Frituurpan schoonmaken zonder je pan of mandje te beschadigen
Een frituurpan schoonmaken doe je in twee delen: het losse vet en de kruimels gaan weg met heet water en een ontvettend afwasmiddel, de vastgebakken bruine laag heeft iets alkalisch nodig plus tijd. Uitkoken in de pan zelf werkt goed, mits je de thermostaat op de laagste stand zet en niet op frituurtemperatuur laat staan. Het mandje is het kwetsbaarste onderdeel, want een vertind draadmandje gaat roesten zodra de vaatwasser of een lange weekbeurt de tinlaag heeft aangetast.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Afwasborstel met stevige haren
- Oude tandenborstel voor de draadkruisingen en het scharnier van de handgreep
- Houten of kunststof spatel
- Fijne zeef of een trechter met een koffiefilter
- Teil of emmer waar het mandje plat in past
- Rubberhandschoenen en een spatbril bij soda en ovenreiniger
- Stevige plastic vuilniszak met een sluitstrip
- Lege fles of het originele pak voor de oude olie
- Keukenpapier en een microvezeldoek
Materiaal
- Ontvettend afwasmiddel
- Soda in kristalvorm, dus natriumcarbonaat
- Vaatwastablet
- Groene zeep
- Ammoniak
- Ovenreiniger op natronloogbasis, alleen bij staal en inox
- Verse frituurolie of frituurvet
Waar de bruine aanslag in een frituurpan vandaan komt
Een frituurpan wordt niet vies van één keer frituren. De bruine laag die je er na een paar maanden niet meer af krijgt ontstaat doordat olie bij hoge temperatuur van samenstelling verandert. De moleculen haken aan elkaar en vormen een taaie laklaag die zich aan het metaal vastzet. Diezelfde aanslag kom je tegen bij meer apparaten op het aanrecht die met vet en hitte werken.
In je olie zelf zit ook los vuil: paneermeel, kruimels en zetmeel van aardappel. Die deeltjes drijven rond, verbranden bij elke volgende beurt opnieuw en maken de olie sneller donker en bitter. Ze zorgen ook voor de zwarte spikkels die op de bodem en tussen de draden van het mandje blijven plakken.
Voor je aanpak maakt dat verschil uit. Los vet en kruimels gaan weg met heet water en een ontvettend afwasmiddel. De vastgebakken laag heeft iets alkalisch nodig, soda of een vaatwastablet bijvoorbeeld, en vooral inwerktijd.
Hoe langer je wacht, hoe harder die laag wordt. Een pan die je na elke twee of drie beurten even uitveegt houd je met een sopje bij. Een pan die twee jaar heeft staan bakken vraagt een avond weken en soms twee ronden achter elkaar.
Eerst uitzoeken van welk materiaal de pan en het mandje zijn
Het middel dat de ene frituurpan schoon krijgt, sloopt de andere. Dat komt doordat fabrikanten binnen één apparaat verschillende materialen combineren: een inox buitenwand, een aluminium binnenpan en een vertind draadmandje zitten prima samen in hetzelfde ding. Voordat je een middel pakt, wil je dus weten wat je in je handen hebt.
De snelste controle is met een magneet en met je ogen. Blijft de magneet plakken en is het draadwerk mat zilvergrijs, dan is het mandje vrijwel zeker vertind staal met een dunne tinlaag eroverheen. Blijft de magneet er niet aan hangen en voelt het onderdeel opvallend licht, dan zit je bij aluminium en vallen soda, natronloog en ovenreiniger meteen af.
Roestvast staal herken je aan de glans die ook na jaren blijft en aan het ontbreken van roestpuntjes op de lasnaden. Inox is het meest vergevingsgezinde materiaal in een friteuse en kan gewoon tegen soda en kokend water. Een antiaanbaklaag zie je als een gladde zwarte of donkergrijze coating in de binnenpan of in de korf van een heteluchtmodel.
Sla ook even de handleiding erop na. Fabrikanten geven per onderdeel aan wat er in de vaatwasser mag en wat niet, en die voorschriften lopen echt uiteen omdat de gebruikte materialen verschillen. Wat bij de ene friteuse toegestaan is, kost bij de andere de vertinning van het mandje.
| Materiaal | Hoe je het herkent | Wat het verdraagt | Wat je moet laten |
|---|---|---|---|
| Vertind stalen mandje | Mat zilvergrijs draadwerk, magnetisch, eerste roestpuntjes op de kruisingen | Heet zeepsopje en een afwasborstel | Geen vaatwasser en niet urenlang weken, de tinlaag gaat eraf en het staal eronder roest |
| Roestvast staal, ook inox genoemd | Blijft glanzen, geen roestvorming op de lasnaden | Soda, vaatwastablet, kokend water en meestal ook de vaatwasser | Geen staalspons, de krassen vullen zich met vet |
| Aluminium binnenpan | Licht in gewicht, dof grijs, niet magnetisch | Warm water met een ontvettend afwasmiddel | Geen soda, geen natronloog en geen ovenreiniger, het metaal wordt zwart en poreus |
| Antiaanbaklaag | Gladde zwarte of donkergrijze coating in pan of korf | Zachte spons, afwasmiddel en kort weken in heet water | Geen schuurpoeder, geen ovenreiniger en geen metalen spatel |
Soda en aluminium gaan niet samen. Natriumcarbonaat tast aluminium chemisch aan: het oppervlak wordt eerst dof en zwart en daarna poreus, en dat is niet terug te poetsen. Twijfel je of de binnenpan aluminium is, houd er dan een magneet tegenaan. Blijft die niet plakken, dan hou je het bij afwasmiddel en warm water.
De oude olie eruit halen en netjes afvoeren
Schoonmaken begint bij de olie eruit krijgen, en het moment waarop je dat doet bepaalt hoeveel werk je hebt. Laat de pan afkoelen tot ongeveer handwarm: dan is de olie nog dun genoeg om te schenken en niet meer heet genoeg om je te verbranden. Gebruik je vast frituurvet, dan warm je het juist even op tot het vloeibaar is.
Wil je de olie nog een paar keer gebruiken, schenk hem dan door een fijne zeef met een koffiefilter of een vel keukenpapier erin. De kruimels die je eruit haalt zijn precies de deeltjes die de olie de volgende keer sneller donker maken. Bewaar de gefilterde olie afgesloten en donker, niet in de pan met het deksel er los op.
Vervangen doe je op basis van hoe de olie zich gedraagt, niet op basis van een teller. Is de olie donkerbruin, stroperig, schuimt hij zodra er iets in gaat of ruikt hij ranzig, dan is hij op. Rookt hij al bij honderdvijfenzeventig graden, dan zit hij ver over zijn houdbaarheid en krijgt je eten er een bittere smaak van.
Oude olie gaat niet door de gootsteen. Vet stolt in de leiding en vormt daar samen met zeepresten een prop die je er alleen nog met een ontstopper uit krijgt. Schenk het in de lege fles of het originele pak, doe de dop erop en breng het naar het inzamelpunt voor frituurvet bij de milieustraat of bij de supermarkt.
Heeft je pan een koudezone, dan zakken de kruimels tijdens het frituren onder het element naar de bodem. Schep die laag er bij elke olieverversing uit met een lepel voordat je gaat uitkoken. Dat scheelt je een teil vieze drab bij het afgieten.
Het mandje van de frituurpan schoonmaken
Het mandje is het onderdeel dat het snelst aankoekt en tegelijk het kwetsbaarste is. Bij het schoonmaken van het mandje van de frituurpan gaat het daarom niet om het zwaarste middel, maar om het middel dat de toplaag heel laat. Een vertind draadmandje heeft een tinlaag van een paar micrometer, en zodra die weg is roest het staal eronder binnen weken.
De methode die bij vrijwel elk mandje veilig is: een teil met heet water en een flinke scheut ontvettend afwasmiddel, en dan met een afwasborstel langs de draden. Doe dat meteen na het frituren, als het vet nog vloeibaar is. Een dag later is hetzelfde vet taai en kost het je drie keer zoveel werk.
Laat een vertind mandje niet urenlang in het sop staan. Bij lange weektijden kruipt het afwasmiddel onder de tinlaag en laat die los bij de lasnaden, precies waar de draden elkaar kruisen. Kort schrobben en direct droogmaken is voor dit type mandje beter dan een lange weekbeurt.
Het vuil zit bijna nooit op het gladde vlak maar op de kruisingen van de draden en in het scharnier van de opklapbare handgreep. Een oude tandenborstel komt daar wel bij, een afwasborstel niet. Dat ingedroogde vet gedraagt zich net als de koffieolie waardoor een zetgroep van een DeLonghi vast komt te zitten: het is de dunne film op de bewegende delen die het probleem geeft, niet de dikke laag die je ziet.
Droog het mandje daarna echt af in plaats van het op het afdruiprek te laten staan. Water dat in de kruisingen blijft staan is bij vertind staal de directe aanleiding voor de eerste roestpuntjes.
Hang het mandje na het afdrogen een minuut boven de nog warme pan of leg het even op de verwarming. De laatste vochtdruppels in de kruisingen verdampen dan, en juist daar begint de roest.
De pan uitkoken met soda, groene zeep of een vaatwastablet
Voor de pan zelf is uitkoken de methode die het meeste werk uit handen neemt. Je giet de olie eruit, veegt het grove vet weg met keukenpapier en vult de pan met water tot ongeveer het niveau waar de olie stond. Daar gaat je middel in en dan verwarm je het geheel, met het deksel erop.
Zet de thermostaat op de laagste stand. Water kookt bij honderd graden en de temperatuurregeling van een friteuse is afgesteld op olie, dus de knop op honderdtachtig laten staan levert je alleen maar drooggekookt water en een oververhit element op. Zodra het water tegen de kook aan zit, draai je de pan uit en laat je hem staan met het deksel erop.
Een kwartier tot een half uur inwerken is genoeg voor normale aanslag. Bij een jarenlang verwaarloosde pan laat je het sop gewoon afkoelen in de pan en herhaal je het de volgende dag nog een keer. Schrapen doe je met een houten of kunststof spatel, nooit met een mes of een staalspons.
Welk middel je erin doet hangt af van het materiaal. Soda is wat snackbars gebruiken om ketels en manden weer schoon te krijgen: een royale eetlepel per liter water is genoeg. Groene zeep werkt trager maar is mild voor het materiaal, en met een dikke laag groene zeep die je een nacht laat zitten week je hetzelfde vet los als bij het schoonmaken van vervuilde dakpannen, waar een te agressief middel de toplaag ook onherstelbaar beschadigt.
Spoel na het uitkoken net zo lang na tot het water niet meer schuimt. Achtergebleven zeepresten laten verse olie bij de volgende beurt hevig schuimen en zelfs over de rand lopen, en dat is een groter probleem dan de aanslag waar je mee begon.
| Middel | Waar het goed in is | Niet gebruiken op | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Ontvettend afwasmiddel | Vers vet, kruimels en het mandje na elke beurt | Zwaar gepolymeriseerde aanslag, daar is het te mild voor | Naspoelen tot het niet meer schuimt |
| Soda, dus natriumcarbonaat | Aangekoekte bruine laag in een stalen of inox pan | Aluminium en antiaanbaklagen | Ongeveer een eetlepel per liter, handschoenen aan want het bijt in de huid |
| Baksoda, dus natriumbicarbonaat | Lichte aanslag en achtergebleven geurtjes | Vastgebakken laklaag, daar doet het weinig aan | Als papje werkt het schurend, dus niet op coating gebruiken |
| Vaatwastablet in kokend water | Aangebakken vet in de pan en op een inox mandje | Vertind draadwerk bij lange weektijden | Eén tablet in een volle pan, een kwartier laten staan en dan uitschakelen |
| Groene zeep | Losweken van vet op manden, roosters en branders | Vrijwel niets, dit is mild voor het materiaal | Dik opbrengen en uren laten zitten in plaats van meteen afspoelen |
| Ovenreiniger op natronloogbasis | Zwarte, keiharde laklaag op staal en inox | Aluminium, antiaanbaklagen en kunststof | Onderdeel uit het apparaat halen, handschoenen en bril, raam open |
| Ammoniak als damp in een gesloten zak | Oude aanslag losweken zonder te schuren | Nooit combineren met chloorhoudende middelen | Alleen buiten of in een goed geventileerde ruimte, en de zak buiten openen |
| Schoonmaakazijn | Kalkaanslag en geur | Marmeren en natuurstenen bladen | Op vet doet azijn vrijwel niets, dat is een hardnekkig misverstand |
| Staalspons of schuurpoeder | Niets waar je op termijn blij van wordt | Coating, inox en vertinning | De krassen vullen zich met vet en de volgende schoonmaakbeurt is zwaarder |
Laat een frituurpan met water erin nooit onbewaakt doorstoken. Kookt het water weg, dan komt het element droog te staan en loopt de temperatuur ver boven de honderd graden op. Dat verwoest in veel gevallen de thermostaat of het element, en resten olie die dan alsnog opwarmen kunnen gaan spatten. Blijf erbij tot je de pan hebt uitgezet.
Aangekoekt vet dat na het uitkoken blijft zitten
Bij manden die jarenlang niet zijn schoongemaakt blijft er na het uitkoken vaak een harde, glimmend bruine laag achter op de draden. Die laag is verharde olie die zich chemisch aan het metaal heeft gebonden, en schrobben helpt daar niet tegen. Wat wel werkt is langdurige inwerking van iets alkalisch, zonder mechanisch geweld.
De eerste optie is ovenreiniger. Haal het mandje uit de pan, leg het in een teil, spuit het in en laat het volgens de verpakking twintig tot dertig minuten staan. Doe dit met handschoenen aan, met een raam open of gewoon buiten, en spoel daarna heel grondig na, want je frituurt er straks weer eten in.
De tweede optie is de zakmethode, en die is minder agressief voor het materiaal. Smeer het mandje dik in met groene zeep, stop het in een stevige vuilniszak en zet er een open bakje ammoniak bij. Knoop de zak dicht en laat het geheel een nacht staan, buiten of in een schuur.
De ammoniakdamp weekt de aanslag los zonder dat je ergens aan schuurt. De volgende ochtend maak je het mandje gewoon schoon in een teil met warm water en gaat het vuil er in vlokken af. Dezelfde behandeling werkt op de roosters en branderdeksels van een gasfornuis, die met precies hetzelfde soort ingebakken vet te maken hebben.
Open die zak wel buiten en houd je gezicht weg terwijl je hem losknoopt. De damp die vrijkomt prikt flink in ogen en luchtwegen, en dat is niet het moment om erboven te hangen.
Werkt de zakmethode maar half, dan zat er meestal te weinig zeep op de plekken die je niet zag. Leg het mandje de tweede nacht op zijn kant, zodat de zeep ook aan de onderkant van de draden blijft hangen in plaats van eraf te lopen.
Meng ammoniak nooit met een chloorhoudend middel. Uit die combinatie ontstaat chlooramine, een gas dat je longen aantast. Gebruik dus geen bleek, geen chloortabletten en ook geen allesreiniger met chloor in dezelfde teil, dezelfde zak of dezelfde emmer. Spoel een teil waar bleek in heeft gezeten eerst grondig om.
Onderdelen die nooit in water of in de vaatwasser mogen
Bij een friteuse loopt de scheidslijn niet tussen schoon en vies, maar tussen elektrisch en niet elektrisch. Het verwarmingselement met de bedieningsunit en het snoer gaat nooit in het sop, ook niet heel even. Water in de contactpunten van de thermostaat krijg je er niet meer uit en maakt het apparaat gevaarlijk.
Bij modellen met een uitneembaar element veeg je de spiraal af met een vochtige doek zolang hij nog handwarm is. Dan is het vet nog zacht en gaat het in één haal mee. Is het element al koud en kleverig, verwarm de pan dan kort en trek de stekker eruit voordat je gaat poetsen.
Het geur- of koolstoffilter in het deksel is een verbruiksartikel en geen wasgoed. Zodra je het natmaakt, klapt het schuim dicht en neemt het geen vetdamp meer op. Dat werkt hetzelfde als bij het schoonmaken van de filters van een airco, waar het grove voorfilter uitspoelbaar is en het fijne filter alleen vervangen kan worden.
Voor de losse delen geldt: de handleiding beslist. Bij volledig inox modellen mag in de regel alles in de vaatwasser behalve het verwarmingselement, terwijl er merken zijn die de frituurkorf uitdrukkelijk uitsluiten omdat het vaatwasmiddel de vertinning aantast. Krijgt je vaatwasser tijdens zo'n vetronde een foutcode op het display, zoek die dan op in onze storingzoeker met foutcodes per merk voordat je aan het apparaat gaat sleutelen.
Laat alles kurkdroog zijn voordat je de stekker er weer in steekt. Een druppel water op het contactblok is genoeg voor een doorslag, en dan schakelt in het beste geval je aardlekschakelaar.
| Onderdeel | Met de hand | In de vaatwasser | Waarom |
|---|---|---|---|
| Frituurmandje van vertind staal | Ja, heet sop en een borstel, kort | Nee | Vaatwasmiddel tast de tinlaag aan en het staal eronder gaat roesten |
| Frituurmandje van inox | Ja, mag ook langer weken | Meestal wel, als de handleiding het toelaat | Roestvast staal kan tegen agressief vaatwasmiddel |
| Uitneembare binnenpan | Ja | Alleen als hij als vaatwasserbestendig is opgegeven | Aluminium en coating worden dof en poreus in de vaatwasser |
| Deksel met kijkvenster | Ja, met lauw sop | Meestal niet | De hoge temperatuur laat het venster craqueleren en het rubber verharden |
| Geur- of koolstoffilter | Nee, alleen uitkloppen | Nee | Nat filterschuim neemt geen vetdamp meer op en moet vervangen worden |
| Verwarmingselement | Afnemen met een vochtige doek | Nooit | Water in de aansluiting geeft kortsluiting en een onveilig apparaat |
| Bedieningsunit en snoer | Droge of licht vochtige doek | Nooit | Vocht in de thermostaat krijg je er niet meer uit |
| Behuizing aan de buitenkant | Sopje met een ontvetter | Nee | Vetdamp slaat neer op de buitenkant en wordt kleverig als je het laat zitten |
Hoe vaak je een frituurpan schoonmaakt
Een frituurpan schoonmaken kost weinig moeite zolang je het ritme aanhoudt. Het verschil tussen tien minuten werk en een avond weken zit hem volledig in hoelang het vet de tijd heeft gehad om uit te harden. Vers vet veeg je weg, vet van drie maanden oud moet je losweken.
Het mandje spoel je daarom af na elke keer frituren, als het nog warm is. De olie zeef je om de paar beurten, en de pan zelf kook je uit op het moment dat je toch verse olie erin doet. Dan staat hij immers al leeg en heb je geen extra werk aan het afgieten.
Uitstellen kost je bij elk keukenapparaat meer werk dan bijhouden. Dat geldt net zo goed voor de storingen die een DeLonghi Magnifica S krijgt van ingedroogde koffieresten: klein en regelmatig onderhoud voorkomt de reparatie die je later niet meer zelf oplost.
Ruikt je huis na het frituren nog dagenlang, dan zit dat meestal niet in de olie maar in de neergeslagen vetdamp op de kastjes en op de buitenkant van de pan. Neem die vlakken mee met een sopje met ontvetter, dan is de geur binnen een dag weg.
| Wat je doet | Hoe vaak | Waarom op dat moment |
|---|---|---|
| Mandje afspoelen en afborstelen | Na elke keer frituren | Warm vet gaat er zo af, een dag later is het taai |
| Kruimels uit de olie zeven of uit de koudezone scheppen | Elke twee tot drie beurten | Verbrande resten maken de olie donker en geven een bittere smaak |
| Olie filteren en terugschenken | Elke drie tot vier beurten | Zonder deeltjes gaat dezelfde olie merkbaar langer mee |
| Olie vervangen | Na acht tot tien beurten, of na drie maanden | Daarna gaat de olie schuimen en roken bij normale temperatuur |
| Pan volledig uitkoken | Bij elke olieverversing | De pan staat toch leeg, dus je hoeft niet extra af te gieten |
| Deksel en geurfilter controleren | Twee tot drie keer per jaar | Een verzadigd filter laat de frituurlucht ongehinderd door |
| Buitenkant, snoer en bedieningsunit afnemen | Elke maand | Neergeslagen vetdamp wordt kleverig en trekt stof aan |
Wat er anders gaat bij een heteluchtfriteuse dan bij een frituurpan
Waar je bij een frituurpan een bad met olie leegmaakt, valt dat werk bij een heteluchtfriteuse weg. Vet komt er alsnog in: het vet uit je eten verdampt en slaat neer op het verwarmingselement en de ventilator boven de mand. Dat is ook de reden dat zo'n apparaat na een maand of wat begint te roken zodra hij op temperatuur komt.
De mand en het rooster hebben vrijwel altijd een antiaanbaklaag. Die laag verdraagt een zachte spons met afwasmiddel en een weekbeurt van tien minuten in heet water, maar geen soda, geen ovenreiniger en geen schuurspons. Ze mogen bij de meeste modellen in de vaatwasser, alleen houdt handwas de coating jaren langer heel.
Het element bovenin is het onderdeel dat mensen overslaan en dat juist het probleem veroorzaakt. Trek de stekker eruit, kantel het apparaat voorzichtig op zijn rug en neem de spiraal en het rooster eromheen af met een vochtige doek met een beetje afwasmiddel. Spoelen doe je hier niet, alleen afnemen en daarna met een droge doek nalopen.
Zet het apparaat pas terug als alles droog is en laat hem daarna vijf minuten leeg draaien op de hoogste stand. Eventueel achtergebleven vocht verdampt dan voordat je er weer eten in doet. Die laatste droogslag hoort er bij elk keukenapparaat met een verwarmingselement bij, want vocht en netspanning gaan niet samen.
Zo maak je een frituurpan van begin tot eind schoon
Deze volgorde werkt voor een gewone elektrische friteuse met een uitneembaar mandje en past met kleine aanpassingen ook bij een model met een vaste binnenpan.
-
Laat de pan afkoelen tot handwarm en trek de stekker eruit
Wacht tot de olie ongeveer veertig graden is, dus lauw aan de buitenkant van de pan. Dan schenkt de olie nog soepel en loop je geen risico op brandwonden. Wacht je tot alles koud is, dan is het vet stijf geworden en krijg je het veel lastiger uit de hoeken.
-
Giet de olie af, eventueel door een zeef
Wil je de olie hergebruiken, schenk hem dan door een fijne zeef met een koffiefilter erin, terug in de fles. Is hij donker, stroperig of ranzig, dan gaat hij in het lege pak en naar het inzamelpunt voor frituurvet. Nooit door de gootsteen, want vet stolt in de leiding tot een prop.
-
Veeg het grove vet eruit met keukenpapier
Neem de bodem en de wanden af zolang het restant nog warm is, en schep de kruimellaag uit de koudezone. Wat je hier weghaalt hoeft straks niet in je sop te belanden. Zonder deze stap heb je binnen een minuut een teil met vette drab die niets meer schoonmaakt.
-
Vul de pan met water en het middel dat bij je materiaal past
Vul tot ongeveer het olieniveau met heet water en voeg een royale eetlepel soda per liter toe, of een vaatwastablet, of een flinke scheut ontvettend afwasmiddel. Bij een aluminium binnenpan houd je het bij afwasmiddel. Leg het deksel erop, zodat de warmte in de pan blijft.
-
Verwarm op de laagste stand en zet daarna uit
Draai de thermostaat naar de laagste stand en wacht tot het water tegen de kook aan zit. Zet de pan dan uit en laat hem een kwartier tot een half uur staan. De knop op frituurtemperatuur laten staan is de fout die het water laat wegkoken en het element beschadigt, dus blijf erbij.
-
Doe het mandje apart in een teil met heet sop
Een vertind mandje hoort niet in de pan mee te weken en al helemaal niet in de vaatwasser. Borstel het in een teil met heet water en ontvettend afwasmiddel, en ga met een oude tandenborstel langs de draadkruisingen en het scharnier van de handgreep. Een inox mandje mag wel gewoon meeweken.
-
Spoel na tot het niet meer schuimt en droog alles af
Naspoelen is geen formaliteit: zeepresten in de pan laten verse olie hevig schuimen en over de rand lopen. Neem het verwarmingselement en de bedieningsunit alleen af met een vochtige doek en droog daarna alles met een schone doek. Zet de stekker er pas in als er nergens meer vocht zit.
-
Vul met verse olie en stook hem één keer leeg door
Giet de nieuwe olie erin tot de aangegeven maatstreep, niet hoger, want hij zet uit bij verhitting. Verwarm de pan één keer zonder eten tot frituurtemperatuur, zodat achtergebleven vochtdruppels rustig verdampen. Vocht dat later ineens in hete olie komt, geeft spatten die tot ver buiten de pan reiken.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je verse olie in de pan doet
Uit de praktijk
Frituurmanden die met afwasmiddel niet meer schoon werden
Twee manden waar jarenlang overheen was gefrituurd zaten volledig dicht met een harde, donkerbruine korst tussen de draden. Een sopje en een borstel deden er niets aan, en met een staalspons kwamen er alleen krassen in het draadwerk zonder dat de korst losliet.
Wat hier hielp is de aanpak uit de snackbar: de manden in de pan zelf, water erover en een royaal handje soda erbij. Op de laagste stand aan de kook brengen, uitzetten en twintig minuten laten staan. Daarna liet de korst zich met een kunststof spatel in vlokken wegduwen. De controle vooraf was wel nodig, want de manden waren van staal en niet van aluminium, en soda vreet aluminium poreus.
Een vaatwastablet in de pan, met de thermostaat op frituurstand
Een inox friteuse werd leeggemaakt, het ergste vet eruit geveegd en daarna volgegoten met kokend water met een vaatwastablet erin. Een kwartier laten staan, goed afwassen en de ketel was brandschoon, inclusief het mandje. Dezelfde behandeling maakte later ook de inox filters van de afzuigkap weer als nieuw.
Waar het bijna misging was de temperatuurknop. Die stond nog op honderdtachtig graden van de vorige frituurbeurt, terwijl water al bij honderd kookt. Het water stond binnen een paar minuten te bulderen en zou zijn weggekookt met een oververhit element als gevolg. Sindsdien gaat de knop eerst naar de laagste stand en pas daarna het water erin.
Een frituurkorf die na de vaatwasser begon te roesten
Bij een Fritel-friteuse mocht volgens de gebruiker alles in de vaatwasser, dus ging de korf mee met een normaal programma. Hij kwam er schoon uit, maar binnen een paar weken zaten er bruine puntjes op alle plekken waar de draden elkaar kruisen, en die breidden zich uit.
De oorzaak stond in de handleiding van dat model: de korf mag er juist niet in. Het vaatwasmiddel tast de vertinning aan, en zodra die dunne tinlaag weg is, ligt het staal eronder bloot. Het voorschrift van de fabrikant is een heet zeepsopje met een afwasborsteltje en de korf niet laten weken. Bij een volledig inox uitvoering mag alles behalve het verwarmingselement wel gewoon in de machine. Kijk dus wat de handleiding van jouw model zegt en ga niet af op één regel die voor alle friteuses zou gelden.
Groene zeep en een bakje ammoniak in een dichte vuilniszak
Voor een aluminium mandje viel soda af en was ovenreiniger ook geen optie. De oplossing was het mandje dik insmeren met groene zeep, in een stevige vuilniszak stoppen en er een open bakje ammoniak bij zetten. Zak dichtknopen, een nacht in de schuur laten staan.
De volgende ochtend liet de aanslag zich in een teil met warm water gewoon van de draden borstelen, zonder schuren en zonder krassen. Dezelfde zak ging daarna nog een keer dienstdoen voor de roosters en de branderdeksels van het gasfornuis, die er net zo uitkwamen. De zak wel buiten openknopen en je hoofd erbij weghouden, want de damp prikt stevig, en nooit iets met chloor in de buurt gebruiken.
Veelgemaakte fouten
Water in de pan doen terwijl de thermostaat op frituurstand staat
Water kookt bij honderd graden, de regeling van een friteuse is afgesteld op olie van honderdtachtig. Het water kookt dan weg, het element komt droog te staan en de thermostaat of het element gaat eraan. Zet de knop op de laagste stand en blijf erbij tot je hem hebt uitgeschakeld.
Een vertind mandje in de vaatwasser doen
De agressieve middelen in een vaatwasser tasten de dunne tinlaag op het draadwerk aan. Het mandje komt er de eerste keer schoon uit, maar daarna ligt het staal bloot en zie je binnen weken roestpuntjes op de kruisingen. Voor dit type is een heet zeepsopje met een borsteltje het maximum.
Soda gebruiken op aluminium
Natriumcarbonaat reageert met aluminium: het oppervlak wordt eerst zwart en dof en daarna poreus. Die schade is blijvend en zorgt bovendien dat vet zich in het ruwe oppervlak vastzet. Houd een magneet tegen het onderdeel, en als die niet blijft plakken hou je het bij afwasmiddel en warm water.
Het verwarmingselement onderdompelen
Het gaat vaak mis met de gedachte dat het maar heel even is. Water dat in het aansluitblok of in de thermostaat kruipt komt er niet meer uit en maakt het apparaat gevaarlijk zodra je de stekker erin steekt. Afnemen met een vochtige doek is de enige veilige manier.
Ovenreiniger op een antiaanbaklaag of op kunststof
Natronloog vreet zich prima door verharde olie heen, maar tast ook coatings en kunststof aan. De laag wordt mat, ruw en laat daarna overal los, en een kijkvenster in het deksel wordt onherstelbaar dof. Beperk ovenreiniger tot onderdelen van staal of inox die je uit het apparaat kunt halen.
Ammoniak combineren met een chloorhoudend middel
Uit die combinatie ontstaat chlooramine, een gas dat je luchtwegen aantast en waar je in een kleine ruimte snel te veel van binnenkrijgt. Gebruik geen bleek of chloorreiniger in dezelfde teil, zak of emmer, en spoel eerst grondig om als daar bleek in heeft gezeten.
Niet naspoelen na het uitkoken
Achtergebleven soda of afwasmiddel lijkt onschuldig, maar zorgt ervoor dat verse olie bij de eerste beurt hevig gaat schuimen. In het slechtste geval loopt de olie over de rand op een heet element. Spoel net zo lang na tot er geen schuim meer op het spoelwater staat.
Wachten tot de pan helemaal koud is
Koud vet is stijf en blijft in de hoeken en op de draden van het mandje plakken. Bij handwarm vet veeg je met een vel keukenpapier weg waar je later een half uur mee bezig bent. Water bij nog hete olie doen is de andere kant van de fout, want dat geeft spatten.
Veelgestelde vragen
Hoe maak ik een frituurpan schoon zonder hem uit elkaar te halen?
Giet de olie eruit als de pan handwarm is, veeg het grove vet weg met keukenpapier en vul de pan daarna met heet water tot ongeveer het olieniveau. Voeg een eetlepel soda per liter toe of een vaatwastablet, zet de thermostaat op de laagste stand en schakel uit zodra het water kookt. Na een half uur weken schuif je de aanslag met een kunststof spatel weg en spoel je goed na.
Hoe krijg ik het mandje van de frituurpan schoon als het helemaal aangekoekt is?
Begin met een teil heet water en een flinke scheut ontvettend afwasmiddel en ga met een afwasborstel langs de draden. Blijft er een harde bruine korst zitten, dan heb je inwerktijd nodig: soda in kokend water bij een stalen of inox mandje, of het mandje dik ingesmeerd met groene zeep een nacht in een dichte zak met een bakje ammoniak. Bij mandje frituurpan schoonmaken is de vuistregel dat je de aanslag losweekt in plaats van hem eraf schuurt, want krassen vullen zich later weer met vet.
Mag het frituurmandje in de vaatwasser?
Dat hangt van het materiaal af en het staat in de handleiding van je model. Een vertind draadmandje mag er niet in, want het vaatwasmiddel tast de tinlaag aan en daarna gaat het staal eronder roesten. Bij een volledig inox uitvoering mag in de regel alles in de machine behalve het verwarmingselement. Weet je het niet zeker, dan is een heet zeepsopje met een borsteltje altijd veilig.
Kan ik soda gebruiken om de frituurpan uit te koken?
Ja, en op staal en inox is dat het middel dat het snelste resultaat geeft. Reken op ongeveer een royale eetlepel soda per liter water, breng het op de laagste stand tegen de kook aan en laat het daarna met het deksel erop staan. Doe het niet bij een aluminium binnenpan of bij een antiaanbaklaag, want soda maakt aluminium zwart en poreus en beschadigt coating. Trek handschoenen aan, want een sodaoplossing bijt in je huid.
Werkt een vaatwastablet in de frituurpan echt?
Dat werkt goed en het is een van de makkelijkste methodes voor een inox pan. Maak de pan leeg, veeg het ergste vet eruit, giet hem vol met kokend water en doe er één tablet in. Na een kwartier tot een half uur was je de pan gewoon af en is hij schoon. Zorg alleen dat de temperatuurknop op de laagste stand staat, anders kookt het water weg en beschadig je het element.
Mag ik ovenreiniger in een frituurpan gebruiken?
Op onderdelen van staal of inox die je uit het apparaat kunt halen kan dat, en tegen een keiharde zwarte laklaag is het effectief. Haal het mandje eruit, leg het in een teil, spuit het in en laat het twintig tot dertig minuten staan met de ramen open en handschoenen aan. Gebruik het niet op aluminium, op een antiaanbaklaag of op kunststof, en spoel daarna heel grondig na, want er komt straks weer eten in.
Hoe vaak moet ik de frituurolie vervangen?
Als richtlijn houd je acht tot tien frituurbeurten aan, of drie maanden bij minder frequent gebruik. Belangrijker is hoe de olie zich gedraagt: donkerbruin en stroperig, schuimen zodra er iets in gaat, een ranzige geur of rook bij honderdvijfenzeventig graden betekent dat hij op is. Filter de olie tussendoor door een zeef met een koffiefilter, want de kruimels erin zorgen dat de olie veel sneller achteruitgaat.
Waar laat ik het oude frituurvet?
Niet in de gootsteen en niet in het toilet, want vet stolt in de leiding en vormt daar met zeepresten een prop die je alleen met een ontstopper of een loodgieter weg krijgt. Schenk het afgekoelde vet terug in de lege fles of het originele pak, draai de dop erop en breng het naar het inzamelpunt voor frituurvet. Die staan bij de meeste milieustraten en bij veel supermarkten.
Mijn frituurpan wordt na het schoonmaken niet meer warm, wat nu?
In verreweg de meeste gevallen zit er nog vocht in de bedieningsunit of is de oververhittingsbeveiliging aangesproken doordat het element droog heeft gestaan. Laat het geheel eerst een paar dagen op een warme, droge plek staan met de stekker eruit. Veel modellen hebben een resetknopje aan de achterkant van de bedieningsunit. Helpt dat niet, dan is het element of de thermostaat defect, en bij het zelf opsporen van storingen in apparaten lees je hoe je bepaalt of reparatie nog de moeite waard is.
Hoe krijg ik de frituurlucht uit huis?
De geur zit zelden in de olie maar in de vetdamp die op de kastjes, de tegels en de buitenkant van de pan is neergeslagen. Neem die vlakken af met een sopje met een ontvetter, dan is het grootste deel binnen een dag verdwenen. Controleer daarnaast het geur- of koolstoffilter in het deksel: is dat verzadigd, dan komt de damp ongefilterd de keuken in en helpt alleen vervangen.
Kan ik een frituurpan met azijn schoonmaken?
Tegen kalk en tegen geurtjes doet azijn zijn werk, maar tegen vet nauwelijks. Vet en verharde olie los je op met iets alkalisch, dus met soda, groene zeep, vaatwasmiddel of natronloog, en azijn is juist zuur. Gebruik azijn hooguit voor kalkvlekken op de roestvaststalen buitenkant en pak de aanslag binnenin aan met een van de alkalische middelen.
Hoe maak ik het deksel met kijkvenster en het geurfilter schoon?
Het deksel neem je af met lauw sop en een zachte doek, niet met kokend water en niet met een oplosmiddel, want het venster wordt daar dof van en gaat op den duur craqueleren. Het geur- of koolstoffilter erachter is een verbruiksartikel: uitkloppen mag, wassen niet. Nat filterschuim klapt dicht en neemt geen vetdamp meer op, dus dat vervang je twee tot drie keer per jaar of zodra het bruin ziet.
Wanneer je beter een vakman belt
Een frituurpan schoonmaken is werk dat je zelf doet, ook als de aanslag jaren oud is. Er zijn wel een paar momenten waarop het verstandiger is om te stoppen.
Het eerste is een pan die na een schoonmaakbeurt met water niet meer opwarmt of juist niet meer uitschakelt. Dan is er iets mis met de thermostaat of het element, en dat zijn onderdelen die onder netspanning staan. Openschroeven van de bedieningsunit en zelf meten is werk voor iemand die weet hoe je isolatieweerstand en aardverbinding controleert, en bij een apparaat van dertig euro is vervangen doorgaans verstandiger dan repareren.
Het tweede is elke vorm van beschadiging aan het snoer of de stekker: een verkleurde stekker, een verhard snoer of een aansluiting die warm wordt. Dat gebruik je niet meer en dat plak je niet af, ook niet tijdelijk.
Het derde geldt voor een gasgestookte friteuse, zoals je die in de horeca ziet. Aan de gasaansluiting, de gaskraan en de branderleiding werk je niet zelf: dat is werk voor een erkende installateur, en na elke ingreep hoort de aansluiting op lekkage gecontroleerd te worden. Ruik je gas, sluit dan de hoofdkraan, zet ramen open en bel de installateur voordat je iets anders doet.