Houtrotvuller op epoxybasis gebruiken zonder dat de rot terugkomt
Een tweecomponenten houtrotvuller op epoxybasis hecht het beste op kaal, droog hout. Over grondverf kan het ook, maar dan hardt de reparatie trager uit en hangt de hechting af van de verffilm eronder. Haal daarom eerst al het zachte hout weg, schuur de reparatieplek kaal, en vul in lagen in plaats van in een keer. Is het gat groter dan een handpalm of moet de vorm van een kozijn terugkomen, dan is een passend stuk hout inzetten en vastlijmen met epoxy sterker dan alles volstoppen met vuller.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Priem of smalle schroevendraaier om het zachte hout op te sporen
- Steekbeitel van 10 en 25 mm, scherp geslepen
- Multitool of frees met een hardmetalen beitel voor het uitruimen
- Roestvrijstalen plamuurmes van 4 en 8 cm
- Mengplaat of een stuk gladde plaat, en een stijve mengspatel
- Vochtmeter voor hout, of een geleende
- Schuurblok met korrel 80 en 120, en een schuurspons voor de rondingen
- Handschoenen van nitril en een stofmasker bij het schuren
Materiaal
- Tweecomponenten houtrotvuller op epoxybasis
- Houtrotimpregneer of harsprimer die bij de vuller hoort
- Reepje hardhout of een stuk kozijnhout van dezelfde soort voor deelvervanging
- Roestvrijstalen schroeven of houten deuvels als anker bij dikke reparaties
- Schilderstape en een strookje hardboard om een dam mee te maken
- Watergedragen of alkyd grondverf voor buiten
- Aflak in de kleur van het kozijn
Waarin epoxy verschilt van gewone houtvuller
Een houtrotvuller op epoxybasis bestaat uit twee delen die je vlak voor gebruik mengt: een hars en een verharder. Er verdampt niets tijdens het uitharden, dus de massa krimpt vrijwel niet en zakt niet terug in het gat. Dat is het grote verschil met de potjes vuller die je binnen gebruikt, en het is ook de reden dat epoxy de standaard is bij de reparatie van houtrot aan kozijnen en buitenwerk.
Een eencomponent houtvuller op waterbasis droogt door verdamping. Hij krimpt daardoor, hij trekt water aan en hij laat buiten binnen een seizoen los langs de randen. Voor een spijkergaatje in een binnendeur is dat prima, voor een onderdorpel niet.
Polyesterplamuur, het spul met de kleine tube verharder erbij, zit daartussenin. Het is snel hard en goed schuurbaar, maar het blijft bros en het hecht op hout matig omdat het nauwelijks intrekt. Bij een kozijn dat werkt met vocht en temperatuur scheurt de rand van zo'n reparatie vaak als eerste open.
Epoxy trekt wel in het houtoppervlak, blijft na uitharden iets vervormbaar en houdt daardoor beter contact met het hout eromheen. Je betaalt er meer voor en je hebt meer geduld nodig, want de verwerkingstijd is kort en de uitharding duurt lang.
| Soort vuller | Waar hij goed in is | Waar hij tekortschiet | Buiten bruikbaar |
|---|---|---|---|
| Eencomponent houtvuller op waterbasis | Kleine gaatjes en nerven binnen, snel schuurbaar | Krimpt, neemt vocht op, laat los bij werkend hout | Nee |
| Polyesterplamuur met verharder | Snel hard, goedkoop, goed te schuren | Bros, hecht ondiep, scheurt aan de randen | Beperkt, alleen kleine plekken in beschut werk |
| Tweecomponenten epoxyvuller in twee potten | Krimpt niet, hecht diep, blijft iets flexibel | Kortere verwerkingstijd, duurder, hardt traag uit bij kou | Ja |
| Epoxyvuller uit een dubbelkoker met mengtuit | Altijd de juiste verhouding, weinig verspilling | Mengtuit loopt dicht, duurder per kilo | Ja |
| Houtrotimpregneer of harsprimer | Verstevigt zacht randhout en verankert de vulling | Vult niets op, is geen reparatie op zichzelf | Ja, als voorbehandeling |
| Deelvervanging met een stuk hout plus epoxy | Sterkste oplossing bij grote gaten en hoeken | Meer zaag- en pastwerk, je moet nauwkeurig meten | Ja |
Koop de impregneerhars en de vuller uit dezelfde serie. Ze zijn op elkaar afgestemd qua uithardingstijd, en dat scheelt je het gokwerk of je nat-in-nat mag doorwerken of eerst een dag moet wachten.
Eerst al het zachte hout eruit, en de oorzaak erbij
Vullen heeft alleen zin als je op gezond hout bouwt. Prik daarom met een priem of een smalle schroevendraaier rond de plek: waar het hout meegeeft als kurk, is het aangetast, ook al ziet de verf er nog heel uit. Ga zo lang door tot je overal weerstand voelt en de punt niet meer wegzakt.
Ruim het aangetaste deel uit met een scherpe steekbeitel of met een multitool. Werk met de nerf mee en steek in laagjes, dan scheur je niet in het gezonde hout. Maak de wanden van het gat licht schuin naar buiten toe, zodat de vulling er straks in vastzit als een wig en er niet uit kan schuiven.
Zoek daarna waar het water vandaan kwam. Bij kozijnen zit de oorzaak bijna altijd op drie plekken: een gescheurde kitnaad langs de beglazing, een onderdorpel waar het water blijft staan in plaats van weg te lopen, en de naad tussen kozijn en metselwerk. Repareer je alleen het hout, dan sta je over twee jaar op dezelfde plek. Zit de aantasting juist aan de binnenzijde, dan speelt er iets anders en lees je verder bij houtrot aan de binnenkant van een kozijn.
Meet tot slot het vochtgehalte van het hout. De meeste epoxysystemen willen hout onder de achttien procent, en dat haal je in november op het noorden vaak niet. Een paar droge dagen of een halve dag met een warme luchtstroom langs het hout maakt hier het verschil tussen een reparatie die blijft zitten en een die na een winter loslaat.
Zit het kozijn hoger dan je veilig vanaf een trap bereikt, huur dan een rolsteiger. Uitbeitelen en schuren kost kracht en je duwt jezelf met je gereedschap van de ladder af. Werken op hoogte met twee handen aan het werk vraagt om een platform waar je op kunt staan, niet om een sport onder je voeten.
Op kaal hout of toch over de grondverf
Dit is de vraag die het vaakst misgaat, meestal bij mensen die netjes werkten. Je maakt in het najaar je kozijnen kaal, het wordt te koud en te nat om verder te gaan, en je zet er snel een laag grondverf op om het hout de winter door te helpen. In het voorjaar wil je de reparaties doen en dan zit er overal grondverf waar de vuller moet komen.
Een tweecomponenten epoxyvuller hecht het beste op kaal hout, omdat de hars dan in de houtvezel kan trekken. Op een gegronde ondergrond hecht hij aan de verffilm, en die verffilm hecht op zijn beurt aan het hout. De reparatie is daarmee nooit sterker dan de laag eronder, en juist bij een oude of dik opgezette grondverf is dat een zwakke schakel.
Er is nog een gevolg dat mensen verrast: over grondverf hardt de vuller merkbaar trager uit. Het hout kan geen hars opnemen en de verf werkt als een isolerend laagje. Reken op een langere wachttijd voordat je kunt schuren, zeker bij lage temperaturen.
Wat wij doen is simpel. Schuur op elke reparatieplek de grondverf weg tot kaal hout, en houd daarbij een rand van twee tot drie centimeter aan rondom het gat. Zo hecht de vuller op hout in plaats van op verf, en heb je meteen een uitloop om de reparatie straks vlak in te schuren. De rest van het kozijn laat je gewoon gegrond, dat is prima beschermd tot je gaat aflakken.
Ken je de dikte van de reparatie, dan weet je ook iets over de uitharding. Een vulling van een halve centimeter dik komt op gang met zijn eigen warmte en is de volgende ochtend hard. Een dun laagje van twee millimeter over een groot vlak mist die warmte en heeft veel langer nodig, zeker onder de tien graden.
Impregneren doe je niet altijd
Bij de meeste epoxysystemen hoort een dunne impregneerhars, soms houtrotimpregneer of harsprimer genoemd. Dat spul is zo dun dat het in het poreuze randhout zakt en daar uithardt. Je maakt er de overgangszone mee hard waar de rot ophield en het gezonde hout begint.
Impregneren is op zijn plaats bij een uitgefreesde of uitgebeitelde plek die je alleen gaat vullen. De wanden van zo'n gat zijn open en zuigend, en zonder primer trekt het hout een deel van de hars uit de vuller weg. Ook bij hout dat ooit nat is geweest en nu droog is maar vezelig aanvoelt, verdient de primer zijn geld.
Er is een geval waarin je juist niet impregneert, en dat gaat vaak fout: als je een passend gemaakt stuk hout inlijmt met epoxy. Dat is een lijmverbinding, en lijm wil twee schone, opgeruwde houtvlakken. Een laag uitgeharde impregneerhars of primer daartussen maakt de verbinding niet sterker maar zwakker. Vers gezaagd of geschaafd hout is de beste lijmondergrond die je kunt hebben.
Let ook op het tijdvenster. Het ene systeem wil dat je de vuller nat-in-nat op de nog kleverige primer zet, het andere wil dat de primer eerst een dag doorhardt. Op steenachtige ondergronden gelden weer andere regels, die staan bij epoxy plamuur voor muren en betonranden.
Een stuk hout inzetten in plaats van alles volstoppen
Epoxyvuller is sterk, maar hij is geen hout. Bij een gat dat groter is dan een handpalm, of bij een hoek waar de vorm van het kozijn terug moet komen, kom je met vullen alleen niet ver. De meeste vullers zijn namelijk te slap om te modelleren: je duwt er een mooie kant aan en een kwartier later is die kant weer wat uitgezakt.
De sterkere aanpak is deelvervanging. Zaag het aangetaste deel rechthoekig uit, met een schuine bovenkant zodat water er straks af loopt in plaats van in de naad blijft staan. Maak van dezelfde houtsoort een blokje dat net past, met de nerf in dezelfde richting als het bestaande hout. Zo werken beide delen met dezelfde beweging mee bij vocht en warmte.
Zit de naad tussen het oude en het nieuwe hout binnen ongeveer een centimeter, dan kun je het blokje direct vastzetten met de tweecomponenten epoxyvuller. Ruw daarvoor beide raakvlakken op met grof schuurpapier of met een paar ondiepe zaagsneden. Die krassen geven de epoxy houvast en verdubbelen in de praktijk het contactoppervlak.
Is de naad breder of onregelmatig, werk dan in twee gangen. Zet eerst het blokje vast en klem of schroef het op zijn plaats, en vul de dag erna pas de resterende naden en oneffenheden. Bij zwaardere delen zoals een onderdorpelstuk zetten wij er een paar roestvrijstalen schroeven of houten deuvels doorheen als anker, verzonken en later overgevuld.
Draagt het kozijn mee aan de constructie, dan houdt het zelfwerk op. Bij een stalen of houten latei boven het kozijn, of bij een dorpel die het metselwerk erboven draagt, mag je er niet zomaar een stuk uitzagen. Laat dan eerst iemand kijken die de constructie kan beoordelen.
Mengen, verwerkingstijd en uitharden
Meng altijd de hele verhouding die de fabrikant opgeeft, en meng langer door dan je denkt nodig te hebben. Een vuller die niet volledig gemengd is, blijft plaatselijk plakkerig en gaat daar nooit meer hard worden. Veel merken geven de twee componenten daarom een verschillende kleur: pas als er geen streperigheid meer in zit, is het goed.
Epoxy hardt uit met zijn eigen warmte, en dat werkt tegen je als je een grote klodder in het bakje laat liggen. In de pot wordt de massa heet en is hij binnen tien minuten onbruikbaar, terwijl datzelfde spul uitgestreken op een plaat rustig een half uur verwerkbaar blijft. Datzelfde spel zie je bij grotere hoeveelheden gietepoxy, bijvoorbeeld bij een gietvloer van epoxy met marmerlook, waar de warmteontwikkeling de hele verwerking bepaalt.
Temperatuur bepaalt de rest. Onder de tien graden loopt de uitharding sterk terug en onder de vijf graden komt hij bij veel producten helemaal niet meer op gang. Werk je in het voor- of najaar, plan de reparatie dan in de ochtend zodat de vuller de warmste uren van de dag meepakt.
Breng dikke reparaties in lagen aan van maximaal ongeveer een centimeter, en druk elke laag stevig in het hout. Laat de laatste laag iets bol staan, want terugschuren gaat makkelijker dan bijvullen. Hoelang andere materialen om je heen nodig hebben voordat je verder kunt, staat in onze tabel met droogtijden per materiaal.
| Omstandigheid | Verwerkingstijd na mengen | Schuurbaar na | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| 20 graden, uitgestreken op een mengplaat | 20 tot 30 minuten | 4 tot 8 uur | De prettigste omstandigheid, maak porties van een eetlepel of drie |
| 20 graden, alles in de mengbeker gelaten | 5 tot 10 minuten | 3 tot 6 uur | De beker wordt warm en de massa wordt taai, dat is niet meer te redden |
| 10 graden, buiten in de schaduw | 40 tot 60 minuten | 12 tot 24 uur | Reken op een nacht wachten voordat je gaat schuren |
| 5 graden of lager | Nauwelijks te bepalen | Onvoorspelbaar | Niet aan beginnen, veel producten harden hier niet meer volledig uit |
| Laag van 2 mm over een groot vlak | Gelijk aan de omstandigheid | Duidelijk langer dan een dikke vulling | Er is te weinig massa voor eigen warmte, geef het extra tijd |
| Vulling van 5 tot 10 mm dik | Korter dan opgegeven | Vaak de volgende ochtend hard | Warmt zichzelf op, dus werk snel door zodra je gemengd hebt |
| Aangebracht over grondverf | Gelijk aan de omstandigheid | Merkbaar langer | Het hout kan geen hars opnemen, de verf remt de uitharding |
Schuren, gronden en aflakken
Begin pas met schuren als de vuller echt door en door hard is. Voelt hij nog rubberig of loopt je schuurpapier meteen dicht, dan geef je het gewoon nog een dag. Schuren in halfharde epoxy smeert de plek dicht en levert een oppervlak op waar je verf slecht op hecht.
Werk eerst het grove weg met korrel 80 op een schuurblok, zodat je de vorm van het kozijn terugkrijgt en niet een holletje schuurt. Ga daarna over met korrel 120 en loop de overgang naar het bestaande hout ruim uit. Op ronde profielen gebruik je een schuurspons, want een blok neemt daar altijd de hoogste kant weg.
Soms voelt uitgeharde epoxy vettig of ziet hij er wat wazig uit. Dat is een dun laagje dat bij vocht en kou aan de buitenkant ontstaat. Neem het af met water en een doek en laat het drogen voordat je gaat schuren, anders wrijf je het juist in het oppervlak.
De gerepareerde plek moet daarna altijd gegrond worden voordat je aflakt. Epoxy is glad en dicht, en een aflak vindt daar in zijn eentje te weinig houvast. Zet de grondverf ook een paar centimeter over de rand op het omringende hout, laat hem doorharden en schuur licht na. Hoeveel verf je nodig hebt voor de rest van het kozijn reken je uit met onze rekenhulp voor verfverbruik, en de bredere aanpak van buitenschilderwerk staat bij schilderen en behangen.
Welke houtrotvuller je koopt en waar je hem vindt
Er bestaat geen beste houtrotvuller die overal het antwoord op is, want het hangt af van wat je repareert. Voor een gaatje van een centimeter in een beschutte kozijnstijl is een klein potje tweecomponenten vuller uit de bouwmarkt genoeg. Voor een onderdorpel die aan de onderkant is weggerot, wil je een professioneel systeem met een aparte impregneerhars en een stijvere vulmassa.
Bij Toolstation en vergelijkbare zaken vind je vooral de doe-het-zelfvarianten: potten polyesterplamuur voor hout, kleine sets tweecomponenten epoxyvuller en tubes houtrotimpregneer. Dat is prettig als je vandaag verder wilt en het volstaat voor het meeste onderhoudswerk. De echte reparatiesystemen die schilders gebruiken liggen daar meestal niet, die haal je bij een verfgroothandel.
Let bij het kiezen op drie dingen: de verpakkingsvorm, de stijfheid en de houdbaarheid. Een dubbelkoker met mengtuit voorkomt meetfouten maar loopt dicht als je hem laat staan, twee losse potten zijn goedkoper per kilo en gaan langer mee als je ze goed sluit. Vraag bij een stijve, modelleerbare vulmassa expliciet naar een reparatiepasta, want de gewone vullers zakken uit op verticale vlakken.
Reken op zo'n twee tot drie keer zoveel materiaal als het gat lijkt te vragen. Zodra je begint met uitbeitelen valt de aantasting bijna altijd verder mee de stijl in dan je aan de buitenkant zag. Voor grotere karweien zoals een aanhelende dorpel is een vergelijkbare epoxyplamuur niet geschikt, want die is voor steenachtig werk gemaakt en werkt niet mee met hout.
| Wat je koopt | Herken je aan | Waarvoor het geschikt is | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|
| Klein potje tweecomponenten epoxyvuller | Twee potjes of een pot met apart tubetje verharder | Gaatjes, nerven en plekken tot een paar centimeter | Te weinig inhoud voor een dorpel, en de rest hardt in de pot uit |
| Reparatiepasta uit een professioneel systeem | Stevige pasta, blijft staan op een verticaal vlak | Modelleren van hoeken, dorpels en profielen | Korte verwerkingstijd, je moet in porties werken |
| Vloeibare houtrotimpregneer | Dun als water, ruikt scherp, aparte fles | Verstevigen van poreus randhout voor het vullen | Wordt gebruikt als reparatie op zich, en dat vult niets |
| Polyester houtvuller uit de bouwmarkt | Grote pot met een klein tubetje gekleurde verharder | Snel klaar zijn bij beschut binnen- en gevelwerk | Bros en scheurend op werkend buitenhout |
| Dubbelkoker met mengtuit | Kokerpistool nodig, statische mengtuit erop | Nauwkeurig doseren zonder mengplaat | De tuit hardt uit tussen twee klussen door |
| Los stuk kozijnhout voor deelvervanging | Meranti, accoya of een andere buitenhoutsoort | Grote gaten, hoekverbindingen, dorpeleinden | Verkeerde houtsoort of nerfrichting laat de naad opengaan |
Koop de vuller in de kleinste maat die past bij je klus. Een aangebroken pot epoxy blijft goed zolang hij dicht en droog staat, maar de verharder is gevoeliger en wordt na een winter in een koud schuurtje vaak dik en onbetrouwbaar.
Zo repareer je een rotte plek met epoxy houtrotvuller
Deze volgorde geldt voor een kozijnstijl, een onderdorpel of een raamhout dat aan de buitenkant is aangetast.
-
Zoek de grens van de aantasting op
Prik met een priem rond de zichtbare schade tot de punt overal weerstand geeft. Markeer die grens met potlood en tel er een centimeter bij op. Vullen op hout dat nog zacht is, betekent dat de rot onder je reparatie door gewoon verder gaat.
-
Ruim het rotte hout uit en maak het gat wigvormig
Steek het zachte hout weg met een scherpe beitel of een multitool en werk met de nerf mee. Maak de wanden iets schuin naar buiten, zodat de vulling straks vastzit als een wig. Blaas het stof eruit en veeg na met een droge kwast.
-
Haal de grondverf op de reparatieplek weg
Schuur rond het gat een rand van twee tot drie centimeter kaal. De epoxy hecht op hout beter dan op een verffilm, en over grondverf hardt hij bovendien trager uit. Die kale rand geeft je later ook de ruimte om de reparatie vlak in te schuren.
-
Controleer of het hout droog genoeg is
Meet het vochtgehalte en zoek uit waar het water vandaan kwam. Bij achttien procent of hoger wacht je met vullen tot het hout is opgedroogd. Herstel meteen de oorzaak: een gescheurde kitnaad langs het glas, een naad tegen het metselwerk of een dorpel waar water blijft staan.
-
Impregneer, of ruw juist op
Ga je alleen vullen, breng dan de impregneerhars aan op de open houtwanden en houd het tijdvenster van de fabrikant aan. Zet je een passend stuk hout in, sla de primer dan over: daar wil je twee kale, opgeruwde vlakken die de epoxy als lijm aan elkaar zet.
-
Meng in kleine porties en vul in lagen
Meng niet meer dan je in een kwartier verwerkt en strijk het gemengde spul uit op een plaat, want in de beker wordt het door zijn eigen warmte veel sneller taai. Druk de eerste laag stevig in het hout en werk in lagen van maximaal een centimeter. Laat de laatste laag iets bol staan.
-
Laat volledig uitharden en schuur terug
Geef de reparatie de tijd die bij de temperatuur hoort, bij tien graden dus gerust een nacht. Neem een eventuele vettige waas eerst af met water. Schuur daarna met korrel 80 in vorm en werk na met korrel 120, en gebruik op profielen een schuurspons in plaats van een blok.
-
Grond de plek en lak af
Zet grondverf op de reparatie en een paar centimeter daarbuiten, laat doorharden en schuur licht na. Lak daarna af in twee lagen, en trek de lak bij een dorpel iets over de onderkant heen. Zonder grondlaag hecht de aflak slecht op het gladde epoxyoppervlak.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de eerste portie epoxy mengt
Uit de praktijk
Kozijnen die de winter door gingen met alleen grondverf
Een reeks buitenkozijnen was in het najaar helemaal kaal gemaakt. Omdat de vorst eraan kwam en de reparaties toch niet meer lukten, ging er snel een laag grondverf overheen om het blote hout te beschermen. Dat was de goede keuze op dat moment.
In het voorjaar kwam de vraag of de tweecomponenten epoxyvuller over die grondverf mocht. Technisch kan het, maar het levert twee nadelen op: de vuller hecht dan aan de verffilm in plaats van aan de houtvezel, en de uitharding verloopt trager omdat het hout geen hars kan opnemen. Bij dun opgezette laagjes viel die vertraging het meest op.
Wat hier goed uitpakte was de tussenweg. Alleen op de reparatieplekken werd de grondverf weggeschuurd tot kaal hout, met een marge van een paar centimeter rondom. De rest van de kozijnen bleef gegrond en daarmee beschermd. Na het uitharden zijn de gevulde plekken opnieuw gegrond en pas daarna is alles afgelakt.
Een stuk kozijn uitgezaagd en de vraag of er primer onder moest
Bij een kozijn met een flink weggerot deel was een rechthoekig stuk uitgezaagd en een nieuw blokje passend gemaakt. Bij eerdere, kleinere plekken was het kale hout eerst met houtrotimpregneer behandeld, precies zoals op die verpakking stond. De vraag was of dat hier ook moest voordat het blokje met epoxyvuller werd ingelijmd.
Hier ligt het net andersom. Een ingelijmd stuk hout is een lijmverbinding, en epoxy als lijm wil kaal, licht opgeruwd hout aan beide kanten. Een uitgeharde laag impregneerhars of primer daartussen komt tussen de lijm en het hout te zitten en maakt de verbinding juist zwakker.
De aanpak werd dus: beide raakvlakken opruwen met grof schuurpapier, het blokje droog inpassen en pas daarna vastzetten met de tweecomponenten epoxyvuller. De naad bleef daarbij overal onder de centimeter, wat betekende dat de vuller het blokje in een gang kon vastzetten. De randen zijn de dag erna bijgewerkt en vlak geschuurd.
Vuller die van een verticale hoek af zakte
Bij een kozijnhoek waar de rot was weggefreesd moest de vorm van de sponning terugkomen. De gewone epoxyvuller werd netjes in model gebracht, maar tien minuten later was de scherpe kant weer wat rond en zat er een druiper onderaan. Na drie pogingen werd het niet beter.
De oorzaak was de vuller zelf. Veel tweecomponenten vullers zijn bedoeld om gaten te vullen en zijn te slap om mee te modelleren, zeker op een verticaal vlak en zeker bij hogere temperaturen. Voor een gefreesde plek die je alleen opvult zijn ze prima, voor het opbouwen van een vorm niet.
Twee dingen brachten de oplossing. Er kwam een stijvere reparatiepasta uit een professioneel systeem, en er werd een dam gemaakt van een strookje hardboard met schilderstape, precies op de lijn waar de sponning weer moest komen. In twee lagen kwam de hoek terug, en na uitharden hoefde er alleen nog geschuurd te worden.
Veelgemaakte fouten
Vullen op hout dat nog zacht is
De verleiding is groot om te stoppen met beitelen zodra het gat er groot genoeg uitziet. Maar de schimmel zit in het hout, niet in de verf, en onder je harde epoxydeksel gaat de aantasting rustig verder. Prik door tot de priem overal weerstand geeft en haal er dan nog een centimeter af.
De hele portie in de mengbeker laten liggen
Epoxy hardt uit met zijn eigen warmte, en een klodder in een beker houdt die warmte vast. Wat op een plaat uitgestreken een half uur verwerkbaar blijft, is in de beker binnen tien minuten taai. Meng in kleine porties en strijk het gemengde spul meteen uit.
In een keer een dik gat volstoppen
Een vulling van drie centimeter in een gang aangebracht wordt vanbinnen heet, hardt ongelijk uit en trekt aan de randen los. Werk in lagen van maximaal ongeveer een centimeter en druk elke laag stevig aan, dan zit er ook geen lucht achter.
Impregneerhars gebruiken onder een lijmverbinding
Bij een deelvervanging waarbij je een stuk hout inlijmt, verzwakt een laag primer of houtrotimpregneer de hechting in plaats van dat hij hem verbetert. Lijm wil kaal, opgeruwd hout. Bewaar de impregneerhars voor de open wanden van een gat dat je alleen gaat vullen.
Doorwerken bij vijf graden omdat het net niet vriest
Onder de tien graden loopt de uitharding sterk terug en bij veel producten komt hij onder de vijf graden helemaal niet meer op gang. Je krijgt dan een reparatie die blijvend zacht of week blijft en die je er weer uit moet halen. Wacht liever een week op beter weer.
De reparatie direct aflakken zonder grondlaag
Uitgeharde epoxy is glad en dicht, en een aflak hecht daar in zijn eentje slecht op. Binnen een jaar zie je precies waar de reparatie zat, want daar bladdert de verf als eerste. Grond de plek en een paar centimeter daaromheen, schuur licht na en lak dan pas af.
Alleen het hout repareren en het water laten zitten
Een gescheurde kitnaad langs het glas of een dorpel waar water blijft staan, is de reden dat het hout is gaan rotten. Vul je alleen het gat, dan is de reparatie mooi maar tijdelijk en zit de rot binnen een paar jaar naast je vulling. Los eerst de waterweg op.
Veelgestelde vragen
Kan houtrotvuller op epoxybasis over grondverf?
Het kan, maar het is niet de sterkste optie. Op kaal hout trekt de hars in de vezel en dat geeft de beste hechting. Over grondverf hecht de vuller aan de verffilm, en de reparatie is dan nooit sterker dan die laag. Houd er ook rekening mee dat de uitharding trager verloopt, zeker bij dun opgezette laagjes. Schuur op de reparatieplekken de grondverf weg met een marge van twee tot drie centimeter en laat de rest van het kozijn gewoon gegrond.
Wat is de beste houtrotvuller voor buitenkozijnen?
Voor buitenwerk is een tweecomponenten vuller op epoxybasis de beste keuze, omdat die niet krimpt, in het hout trekt en na uitharden nog iets meebeweegt. Welke variant je pakt hangt af van het werk: een gewone vuller voor gaten die je alleen opvult, en een stijvere reparatiepasta als je een vorm moet opbouwen op een verticaal vlak. Voor grote gaten en hoeken is een passend stuk hout inzetten sterker dan welke vuller ook, en de bredere aanpak van houtrot en buitenwerk begint sowieso bij het weghalen van de oorzaak.
Moet ik het kale hout eerst impregneren voordat ik ga vullen?
Bij een uitgebeitelde of gefreesde plek die je alleen gaat opvullen wel. De open houtwanden zijn poreus en zuigen anders een deel van de hars uit je vuller. De impregneerhars verstevigt bovendien de zone waar de rot ophield. Ga je een passend gemaakt stuk hout inlijmen, dan sla je de primer juist over: dat is een lijmverbinding, en daar wil je kaal, licht opgeruwd hout aan beide zijden.
Waar koop je houtrotvuller, en klopt het aanbod bij Toolstation?
Bij Toolstation en de gewone bouwmarkten liggen vooral doe-het-zelfvarianten: potten polyester houtvuller, kleine sets tweecomponenten epoxyvuller en flesjes houtrotimpregneer. Voor onderhoudswerk en kleinere reparaties is dat genoeg en je hebt het dezelfde dag in huis. Wil je een professioneel reparatiesysteem met een aparte impregneerhars en een modelleerbare pasta, dan kom je meestal uit bij een verfgroothandel of een webshop voor schilders. Koop niet groter dan nodig, want een aangebroken verharder wordt na een winter in een koud schuurtje vaak dik.
Hoe lang moet epoxy houtvuller uitharden voordat ik kan schuren?
Bij twintig graden is een vulling van een halve centimeter meestal na vier tot acht uur schuurbaar. Bij tien graden reken je op een nacht, en onder de vijf graden hardt hij bij veel producten helemaal niet meer goed uit. Een dunne laag over een groot vlak doet er langer over dan een dikke vulling, omdat er te weinig massa is om zichzelf op te warmen. Voelt het nog rubberig of loopt je schuurpapier meteen dicht, geef het dan gewoon een dag extra. Voor andere materialen staan de wachttijden in de tabel met droogtijden.
Hoe dik kan ik houtrotvuller in een keer aanbrengen?
Houd ongeveer een centimeter per laag aan. Dikker aanbrengen geeft een kern die vanbinnen heet wordt en ongelijk uithardt, waardoor de vulling aan de randen kan loskomen. Werk bij diepe gaten dus in gangen en druk elke laag stevig in het hout, zodat er geen lucht achterblijft. Een gat van drie centimeter diep vraagt daarmee om drie porties, verspreid over de dag of over twee dagen.
Waarom zakt mijn houtrotvuller uit op een verticale plek?
Veel tweecomponenten vullers zijn gemaakt om gaten mee te vullen, niet om vormen mee op te bouwen. Ze zijn daarvoor te slap en zakken op een verticaal vlak langzaam terug, zeker als het warm is. Voor een hoek of een sponning die terug moet komen heb je een stijvere reparatiepasta nodig. Werk daarnaast met een dam van een strookje hardboard en schilderstape op de lijn waar het profiel moet komen, en bouw de vorm op in twee lagen.
Kan ik een rot stuk kozijn beter vullen of vervangen?
De vuistregel die wij aanhouden: tot een gat ter grootte van een handpalm en met een diepte van een paar centimeter is vullen prima. Is het groter, zit het in een hoekverbinding of moet de vorm van een dorpel terugkomen, dan zet je een passend stuk hout in. Dat is sterker, het werkt met dezelfde beweging mee als het bestaande hout en je hebt minder vuller nodig. Zaag daarbij rechthoekig uit en houd de bovenkant schuin, zodat water eraf loopt.
Hoe groot mag de naad zijn als ik een stuk hout inlijm met epoxy?
Blijft de ruimte tussen het bestaande hout en het nieuwe stuk overal binnen ongeveer een centimeter, dan zet je het blokje direct vast met de tweecomponenten epoxyvuller. Ruw beide raakvlakken op met grof schuurpapier of met een paar ondiepe zaagsneden, want die krassen geven de epoxy houvast. Is de naad breder of onregelmatig, zet het blokje dan eerst vast en klem het, en vul de resterende naden pas de dag erna.
Moet ik de gerepareerde plek gronden voordat ik aflak?
Ja, dat is geen optionele stap. Uitgeharde epoxy is glad en dicht, en een aflak vindt daar in zijn eentje te weinig houvast. Zet de grondverf ook een paar centimeter over de rand op het omringende hout, laat hem doorharden en schuur licht na met korrel 180 tot 240. Hoeveel je van de aflak nodig hebt voor het hele kozijn bereken je met de rekenhulp voor verf.
Waarom voelt mijn uitgeharde epoxy vettig aan?
Bij vocht en lagere temperaturen ontstaat er soms een dun, wasachtig laagje aan de buitenkant van uitgehardende epoxy. Ga je daar meteen overheen schuren, dan wrijf je het in het oppervlak en hecht je grondverf later slecht. Neem de plek eerst af met water en een doek, laat hem drogen en schuur daarna pas. Blijft het oppervlak kleverig in plaats van vettig, dan is de vuller niet goed gemengd geweest en moet dat deel eruit.
Is epoxy houtvuller hetzelfde als epoxy plamuur of gietepoxy?
Ze delen dezelfde chemie, maar ze zijn op verschillende ondergronden afgestemd. Houtrotvuller is gevuld met lichte vulstoffen zodat hij goed schuurbaar blijft en meebeweegt met hout. Epoxy plamuur voor muren is harder en bedoeld voor steenachtig werk, en een gietvloer van epoxy met marmerlook is juist dun en vloeiend. Wissel ze niet uit: een harde plamuur op werkend buitenhout scheurt langs de randen open.
Wanneer je beter een vakman belt
Een rotte plek in een kozijnstijl of een raamhout repareer je met wat geduld prima zelf. Het is precies werk, geen specialistenwerk, en de meeste fouten zitten in te snel doorgaan in plaats van in gebrek aan vaardigheid. Er zijn drie situaties waarin wij zouden bellen.
De eerste is een kozijn dat meedraagt. Zit er een houten of stalen latei boven, of draagt de dorpel het metselwerk erboven, dan mag je er niet zomaar een deel uitzagen zonder dat de belasting is opgevangen. Laat dat beoordelen voordat de zaag erin gaat.
De tweede is een aantasting die veel verder blijkt te lopen dan de plek die je zag. Zakt je priem tot diep in de stijl weg of is een dorpeleinde over de hele breedte week, dan is vullen geen reparatie meer. Een timmerman zet dan een nieuw dorpelstuk in of vervangt het hele kozijn, en dat is op termijn goedkoper dan drie keer bijwerken.
De derde is werken op hoogte. Kozijnen op de eerste verdieping beitelen en schuren vraagt om een rolsteiger of een hoogwerker, en niet om een ladder waar je met twee handen aan het werk op staat. Kun je die opstelling niet veilig maken, laat het werk dan doen door iemand die dat materieel heeft.