en lichte kast tot ongeveer 10 kg per plug |
| Gasbeton | Lichtgrijs, heel licht van gewicht, kruimelt makkelijk | Speciale gasbetonplug of een lange schroef zonder plug | Houtboor, geen hamerfunctie, plug bepaalt de maat | Lichte tot middelzware last, verdeel over meer punten |
| Gipsblok | Wit tot lichtgeel, zacht, boorstof is wit gips | Gipsblokplug of chemisch anker bij zwaar werk | Houtboor zonder klopstand | Middelzware last, geen hangend toilet zonder voorzetframe |
| Holle steen | Klinkt hol, de boor zakt ineens door in de holte | Hollewandplug of chemisch anker met zeefhuls | Steenboor zonder hamerfunctie zodat de wand niet uitbreekt | Middelzwaar, met een chemisch anker ook zwaar |
| Hout | Herkenbaar, boorstof is krullend | Geen plug nodig, houtschroef volstaat | Houtboor, voorboren op ongeveer 70 procent van de schroefkerndiameter | Alles, mits je in het hart van de regel schroeft |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de boor in de muur zet
Uit de praktijk
Keilbouten M8 die met stang en al uit het plafond kwamen
Aan een massief betonnen plafond moest een optrekstang. Bij de stang zaten acht keilbouten M8 en overal stond dat daar een boor van 14 millimeter bij hoorde. We boorden voor met 8 millimeter en gingen daarna door met 14, en dat ging prima.
Bij het monteren klopte er iets niet. De bouten vielen los uit het plafond in plaats van stroef in het gat te blijven staan, en we konden eindeloos aan de moer draaien zonder dat er iets vast kwam te zitten. Eén flinke ruk aan de stang trok de complete set er weer uit. De hulzen waren wel uitgezet, maar lang niet genoeg om een gat van 14 millimeter te vullen.
Dat had twee oorzaken. De meegeleverde hulzen waren van dun, slap blik en zetten daardoor te weinig uit, en 14 millimeter zat aan de ruime kant voor deze serie. Bij een ijzerwarenwinkel haalden we hetzelfde type in fatsoenlijke kwaliteit, en daarmee zaten de bouten wel vast. Voor een optrekstang blijft een chemisch anker de betere keuze, want daar hangt iemand aan en de belasting is er nooit constant.
Een M10-bout in een gat van 14 millimeter draaien
Toen de M8-keilbouten niet hielden, kochten we eerst maar dikkere bouten. Die M10-bouten pasten natuurlijk niet in een gat van 14 millimeter: een bout is gemaakt voor een moer, niet voor een gat.
Wat wel kan is de plug het werk laten doen. In een gat van 14 millimeter past een nylon plug van 14, en daar draai je een houtdraadbout M10 met een ring in. Die combinatie is voor een kastje of een wandbeugel ruim voldoende. Voor iets waar met schokken aan getrokken wordt, is nylon niet de goede keuze, want het materiaal kruipt onder blijvende trek.
Bij het chemische alternatief liep het weer vast op de maat: de beschikbare zeefhulzen waren 12 of 16 millimeter en het gat was 14. Uitboren naar 16 laat een rafelige rand achter, dus de nette oplossing was een nieuw gat ernaast, op minimaal vijf keer de gatdiameter, ongeveer zeven centimeter van het oude gat af.
Een hulsanker dat rondslipte in een vuil gat
Een hulsanker in een betonnen plafond kwam bij het aandraaien niet vast en bleef doorslippen. Het gat had de goede diameter en de goede diepte, dus daar zat het niet in.
Twee dingen kwamen hier samen. We hadden het gat na het boren niet uitgeblazen, dus zat er een laag fijn boormeel op de wand waar de huls geen grip op kreeg. Daarbovenop draaiden we boven ons hoofd aan met een steeksleutel, en dan voel je nauwelijks hoeveel moment je erop zet.
Na uitblazen, borstelen en aandraaien met een momentsleutel op de voorgeschreven waarde zat het anker in één keer goed. Een hulsanker dat met te weinig moment wordt aangetrokken zet zijn huls niet ver genoeg uit, en dat is bij dit type de meest voorkomende oorzaak van slippen.
Betonschroeven die de accuboormachine niet trok
Als alternatief voor pluggen probeerden we betonschroeven. Aantrekkelijk, want je boort een gat, schroeft de betonschroef er direct in en hebt geen plug nodig. Losdraaien en opnieuw aantrekken kan ook, al is dat niet iets wat je eindeloos moet herhalen.
Met een gewone accuboormachine kwam de schroef halverwege tot stilstand. Deze schroeven snijden hun eigen draad in het beton en dat vraagt veel meer koppel dan een houtschroef. Met een stevige slagschroevendraaier en de juiste bit gingen ze er wel in, en bij de zwaardere maten is een slagmoersleutel het gereedschap dat erbij hoort.
Twee dingen bepaalden of het lukte. De boormaat moet exact de maat van de verpakking zijn, want een halve millimeter te ruim en de draad pakt niet. En het gat moet ook hier schoon zijn, anders loopt de schroef vast op het gruis in plaats van op het beton.
Veelgemaakte fouten
De boormaat afleiden van de bout in plaats van van het anker
Een M8-bout is 8 millimeter, dus wordt er 8 millimeter geboord, ook als er een huls van 14 omheen zit. Het anker gaat er dan niet in en met een beetje pech wordt er geforceerd tot het gat uitbreekt. Lees eerst de boordiameter van het bevestigingsmiddel af.
Een gat ruimer boren omdat het anker moeilijk erin gaat
Dit voelt logisch en het is precies de verkeerde beweging. Een hulsanker moet stroef zitten, want de huls kan maar een paar tienden uitzetten. Een millimeter te ruim en het anker draait rond zonder ooit vast te komen. Tik het er liever in met een kunststof hamer.
Het boorgruis in het gat laten zitten
Fijn betonstof werkt als een laag kogellagertjes tussen de huls en de wand van het gat. Bij een chemisch anker is het nog erger: de mortel hecht dan aan het stof en niet aan het beton, en het draadeind trekt er met lijm en al uit. Blazen en borstelen kost een halve minuut.
Een hulsanker op gevoel aandraaien
De huls zet alleen ver genoeg uit als je het voorgeschreven aandraaimoment haalt. Boven je hoofd, met een steeksleutel en een uitgestrekte arm, voel je het verschil tussen tachtig procent en honderd procent niet. Gebruik een momentsleutel, zeker bij een bevestiging waar last aan komt.
Zonder snijolie tappen en de tap laten vastlopen
Bij een tapgat van 6,8 millimeter voor M8 zit er weinig marge. Zonder olie en zonder elke slag een halve slag terug te draaien, propt de spaan zich op in de groeven. Een afgebroken tap in een blind gat is bijna niet te verwijderen, en dan zit je aan uitboren naar M10 vast.
Een nieuw gat te dicht naast het mislukte gat boren
Het is verleidelijk om er twee centimeter naast opnieuw te beginnen. Het beton tussen de twee gaten is dan te dun en breekt uit zodra het anker spant. Houd minimaal vijf keer de gatdiameter aan, dus bij een gat van 14 millimeter ongeveer zeven centimeter.
Kloppend boren in gasbeton of gipsblokken
De klopfunctie slaat in zacht materiaal een trechtervormig gat dat aan de voorkant veel wijder is dan de boor. Geen enkele plug houdt daar nog in. Boor in dit soort wanden draaiend, op lage snelheid en met een scherpe boor.
Een spreidanker gebruiken onder wisselende belasting
Aan een schommel, een bokszak of een optrekstang trekt de last met schokken. Elke schok geeft een piepkleine beweging, en na verloop van tijd is de klemkracht van de huls of de plug eruit. Kies daar een chemisch anker, waarbij de belasting over de hele lijmlaag verdeeld wordt.
Veelgestelde vragen
Welke boor gebruik je voor M8 voorboren?
Dat hangt af van de klus. Voor het tappen van M8-draad in metaal boor je 6,8 millimeter. Voor een doorlopend gat waar de bout alleen doorheen moet, boor je 8,5 tot 9 millimeter. Voor een houtdraadbout M8 in hout is 5 tot 6 millimeter de maat, en in steen volg je de plug of het anker: meestal 10, 12 of 14 millimeter.
Hoe groot is de kernboring voor M8-schroefdraad?
6,8 millimeter. Die maat volgt uit de nominale diameter min de spoed: 8 min 1,25 is 6,75, en 6,8 is de boor die in elke set zit. Heb je fijne draad M8x1, dan boor je 7 millimeter. Boren op 6,5 maakt de tap onnodig zwaar en vergroot de kans dat hij afbreekt in het gat.
Klopt een boor van 14 mm voor M8 keilbouten wel?
Voor een deel van de hulsankers klopt dat, want daar zit een metalen huls om de bout die de boormaat bepaalt. Toch is 14 millimeter niet universeel: andere series M8-hulsankers vragen 12 millimeter. Meet de huls met een schuifmaat op of lees de verpakking, want een gat dat een of twee millimeter te ruim is, laat het anker rondslippen zonder ooit vast te komen.
Hoe groot moet het gat voor een chemisch anker met M8 draadeind zijn?
Tien millimeter in massief beton of volle steen, dus de draadmaat plus twee millimeter. Boor ongeveer tien millimeter dieper dan het draadeind in het beton komt, blaas en borstel het gat drie tot vier keer schoon en vul het van de bodem naar boven met mortel. Draai het draadeind er draaiend in zodat er geen luchtbel achterblijft.
Welke plug hoort bij een houtdraadbout M8?
Meestal een nylon plug van 10 millimeter, waarbij je dus een gat van 10 millimeter boort. Voor zwaarder werk of in zachtere steen kun je naar een plug van 12 millimeter gaan. De plugfabrikant geeft per pluglengte aan welke schroefdiameter erin past, en dat verschilt per merk en serie, dus kijk daar even naar in plaats van op de bout af te gaan.
Wat doe je als het boorgat te groot is geworden?
Een te ruim gat repareer je niet met een dikkere bout, want een bout hoort in een moer en niet in beton. Je hebt drie opties: een grotere plug die wel bij het gat past met een bijbehorende houtdraadbout, een chemisch anker dat de ruimte gewoon opvult met mortel, of een nieuw gat ernaast. Houd bij dat nieuwe gat minimaal vijf keer de gatdiameter afstand.
Moet je in beton eerst met een dun boortje voorboren?
Het helpt bij het positioneren, want een dikke steenboor wandelt op glad beton makkelijk weg. Met een SDS-hamerboor is het meestal niet nodig: zet een putje zonder kloppen en schakel de klopfunctie pas in als de punt gepakt heeft. Boor je wel voor, houd het pilotgat dan echt recht, anders wringt de grote boor het gat ovaal en pakt het anker niet meer.
Hoe diep moet je boren voor een M8-bevestiging?
Als vuistregel de lengte van het anker in de ondergrond plus ongeveer tien millimeter. Die extra diepte vangt het boorgruis op dat je nooit helemaal weg krijgt. De minimale verankeringsdiepte staat bij ankers altijd op de verpakking, en die haal je alleen als het anker echt tot op de bodem zakt. Markeer de diepte met tape op de boor.
Kun je een M8-bout zonder plug in hout draaien?
Een gewone M8-bout met metrische draad niet, die heeft een moer nodig. Een houtdraadbout M8 wel: die heeft aan één kant houtdraad en aan de andere kant een M8-draadeind voor een moer. Voorboren doe je dan op 5 millimeter in vurenhout en 6 millimeter in hardhout, en in de kopse kant van een balk een halve millimeter ruimer om splijten te voorkomen.
Waarom blijft mijn keilbout ronddraaien zonder vast te komen?
Meestal is het gat te ruim, te ondiep of niet schoon. De huls kan maar een paar tienden millimeter uitzetten, dus een millimeter speling is al genoeg om hem te laten slippen. Boormeel op de wand van het gat werkt daarnaast als glijmiddel. Een derde oorzaak is te licht aandraaien: zonder het voorgeschreven moment zet de huls zich nooit volledig.
Wat is het verschil tussen een doorsteekanker en een hulsanker M8?
Bij een doorsteekanker zit de conus aan de punt en gaat het hele anker door een gat van 8 millimeter, precies de boutmaat. Bij een hulsanker of klassieke keilbout zit er een huls om de bout heen die tijdens het aandraaien uitzet, en daar boor je 12 of 14 millimeter voor. Beide heten M8, maar ze vragen een heel andere boor.
Welke boormaat gebruik je voor een betonschroef?
De maat die op de verpakking staat, en die is altijd kleiner dan de schroef zelf omdat de schroef zijn eigen draad in het beton snijdt. Bij de gangbare types kom je uit op 6 tot 8 millimeter. Wijk daar geen halve millimeter van af, want te ruim betekent dat de draad niets pakt. Reken er ook op dat je een slagschroevendraaier nodig hebt: een gewone accuboormachine loopt halverwege vast.
Wanneer je beter een vakman belt
Een gat boren en een anker zetten is werk dat je zelf doet. Er zijn drie situaties waarin je beter stopt en iemand belt.
De eerste is een bevestiging waar een mens aan hangt of onder staat: een optrekstang, een schommel, een klimtouw, een zware lamp boven een bed. Gaat het om een plafond waarvan je niet zeker weet of het massief beton is, laat het dan beoordelen. In een kanaalplaatvloer of een breedplaatvloer zit een holle ruimte en soms voorspanstaal, en daar mag je niet zomaar in boren.
De tweede is werk aan een dragende constructie. Een gat door een stalen ligger, door een betonbalk of door wapening die je bij het boren raakt, verandert de constructie. Dat is werk voor een constructeur en niet iets wat je op gevoel oplost door het gat een stukje te verplaatsen.
De derde is werken op hoogte. Boren met twee handen aan een machine terwijl je op een ladder staat, gaat op enig moment mis. Huur een rolsteiger of laat het doen. Datzelfde geldt voor gevelwerk met chemische ankers, waar je bovendien met de uithardtijd en de weersomstandigheden te maken hebt.