Airco schoonmaken, en de rest van je verwarming ook

Wat er in een airco vuil wordt en wat je daarvan merkt

Een split-airco heeft twee warmtewisselaars die allebei lucht door een dicht pakket lamellen moeten trekken: de verdamper in de binnenunit en de condensor in de buitenunit. Ligt daar stof, pollen of vet tussen, dan gaat er minder lucht doorheen en moet het toestel langer draaien voor hetzelfde resultaat. Hoe zo'n installatie in elkaar zit en waar hij in huis past, staat in ons overzicht over warmtepompen, airco's en kachels.

Bij de binnenunit komt er iets bij wat je ruikt in plaats van ziet. Tijdens het koelen is de verdamper koud en nat, en op dat vochtige aluminium groeien schimmel en bacteriën. Dat is de muffe lucht die je de eerste minuten na het aanzetten in je gezicht krijgt.

De buitenunit heeft last van iets grovers: zaadpluis, gemaaid gras, bladeren en in de zomer een laag insecten tegen de aanzuigzijde. Een condensor die geen warmte meer kwijt kan, laat de persdruk oplopen en dan slaat het toestel op een warme dag af terwijl er niets kapot is. Wie de condensor van de airco schoonmaakt voordat het zomerseizoen begint, heeft daar de rest van het jaar geen last van.

De meeste toestellen geven op het display of via de app een melding als de filters aan onderhoud toe zijn. Krijg je een echte foutcode in plaats van een onderhoudsmelding, kijk dan eerst in onze opzoekhulp voor storingscodes wat de code betekent voordat je gaat schroeven.

Onderdeel	Hoe vaak	Waarmee	Wat er misgaat als je het laat
Luchtfilters binnenunit	Elke twee tot vier weken in het stookseizoen	Uitkloppen, stofzuigen, spoelen met lauw water	Minder luchtopbrengst en de verdamper slibt erachter dicht
Verdamper binnenunit	Een keer per jaar	Schuimende coil cleaner en een zachte borstel	Muffe lucht, schimmel op het aluminium
Blaaswiel en uitblaaslamellen	Een keer per jaar	Kwastje, doek, plantenspuit met zeepwater	Zwarte strepen op het uitblaasrooster en meer geluid
Condensbak en afvoerslang	Een keer per jaar, voor het koelseizoen	Doorspoelen met lauw water, prop eruit halen	Water dat binnen langs de muur naar beneden loopt
Condensor buitenunit	Een keer per jaar, in het voorjaar	Tuinslang op kraandruk of coil cleaner, tegen de luchtstroom in	Hoger verbruik, afslaan op warme dagen
Ventilator en rooster buitenunit	Een keer per jaar	Uitborstelen, blad en pluis weghalen	Onbalans, brommend geluid, meer slijtage
Ruimte rond de buitenunit	Elk seizoen even nalopen	Snoeien, blad weghalen, afvoergaten vrijmaken	Warme lucht die de unit opnieuw aanzuigt

De binnenunit van de airco schoonmaken: filters, verdamper en condensafvoer

Begin met de stekker of de werkschakelaar. Een binnenunit van een airco lijkt spanningsloos zolang hij uit staat, maar de voeding staat er gewoon op en de ventilator kan aanslaan zodra je een sensor aanraakt. Klap daarna de voorklep omhoog; die scharniert bij vrijwel elk merk aan de bovenzijde en klikt in twee standen vast.

De filters zitten er als twee kunststof matten in en komen eruit door ze iets omhoog te tillen en dan naar je toe te kantelen. Zuig het grove stof eraf en spoel ze daarna af onder lauw water, met de vuile kant naar de straal toe zodat je het stof eruit duwt in plaats van erin. Houd het water onder de veertig graden en laat de matten volledig drogen voordat ze teruggaan, want vochtig terugplaatsen is precies hoe je die muffe geur creëert die je wilde bestrijden.

Achter de filters zit de verdamper. Een plantenspuit met lauw water haalt het losse stof van de vinnen, maar tegen algen en de bacterielaag doet water weinig. Daarvoor gebruik je een schuimende coil cleaner: opspuiten, laten opzwellen en het schuim in het condenswater naar de opvangbak laten zakken. Plak eerst een vuilniszak of een opvangzeil onder de unit, want er komt meer bruin vocht uit dan je verwacht.

Zet het toestel na de behandeling een half uur op koelen met de laagste temperatuur. Het condenswater spoelt dan de laatste resten mee de afvoer in. Loopt dat water niet weg maar druppelt het uit de onderkant van de kast, dan zit de condensafvoer verstopt en heb je een tweede klus.

De condensbak en de afvoer

De opvangbak onder de verdamper loopt via een slangetje met afschot naar buiten. In die slang groeit een glibberige prop van stof en algen, en die prop is de reden dat negen van de tien binnenunits gaan lekken. Spoel de bak door met lauw water en trek het slangetje buiten los om te kijken of het water er met een straal uit komt.

Zit er een condenspomp in, dan verandert het spel. Zo'n pompje heeft een klein bakje met een vlotter en kan maar een beperkte hoeveelheid per minuut wegwerken. Giet er dus niet in één keer een emmer doorheen: laat het water in porties komen en luister of de pomp tussendoor afslaat. Blijft hij ratelen zonder water te verplaatsen, dan zit de vlotter vast of is de persleiding verstopt.

Het blaaswiel en de uitblaaslamellen

De lange trommelventilator onder de verdamper is het onderdeel waar iedereen vanaf blijft, en juist daar zit een dikke vilten laag op de schoepen. Die laag kost je luchtopbrengst en veroorzaakt het rammelende bijgeluid dat mensen aanzien voor slijtage. Draai het wiel met de hand rond en werk het schoon met een kwastje en een doek met zeepwater, schoep voor schoep.

De uitblaaslamellen klik je bij de meeste merken los uit hun pennetjes door ze in het midden iets te buigen. Ga voorzichtig te werk met koud kunststof, want een gebroken lamel is een besteldeel waar je weken op wacht.

De buitenunit schoonmaken en bij de condensor komen

Zet eerst de spanning eraf met de werkschakelaar naast de unit of met de groep in de meterkast. De ventilator van een buitenunit start ook op momenten dat je dat niet verwacht, bijvoorbeeld omdat de besturing een ontdooicyclus inzet, en die schoepen draaien hard genoeg om een vinger te beschadigen.

De condensor is dat zilverkleurige lamellenpakket aan de achterkant en meestal ook langs een van de zijkanten. Je hebt drie manieren om erbij te komen. De simpelste is het bovendeksel eraf schroeven: zes tot tien schroeven en je kijkt van bovenaf tussen de vinnen. Wil je echt bij de hele wisselaar, dan haal je het voorrooster los en neem je de ventilator eruit, wat een kwartier extra kost en de beste toegang geeft. En als de unit los genoeg van de muur staat, kun je hem simpelweg van achteren aanpakken.

De richting is het punt waar het bij het schoonmaken van de buitenunit vaak misgaat. Lucht wordt aan de achter- en zijkant naar binnen gezogen en aan de voorkant uitgeblazen, dus het vuil zit aan de buitenzijde van de vinnen. Je spoelt daarom van binnenuit naar buiten, tegen de luchtstroom in, zodat het vuil dezelfde weg terug neemt als waarlangs het binnenkwam. Spoel je van buitenaf, dan duw je het pluis dieper het pakket in en zit het er voorgoed in.

Een gewone tuinslang op kraandruk is genoeg. Een buitenunit is gebouwd om in de regen te staan, dus water op de lamellen en op de kast is geen probleem. Zet de spuitmond op een brede, zachte straal en houd hem loodrecht op het pakket, zo'n twintig centimeter ervandaan.

Hardnekkig beslag van vet, uitlaatroet of algen pak je met een coil cleaner die je laat inwerken en daarna ruim naspoelt. Laat de unit een half uur uitlekken voordat je de spanning terugzet. Staat hij op een plat dak of tegen een gevel waar ook groene aanslag zit, dan werkt dezelfde aanpak als bij het schoonmaken van dakpannen: laten inwerken en met weinig druk afspoelen.

De plek van de unit telt net zo hard mee. Houd rondom minstens een halve meter vrij, anders zuigt hij zijn eigen uitblaaslucht opnieuw aan, en dat is precies wat een dichte ombouw of een schutting vlak voor de unit veroorzaakt. Een hoes over het rooster hoort er in de zomer niet op. Zie je vuil achter het rooster zitten, schroef dan het deksel los in plaats van er met een schroevendraaier tussendoor te prikken.

Welke middelen echt iets doen op de lamellen

Het aanbod aan reinigers is groter dan het aantal middelen dat zinnig is. Wat je zoekt heet coil cleaner: een schuimende reiniger die tussen de vinnen opzwelt en het vuil daarbij naar buiten duwt. Er zijn twee soorten, een die je moet naspoelen en een zelfreinigende variant voor binnenunits die met het condenswater meeloopt. Lees op de bus welke je hebt, want een naspoelvariant die in een binnenunit blijft zitten, geeft een plakkerige laag waar het stof nog sneller op blijft hangen.

Waar je vanaf blijft is minstens zo belangrijk. Aluminium lamellen zijn dun en gaan slecht om met sterk alkalische of chloorhoudende middelen. Ovenreiniger vreet de vinnen aan en laat een witte uitslag achter die niet meer weggaat. Onverdunde schoonmaakazijn is om dezelfde reden geen goed idee, ook al circuleert dat advies hardnekkig.

Hangt de binnenunit in of naast een keuken, dan zit er geen stof maar vet op de verdamper, en dat vraagt een andere aanpak. Een milde ontvetter met inwerktijd werkt daar het beste, vergelijkbaar met wat je gebruikt bij het ontvetten van een frituurpan. Spoel daarna wel echt na, want een ontvetterfilm op koud aluminium trekt binnen een maand nieuw stof aan.

Middel	Waarvoor	Waar je op let
Schuimende coil cleaner, naspoelen	Condensor buitenunit, zwaar vervuilde verdamper	Ruim naspoelen met lauw water, tien minuten laten inwerken
Zelfreinigende coil cleaner	Verdamper binnenunit	Loopt weg met het condenswater, daarna een half uur koelen
Lauw water met een scheutje afwasmiddel	Filters, kunststof kast, uitblaaslamellen	Niet warmer dan veertig graden, kunststof vervormt
Milde ontvetter	Keukenvet op de verdamper of op de kast	Altijd naspoelen, anders plakt het stof er juist aan vast
Desinfecterende spray voor airco's	Muffe geur na het reinigen	Pas gebruiken als het vuil er al af is, het is geen reiniger
Stofzuiger met zachte borstelmond	Los stof op filters en aan de aanzuigzijde	Nooit met de kale buis langs de vinnen, die buigen om
Chloor, ovenreiniger, gootsteenontstopper	Nergens voor	Tast aluminium aan en geeft blijvende witte vraatplekken
Hogedrukreiniger	Hooguit de bestrating rond de unit	Op het lamellenpakket richt hij blijvende schade aan

Een zwarte kachelruit schoonmaken zonder krassen

Voor het glas van een houtkachel geldt één harde regel: alleen op een koude ruit werken. Op heet glas verdampt je middel meteen en kan het glas door de plaatselijke afkoeling scheuren. Wacht dus tot de kachel echt koud is, ook al zie je de aanslag er verleidelijk gemakkelijk afgaan als het glas nog warm is.

De goedkoopste methode is ook de beste. Maak een prop krantenpapier nat, doop hem in de witte houtas uit je eigen kachel en wrijf daarmee over het glas. As bevat kaliumcarbonaat en werkt daardoor als een milde zeep met een fijne schuurwerking. Poets na met een droge prop krant en het glas is helder. Voor een dunne bruine waas is dit binnen twee minuten klaar.

Zit er een harde, glanzend zwarte laag op, dan heb je te maken met ingebrande teer en dan schiet je met as niet op. Het kachelruit schoonmaken met staalwol werkt daar wel, maar uitsluitend met de fijnste soort, kwaliteit 0000. Grovere staalwol laat een matte waas van krasjes achter die je nooit meer weg krijgt. Werk droog of met een beetje kachelruitreiniger, met lichte druk en in rechte banen.

Kachelruitreiniger uit een knijpfles, ovenreiniger en zelfs koperpoets doen hetzelfde werk in flesvorm. Spuit ze op een stuk keukenpapier in plaats van rechtstreeks op het glas, anders loopt het middel in de pakking van de deur en maakt het het glasvezelkoord hard. Een deurpakking die zijn veerkracht kwijt is, laat valse lucht binnen en dan wordt je ruit juist sneller zwart.

Soort aanslag	Hoe het eruitziet	Wat werkt
Lichte grijze waas	Doorzichtig, veegt half weg met een droge doek	Natte krant met houtas, napoetsen met droge krant
Bruine aanslag	Egaal bruin over de hele ruit	Kachelruitreiniger op keukenpapier, tien minuten laten staan
Harde zwarte teerlaag	Glanzend, hard, laat zich niet wegvegen	Staalwol 0000 met kachelruitreiniger, licht en in rechte banen
Melkwitte waas	Dof en niet weg te poetsen	Ingebrand in het glas, alleen nieuw glas helpt
Vingerafdrukken aan de binnenkant	Scherp getekende vette vegen	Vooraf verwijderen met spiritus, na inbranden blijven ze zichtbaar
Zwarte hoeken, helder midden	Alleen langs de randen aanslag	Deurpakking en luchtspoeling nalopen, niet harder poetsen

Waarom die ruit zwart wordt, en wat je daaraan doet

Poetsen bestrijdt het symptoom. Een ruit die binnen een paar uur stoken weer zwart is, vertelt je dat de verbranding niet in orde is, en dat is een kwestie van hout, lucht en trek. Bij een goed brandende kachel houdt de luchtspoeling langs het glas de ruit van boven naar beneden schoon en blijft er hooguit een lichte waas achter.

Hout is de eerste verdachte. Twee jaar gekloofd onder een afdak met wind eromheen levert doorgaans hout onder de twintig procent vocht, maar hetzelfde hout dat als ronde stam in een hoek lag, is dat na drie jaar nog niet. Een vochtmeter van een tientje is hier een verstandige aanschaf, want nat hout kost eerst warmte om het water eruit te koken en geeft daarna rook die als teer op het glas neerslaat. Loofhout als berken, eiken en kersen is prima, mits gekloofd en echt droog.

De tweede verdachte is de aansteekmethode. Bouw het vuur van bovenaf op: grote blokken onderin, daarop dunner aanmaakhout en pas bovenop de aanmaakblokjes. Het vuur brandt dan naar beneden en de rook van het onderliggende hout gaat door de vlam heen in plaats van er koud omheen. Zet de deur de eerste minuten op een kier, dan trekt het vuur snel door.

De derde is de trek. De meeste houtkachels vragen zo'n 12 pascal onderdruk en werken onder de 8 pascal slecht; veel meer betekent dat je warmte de schoorsteen in jaagt en dat het vuur wild en onrustig brandt. Houd je een aansteker voor het kanaal en trekt de vlam horizontaal naar binnen, dan zit je aan de hoge kant. Een regelklep in de kachelpijp of een schoorsteenkap met trekregelaar brengt dat terug, maar laat de werkelijke waarde meten door een schoorsteenveger voordat je gaat verbouwen. Speelt er meer rond je rookkanaal, kijk dan bij het weghalen van een schoorsteen en bij de mogelijkheden van een houtkachel zonder bestaande schoorsteen.

Blijft alleen het onderste deel van de ruit zwart, dan komt er koude lucht langs het glas binnen die de luchtspoeling verstoort. Controleer het glasvezelkoord rond de deur en het glas: knijp het samen tussen duim en wijsvinger en kijk of het terugveert. Doet het dat niet meer, dan is vervangen goedkoper dan elke week poetsen.

Keerschot en vuurvaste stenen

Boven in de vuurkorf zit een keerplaat of vermiculietschot dat de rookgassen dwingt om nog een keer langs de hete zone te lopen. Ontbreekt dat schot, of is het gebroken en naar beneden gezakt, dan verdwijnt de warmte direct het kanaal in en koelt de verbranding af. Dat zie je terug op het glas en aan de binnenkant.

De vuurvaste stenen geven je een gratis meting van je stookgedrag. Zijn ze na een stookdag weer crèmekleurig in plaats van zwart, dan is je verbranding op orde. Blijven ze zwart, dan is het hout te nat of de luchttoevoer te krap.

De brander en de waakvlam van een gaskachel

Bij een gaskachel of gevelkachel begint het schoonmaken bij een goede diagnose, want aan gas prutsen kost je meer dan het oplevert. Het klassieke beeld is een kachel die netjes ontsteekt, een paar minuten mooi brandt en dan uitvalt terwijl ook de waakvlam dooft. Dat is bijna nooit een defect thermokoppel, want dan was de waakvlam al niet blijven staan bij het loslaten van de knop.

Er zijn twee waarschijnlijke oorzaken. De eerste is een vervuilde waakvlambrander: de vlam wordt kleiner en scheef, en verwarmt het thermokoppel in rust nog net genoeg. Zodra de hoofdbrander aanslaat, trekt die de waakvlam iets weg en zakt de spanning van het thermokoppel onder de houdwaarde. Het gasblok sluit dan met een zachte klik en alles is uit.

De tweede is een lekkage in de concentrische geveldoorvoer, de dikke pijp met de dunne erin die je achter de kachel naar buiten ziet lopen. Lekt die, dan zuigt het toestel zijn eigen rookgassen opnieuw aan, wordt de verbranding slechter en valt hij om dezelfde reden uit. Dat lek kan ook binnen zitten, tussen de afdichting en de doorvoer, waar je het niet ziet.

Onderscheid maken is simpel: steek de kachel aan en kijk door het kijkglaasje. Zie je de vlammen langzaam hoger en geler worden voordat het toestel uitvalt, dan zit het probleem in de luchttoevoer of de afvoer en niet in de waakvlam. Blijft de vlam er normaal uitzien en klapt het geheel er zonder aankondiging uit, dan wijst dat richting de waakvlam.

Wat je zelf kunt doen, houdt op bij het reinigen van de waakvlam. Bij veel oudere modellen kun je het kijkglaasje losnemen en door die opening de waakvlam schoonblazen. Het gasblok zelf openen of de leiding daarvandaan doorspuiten helpt niet: het gaatje in de waakvlamsproeier is zo klein dat het vuil daar al lang voorbij is. De hoofdbrander van een gaskachel schoonmaken is bij dit type toestellen zelden nodig. Brandt de hoofdbrander geel in plaats van blauw, dan is dat een reden om te bellen en niet om verder te schroeven.

De brandpot, de gloeibougie en de rookgasventilator van een pelletkachel

Een pelletkachel vraagt meer onderhoud dan een houtkachel, maar het meeste is routine. De brandpot leeg je met een aszuiger en daarna prik je de luchtgaatjes in de bodem en de wand echt open met een spijker of een boortje. Zitten die gaatjes dicht met sintels, dan komt er te weinig lucht bij de pellets, ontsteken duurt langer en het glas loopt binnen een avond zwart.

De gloeibougie van de pelletkachel schoonmaken hoort bij diezelfde beurt. Dat keramische staafje steekt in het luchtkanaaltje naast de brandpot en raakt bedekt met een laagje as en teer. Die laag houdt de warmte tegen, waardoor de pellets niet meer op temperatuur komen en het ontsteken twee of drie pogingen kost. Haal de stekker eruit, laat het staafje volledig afkoelen en poets het voorzichtig af met fijn schuurpapier of een klein staalborsteltje. Blaas het kanaaltje daarna vrij. Ga niet wrikken: keramiek is bros en breekt zonder waarschuwing.

Moet de bougie eruit, dan zit hij bij veel toestellen zo achter de vijzelmotor weggewerkt dat je die motor eerst los moet nemen. Dat is te doen, maar noteer of fotografeer de stand van de kabels voordat je iets loskoppelt. Een nieuwe bougie preventief plaatsen terwijl de oude nog werkt is verstandig, want ze geven vaak midden in de winter de geest.

De rookgasafvoerventilator is het onderdeel waar je het meeste rendement mee terugwint en tegelijk het lastigste bij kunt. Vaak zijn twee van de vier bevestigingsschroeven vanaf de achterzijde bereikbaar en de andere twee niet, tenzij je de zijmantel of de achterplaat eraf haalt. Doe dat in die volgorde in plaats van met een haakse schroevendraaier tussen de mantel door te wrikken. Het schoepenwiel zit vol met een harde aslaag die de ventilator uit balans brengt en het toestel geleidelijk minder trek geeft. Werk hem schoon met een borsteltje en controleer meteen de pakking van het ventilatorhuis, want daar lekt vaak valse lucht.

Een split-airco in één beurt schoonmaken

Deze volgorde werkt bij vrijwel elke wandmodel split-airco en kost je met beide units samen ongeveer anderhalf uur.

1. Haal de spanning van de installatie

   Zet de werkschakelaar bij de buitenunit uit of schakel de groep in de meterkast uit. De afstandsbediening op uit zetten is niet genoeg: de besturing blijft dan onder spanning en de ventilatoren kunnen alsnog starten. Controleer bij de binnenunit of het display echt dood is voordat je de klep openklapt.

2. Neem de filters eruit en spoel ze af

   Klap de voorklep omhoog, til de filters iets op en kantel ze naar je toe. Zuig het grove stof eraf en spoel ze daarna met lauw water af van de schone kant naar de vuile kant, zodat het stof eruit wordt geduwd. Leg ze plat te drogen terwijl je verder werkt.

3. Dek de binnenunit af en behandel de verdamper

   Plak een vuilniszak of een opvangzeil onder de unit en dek de aansluitkast rechts af. Spuit de verdamper in met een zelfreinigende coil cleaner, van boven naar beneden, en laat het schuim de tijd nemen die op de bus staat. Kom niet met de spuitmond tegen de vinnen aan, want die buigen bij de minste aanraking om.

4. Maak het blaaswiel en de condensafvoer schoon

   Draai de trommelventilator met de hand rond en werk de schoepen bij met een kwastje en een doek met zeepwater. Spoel daarna de condensbak door met lauw water en controleer buiten of het water met een straal uit het afvoerslangetje komt. Zit er een condenspomp in, giet dan in porties zodat het bakje niet overloopt.

5. Open de buitenunit aan de bovenkant

   Schroef het bovendeksel eraf, zes tot tien schroeven bij de meeste merken, en leg de schroeven in een bakje. Haal het grove blad en pluis er met de hand of met een stofzuiger uit. Wil je bij de hele condensor, neem dan ook het voorrooster en de ventilator eruit; dat kost een kwartier extra en scheelt de helft van het spoelwerk.

6. Spoel de condensor tegen de luchtstroom in

   Richt de tuinslang van binnenuit naar buiten door het lamellenpakket, met een brede zachte straal en op ongeveer twintig centimeter afstand. Werk baan voor baan van boven naar beneden. Gebruik geen hogedrukreiniger: die legt de vinnen plat en dan is de doorstroming juist slechter dan voor je begon.

7. Zet verbogen vinnen recht en maak de bodem vrij

   Trek de lamellenkam met de juiste steek van boven naar beneden door het beschadigde vlak. Haal daarna het blad onder de unit weg en prik de afvoergaten in de bodemplaat open, zodat condens- en dooiwater weg kan lopen. Water dat in de bodembak blijft staan, vriest in de winter vast rond de ventilator.

8. Zet alles terug en laat het toestel drogen

   Schroef de kappen terug, plaats de droge filters en zet de spanning er pas na een half uur weer op. Laat de airco daarna een half uur op koelen draaien met de laagste temperatuur, zodat het condenswater de laatste resten meeneemt. Ruikt het dan nog muf, laat hem dan nog een uur alleen ventileren zodat de verdamper opdroogt.

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

Zoeken Merk Alle Intergas Nefit Remeha Vaillant AWB Bosch vaatwasser Siemens vaatwasser AEG vaatwasser Miele vaatwasser Bosch wasmachine AEG wasmachine Quooker

Merk	Code	Wat er aan de hand is	Wat je zelf kunt doen	Bellen of niet
Intergas	1	De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op	Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.	Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas	2	Storing in de aanvoer- of retoursensor	Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.	Monteur
Intergas	3	De maximaalthermostaat heeft ingegrepen	Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.	Blijft het: monteur
Intergas	4	Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan	Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.	Doet gas het wel: monteur
Intergas	5	Slecht of wegvallend vlamsignaal	Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.	Monteur
Intergas	6	Fout in de vlamdetectie	Reset een keer.	Monteur
Intergas	7	Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor	Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.	Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas	8	Het ventilatortoerental klopt niet	Reset een keer.	Monteur
Intergas	10 tot en met 14	Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie	Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.	Blijft het: monteur
Nefit	A01	Geen vlam of vlam valt weg	Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	C6	De ventilator draait niet op het juiste toerental	Reset een keer.	Monteur
Nefit	D1	Te weinig waterdruk in de installatie	Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.	Zelf te doen
Nefit	EA	Vlam wordt niet waargenomen	Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	F0 of F7	Interne storing in de besturing	Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.	Monteur
Remeha	Reset knop	Vergrendelde storing	Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.	Afhankelijk van de code
Remeha	E00	Aanvoersensor defect of niet aangesloten	Reset een keer.	Monteur
Remeha	E01	Te weinig waterdruk of geen doorstroming	Bijvullen en ontluchten.	Zelf te doen
Remeha	E04	Geen vlam bij het opstarten	Gaskraan controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.22	Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging	Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten.	Zelf te doen
Vaillant	F.28	Ontsteking mislukt bij het opstarten	Gastoevoer controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.75	Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat	Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.	Monteur, meestal het expansievat
AWB	Vlamstoring	Geen ontsteking	Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasser	E15	Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan	Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.	Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasser	E24 of E25	Water loopt niet weg, afvoer verstopt	Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E22	Filters verstopt	Zeven eruit en schoonmaken.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E09	Verwarmingselement defect, water wordt niet warm	Niets zelf te doen.	Monteur
Siemens vaatwasser	E15	Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief	Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.	Blijft het: monteur
Siemens vaatwasser	E24	Afvoer geblokkeerd	Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
Siemens vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i20 of 20	Afvoerprobleem, water loopt niet weg	Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i30 of 30	Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd	Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.	Blijft het: monteur
AEG vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F11	Water loopt niet weg	Filters en afvoerpomp schoonmaken.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F70	Vlotter of niveaubeveiliging	Controleer op lekkage onderin.	Monteur
Bosch wasmachine	E18 of F18	Water loopt niet weg	Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.	Zelf te doen
Bosch wasmachine	F21	Motorstoring, trommel draait niet	Niets zelf te doen.	Monteur
Bosch wasmachine	E23	Water in de lekbak	Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.	Blijft het: monteur
AEG wasmachine	E20	Afvoerprobleem	Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
AEG wasmachine	E40	Deur niet goed dicht	Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 1 keer	Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking	Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 2 keer	Reservoir bereikt de temperatuur niet	Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.	Blijft het: monteur
Quooker	Knippert 3 keer	Storing in de temperatuursensor	Een keer stroomloos maken.	Monteur
Quooker	Geen kokend water, wel gewoon water	Reservoir uit of niet op temperatuur	Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.	Zelf te doen

Nalopen voordat je de kappen dichtschroeft

• De spanning stond eraf via de werkschakelaar of de groep, niet alleen via de afstandsbediening
• De filters zijn helemaal droog voordat ze teruggaan
• De verdamper is niet meer plakkerig en er komt schoon water uit de condensafvoer
• Het afvoerslangetje buiten geeft een straal en geen druppels
• De condensor is van binnen naar buiten gespoeld, niet andersom
• De verbogen vinnen zijn met een lamellenkam rechtgezet
• De afvoergaten in de bodemplaat van de buitenunit zijn open
• Rondom de buitenunit is minstens een halve meter vrij en er ligt geen blad tegenaan

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De condensor met een hogedrukreiniger te lijf gaan

Het lijkt efficiënt en het ziet er daarna schoon uit, maar de aluminium vinnen zijn een fractie van een millimeter dik. Een hogedrukstraal vouwt ze plat en dan gaat er precies daar geen lucht meer doorheen. Die schade herstel je hooguit gedeeltelijk met een lamellenkam.

Van buitenaf naar binnen spoelen

Het vuil komt met de aangezogen lucht mee en zit dus aan de buitenzijde van het pakket. Spoel je van dezelfde kant, dan duw je het pluis dieper tussen de vinnen, waar het niet meer weg te krijgen is. Spoel altijd tegen de luchtstroom in, van binnenuit naar buiten.

Vochtige filters terugplaatsen

Een filter dat nog nat is, komt vlak voor een koude verdamper te hangen en droogt daar niet meer op. In die combinatie ontstaat binnen een week de muffe geur die je met het schoonmaken juist wilde verhelpen. Laat de matten plat drogen tot ze echt droog aanvoelen.

De condensafvoer overslaan

Verreweg de meeste lekkende binnenunits lekken niet door een defect, maar door een prop algen in de afvoerslang. Reinig je alleen de verdamper, dan spoel je er extra vuil bij en loopt het water over de rand van de opvangbak de kast in. De afvoer hoort vóór de verdamper aan de beurt.

Ovenreiniger of chloor op de lamellen

Sterke alkalische reinigers vreten aluminium aan en laten witte vraatplekken achter die het pakket blijvend verzwakken. Ook onverdunde schoonmaakazijn is voor deze toepassing te agressief. Blijf bij een reiniger die als coil cleaner verkocht wordt en spoel na volgens de bus.

Een hete kachelruit schoonmaken

Op warm glas verdampt het middel voor je kunt poetsen en de plaatselijke afkoeling kan het glas doen springen. Vervangend kachelglas is duur en moet vaak op maat gesneden worden. Wacht tot de kachel volledig koud is, ook als de aanslag er warm gemakkelijker af lijkt te gaan.

Grove staalwol of een schuurspons op het glas

Alleen staalwol 0000 is fijn genoeg voor kachelglas. Alles wat grover is laat een net van krasjes achter dat je in tegenlicht altijd blijft zien en waar de aanslag zich juist beter aan hecht. Een schuursponsje met groene zijde valt in dezelfde categorie.

Blijven poetsen in plaats van de oorzaak zoeken

Een ruit die na elke stookbeurt zwart is, vertelt iets over het hout, de luchttoevoer of de deurpakking. Wekelijks poetsen houdt dat verhaal in stand terwijl er ondertussen ook teer in je rookkanaal neerslaat. Los eerst de verbranding op, dan poets je vanzelf minder vaak.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Het schoonmaken van filters, verdamper, condensafvoer en condensor doe je zelf zonder bezwaar. Er zijn wel vier grenzen waar het zelf doen ophoudt.

De eerste is het koudemiddel. Alles achter de geïsoleerde koperleidingen en de wartels is werk voor een gecertificeerde installateur met vacuümpomp en weegschaal. Blijft je airco na een goede schoonmaakbeurt slecht koelen, dan is dat vrijwel altijd een kwestie van te weinig koudemiddel of een vervuilde filterdroger, en niet van vuile lamellen.

De tweede is gas. Het gasblok openen, leidingen losnemen of de waakvlambrander uitbouwen van een gaskachel of gevelkachel laat je aan een gasmonteur. Datzelfde geldt voor een geveldoorvoer waarvan je vermoedt dat hij lekt, want dan gaan er rookgassen de ruimte in en dat ruik je niet altijd op tijd.

De derde is de meterkast en de vaste aansluiting van de buitenunit. Werk achter de hoofdzekering hoort bij een installateur, ook als het alleen om het vervangen van een werkschakelaar gaat.

De vierde is hoogte. Staat je buitenunit op een plat dak of hangt hij aan een gevelbeugel op de eerste verdieping, dan is dat geen ladderklus met een tuinslang in de ene hand. Huur een rolsteiger of laat het onderhoud meelopen met de jaarlijkse beurt van je installateur. Datzelfde geldt voor het inspecteren van je rookkanaal boven het dak: de veegbeurt van je schoorsteen is werk voor een schoorsteenveger, die meteen kan meten of je trek klopt.