Regenketting monteren in plaats van een regenpijp
Een regenketting leidt het water uit de gootuitloop naar beneden langs schakels of bakjes, in plaats van door een gesloten pijp. Dat werkt rustig en mooi bij een klein dakvlak zoals een afdak, een berging of een erker, en het loopt mis zodra er een half woningdak op afwatert. De twee dingen die het verschil maken zijn de bevestiging boven in de uitloop en de opvang onderaan: hangt de ketting los te slingeren of loopt het water tegen de gevel weg, dan krijg je natte muren in plaats van een sierlijke waterval.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Stabiele ladder of rolsteiger, met iemand die vasthoudt
- Rolmaat van minstens vijf meter
- Accuboormachine met houtboren en metaalboren
- Gatenzaag van 70 of 80 mm als de goot nog geen uitloop heeft
- Waterpomptang en een steeksleutelset
- Kniptang of moersleutel om een schakel te openen
- Tuinslang om na te spoelen en te testen
- Schep en emmer voor het grindbed onderaan
Materiaal
- Regenketting van 2,5 tot 3 meter, eventueel met verlengstuk
- Ophangbeugel of kruisstang die op de gootuitloop past
- Roestvrijstalen oogbout met rubber sluitring en carrosserieringen
- S-haken of snelschakels om lengte aan te passen
- Grondanker, tegel of zware pot om de onderkant vast te zetten
- Opvangbak, grind of een regenton met overloop
- Neutraal uithardende kit voor de doorvoer
Hoe een regenketting het water naar beneden brengt
Een regenketting vervangt de gesloten regenpijp aan je dakgoot en hemelwaterafvoer door een open verbinding tussen de gootuitloop en de grond. Het water valt niet vrij naar beneden, het blijft aan het metaal hangen. Water hecht aan een koud metalen oppervlak en zakt daar langs omlaag, zolang de stroom klein genoeg is om als film mee te lopen.
Wie wil weten hoe werkt een regenketting nu eigenlijk, moet naar het verschil tussen schakels en bakjes kijken. Bij een open schakelketting loopt het water aan de buitenkant van elke schakel naar de volgende, met steeds een klein overgangspunt waar een deel kan losschieten. Bij een ketting met bakjes valt het water in een kopje, vult dat en loopt via de onderkant het volgende kopje in, zodat er een aaneengesloten straaltje ontstaat.
Zodra de toevoer groter wordt dan de ketting kan meevoeren, gaat het water zijn eigen gang. Het schiet los bij elk knikpunt en spat naar buiten. Dat is geen gebrek aan de ketting maar simpele natuurkunde: een gesloten pijp van 80 mm kan een veelvoud aanvoeren van wat aan een dunne ketting blijft plakken.
Test het gedrag voordat je de regenpijp definitief afvoert. Hang de ketting op, laat een tuinslang vol in de goot lopen en kijk waar het water loslaat. Bij die waterhoeveelheid zie je binnen een minuut of je opvang onderaan klopt.
Wanneer een ketting genoeg is en wanneer je de pijp houdt
De vraag is niet of een regenketting mooi is, maar hoeveel vierkante meter dak er op die ene uitloop afwatert. Elke millimeter regen levert een liter water per vierkante meter dak, en bij een stevige zomerbui komt dat in een half uur naar beneden. Een afdak van acht vierkante meter geeft dan een straaltje, een half woningdak geeft een emmer per minuut.
Reken daarom eerst uit welk vlak op deze uitloop uitkomt: lengte maal breedte van het schuine dakvlak in horizontale projectie, gedeeld door het aantal uitlopen. Komt daar meer uit dan een berging of een erker, dan is de nuchtere keuze om de bestaande afvoer te laten zitten. Is die pijp toe aan vervanging, dan lees je bij het vervangen van een regenpijp hoe je dat aanpakt.
Een tussenweg werkt vaak het beste: houd de regenpijp aan de achterkant of aan de zijkant van het huis, en hang de ketting op de plek waar je hem ziet, bijvoorbeeld bij de voordeur of aan een veranda. Zo blijft de hoofdafvoer in orde en heb je het sierlijke effect waar het om begonnen was.
| Dakvlak op deze uitloop | Werkt een ketting hier | Waar je dan op let |
|---|---|---|
| Tot ongeveer 10 m2, zoals een afdak, luifel of erker | Ja, ook een open schakelketting voldoet | Opvang van grind of een bak van een halve meter breed |
| 10 tot 25 m2, zoals een berging, carport of veranda | Ja, maar kies een ketting met bakjes | Reken op spatwater bij piekbuien, houd afstand van de gevel |
| 25 tot 40 m2, zoals een aanbouw of garage | Alleen met bakjes en een royale opvang | Laat de goot een overstort naar buiten houden als noodklep |
| Meer dan 40 m2 of een half woningdak | Nee, houd hier de gesloten regenpijp | Eventueel een ketting op een tweede, kleine uitloop |
| Plat dak met alleen een inwendige afvoer | Nee, niet zonder aanpassing van de afvoer | Een plat dak moet altijd een noodoverstort houden |
| Dak met veel bladafval eroverheen | Kan wel, maar vraagt onderhoud | Zonder bladvanger loopt de uitloop dicht en stroomt de goot over |
Schakels, bakjes en wat het verschil in de praktijk is
In de winkel liggen grofweg drie soorten naast elkaar, en ze gedragen zich echt anders. Een open schakelketting is de goedkoopste en de lichtste, maar hij voert het minste water af en maakt het meeste spatwater. Een ketting met bakjes of trechters geeft een gesloten straaltje en is daardoor rustiger, alleen weegt hij meer en hangt er dus meer gewicht aan je goot.
Het geluid is voor veel mensen de doorslaggevende factor. Bakjes geven een licht klaterend geluid dat de meeste mensen prettig vinden, open schakels geven vooral een tik van metaal tegen metaal als de ketting beweegt. Hangt de ketting vlak bij een slaapkamerraam, dan is dat het eerste waar je in oktober spijt van krijgt.
Een gewone bouwmarktketting ombouwen tot regenketting kan, maar houd rekening met twee dingen. Gegalvaniseerde ketting laat de eerste maanden zinkstrepen achter op de bestrating, en een gladde, dunne ketting voert veel minder water mee dan een grove, ruwe schakel. Ruw oppervlak en veel contactpunten zijn precies wat het water vasthoudt.
| Type ketting | Hoe het water zakt | Wat je hoort | Waar het tegenvalt |
|---|---|---|---|
| Open schakelketting, ronde schakels | Als film langs de buitenkant, laat los bij elk knikpunt | Zacht getik van metaal, vooral bij wind | Spat het snelst bij een flinke bui |
| Dubbele of gevlochten schakelketting | Twee parallelle waterwegen, minder loslaten | Nauwelijks hoorbaar | Vangt meer wind door het grotere oppervlak |
| Ketting met bakjes of kopjes | Elk bakje vult zich en loopt in het volgende | Licht klateren, als een kleine fontein | Zwaarder, en bakjes vangen blad en mos |
| Ketting met omgekeerde trechters | Water loopt binnendoor, blijft grotendeels uit de wind | Rustig ruisen | Duurder, en een verstopte trechter zie je pas laat |
| Keramische of glazen elementen aan een ketting | Wisselend, afhankelijk van de vorm | Helder tikkend | Breekt bij vorst en bij aanstoten met een ladder |
| Zelfbouw van grove ankerketting | Redelijk, door het ruwe oppervlak | Zwaar rammelen bij wind | Fors gewicht aan de gootuitloop, en roestsporen bij staal |
Materiaal kiezen en het combineren met je goot
Het materiaal bepaalt niet alleen hoe de ketting eruitziet na drie winters, het bepaalt ook of je goot heel blijft. Metalen die met elkaar in contact staan en samen nat worden, vormen een klein galvanisch element waarbij het onedelste metaal wordt aangetast. Dat is geen theorie, dat is de reden dat koper boven zink verboden terrein is.
Water dat over koper heeft gelopen neemt kleine hoeveelheden koper mee. Komt dat op een zinken goot of een zinken kraal terecht, dan vreet het zich daar plaatselijk doorheen. Bij een aluminium goot geldt hetzelfde. Heb je zink of aluminium hangen, kies dan roestvast staal of een gecoate variant, en hang koper alleen in een kunststof of koperen goot.
Voor de bevestiging geldt dezelfde regel. Een verzinkte bout in een koperen beugel roest binnen een seizoen weg, terwijl roestvast staal met vrijwel alles samengaat. Loopt het water later langs een muuraansluiting verder, kijk dan ook naar de staat van het lood, want datzelfde vocht komt daar langs. Bij twijfel over die aansluiting helpt onze uitleg over het vervangen van een loodslab.
| Materiaal ketting | Hoe het er na een paar jaar uitziet | Past bij deze goot | Niet combineren met |
|---|---|---|---|
| Koper | Eerst bruin, daarna groen patina, geeft groene strepen af | Koperen of kunststof goot | Zink, aluminium, verzinkt staal |
| Roestvast staal 304 | Blijft grijsglanzend, hoogstens wat vlekjes bij zeeklimaat | Vrijwel elke goot | Weinig, let alleen op zeer zoute lucht |
| Verzinkt staal | Eerst blank, na een jaar dof, later roestpuntjes op de lasplekken | Zink en kunststof | Koperen goot of koperen ophangbeugel |
| Aluminium | Blijft licht van kleur, kan witte aanslag krijgen | Aluminium en kunststof | Koper en messing |
| Gecoat of gepoedercoat staal | Houdt de kleur, gaat af bij beschadiging en roest dan van binnenuit | Vrijwel elke goot | Schuren langs steen of langs een beugel |
| Messing of brons | Donkert af tot bruinzwart | Koper en kunststof | Zink en aluminium |
Koper boven zink gaat altijd mis. Regenwater dat langs koper is gelopen, tast een zinken goot, een zinken kraal of een zinken dakrand plaatselijk aan. Er ontstaat een klein gaatje dat je pas ziet als er een natte plek op de gevel staat. Hang een koperen ketting dus nooit in een zinken goot, ook niet met een kunststof tussenstukje.
Een regenketting bevestigen aan de gootuitloop
De montage begint bij de vraag wat er nu in de goot zit. Zit er al een uitloop met een tule waar de regenpijp op zat, dan is dat gat je vertrekpunt. Je haalt de pijp weg en hangt de ketting midden boven dat gat, zodat het water erin blijft vallen als het van de ketting loslaat. Precies boven het gat hangen is niet decoratief maar functioneel: de uitloop vangt op wat de ketting laat vallen.
Voor het regenketting bevestigen zijn er drie manieren die in de praktijk houden. De eerste is de kruisstang of V-beugel die bij de meeste sets zit: die legt zich dwars over of in de uitloop en draagt de ketting in het midden. De tweede is een roestvaststalen oogbout door de gootbodem, met een rubber sluitring aan de bovenkant en een grote carrosseriering onder, afgedicht met neutrale kit. De derde is een beugel die om de gootkraal klemt, handig bij een zinken goot waar je niet in wilt boren.
Boor nooit zomaar een gat in de bodem van een goot zonder afdichting. Een goot staat bij elke bui een paar centimeter vol, en een onafgedicht boorgat lekt precies boven de gevel of boven de voordeur. Bij een zinken goot is solderen van een nieuwe uitloop werk voor een loodgieter, want een gesoldeerde naad die niet goed vloeit lekt vanaf de eerste bui.
Als de goot nog geen uitloop heeft
Bij een kunststof goot maak je zelf een uitloop met een gatenzaag van 70 of 80 mm, op het laagste punt van de goot. Meet vanaf de bodem, boor eerst met een centreerboor en zaag dan rustig door, anders scheurt de kunststof. In het gat komt een standaard gootuitloop met rubber manchet, waar de kruisstang van de ketting op rust. Bij een zinken of koperen goot is een gat zagen geen goed idee: daar hoort een gesoldeerde of gefelste uitloop, en dat laat je maken.
Hang de ketting aan een S-haak in plaats van hem vast te schroeven. Je haalt hem dan in november in twee minuten los, en je kunt hem in het voorjaar op dezelfde hoogte terughangen zonder opnieuw te meten.
Onderaan is waar het misgaat of goed gaat
Bovenaan hangen is het makkelijke deel. Het water moet onderaan ergens naartoe, en dat is precies wat mensen overslaan. Een regenketting die op de bestrating tegen de gevel uitkomt, verzadigt de grond langs de fundering, en dat geeft binnen een paar seizoenen vochtplekken op de binnenmuur en uitgebloeide voegen aan de buitenkant.
Er zijn drie oplossingen die werken. Een opvangbak of schaal van minstens veertig centimeter breed die zelf een afvoer heeft naar een grindkoffer of naar de tuin. Een grindbed van dertig tot veertig centimeter diep, met daaronder een lekstuk of drainagebuis die het water van de gevel af leidt. Of een regenton, waarbij de ketting door een opening in het deksel steekt en de ton een overloop naar buiten toe heeft.
De onderkant van de ketting hoort altijd vast te zitten. Kits hebben daarvoor een grondanker, maar een zware tegel met een oogbout of een gevulde pot werkt net zo goed. Een losse ketting slingert bij wind tegen de gevel, slaat het voegwerk stuk en verplaatst het spatwater naar plekken waar je het niet wilt. Hangt hij vlak langs een oud raam, dan krijgt dat raam continu spatwater te verduren, wat bij oude beglazing net zo ongunstig uitpakt als de vochtproblemen die je aanpakt bij een voorzetraam voor glas in lood.
Water mag niet naar de buren aflopen. Hemelwater van jouw dak hoort op je eigen perceel te blijven of naar de daarvoor bedoelde afvoer te gaan. Laat de opvang dus altijd van de erfgrens af lopen. Sommige gemeenten stellen bovendien eisen aan het afkoppelen van hemelwater of geven er juist een bijdrage voor, dus vraag het na bij je eigen gemeente voordat je een afvoer definitief afsluit.
De juiste lengte bepalen en de ketting inkorten
Meet van de onderkant van de gootuitloop tot het punt waar het water terechtkomt, en trek daar tien centimeter vanaf. Die tien centimeter is er niet voor de sier: een ketting die in de opvangbak hangt, zuigt water omhoog, vult zich met blad en vriest in de winter vast in het ijs dat in de bak staat.
De meeste sets zijn 2,5 of 3 meter lang, wat genoeg is voor een goot op de hoogte van een enkele verdieping. Voor een goot op de tweede verdieping koppel je twee sets aan elkaar met een snelschakel, en dan gaat het gewicht meetellen. Inkorten doe je door een schakel open te buigen met twee waterpomptangen of door bij bakjeskettingen de verbindingsring te openen. Bewaar het afgehaalde stuk, want je hebt het nodig als je de opvang later verhoogt.
| Situatie | Hoogte gootuitloop tot opvang | Kettinglengte die je nodig hebt | Wat er onderaan komt |
|---|---|---|---|
| Luifel of afdak bij de voordeur | 2,0 tot 2,4 m | Standaardset van 2,5 m, iets inkorten | Schaal met grind, ongeveer 40 cm breed |
| Berging, carport of veranda | 2,3 tot 2,7 m | Standaardset van 3 m | Grindbed van 30 tot 40 cm diep, aflopend van de gevel af |
| Goot van een enkele verdieping | 2,8 tot 3,2 m | Set van 3 m plus een kort verlengstuk | Regenton met overloop, of een verzamelput |
| Goot van een tweede verdieping | 5,0 tot 6,0 m | Twee sets gekoppeld met een snelschakel | Zware opvang, grondanker verplicht door het gewicht |
| Ketting naar een regenton | Tot de bovenkant van de ton | Meet tot 10 cm boven het deksel | Deksel met opening en een overloop naar de tuin |
Wind, vorst en het gewicht dat aan je goot hangt
Een regenpijp staat vast tegen de gevel, een ketting hangt vrij. Bij zijwind waait het water van de ketting af, en juist bij slagregen komt dat water tegen de gevel in plaats van in de opvang. Een strak gespannen ketting met een verankerde onderkant beweegt veel minder en houdt het water beter bij zich dan een ketting die kan zwaaien.
In de winter verandert het geheel in iets zwaarders. Water dat langs de ketting loopt en bij vorst bevriest, bouwt laag over laag een ijskolom op rond de schakels. Die kolom kan tientallen kilo's wegen en hangt volledig aan de gootuitloop en aan de gootbeugels ernaast. Bij een kunststof goot trekt de uitloop dan scheef of scheurt de bodem in.
Twee maatregelen voorkomen dat. Zet een extra gootbeugel binnen tien centimeter van de uitloop, zodat de kracht direct in de gevel wordt afgedragen in plaats van in de goot zelf. En haal zware bakjeskettingen bij aanhoudende vorst gewoon van de haak; met een S-haak is dat een klusje van twee minuten. Bij kunststof goten houden wij als vuistregel de gebruikelijke beugelafstand van vijftig tot zestig centimeter aan, en bij een ketting één beugel extra bij de uitloop.
Ga niet op een ladder staan om ijs van een ketting te slaan. Een ijskolom laat plotseling los, en het gewicht plus de terugslag van de ketting is genoeg om je van de ladder te duwen. Laat het dooien, of haal de ketting eraf voordat de vorst invalt.
Onderhoud, aanslag en wat je per seizoen ziet
Een regenketting heeft weinig nodig, maar hij is wel het eerste onderdeel dat laat zien dat de goot vervuilt. Blad dat in de uitloop blijft hangen, laat het water over de gootrand lopen in plaats van langs de ketting, en dan lijkt het alsof de ketting niet werkt terwijl de goot het probleem is. Kijk daarom bij klachten eerst in de goot en pas daarna naar de ketting.
Bakjes en trechters verdienen twee keer per jaar aandacht: in het najaar zit er blad in, in het voorjaar mos en stuifzand. Uitspoelen met de tuinslang van boven naar beneden is genoeg. Koper krijgt in de eerste maanden een bruine tint en na een paar jaar groen patina, en dat patina spoelt mee naar beneden, wat groene sporen op lichte bestrating geeft. Wil je dat niet, leg dan grind in plaats van tegels onder de ketting.
Roestvast staal vraagt vrijwel niets, verzinkt staal krijgt na een jaar of twee de eerste roestpuntjes op de plekken waar schakels tegen elkaar schuren. Dat is normaal en tast de sterkte niet meteen aan, maar het geeft wel roestsporen op wat eronder ligt. Meer klussen aan de bovenkant van het huis vind je in ons overzicht over werk aan dak en zolder.
Zo ga je te werk bij het monteren
Deze volgorde geldt voor een bestaande gootuitloop waar nu nog een regenpijp op zit.
-
Bepaal het dakvlak en kies de plek
Reken uit hoeveel vierkante meter dak op deze uitloop afwatert en vergelijk dat met de tabel hierboven. Kies bij twijfel een uitloop van een klein dakdeel, bijvoorbeeld bij een luifel, en laat de hoofdafvoer met rust. Kijk ook waar het water onderaan naartoe kan voordat je iets losmaakt.
-
Meet de hoogte en bepaal de kettinglengte
Meet van de onderkant van de uitloop tot het punt waar de opvang komt en trek er tien centimeter af. Die ruimte houdt het uiteinde vrij van het water in de bak. Bestel liever iets te lang, want inkorten kan altijd en verlengen betekent een tweede set.
-
Haal de regenpijp weg en bekijk de uitloop
Draai de pijpbeugels los en neem de pijp naar beneden, van onder naar boven werkend. Controleer de uitloop op scheurtjes en haal het blad eruit. Zit de goot vol of loopt hij verkeerd af, los dat dan eerst op, want ook het werk aan de regenpijp en de uitloop is makkelijker nu de pijp toch los is.
-
Maak de bevestiging boven de uitloop
Leg de kruisstang of V-beugel over de uitloop, of zet een roestvaststalen oogbout door de gootbodem met een rubber sluitring boven en een carrosseriering onder. Trek de bout handvast aan en dicht hem af met neutrale kit. Zet daarna een extra gootbeugel binnen tien centimeter van de uitloop, zodat het gewicht in de gevel hangt en niet in de goot.
-
Hang de ketting en stel de hoogte af
Haak de ketting met een S-haak aan de beugel, precies boven het midden van het gat. Kort in door een schakel met twee waterpomptangen open te buigen of de verbindingsring te openen. Houd het uiteinde tien centimeter boven de opvang en controleer of de ketting vrij hangt van de gevel, minimaal een handbreedte ervandaan.
-
Leg de opvang aan en veranker de onderkant
Graaf het grindbed uit of zet de bak neer, met afschot van de gevel af. Sla het grondanker in of leg een tegel met oogbout neer en haak de ketting daar strak op vast. Strak betekent hier: hij hangt recht en beweegt niet meer dan een paar centimeter bij een windvlaag.
-
Test met de tuinslang en kijk waar het spat
Laat de slang vol in de goot lopen en volg het water. Spat het halverwege naar buiten, dan hangt de ketting niet recht of zitten er te weinig contactpunten. Kijk ook onderaan of het water echt van de gevel af loopt en niet langs de plint terug de grond in trekt.
-
Controleer na de eerste stevige bui
Een tuinslang is geen zomerbui. Loop na de eerste flinke regenval langs de gevel en zoek natte plekken, spatsporen boven de plint en water dat in de goot blijft staan. Wat je nu ziet, is precies wat er de rest van het jaar gebeurt, dus dit is het moment om de opvang te verbreden of de ketting alsnog te verplaatsen.
Voordat je de regenpijp definitief weghaalt
Uit de praktijk
Water dat halverwege de ketting naar buiten schiet
Spatwater dat pas op een meter onder de goot begint, komt bijna nooit door te veel regen maar door een onderbreking in de waterweg. Op elk punt waar twee schakels elkaar los raken, of waar de ketting een knik maakt omdat hij scheef hangt, laat de waterfilm los en gaat het water rechtdoor.
Wat helpt is de ketting recht en strak hangen, met een verankerde onderkant, zodat elke schakel de volgende raakt. Blijft het spatten bij een lichte bui, dan is de contactoppervlakte te klein en is een ketting met bakjes de oplossing. Spat het pas bij een hoosbui, dan is het dakvlak simpelweg te groot voor een open afvoer en hoort hier een gesloten pijp.
Groene strepen op de bestrating onder een koperen ketting
Groene of bruine sporen op tegels onder een koperen regenketting zijn geen vuil maar patina dat met het water meespoelt. Koper vormt in de buitenlucht een oxidelaag, en de eerste jaren spoelt een deel daarvan af. Op lichte betontegels trekt dat in de poriën en gaat het er met schrobben niet meer uit.
Voorkomen is eenvoudiger dan verwijderen: leg grind of donkere natuursteen onder de ketting in plaats van lichte tegels. Zit de vlek er al, dan is een reiniger voor kopersporen de enige kans, en die werkt alleen op gladde, dichte steen. Ligt er zink onder de ketting, dan is het geen vlekkenprobleem maar een aantasting, en moet de koperen ketting daar weg.
Een gootuitloop die na de winter scheef hangt
Een uitloop die na een vorstperiode omlaag getrokken staat of waarvan de gootbodem is ingescheurd, heeft het gewicht van een ijskolom gedragen. Water dat langs de ketting zakt en bij vorst laag over laag bevriest, bouwt rond de schakels een massa op die tientallen kilo's kan wegen, en dat hangt allemaal aan één punt.
De aanpak is tweeledig. Breng de kracht direct in de gevel door een gootbeugel vlak naast de uitloop te zetten, en haal zware bakjeskettingen eraf zodra er een vorstperiode wordt verwacht. Is de kunststof goot al ingescheurd, dan houdt lijm het niet: dat deel van de goot vervang je, want een scheur bij een uitloop staat elke bui onder water.
Veelgemaakte fouten
De regenpijp weghalen bij een te groot dakvlak
Een ketting voert een fractie af van wat een pijp van 80 mm aankan. Zit er een half woningdak op die uitloop, dan loopt de goot bij elke stevige bui over de rand, precies boven de gevel. De schade zie je niet aan de ketting maar aan doorslaand vocht en uitgebloeide voegen.
Een gat in de gootbodem boren zonder afdichting
Een goot staat bij elke bui een paar centimeter vol water. Een boorgat voor een oogbout zonder rubber sluitring lekt dan continu op één punt, meestal boven de voordeur of boven een kozijn. Rubber ring boven, grote carrosseriering onder, en neutrale kit ertussen.
Een koperen ketting in een zinken goot hangen
Het ziet er prachtig uit en het kost je binnen een paar jaar je goot. Koperdeeltjes in het afstromende water tasten zink plaatselijk aan tot er een gaatje ontstaat. Een kunststof tussenstukje helpt niet, want het probleem zit in het water en niet in het contact.
De onderkant vrij laten hangen
Een losse ketting slingert bij wind tegen de gevel, tikt het voegwerk stuk en gooit het water op wisselende plekken. Bovendien trekt hij aan de uitloop in plaats van recht naar beneden te hangen. Een grondanker of een tegel met oogbout kost een paar euro en lost dit helemaal op.
Het uiteinde in de opvangbak laten hangen
Een ketting die in het water staat, zuigt vocht omhoog, verzamelt blad rond het uiteinde en vriest in de winter vast in het ijs in de bak. Bij dooi trekt dat aan de bevestiging boven. Houd altijd zo'n tien centimeter lucht tussen de laatste schakel en het wateroppervlak.
Het water tegen de gevel laten weglopen
Zonder opvang zakt al het dakwater op één plek de grond in, vlak langs de fundering. Dat geeft natte binnenmuren, schimmel achter de plint en zoutuitslag op het metselwerk. Leg een grindbed of een bak met afvoer aan die het water van de gevel af leidt.
Het uiteinde niet boven het midden van de uitloop hangen
Hangt de ketting scheef in de uitloop, dan valt het water dat loslaat naast het gat op de gootbodem en zoekt het zijn weg over de rand. De ketting hoort recht onder het hart van de uitloop, en de kruisstang of oogbout bepaalt dat.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt een regenketting eigenlijk?
Het water komt uit de gootuitloop en hecht zich aan het metaal van de ketting. Door die hechting zakt het langs de schakels naar beneden in plaats van vrij te vallen. Bij een ketting met bakjes vult elk kopje zich en loopt het over in het volgende, waardoor er een aaneengesloten straaltje ontstaat. Wordt de aanvoer te groot voor de ketting, dan laat het water bij elk knikpunt los en spat het naar buiten.
Hoe moet ik een regenketting monteren aan een bestaande goot?
Haal eerst de regenpijp weg en maak de uitloop schoon. Leg daarna de meegeleverde kruisstang over de uitloop, of zet een roestvaststalen oogbout door de gootbodem met een rubber sluitring erboven en neutrale kit als afdichting. Hang de ketting met een S-haak precies boven het midden van het gat en veranker de onderkant in de grond of aan een zware tegel. Zet daarna nog een extra gootbeugel binnen tien centimeter van de uitloop.
Hoe kan ik een regenketting bevestigen als de goot geen uitloop heeft?
Bij een kunststof goot zaag je zelf een gat op het laagste punt met een gatenzaag van 70 of 80 mm en zet je daar een standaard gootuitloop met rubber manchet in. De kruisstang van de ketting rust daarna op die uitloop. Bij een zinken of koperen goot laat je de uitloop solderen of felsen door een loodgieter, want een gezaagd gat in zink lekt en scheurt verder vanaf de rand.
Kan een regenketting een regenpijp volledig vervangen?
Bij een klein dakvlak zoals een luifel, een berging of een erker wel. Bij een half woningdak niet, want een ketting voert veel minder af dan een gesloten pijp van 80 mm en de goot loopt dan bij elke piekbui over de rand. Een veelgebruikte tussenoplossing is de gesloten afvoer aan de achterkant houden en de ketting hangen op de plek waar hij in het zicht komt.
Spat een regenketting veel water tegen de gevel?
Bij normale regen valt dat mee, bij een hoosbui en bij zijwind spat het merkbaar. Drie dingen beperken het: een ketting met bakjes in plaats van open schakels, een strak verankerde onderkant zodat hij niet zwaait, en minstens een handbreedte afstand tot de gevel. Reken er ook op dat het water onderaan opspat, dus leg daar grind of een bak met een breedte van ongeveer veertig centimeter.
Wat gebeurt er met een regenketting in de winter?
Bij vorst bevriest het water dat langs de schakels loopt laag over laag, en er ontstaat een ijskolom rond de ketting die tientallen kilo's kan wegen. Dat gewicht hangt aan de gootuitloop en kan een kunststof goot scheurtrekken. Hang de ketting daarom aan een S-haak, zodat je hem bij aanhoudende vorst in twee minuten kunt afnemen, en zet een gootbeugel vlak naast de uitloop.
Welke lengte regenketting heb ik nodig?
Meet van de onderkant van de gootuitloop tot het punt waar het water terechtkomt en trek daar tien centimeter vanaf. Voor een goot op de hoogte van een enkele verdieping voldoet meestal een standaardset van 2,5 tot 3 meter. Voor een goot op de tweede verdieping koppel je twee sets met een snelschakel. Bestel bij twijfel iets te lang, want inkorten doe je met twee waterpomptangen in vijf minuten.
Kan ik een regenketting op een regenton aansluiten?
Dat kan, en het is een van de nettere oplossingen voor het water onderaan. Laat de ketting door een opening in het deksel steken tot zo'n tien centimeter boven het deksel, zodat het uiteinde niet in het opgevangen water hangt. De ton moet wel een overloop hebben die het water van de gevel en van de erfgrens af leidt, anders staat bij een lange bui alsnog alles rond je fundering.
Mag ik zomaar mijn regenpijp door een ketting vervangen?
Aan de achterzijde van een eigen woning is dat meestal een vrije keuze, maar er zijn drie dingen die je vooraf checkt. In een huurwoning gaat het over de afvoer van de verhuurder en vraag je toestemming. Bij een appartement of een vereniging van eigenaren valt de gevel onder de gemeenschappelijke delen. En de hemelwaterafvoer moet blijven voldoen aan wat je gemeente eist, zeker als je op het riool loost.
Welke regenketting maakt het minste geluid?
Kettingen met bakjes of trechters geven een licht klaterend geluid dat de meeste mensen prettig vinden. Open schakels zijn stiller bij regen maar tikken juist bij wind, doordat metaal tegen metaal beweegt. Hangt de ketting vlak bij een slaapkamerraam, kies dan trechters en veranker de onderkant strak: een vastgezette ketting kan niet meer rammelen en dat scheelt het meeste.
Kan ik zelf een regenketting maken van gewone ketting?
Dat kan, met twee voorwaarden. Neem een grove ketting met veel contactpunten en een ruw oppervlak, want een dunne, gladde ketting voert nauwelijks water mee. En kies een materiaal dat bij je goot past: verzinkt staal geeft de eerste maanden zinkstrepen op de bestrating en hoort niet onder een koperen goot. Roestvast staal is voor zelfbouw de veiligste keuze.
Waarom loopt het water niet langs mijn ketting maar over de gootrand?
Dan zit het probleem meestal niet in de ketting maar in de goot. Blad en mos in de uitloop houden het water tegen, waardoor de goot volloopt en over de voorrand stroomt. Haal de uitloop leeg en spoel de goot door met de tuinslang. Loopt het water daarna nog steeds verkeerd, controleer dan het afschot van de goot naar de uitloop toe.
Wanneer je beter een vakman belt
Het ophangen van een regenketting is op zich eenvoudig werk. Het risico zit niet in de ketting maar in de hoogte en in de goot zelf.
Werken op een ladder bij een goot op de tweede verdieping is de plek waar de meeste ongelukken op het dak gebeuren. Kun je niet met beide handen werken vanaf een stabiele opstelling, huur dan een rolsteiger of laat het doen. Iemand die de ladder vasthoudt is het minimum, ook voor een klus van tien minuten.
Voor een nieuwe uitloop in een zinken of koperen goot bel je een loodgieter. Solderen op hoogte in een bestaande goot vraagt om een schone, droge naad, en een soldeernaad die niet goed gevloeid is lekt vanaf de eerste bui op de plek waar je er het minst bij kunt.
Staat de goot na een winter scheef of is de bodem bij de uitloop ingescheurd, dan is dat geen reparatieklus met kit. Dat deel van de goot hoort vervangen te worden, en zit het gootwerk vast aan boeidelen of aan de dakrand, dan komt daar meer bij kijken dan alleen de goot. Wat er verder bij het onderhoud aan goot en hemelwaterafvoer hoort, staat in ons overzicht.