Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Kabelglijmiddel gebruiken bij het trekken van kabels

11 minuten lezen Bevestigen & lijmen Bijgewerkt 14 augustus 2026
diy-gids.nl HOUT & TIMMERWERK Kabelglijmiddel

Kabelglijmiddel is een gel op waterbasis die de wrijving tussen kabel en buis verlaagt, zodat je met minder kracht trekt en de mantel heel blijft. Je smeert het op de kabel en op de trekveer, niet alleen in de buis, want in een leiding blijft het aan de wand hangen en komt het nooit op de plek waar de wrijving zit. Water werkt kort, afwasmiddel en olie werken averechts: het eerste verdampt, het tweede tast de isolatie op termijn aan. Zit een kabel al vast in een leiding die naar beneden loopt, dan kun je van bovenaf nog glijmiddel nastorten en dat zakt vanzelf mee.

11 minuten

Dit heb je nodig

15 minuten tot een uur per trek Goed zelf te doen 5 tot 15 euro voor een flacon glijmiddel

Gereedschap

  • Trekveer van nylon of glasvezel, 3 of 4 mm, liefst op een haspel
  • Trekveerpomp of een gewone vetspuit om glijmiddel in de leiding te persen
  • Spons of doek waar je de kabel doorheen haalt
  • Isolatietape en krimpkous voor de koppeling tussen veer en kabel
  • Striptang en zijkniptang
  • Leidingzoeker om het verloop van de buis te bepalen
  • Handschoenen en een oude emmer of bakje
  • Een tweede persoon aan de andere kant

Materiaal

  • Kabelglijmiddel op waterbasis, gel of vloeibaar
  • Nylon trekkoord om achter de kabel aan mee te trekken voor de volgende keer
  • Schoon water om na te spoelen en om de spons vochtig te houden
  • Krimpkous van 6 of 9 mm
  • Zelfvulkaniserende tape voor een gladde overgang

Wat kabelglijmiddel doet en wanneer je het pakt

Kabelglijmiddel is een dikke, glibberige gel die je tussen de kabel en de binnenwand van de buis brengt. Het verlaagt de wrijving, waardoor je met minder kracht trekt en de mantel van de kabel niet warm wordt of gaat rafelen. Het is bedoeld voor loze leidingen, kabelgoten en mantelbuizen, en het staat vaak bij het elektramateriaal in plaats van bij de lijmen en kitten in ons overzicht over bevestigen en lijmen.

De meeste middelen bestaan voor ruim negentig procent uit water. Dat maakt ze goedkoop en makkelijk op te ruimen, maar het verklaart ook waarom ze indrogen als je te lang wacht. Wat de overige procenten doen is het echte werk: verdikkers houden de gel op zijn plek zodat hij niet meteen naar het laagste punt loopt, en glijmiddelen zorgen dat de smering ook onder druk in stand blijft.

Je hebt het niet bij elke klus nodig. Eén rechte leiding van twee meter met een enkele bocht trek je meestal droog. Zodra er twee of meer bochten in zitten, de leiding langer is dan een meter of vijf, of er al een kabel in ligt waar je er eentje bij wilt, wordt het verschil groot. Dan is het het verschil tussen een kabel die soepel doorloopt en een kabel die halverwege vastloopt en er niet meer uit wil.

Belangrijk is dat het middel geschikt is voor kunststof leidingen en voor de mantel van je kabel. Elk fatsoenlijk kabelglijmiddel meldt dat op de verpakking. Middelen op oliebasis melden dat juist niet, en die horen hier ook niet.

Koop een flacon met een spuitdop of een knijptuit. Je wilt de gel gericht op de kabel kunnen leggen en niet met een hand in een pot hoeven graaien terwijl je andere hand de trekveer vasthoudt.

Kabelglijmiddel kopen bij Gamma en andere bouwmarkten

Kabelglijmiddel bij de Gamma en de andere grote bouwmarkten vind je zelden bij de smeermiddelen. Kijk in het elektrapad, bij de loze leidingen, trekveren en inbouwdozen. Het staat er meestal in kleine flacons of tubes voor de klusser, terwijl de groothandel dezelfde gel in emmers van vijf of tien liter verkoopt.

Het merk maakt minder uit dan de vorm. Een gel blijft op de kabel plakken en is de veiligste keus voor werk waar je omhoog of horizontaal trekt. Een dunne, vloeibare variant loopt makkelijker de leiding in en is prettig als je van bovenaf werkt, maar hij zakt ook sneller naar het laagste punt. Poeder op basis van talk zie je nog wel eens staan; dat is een oud middel dat in een droge buis werkt en in een vochtige buis juist gaat koeken.

Let bij het kopen op twee dingen. De verpakking moet vermelden dat het middel geschikt is voor pvc en voor kabelmantels, en er moet iets staan over de temperatuur. Een middel op waterbasis bevriest in een onverwarmde garage of buiten in de winter, en een bevroren fles gel krijg je niet meer aan de praat.

VormWaar hij het beste in isWaar hij tegenvaltVerpakking die je meestal ziet
Gel op waterbasisHorizontale trekken, kabel handmatig insmeren, kabels bijtrekkenDroogt in als de trek een dag stil komt te liggenFlacon van 250 ml tot 1 liter, emmer van 5 liter
Vloeibaar glijmiddelVan bovenaf in een verticale leiding gieten, lange rechte buizenZakt snel naar het laagste punt, smeert de bovenkant nietFles van een halve tot een hele liter
Glijmiddel in een spuitbusKorte stukken, moeilijk bereikbare invoer, snel bijwerkenWeinig inhoud, komt niet ver de buis inBus van 200 tot 400 ml
TalkpoederKurkdroge buis, dunne draad, klassiek installatiewerkKoekt samen zodra er vocht in de leiding zitBus of zak
Koudebestendige gelBuitenwerk in de winter, onverwarmde ruimteDuurder en niet overal in kleine verpakking te krijgenFlacon of emmer

Water, afwasmiddel en andere huismiddelen

Omdat kabelglijmiddel grotendeels uit water bestaat, ligt de gedachte voor de hand dat water zelf ook wel volstaat. In de praktijk helpt een scheut water inderdaad een stukje, en als je halverwege een klus zit met een vastgelopen kabel is dat soms genoeg om verder te komen. Water blijft alleen nergens hangen. Het loopt binnen seconden weg of trekt in het stof in de leiding, en precies op het moment dat je kracht gaat zetten is de smering weg.

Er is nog een reden om het niet als vaste werkwijze te nemen. Water dat in een leiding in de muur of in de vloer achterblijft, gaat daar niet weg. Bij een leiding die naar een buitenmuur loopt of in een dekvloer ligt, houd je vocht vast op de plek waar later je aansluitingen zitten.

Afwasmiddel is de bekendste noodgreep en de slechtste. Het blijft na indrogen kleverig in plaats van glad, waardoor de kabel op termijn juist vaster komt te zitten in de buis. Het bevat zouten en het houdt vocht vast tegen koper en tegen de mantel aan. Wil je later diezelfde leiding nog eens gebruiken, dan zit er een plakkerige laag in die je er niet meer uit krijgt.

Vaseline, motorolie, kruipolie en siliconenspray glijden uitstekend, en dat is het enige goede eraan. Minerale olie maakt pvc op termijn week en bros, zowel de leiding als de kabelmantel. Dat zie je niet in het weekend dat je het gebruikt, wel over vijf of tien jaar.

MiddelGlijdt hetWat het met leiding en kabel doetOns oordeel
Kabelglijmiddel op waterbasisGoed, ook onder drukNeutraal voor pvc en kabelmantels, droogt op tot een poederig restjeGebruiken
Schoon waterKort en matigBlijft achter in de leiding, verder onschadelijkAlleen als noodgreep, en niet in een leiding in de vloer
Afwasmiddel of groene zeepEerst goed, daarna slechtDroogt kleverig in en houdt vocht en zouten vastNiet doen
Vaseline of motorolieZeer goedMaakt pvc en kabelmantel op termijn week en brosNiet doen
Kruipolie of penetrerende sprayGoedZelfde bezwaar, en de damp blijft in de buis hangenNiet doen
SiliconensprayGoedGeen aantasting, maar hij komt niet ver en slaat neer op alles eromheenHooguit op de laatste centimeters
TalkpoederRedelijk in een droge buisKoekt tot een harde prop zodra er vocht bij komtAlleen bij een gegarandeerd droge leiding

Trek nooit kabels in een leiding waar spanning op staat. Schakel de groep uit en controleer met een spanningszoeker voordat je een trekveer een wandcontactdoos of een centraaldoos in duwt. Een glasvezelveer geleidt niet, maar de veer met stalen kern en je natte handen wel.

Het glijmiddel op de kabel krijgen in plaats van in de buis

De meest gemaakte denkfout is een flinke scheut glijmiddel in het uiteinde van de leiding spuiten en daarna gaan trekken. Die gel blijft in de eerste twintig centimeter aan de wand plakken en gaat nooit mee naar de bocht waar de wrijving zit. Je smeert daarmee precies het stuk dat toch al geen probleem was.

De werkwijze die wel klopt is de kabel zelf smeren terwijl hij de buis in loopt. Neem een spons of een oude doek, doe daar een royale klodder gel in en knijp hem om de kabel heen. Terwijl je partner aan de andere kant trekt, schuift de kabel door je hand en neemt hij het middel over de hele lengte mee. Bij een trek van tien meter kom je zo met een deciliter een heel eind, terwijl dezelfde hoeveelheid in de buis gespoten niets doet.

Smeer ook de trekveer in als je die eerst doorschuift. De veer heeft het zwaarst in de bochten, en een ingesmeerde veer maakt de leiding meteen glad op de plek waar het straks spannend wordt. Voor lange leidingen bestaat er een trekveerpomp, een handpompje dat glijmiddel onder druk achter de veer aan de leiding in perst. Een gewone vetspuit met een passend tuitje doet in de praktijk hetzelfde.

Werk niet zuinig. Te veel glijmiddel geeft alleen een rommeltje op de vloer, te weinig kost je de hele trek. Leg een oude doek onder de invoer, want de gel die eruit komt neemt het stof uit de buis mee en dat geeft grijze vegen op je stucwerk.

Trek altijd een nylon koord mee achter je kabel aan. De volgende keer dat er een kabel bij moet, heb je geen trekveer meer nodig en heb je de bochten al gehad. Knoop het koord aan de kabel met een lus die smaller is dan de kabel zelf.

Verticaal of horizontaal: waarom de richting alles bepaalt

Een detail dat veel klussers zich pas realiseren als het misgaat: glijmiddel dat je van bovenaf nastort werkt alleen als de leiding naar beneden loopt. De zwaartekracht neemt de gel dan mee langs de kabel en tot voorbij de bocht. Loopt het traject horizontaal, dan blijft het middel liggen waar je het giet en heb je er niets aan.

Dat maakt het uitmaken van het verloop van de leiding de eerste stap zodra je vastloopt. Bij een loze leiding van een centraaldoos naar een wandcontactdoos gaat het meestal verticaal naar beneden en dan een korte bocht naar de doos. Loopt hij vanaf een meterkast onder de vloer door en dan omhoog, dan zit het lastige stuk in de knik onderaan en heeft nastorten van bovenaf weinig zin.

Bij een verticale leiding werkt de zwaartekracht ook tegen je als de kabel zwaar is. Een dikke YMvK van vier verdiepingen hangt met zijn eigen gewicht aan de trekveer en dat telt op bij de wrijving in de bochten. Trek dan van boven naar beneden als het even kan, en laat iemand onderaan de kabel bijsturen zodat hij niet tegen de rand van de invoer schuurt.

Een vuistregel die in de praktijk aardig klopt: elke bocht van negentig graden verdubbelt ongeveer de kracht die je aan het eind nodig hebt. Twee bochten maakt een trek vier keer zo zwaar als dezelfde lengte recht. Dat is precies het bereik waarin glijmiddel het verschil maakt tussen doorlopen en klemmen.

De kabel zit al vast: wat je dan nog kunt

Een kabel die halverwege klem zit is niet meteen verloren. Begin altijd met terugtrekken, ook al voelt dat als achteruitgang. Beweeg de kabel een halve meter terug en dan weer vooruit, een paar keer achter elkaar. Vaak zit hij tegen een bramerand of een verkeerd ingestoken koppelmof aan, en die passeer je door hem net iets anders aan te bieden.

Werkt dat niet, dan komt het glijmiddel erbij. Loopt de leiding naar beneden, dan smeer je van bovenaf een flinke dot in de invoer en werk je hem met de kabel mee de buis in door de kabel op en neer te bewegen. Loopt hij horizontaal, dan is een trekveerpomp of vetspuit de enige manier om de gel voorbij het eerste stuk te krijgen.

Draaien helpt bij ronde kabels vaak beter dan harder trekken. Draai de kabel bij de invoer een halve slag terwijl je duwt, dan rolt hij als het ware langs het obstakel. Duwen en trekken tegelijk met twee mensen doet meer dan één persoon die zich schrap zet, en het scheelt kracht op de kabel zelf.

Komt de kabel echt niet verder, dan zit er meestal iets structureels mis: een geknikte leiding, een losgeschoten mof of een leiding die tijdens het storten is platgedrukt. Dan is doorforceren de slechtste optie, want je trekt de mantel eraf en zit met een kabel die noch vooruit noch achteruit gaat. Beter is de leiding lokaliseren en op één plek openhakken.

Water door de leiding gieten om een lek of een breuk te vinden, is een laatste redmiddel. Het werkt: waar de natte plek in de muur verschijnt, zit het probleem. Je hebt daarna wel een vochtige muur en een vlek in het stucwerk die weken kan blijven staan. Probeer eerst een leidingzoeker en een verdiepingsplattegrond.

Hoeveel kracht mag er op de kabel staan

Glijmiddel is er niet om harder te kunnen trekken, maar om minder hard te hoeven trekken. Dat onderscheid telt, want elke kabel heeft een grens waarboven hij inwendig beschadigt zonder dat je aan de buitenkant iets ziet.

Bij UTP is die grens het strengst. Rek je het buitenste omhulsel op, dan verandert de slag van de getwiste aderparen en verslechteren de eigenschappen van de kabel. Het netwerk werkt dan nog wel, maar op honderd meter en bij hogere snelheden loop je tegen fouten aan die je met geen enkele meting terugleidt naar die ene trek. Bij installatiedraad en YMvK is de grens hoger, omdat je daar puur de koperkern belast.

De getallen hieronder zijn richtwaarden die de meeste fabrikanten aanhouden. Staat er op de haspel of in het datablad iets anders, dan geldt dat. Reken globaal met tien newton per kilo als je wilt weten hoe zwaar dat aan je handen voelt.

De koppeling tussen veer en kabel

Waar je kabel vastloopt is negen van de tien keer de knoop tussen trekveer en kabel, niet de kabel zelf. Maak die verbinding daarom zo dun en zo glad mogelijk. Strip de kabel, buig de aders om het oog van de veer, en werk het geheel af met krimpkous of met tape die je in één richting overlappend wikkelt zodat er geen richel ontstaat waar de bocht op haakt.

Wikkel nooit een dikke prop tape om de koppeling. Die prop is breder dan de kabel en klemt in elke bocht. Een kegelvormige overgang van dun naar dik glijdt langs alles heen, een blokvormige prop niet.

KabelRichtwaarde maximale trekkrachtWat dat ongeveer isWat er misgaat bij te hard trekken
UTP cat 5e en cat 6Rond 100 newtonOngeveer tien kiloTwist loopt uit, kabel haalt de snelheid niet meer
CoaxkabelRond 100 newtonOngeveer tien kiloBinnengeleider verschuift, demping loopt op
Installatiedraad 1,5 mm2Rond 75 newtonOngeveer zeven kiloIsolatie schuift op, ader rekt uit
Installatiedraad 2,5 mm2Rond 125 newtonOngeveer twaalf kiloZelfde beeld, plus rafelende isolatie bij de invoer
YMvK 3 x 2,5 mm2Rond 375 newtonOngeveer 38 kiloMantel schuift over de aders heen
Glasvezel naar binnenMeestal onder 100 newtonOngeveer tien kiloVezel breekt of knikt, niet te repareren

Bij het aanleggen zelf al zorgen dat je later kunt trekken

De beste manier om glijmiddel niet nodig te hebben, is een leiding die deugt. Houd de vulgraad laag: een vuistregel die installateurs aanhouden is dat de kabels samen niet meer dan ongeveer veertig procent van de doorsnede van de buis vullen. In een leiding van 19 mm past dus veel meer dan in de gangbare 16 mm, en dat verschil merk je bij elke uitbreiding.

Beperk het aantal bochten en maak ze ruim. Een flauwe bocht over een halve meter is voor een kabel iets heel anders dan een scherpe knik van negentig graden. Zet in lange trajecten een trekdoos op de plek waar je anders drie bochten achter elkaar zou krijgen.

Werk je door houten balklagen, dan boor je in de neutrale zone in het midden van de balkhoogte en niet aan de onder- of bovenkant. Meer over dat soort keuzes bij houtconstructies staat bij de klussen aan hout en timmerwerk. Werk je op een buitenmuur, dan bevestig je de beugels van de mantelbuis met schroeven die buiten niet gaan roesten, want een beugel die na drie winters loslaat trekt de hele buis krom.

Bij gipsblokken en gipsplaat zit het probleem in de bevestiging van de dozen en de beugels, niet in de leiding. Wat daar houdt en welk boortje daarbij hoort, zoek je op in onze plug- en boorkiezer. Een doos die meedraait terwijl je een kabel invoert kost meer tijd dan de hele trek.

Opruimen, resten en de leiding daarna

Kabelglijmiddel op waterbasis droogt in de leiding op tot een dun, poederig laagje. Dat is geen probleem en het geeft geen corrosie. Bij de tweede trek door dezelfde leiding merk je er zelfs iets van mee, want de wand is dan al glad.

Buiten de leiding wil je het wel meteen weg hebben. Verse gel neem je met een vochtige doek af, opgedroogde gel laat een matte waas achter op tegels en een grijze veeg op wit stucwerk. Vooral bij de invoer van een centraaldoos in het plafond komt het naar beneden en dat zie je pas als het al opgedroogd is. Leg dus een doek of een stuk karton onder de plek waar je trekt.

In een leidingdoos hoort geen gel achter te blijven. Neem de aders af voordat je ze in de lasklem of de wago steekt, want een natte ader in een veerklem geeft een slechte overgang zolang het vocht erin zit. Laat de aders een half uur drogen voordat je aansluit.

Kwam de gel op een natuurstenen dorpel of vensterbank terecht, spoel dan snel na met schoon water. De gel zelf tast niets aan, maar het vuil uit de leiding dat erin zit kan wel intrekken. Moet zo'n dorpel na een sleuf weer vast, dan lees je bij het lijmen van natuursteen welke lijm daar wel op hecht.

Zo trek je een kabel met glijmiddel door een loze leiding

Deze volgorde werkt voor een loze leiding tussen een centraaldoos en een wandcontactdoos, en met kleine aanpassingen ook voor een mantelbuis in de tuin.

  1. Maak de groep spanningsloos en controleer dat

    Schakel de betreffende groep uit en meet met een spanningszoeker aan de doos waar je gaat werken. Een trekveer die per ongeluk tegen een aansluitklem in een centraaldoos komt, staat verder van je vandaan dan je denkt maar zit wel aan jouw hand. Wordt de klus groter dan één groep, dan blijf je van alles achter de hoofdzekering af.

  2. Bepaal het verloop van de leiding

    Ga na of het traject omhoog, omlaag of horizontaal loopt en waar de bochten zitten. Dat bepaalt straks of je glijmiddel kunt nastorten en van welke kant je trekt. Bij twijfel duw je eerst alleen de trekveer erin en tel je hoeveel meter erin gaat voordat hij stroef wordt.

  3. Schuif de trekveer door en smeer hem in

    Duw de veer met korte, herhaalde bewegingen door in plaats van in één lange duw. Trek hem bij een stroef stuk een halve meter terug en duw opnieuw. Smeer de laatste meters van de veer in met glijmiddel voordat hij de bochten in gaat; dan is de leiding daar meteen glad.

  4. Koppel de kabel dun en glad aan de veer

    Strip de kabel, buig de aders om het oog en werk de koppeling af met krimpkous of overlappend gewikkelde tape. De overgang moet kegelvormig zijn en niet dikker dan de kabel. Een dikke prop tape is de meest voorkomende reden dat een trek in de eerste bocht vastloopt.

  5. Smeer de kabel terwijl hij naar binnen loopt

    Doe een klodder gel in een spons of doek en knijp die om de kabel. Terwijl je partner aan de andere kant trekt, schuift de kabel door je hand en neemt hij het middel over de hele lengte mee. Spuit niet alleen in de buis, want daar blijft de gel in de eerste centimeters hangen.

  6. Trek gelijkmatig en duw tegelijk mee

    Eén persoon trekt in een rustig, doorlopend tempo, de ander duwt aan de invoerkant mee en houdt de kabel recht. Rukken helpt niet en beschadigt juist de kabel. Voelt het zwaarder worden, stop dan en beweeg een halve meter terug voordat je opnieuw begint.

  7. Trek meteen een nylon koord mee naar achteren

    Knoop een dun trekkoord aan het uiteinde van de kabel en laat dat meelopen. De volgende keer dat er een kabel bij moet, sluit je daaraan aan en heb je de trekveer niet meer nodig. Dat is vijf seconden werk nu en een uur besparing later.

  8. Ruim de resten op en laat de aders drogen

    Neem de gel van de wand, de doos en de vloer af met een vochtige doek voordat hij opdroogt. Veeg de aders schoon en geef ze een half uur voordat je ze in de klemmen zet. Een natte ader in een veerklem geeft een slechte overgang zolang het vocht erin zit.

Plug- en boorkiezer

Kies je muursoort en het gewicht dat eraan moet hangen, en zie welke plug, schroef en boormaat je nodig hebt. Bekijk alle gegevens

MuursoortZo herken je hemPlug die pastBoor en maatWat je eraan kunt hangen
BetonGrijs, keihard, boorstof is grijs en fijn, de boor loopt zwaarNylon plug of, bij zwaar werk, een keilboutSteenboor met hamerfunctie, 6, 8 of 10 mmAlles, ook een hangend toilet of een boiler, mits de plug diep genoeg zit
KalkzandsteenLichtgrijs tot wit, glad breukvlak, boorstof is wit en zanderigNylon plug, boren zonder klopstandSteenboor zonder hamerfunctie, 6 of 8 mmKeukenkasten, wastafels, radiatoren
BaksteenRood tot bruin, boorstof is rood, harder dan voegNylon plug, altijd in de steen en niet in de voegSteenboor met hamerfunctie, 6 of 8 mmZware kasten en wandbeugels, mits je de steen raakt en niet de voeg
GipsplaatKlinkt hol, boort weg als boter, boorstof is wit poederHollewandplug met vleugels, tuimelplug of gipsplaatankerHoutboor of steenboor, maat volgens de plugSchilderij, spiegel en lichte kast tot ongeveer 10 kg per plug
GasbetonLichtgrijs, heel licht van gewicht, kruimelt makkelijkSpeciale gasbetonplug of een lange schroef zonder plugHoutboor, geen hamerfunctie, plug bepaalt de maatLichte tot middelzware last, verdeel over meer punten
GipsblokWit tot lichtgeel, zacht, boorstof is wit gipsGipsblokplug of chemisch anker bij zwaar werkHoutboor zonder klopstandMiddelzware last, geen hangend toilet zonder voorzetframe
Holle steenKlinkt hol, de boor zakt ineens door in de holteHollewandplug of chemisch anker met zeefhulsSteenboor zonder hamerfunctie zodat de wand niet uitbreektMiddelzwaar, met een chemisch anker ook zwaar
HoutHerkenbaar, boorstof is krullendGeen plug nodig, houtschroef volstaatHoutboor, voorboren op ongeveer 70 procent van de schroefkerndiameterAlles, mits je in het hart van de regel schroeft

Samengesteld uit montagevoorschriften van plugfabrikanten en uit wat er in de praktijk misgaat. De maximale belasting van een plug hangt af van de plugsoort, de inbouwdiepte en de kwaliteit van de muur, dus houd altijd de opgave van de fabrikant aan. Bij twijfel: boor een proefgat op een onopvallende plek en kijk naar de kleur van het boorstof.

Voordat je begint te trekken

Uit de praktijk

Dit kwamen we tegen

De trekveer die de laatste twee meter niet door wilde

Een trekveer ging in een bestaande leiding acht meter soepel door en bleef daarna staan. De reflex was harder duwen, waarmee de veer alleen maar begon te kronkelen in de buis en er nog minder kracht op het uiteinde overbleef. Met een trekveerpomp werd glijmiddel achter de veer aan de leiding in geperst, wat de laatste meters wel loskreeg.

Wat hier het verschil maakte was niet het middel maar de manier. Het pompje brengt de gel voorbij het eerste stuk, precies tot in de bocht waar de veer klem zat. Wie in datzelfde geval alleen een scheut in de invoer had gespoten, had die twee meter nooit overbrugd. Sinds die klus smeren we de laatste meters van de veer standaard in voordat hij de leiding in gaat, ook als het traject er makkelijk uitziet.

Dit kwamen we tegen

Een UTP-kabel die bijna binnen was en toen vastliep

Een netwerkkabel naar een slaapkamer zat op een halve meter van de wandcontactdoos vast. De leiding kwam horizontaal vanaf de zolder en boog daarna naar beneden richting de doos, en juist die knik was het probleem. Van bovenaf werd een flinke dot glijmiddel in de leiding geduwd, waarna de kabel op en neer werd bewogen zodat de gel meezakte.

Na een paar minuten heen en weer bewegen liep de kabel zonder kracht door. Dat het werkte kwam volledig door de richting: op het laatste stuk liep de leiding omlaag, dus de zwaartekracht bracht het middel precies naar de plek waar de wrijving zat. Bij een volledig horizontaal traject was dezelfde dot glijmiddel bij de invoer blijven liggen. Wat verder hielp was dat er niet aan de kabel gerukt is, want een UTP die je met tien kilo of meer over een bocht heen sleurt, haalt zijn snelheid daarna vaak niet meer.

Dit kwamen we tegen

Afwasmiddel dat de tweede kabel juist tegenhield

In een leiding waar jaren eerder een kabel met een scheut afwasmiddel doorheen was getrokken, moest er een tweede bij. De eerste kabel kwam er met moeite uit en voelde plakkerig aan, en in de leiding zat een taaie, eiwitachtige laag die na indrogen eerder lijm dan glijmiddel was.

De leiding is toen eerst doorgespoeld met schoon water en daarna met kabelglijmiddel behandeld, met een vetspuit vanaf beide kanten. Daarna liepen beide kabels er wel in. De les die overbleef: een middel dat op dat moment glijdt zegt niets over de leiding over vijf jaar. Water is als noodgreep te verdedigen, zeep en afwasmiddel niet, want die maken van een loze leiding een dichte leiding.

Veelgemaakte fouten

Het glijmiddel in de buis spuiten in plaats van op de kabel

De gel blijft in de eerste twintig centimeter aan de wand hangen en bereikt de bocht nooit. Je smeert daarmee het stuk dat toch al geen weerstand gaf. Smeer de kabel zelf terwijl hij naar binnen loopt, met een spons of doek die je eromheen knijpt.

Afwasmiddel of groene zeep gebruiken

Het glijdt op het moment zelf goed, maar het droogt kleverig in en houdt vocht en zouten vast tegen koper en kabelmantel. Bij de volgende kabel door dezelfde leiding werkt het als lijm in plaats van als glijmiddel. Water is als noodgreep beter dan zeep.

Olie, vaseline of kruipolie pakken omdat het lekker glijdt

Minerale olie maakt pvc op termijn week en bros, en dat geldt zowel voor de leiding als voor de mantel van je kabel. Je ziet daar in het weekend van de klus niets van. Over vijf tot tien jaar heb je een leiding die scheurt zodra je er een kabel doorheen wilt.

Een dikke prop tape om de koppeling wikkelen

Die prop is breder dan de kabel en klemt in de eerste bocht die hij tegenkomt. Wikkel overlappend in één richting zodat je een kegelvormige overgang krijgt van dun naar dik, of gebruik krimpkous. Negen van de tien vastlopers zitten hier.

Harder trekken als het stroef gaat

Rukken verhoogt de piekkracht op de kabel zonder dat je verder komt, want de wrijving in een bocht loopt juist op als de kabel strak tegen de wand wordt getrokken. Ga een halve meter terug, beweeg de kabel heen en weer en breng er glijmiddel bij.

Denken dat nastorten van bovenaf altijd werkt

Glijmiddel dat je in de invoer giet zakt alleen mee als de leiding naar beneden loopt. Bij een horizontaal traject blijft het liggen waar je het giet. Bepaal eerst het verloop van de leiding, dan weet je of nastorten zin heeft of dat je een pompje nodig hebt.

De leiding volproppen bij de aanleg

Een leiding van 16 mm met drie kabels erin zit praktisch vol, en dan komt er nooit meer iets bij zonder alles eruit te halen. Houd de vulgraad rond de veertig procent van de doorsnede en kies bij twijfel een maat groter. Dat kost bij de aanleg een paar euro en scheelt later een middag.

Natte aders meteen in de klem steken

Een ader met glijmiddel of water eraan geeft in een veerklem of lasklem een slechte overgang zolang het vocht erin zit. Veeg de aders af en geef ze een half uur voordat je aansluit. Dat is de goedkoopste stap in de hele klus.

Veelgestelde vragen

Waar is kabelglijmiddel eigenlijk van gemaakt?

De gangbare middelen bestaan voor ruim negentig procent uit water. De rest is een verdikker die de gel op zijn plek houdt zodat hij niet meteen naar het laagste punt loopt, plus glijmiddelen die de smering ook onder druk in stand houden. Daarom is het middel makkelijk op te ruimen en tast het pvc niet aan. Diezelfde waterbasis verklaart ook waarom het indroogt als je de trek een dag laat liggen en waarom het buiten in de winter kan bevriezen.

Verkoopt de Gamma kabelglijmiddel?

Kabelglijmiddel is bij de Gamma en de andere grote bouwmarkten te krijgen, maar niet waar je het zoekt. Kijk in het elektrapad bij de loze leidingen, trekveren en inbouwdozen, niet bij de smeermiddelen of de lijmen. Het staat er meestal in flacons van een kwart tot een hele liter. In de elektragroothandel koop je hetzelfde spul in emmers van vijf of tien liter, wat pas loont als je een heel huis bekabelt. Let bij het kopen op de vermelding dat het geschikt is voor pvc en voor kabelmantels.

Kun je in plaats van kabelglijmiddel gewoon water gebruiken?

Als noodgreep kan het, en soms is het genoeg om de laatste meters te overbruggen. Water glijdt alleen kort: het loopt binnen seconden weg of trekt in het stof in de leiding, precies op het moment dat je kracht gaat zetten. Kabelglijmiddel bestaat weliswaar grotendeels uit water, maar de verdikkers zorgen dat het blijft zitten waar je het nodig hebt. Gebruik water bovendien niet in een leiding die in een dekvloer of tegen een buitenmuur ligt, want dat vocht komt daar niet meer weg.

Mag ik afwasmiddel of groene zeep als glijmiddel gebruiken?

Beter van niet. Op het moment zelf glijdt het uitstekend, maar zeep droogt kleverig in en houdt vocht en zouten vast tegen het koper en de kabelmantel aan. In een leiding waar zeep in heeft gezeten, zit jaren later een taaie laag die de volgende kabel juist tegenhoudt. Kom je in zo'n leiding terecht, spoel hem dan eerst door met schoon water en werk daarna met echt glijmiddel, van beide kanten ingebracht met een vetspuit of trekveerpomp.

Kan ik vaseline, olie of kruipolie gebruiken om kabels te trekken?

Doe dat niet, hoe goed het ook glijdt. Minerale olie maakt pvc op termijn week en bros, en dat geldt voor de loze leiding en voor de mantel van de kabel. Het effect zie je niet tijdens de klus, wel over vijf tot tien jaar wanneer de leiding scheurt of de mantel afbrokkelt bij de invoer. Siliconenspray tast niets aan, maar hij komt niet ver de buis in en slaat neer op alles eromheen. Voor de laatste tien centimeter kan hij, voor een trek van tien meter niet.

Hoeveel kabelglijmiddel heb ik nodig voor een leiding van tien meter?

Als je de kabel zelf insmeert terwijl hij naar binnen loopt, kom je met ongeveer een deciliter een heel eind bij een normale kabel in een leiding van 16 of 19 mm. Perst je het middel in de leiding met een pomp, dan gaat er meer doorheen, want een deel blijft in de eerste meters aan de wand hangen. Zit er al een kabel in de buis, reken dan op ruim het dubbele. Zuinig doen kost je vrijwel altijd meer tijd dan het middel waard is.

Mijn kabel zit al vast, kan ik er nog glijmiddel bij krijgen?

Dat hangt van de richting af. Loopt de leiding op het laatste stuk naar beneden, dan kun je van bovenaf een flinke dot in de invoer smeren en die met de kabel meezakken door de kabel op en neer te bewegen. Loopt het traject horizontaal, dan blijft het middel liggen waar je het giet en heb je een trekveerpomp of een vetspuit nodig om het voorbij het eerste stuk te persen. Trek in beide gevallen eerst een halve meter terug voordat je opnieuw begint.

Is het erg dat er glijmiddel in de leiding achterblijft?

Nee. Een middel op waterbasis droogt op tot een dun, poederig laagje dat geen corrosie geeft en de kabelmantel niet aantast. Bij een volgende trek door dezelfde leiding merk je er zelfs iets positiefs van, want de wand is dan al glad. Buiten de leiding wil je het wel weghebben: opgedroogde gel laat een matte waas op tegels achter en een grijze veeg op wit stucwerk, doordat het stof uit de buis meekomt.

Hoe hard mag ik aan een UTP-kabel trekken?

Houd als richtwaarde ongeveer honderd newton aan, wat neerkomt op zo'n tien kilo. Trek je harder, dan rekt het buitenste omhulsel op en verandert de slag van de getwiste aderparen. De kabel doet het dan nog wel, maar op grotere lengtes en bij hogere snelheden krijg je fouten die je later nooit meer terugleidt naar die ene trek. Staat er op de haspel of in het datablad een andere waarde, dan geldt die. Glijmiddel is er om onder die grens te blijven, niet om er overheen te kunnen.

Werkt talkpoeder in een loze leiding?

In een kurkdroge leiding werkt talk redelijk, en bij dun installatiedraad is het van oudsher een gangbaar middel. Het probleem begint zodra er vocht in de buis zit, en dat is in een muur of een vloer vaker het geval dan je denkt. Talk klontert dan tot een harde prop die de kabel juist tegenhoudt. Gebruik het daarom alleen bij leidingen waarvan je zeker weet dat ze droog zijn, en nooit in combinatie met water of met een middel op waterbasis.

Kan ik kabelglijmiddel buiten in de winter gebruiken?

Alleen als het middel daarvoor gemaakt is. Een gewone gel op waterbasis bevriest in een onverwarmde garage of buiten bij vorst, en een fles die bevroren is geweest is meestal onbruikbaar: de verdikker is dan uit elkaar gevallen en de gel wordt waterig. Er bestaan koudebestendige varianten voor werk in de winter. Bewaar je flacon binnen en neem hem pas mee naar buiten op het moment dat je gaat trekken.

Hoe voorkom ik dat ik bij de volgende kabel weer met een trekveer moet werken?

Trek meteen een dun nylon koord mee achter de kabel aan die je nu erin trekt. Knoop dat aan het uiteinde met een lus die smaller blijft dan de kabel zelf, zodat hij nergens haakt. De volgende keer sluit je je nieuwe kabel aan dat koord aan en trek je hem er in één keer doorheen, zonder eerst de bochten met een veer te hoeven vinden. Trek dan wel opnieuw een koord mee, anders is het voordeel eenmalig.

Wanneer je beter een vakman belt

Kabels trekken door bestaande loze leidingen is klussen die je prima zelf doet, zolang je de groep uitschakelt en dat ook echt controleert. Er zijn wel grenzen waar het verstandiger is om te stoppen.

Alles achter de hoofdzekering in de meterkast is werk voor een installateur. Het bijplaatsen van een groep, het aanpassen van de hoofdverdeling of het aansluiten van een nieuwe voedingskabel valt daaronder, ook als het trekken van de kabel zelf je makkelijk afgaat.

Loopt de leiding door of langs een schoorsteenkanaal, een gasleiding of een geventileerde ruimte waar gas doorheen kan, blijf daar dan af. Datzelfde geldt voor het openhakken van een muur of vloer waarvan je niet weet of hij dragend is. Een sleuf op de verkeerde plek in een dragende wand verzwakt de constructie, en dat kun je vanaf de buitenkant niet beoordelen.

In woningen van voor 1994 kom je bij het openhakken van een leidingtracé asbesthoudend materiaal tegen in schachten en achter plafondplaten. Herken je iets niet, stop dan en laat het onderzoeken voordat je er een gat in maakt. Moet je voor een buitentrek op een ladder of een dak werken, dan is dat het moment om een professional in te schakelen: het trekken van een kabel vraagt twee handen en een beetje kracht, en dat combineert slecht met balanceren op hoogte.

Verder lezen over dit onderwerp