Membraan: wat het is en hoe je het vervangt
Een membraan is een dun, buigzaam vlies dat twee ruimtes scheidt. In de bouw is dat een folie die waterdamp of lucht tegenhoudt, in installaties een rubber plaatje dat op druk een doorgang opent en sluit. Loopt je stortbak door of vult hij tergend langzaam, dan gaat het bijna altijd om dat rubber plaatje in de vlotterkraan, en dat vervang je in een half uur voor een paar euro.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Waterpomptang voor de wartel van de watertoevoer
- Dekselopener of een rubber matje voor grip op de kunststof kap
- Kleine platte schroevendraaier voor het splitpennetje
- Zaklamp of de lamp van je telefoon
- Telefoon om foto's te maken voor het demonteren
- Spons en emmer
- Oude tandenborstel
Materiaal
- Nieuw membraan in dezelfde uitvoering als het oude
- Eventueel een nieuwe vlakke pakking voor de wartel
- Schoonmaakazijn of ontkalker
- Doek of stuk karton om de opening af te dekken
Wat is een membraan?
Een membraan is een dun, buigzaam vlies dat twee ruimtes van elkaar scheidt en bepaalt wat er wel en niet doorheen komt. In de bouw is dat bijna altijd een folie die waterdamp of lucht tegenhoudt en die tussen de isolatie en de afwerking zit. Welke folie bij welk isolatiepakket hoort, staat in ons overzicht van isolatiemateriaal en de folies die erbij horen.
In installatietechniek betekent het woord iets anders. Daar is een membraan een rubber of siliconen plaatje dat meebeweegt met druk en daarmee een doorgang opent of sluit. Zo'n plaatje zit in de vlotterkraan van een stortbak, in het expansievat van een cv-installatie en in een hydrofoorpomp.
Wat de twee gemeen hebben is de functie: een dun vlies vormt de scheiding en doet al het werk. Zoek je op membraan omdat je toilet blijft doorlopen, dan gaat het om dat rubber plaatje. Gaat het over een dak, een vloer of een gevel, dan hebben we het over folie van een rol.
Ze hebben nog iets gemeen. Beide zijn goedkoop, beide zitten op een lastig bereikbare plek en beide bepalen of de rest werkt. Een membraan van vijf euro dat het begeeft laat een stortbak dag en nacht doorlopen, en een verkeerd gelegde folie maakt een dakconstructie in een paar winters nat.
Membraan of membraam: hoe het woord echt geschreven wordt
Het is membraan. Membraam bestaat niet als Nederlands woord, ook al hoor en lees je het overal, tot in handleidingen en achter de balie van de groothandel. Het woord komt van het Latijnse membrana, een dun vlies, en die n aan het eind heeft er altijd gestaan.
De verbastering ontstaat op dezelfde manier als pendaal voor pedaal: het bekt makkelijker en het wordt overgenomen. In de filtertechniek en in de tweewielerhandel is membraam zo ingeburgerd dat er advertenties mee worden geschreven. Als tikfout kom je ook menbraan tegen, bijvoorbeeld in de installatiehandleiding van een expansievat.
Praktisch maakt het op één moment uit, en dat is bij het bestellen van een onderdeel. Een zoekmachine begrijpt membraam inmiddels wel, maar het artikelbestand van een leverancier zoekt letterlijk. Typ je daar membraam, dan bestaat het artikel niet en krijg je nul resultaten terug.
Zoek dus op membraan, het liefst met het merk en de handeling erbij, zoals membraan wisa vervangen. In een webshop levert dat direct de vlotterkraanonderdelen op in plaats van een lijst met bromfietsonderdelen.
Twijfel je tussen membraam of membraan bij het zoeken naar een onderdeel, zoek dan op de merknaam plus het woord vlotterkraan. Aan de foto's in de resultaten zie je meteen of het model op dat van jou lijkt, en dat werkt beter dan welke spelling ook.
Membranen in de bouw: dampremmend, dampopen en waterkerend
In een geïsoleerde constructie zitten meestal twee membranen: een aan de warme kant die waterdamp tegenhoudt, en een aan de koude kant die regen buitenhoudt maar damp wel doorlaat. Die combinatie zorgt dat vocht dat er toch in komt aan de buitenzijde weer weg kan drogen.
De maat waarmee je folies vergelijkt is de Sd-waarde, uitgedrukt in meters lucht. Een folie met Sd 2 doet net zoveel tegen damp als een luchtlaag van twee meter dik. Hoe hoger het getal, hoe meer damp de folie tegenhoudt. Die waarde staat op de rol en op het technisch blad, en hij zegt niets over isolatie: een membraan verhoogt de warmteweerstand van je constructie niet.
Een vochtvariabele folie neemt een tussenpositie in. Die remt in de winter en laat in de zomer juist vocht terugdrogen naar binnen, wat scheelt bij een dak dat je van binnenuit isoleert. Hoe dat werkt en wanneer je die keuze maakt, lees je bij klimaatfolie met variabele dampremming.
Welke folie je nodig hebt hangt ook samen met hoe je woning ventileert. Een dampremmer die niet volledig dicht zit gaat pas echt knellen als de vochtproductie hoog is en de afvoer laag, en die samenhang staat beschreven in ons overzicht over isoleren en ventileren.
| Soort membraan | Wat het doet | Waar het zit | Sd-waarde als indicatie |
|---|---|---|---|
| Dampremmende folie | Houdt het grootste deel van de waterdamp uit de isolatie | Aan de warme kant, direct achter de binnenafwerking | Ongeveer 2 tot 5 meter |
| Dampdichte PE-folie | Laat vrijwel geen damp door | Onder dekvloeren en bij daken die van binnenuit dicht moeten | Meestal 20 meter of meer |
| Vochtvariabele klimaatfolie | Remt in de winter, laat in de zomer terugdrogen | Aan de warme kant van dak- en gevelisolatie | Loopt mee van ongeveer 0,3 tot boven de 10 meter |
| Dampopen onderdakfolie | Houdt regen en stuifsneeuw tegen, laat damp naar buiten | Boven de isolatie, onder de panlatten | Meestal onder de 0,1 meter |
| Luchtdicht membraan | Sluit de luchtstroom door naden en aansluitingen af | Op naden, hoeken, doorvoeren en balkkoppen | Verschilt per product, staat op de rol |
| Waterkerende spouwfolie | Vangt water in de spouw op en leidt het naar buiten | Bij lateien, dorpels en de voet van de spouwmuur | Dampdicht, niet bedoeld als dampremmer |
| Dakmembraan van EPDM of bitumen | Vormt de waterdichte huid van een plat dak | Op het dakbeschot of bovenop de isolatie | Dampdicht |
| Noppenfolie in de kruipruimte | Houdt bodemvocht uit de ruimte eronder | Op de bodem van de kruipruimte, met overlap en opgezette randen | Dampdicht als bodemafsluiting |
De dampremmer hoort aan de warme kant van de isolatie. Leg je hem aan de koude zijde, dan koelt de damp erop af en slaat daar neer. Het hout erachter blijft nat en dat merk je pas als de schade er al is.
Een dampremmend membraan aanbrengen zonder lekken
Een dampremmer werkt alleen als het vlak echt gesloten is. Eén niet afgeplakte naad of een open doorvoer doet meer kwaad dan een folie met een lagere Sd-waarde, want de lucht die erlangs kruipt neemt veel meer vocht mee dan er ooit doorheen kan diffunderen.
Werk daarom met overlappen van tien tot vijftien centimeter en plak elke naad met tape die voor dit type folie bedoeld is. Op metselwerk, beton of een balkkop gebruik je aansluitkit of aansluittape en geen gewone ducttape, want die laat na een paar jaar los en dan zit het gat achter de gipsplaat.
Doorvoeren zijn de plek waar het in de praktijk misgaat. Een inbouwspot, een leiding of een schroef door de folie maakt een gaatje dat je nooit meer terugvindt. Houd de folie daarom vrij van installaties door aan de binnenzijde een installatiespouw van drie tot vijf centimeter te maken, waar je bedrading en leidingen in kwijt kunt.
In een ruimte die je nauwelijks verwarmt liggen de afwegingen anders, omdat de vochtproductie daar laag is. Dat speelt bijvoorbeeld bij het isoleren van een garage, waar de aansluiting op de rest van de woning meer aandacht vraagt dan de folie zelf.
Wil je vooraf weten of jouw opbouw droog blijft, reken hem dan laag voor laag door met de rekentool Ubakus voor dampdiffusie. Voor de isolatiewaarde van diezelfde opbouw gebruik je onze Rc-waarde calculator.
Plak de naden op een schone, droge en stofvrije ondergrond en rol de tape daarna aan met een kwaststeel of een aandrukroller. Tape die alleen met de vingers is aangedrukt hecht op de helft van het oppervlak en laat juist bij een koude nacht los.
Hoe het membraan in een vlotterkraan werkt
De vlotterkraan in een stortbak is geen simpele kraan die de vlotter dichtduwt. Bij de hydraulische uitvoering, die Wisa en veel andere merken gebruiken, doet de waterdruk zelf het zware werk en hoeft de vlotter alleen een gaatje van nog geen millimeter af te sluiten.
Het water komt binnen aan de zijkant van het kraanstuk. Daar zit een ronde opening van ongeveer veertien millimeter met een zitting eromheen, en daar ligt het membraan tegenaan. In het membraan zit een klein gaatje waardoor een straaltje water naar de ruimte erachter loopt. Die stuurruimte heeft een eigen uitlaat, en dat is precies het gaatje dat de hefboom van de vlotter afsluit.
Staat de vlotter laag, dan is die uitlaat open. Het water loopt er sneller uit dan het er via het gaatje in het membraan bij komt, dus de druk achter het membraan blijft laag. De leidingdruk aan de voorkant duwt het membraan van de zitting af en de bak loopt vol.
Komt de vlotter omhoog, dan sluit de hefboom die uitlaat. De stuurruimte loopt vol en de druk erachter wordt even hoog als in de leiding. Omdat het membraan aan de achterzijde een groter oppervlak heeft dan de opening van veertien millimeter, wint die kant en wordt het membraan tegen de zitting geduwd. Het water stopt en blijft stoppen zolang de vlotter boven staat.
Daarmee zijn ook de twee klachten verklaard die je het vaakst tegenkomt. Zit het kleine gaatje dicht met kalk, dan kan de stuurruimte niet leeglopen en gaat de kraan nauwelijks open: de bak vult tergend langzaam. Is het rubber verhard of gescheurd, dan sluit het niet meer op de zitting af en blijft er water lopen.
Prik het kleine gaatje in het membraan nooit door met een naald of een paperclip. Die doorlaat is op maat gemaakt en bepaalt hoe snel de stuurruimte volloopt. Maak je hem groter, dan sluit de kraan later of helemaal niet meer, en dan is een membraan nodig dat je met schoonspoelen had kunnen redden.
Klachten aan de stortbak en wat het membraan ermee te maken heeft
Niet elke klacht aan een stortbak komt van het membraan. Grofweg geldt: loopt er water de pot in terwijl de bak vol staat en jij niets doet, dan is meestal de afdichting van de spoelklep versleten. Loopt er water via de overloop, of loopt de bak niet of te langzaam vol, dan zit het probleem in de vlotterkraan.
Doe eerst een test met de bak open. Til de vlotter met de hand helemaal omhoog: stopt het water dan meteen, dan sluit het membraan nog en zit de klacht in de vlotterhoogte of in de spoelklep. Blijft het water lopen terwijl je de vlotter omhoog houdt, dan wijst dat op het membraan of op vuil op de zitting.
Bij een bak die traag volloopt is het zeefje in de toevoer net zo vaak de dader als het membraan van de stortbak zelf. Dat zeefje zit in de wartel bij de aansluiting en loopt vol met kalkgruis, roestslib en soms een afgebroken sliertje teflontape.
| Wat je merkt | Waar het meestal aan ligt | Wat je doet |
|---|---|---|
| De bak blijft doorlopen en water gaat via de overloop de pot in | Membraan verhard of gescheurd, of vuil op de zitting | Membraan vervangen en de zitting schoonmaken |
| Er loopt een dun straaltje in de pot terwijl de bak vol staat | De afdichting van de spoelklep sluit niet meer | Klepdichting nakijken, niet het membraan van de vlotterkraan |
| De bak loopt heel langzaam vol | Het stuurgaatje of het zeefje in de toevoer is dichtgeslibd | Doorspoelen, kalk oplossen in azijn, het gaatje niet doorprikken |
| De bak loopt helemaal niet vol | Hoekstopkraan dicht, zeefje verstopt of het rubber zit vastgeplakt | Eerst de kraan controleren, daarna het kraanstuk openen |
| De kraan sluit met een klap en de leiding tikt na | Snel sluitende vlotterkraan in combinatie met hoge waterdruk | Hoekstopkraan iets terugdraaien of een waterslagdemper plaatsen |
| Sissend geluid tijdens het vullen | Vernauwing in de doorgang door kalk of een half dichte kraan | Zeefje reinigen en de hoekstopkraan volledig openen |
| Water bij de wartel onder het reservoir | De vlakke pakking in de wartel zit verdraaid of is hard geworden | Moer los, pakking vervangen, met de hand aandraaien |
| De vlotter komt niet meer omhoog | Hefarm los van de as, splitpen weg of water in de drijver | Hefarm terugzetten, drijver vervangen als er water in zit |
Laat de bak een keer helemaal leeglopen en klok met je telefoon hoe lang het vullen duurt. Een normale stortbak is in één tot drie minuten vol. Duurt het vijf minuten of langer, dan zoek je niet voor niets en zit er echt iets dicht.
Bij het membraan komen in een Wisa of Plieger vlotterkraan
Het wisselen zelf is klein werk. Het lastige zit in de ruimte: bij een inbouwreservoir werk je door de opening van de bedieningsplaat, vaak met één hand en zonder goed zicht. Alles wat je daar laat vallen ligt op de bodem van de bak, en daar kom je meestal niet meer bij.
Bij de Wisa uitvoering zit de hefboom met een splitpennetje of een dopje aan de as van het kraanstuk. Dat klik je los, waarna je de hefarm van de as schuift. Pas daarna draai je de kunststof kap los en komen het membraan en het losse stukje eronder vrij. Terugbouwen gaat in omgekeerde volgorde.
Het Plieger membraan zit anders opgesloten, namelijk achter één grote witte wartelmoer zonder losse hefarm ervoor. Daar draai je dus meteen de moer los, en het membraan van de stortbak ligt er direct achter. De rest van de handeling is gelijk.
Je kunt de hele vlotterkraan ook uit het reservoir nemen door de moer van de watertoevoer los te draaien. In die moer zit een vlakke pakking, dus die leg je apart en niet los op de rand van de bak. Buiten het reservoir werk je met twee handen en met zicht, en bij een krappe opening is dat de extra handeling waard.
| Uitvoering | Zo kom je bij het membraan | Waar je op let |
|---|---|---|
| Wisa hydraulische vlotterkraan in een inbouwreservoir | Splitpen of dopje losklikken, hefarm van de as schuiven, kunststof kap losdraaien | Het rode en het blauwe membraan zijn verschillende uitvoeringen en niet uitwisselbaar |
| Wisa vlotterkraan in een opbouw stortbak | Deksel eraf, hefarm los, kap met de hand losdraaien | Meer werkruimte, leg toch een doek in de bak tegen vallende onderdelen |
| Plieger vlotterkraan in een inbouwreservoir | Grote witte wartelmoer losdraaien, vanaf het messing toevoerpijpje gezien linksom | Die moer zit vaak muurvast; warm water en een dekselopener geven grip |
| Vlotterkraan met klikdeksel | Deksel voorzichtig oplichten met een platte schroevendraaier | De klemmetjes breken makkelijk af als je wrikt in plaats van tilt |
| Kraanstuk zonder merk of opschrift | Hele vlotterkraan losnemen van de toevoer en boven een emmer uit elkaar halen | Neem het oude membraan mee naar de winkel in plaats van het na te vertellen |
Dek de opening van het reservoir af voordat je iets losdraait. Een doek rond de vlotterkraan of een stuk karton onder je handen vangt de splitpen, de moer en het ringetje op. Zonder die doek eindigt een klus van twintig minuten regelmatig met een reservoir dat je moet leegscheppen om een pennetje terug te vinden.
Wisa membraan rood of blauw: welke uitvoering heb je nodig
Van het Wisa membraan bestaan meerdere uitvoeringen en de kleur is het verschil dat je het snelst ziet. Een rood en een blauw exemplaar horen bij verschillende kraanstukken en zijn niet uitwisselbaar, ook al lijken ze op het oog even groot. De verkeerde valt soms wel in de kap, maar sluit daarna niet netjes af.
De enige zekere methode is het oude membraan eruit halen en meenemen. Leg het naast het nieuwe en vergelijk drie dingen: de diameter van de rand, de vorm van het puntje dat in de opening valt en de dikte van het rubber. Wijkt er iets af, dan koop je hem niet.
Lukt dat niet, kijk dan op het kraanstuk zelf. Op de kunststof kap of op de body staat vaak een typeaanduiding of een productiejaar gegoten. Een foto van het gedemonteerde kraanstuk meenemen naar een sanitairzaak werkt beter dan een omschrijving uit je hoofd.
Wij gaan er liever niet van uit dat een kleur voor elk bouwjaar hetzelfde betekent. De vlotterkraan is door de jaren aangepast, dus houd de vergelijking bij het onderdeel dat jij in je hand hebt en niet bij een kleurregel die je ergens leest.
Koop er meteen twee als je er toch bent. Ze kosten een paar euro, ze gaan in de la niet stuk, en de volgende keer dat de bak doorloopt sta je niet op zaterdagmiddag voor een gesloten sanitairzaak.
Membranen in een expansievat, een pomp en een drukvat
Het membraan in een expansievat van een cv-installatie doet iets anders dan dat in een vlotterkraan. Het scheidt het cv-water van een luchtkussen dat de uitzetting bij opwarmen opvangt. Scheurt dat membraan, dan loopt er water in de luchtkant en is het vat zijn werking kwijt.
Je herkent het aan twee dingen. De waterdruk in de installatie schiet bij opwarmen omhoog en zakt bij afkoelen ver terug, en als je het ventiel op het vat indrukt komt er water uit in plaats van lucht. Een expansievat repareer je niet, dat vervang je in zijn geheel.
In een hydrofoor of het drukvat van een bronpomp zit hetzelfde principe. Is dat membraan stuk, dan slaat de pomp om de paar seconden aan en weer uit, want er is geen buffer meer die de druk vasthoudt. Bij een membraanpomp in een doseerinstallatie is het membraan juist het pompelement zelf, en daar hoort periodiek vervangen gewoon bij het onderhoud.
Zit het expansievat ingebouwd in de cv-ketel, dan houdt het zelf sleutelen op. Dan moet het toestel open, en werk binnen een gasgestookt toestel laat je aan een installateur over.
Zo vervang je het membraan van een vlotterkraan
Deze volgorde werkt voor een hydraulische vlotterkraan in een inbouwreservoir en met meer werkruimte ook in een opbouw stortbak.
-
Draai het water dicht en maak de bak leeg
Sluit de hoekstopkraan bij het reservoir, of de hoofdkraan als die er niet is. Spoel daarna door en houd de knop vast tot er niets meer komt. Het laatste laagje haal je eruit met een spons, want in water zie je niets en glijden onderdelen je vingers uit.
-
Haal de bedieningsplaat eraf en kijk eerst rond
Neem bij een inbouwreservoir de bedieningsplaat en de beugels weg. Maak een paar foto's van het kraanstuk voordat je iets losmaakt, dan weet je bij het opbouwen precies hoe de hefarm stond. Schijn met een zaklamp naar binnen en zoek de wartel, de as en het splitpennetje op.
-
Dek de bodem van het reservoir af
Prop een doek rond de vlotterkraan of leg een stuk karton over de opening onder je handen. Alles wat je nu laat vallen komt daarop terecht in plaats van op de bodem van de bak. Bij een inbouwreservoir is dat het verschil tussen een kleine klus en een halve middag vissen.
-
Maak de hefarm los van het kraanstuk
Klik het splitpennetje of het dopje los en schuif de hefarm van de as. Doe dat rustig, want kunststof dat twintig jaar in het water heeft gestaan is bros geworden. Leg de losse delen buiten de bak neer in de volgorde waarin ze eraf kwamen.
-
Draai de kap of de wartel los
De kunststof kap draait er meestal met de hand af; vanaf het messing toevoerpijpje gezien draai je linksom. Zit hij vast, gebruik dan geen waterpomptang met kracht: door te knijpen trek je de wartel ovaal en klemt hij zich juist vast op het schroefdraad. Een doek eromheen met een dekselopener geeft grip zonder vervorming, en warm water maakt het kunststof net iets soepeler.
-
Wissel het membraan en spoel de stuurruimte schoon
Haal het membraan eruit, leg het naast het nieuwe en controleer of ze in vorm, diameter en dikte gelijk zijn. Spoel de ruimte erachter en de zitting schoon en werk kalkaanslag weg met een oude tandenborstel. Het kleine gaatje in het membraan spoel je door, doorprikken doe je niet.
-
Bouw op en zet het water langzaam terug
Zet alles in omgekeerde volgorde terug, met de hefarm in de stand van je foto. Draai de kap handvast aan, kunststof op kunststof hoeft niet strak. Open daarna de hoekstopkraan langzaam, laat de bak één keer vollopen en voel met een droge hand of de wartel en de aansluiting droog blijven.
Rc-calculator
Stapel de lagen van je vloer, muur of dak en zie welke Rc-waarde je haalt met welke diktes. Open de volledige rc-calculator
Controleer dit voordat je de bedieningsplaat terugzet
Uit de praktijk
Een Wisa vlotter waar je maar met één hand bij kon
Bij een inbouwtoilet moest het membraan eruit, maar de opening achter de bedieningsplaat was zo krap dat het werk grotendeels op de tast ging. De vraag vooraf was vooral wat er allemaal los zou komen zodra de kap eraf ging, want alles wat in de bak valt is verdwenen.
Wat hier werkte was de volgorde omdraaien ten opzichte van wat je zou verwachten. Eerst het splitpennetje losklikken en de hefarm van de as schuiven, en pas daarna de kap losdraaien. Met de hefarm eraf staat er niets meer onder veerdruk en houd je een hand vrij. De opening werd afgedekt met een doek, waarna het membraan en het losse stukje eronder er zonder verrassingen uit kwamen. Het uit het reservoir tillen van de hele vlotterkraan bleek daarmee niet nodig.
Een Plieger wartelmoer die muurvast zat
In een Plieger inbouwreservoir kwam de grote witte wartelmoer voor geen meter los. Met een waterpomptang lukte het ook niet, en er was terechte angst dat de hele vlotterkraan zou breken bij meer kracht.
Twee dingen brachten uitkomst. Ten eerste de draairichting: vanaf het messing toevoerpijpje gezien moet die moer naar links. Ten tweede de manier van vastpakken. Een tang knijpt de dunne wartel ovaal en klemt hem daarmee vast op het schroefdraad, dus hoe harder je knijpt, hoe minder hij beweegt. Een doek eromheen, warm water eroverheen en daarna een dekselopener uit de keuken gaven genoeg grip om hem in één beweging los te draaien. Het vooraf gekochte membraan bleek trouwens niet te passen, dus die middag kwam er alsnog een tweede rit naar de winkel bij.
Een stortbak die tergend langzaam volliep
Een reservoir van een jaar of tien oud deed er opeens ruim vijf minuten over om vol te lopen, terwijl er aan de waterleiding niets veranderd was. De vlotter kwam gewoon omhoog en de kraan sloot netjes af, dus aan het rubber leek op het oog weinig mis.
De oorzaak zat in het stuurdeel. Kalk had het kleine gaatje waardoor de ruimte achter het membraan leegloopt bijna helemaal dichtgezet. Daardoor bleef de druk erachter staan en ging de kraan nog maar een klein stukje open. Het kraanstuk ging na demontage een half uur in een bakje schoonmaakazijn, waarna de aanslag met een oude tandenborstel wegging. Met een vers membraan erin liep de bak weer in anderhalve minuut vol.
Veelgemaakte fouten
Het kleine gaatje in het membraan doorprikken
Die doorlaat is op maat gemaakt en bepaalt hoe snel de ruimte achter het membraan volloopt. Wordt hij groter, dan bouwt de druk zich te traag op en sluit de kraan laat of helemaal niet meer. Spoelen en weken in azijn mag, prikken met een naald niet.
De kunststof wartel met een tang lostrekken
Een waterpomptang knijpt de dunne wartel ovaal en klemt hem daarmee op het schroefdraad vast. Je duwt dus tegen jezelf in en het risico is een gebroken kraanstuk. Werk met een doek en een dekselopener, die geven grip over de hele omtrek.
Een membraan op kleur kopen zonder het oude te vergelijken
Rood en blauw zijn bij Wisa verschillende uitvoeringen die niet uitwisselbaar zijn. Ze passen soms allebei in de kap, waarna de kraan blijft nadruppelen of niet meer volledig opent. Neem het oude exemplaar mee en leg ze naast elkaar voordat je afrekent.
De opening van het reservoir open laten tijdens het demonteren
Een splitpennetje van twee centimeter dat op de bodem van een inbouwreservoir valt, kost je meer tijd dan de hele reparatie. Een doek rond het kraanstuk of een stuk karton over de opening voorkomt dat in één handeling.
Het membraan vervangen terwijl de spoelklep het probleem is
Loopt er water in de pot terwijl de bak vol blijft staan, dan lekt de klepafdichting en niet de vlotterkraan. Til de vlotter met de hand op en kijk wat er gebeurt: stopt het water niet, dan is het de vlotterkraan, blijft het straaltje lopen, dan zit het bij de klep.
De dampremmende folie aan de koude kant leggen
Bij bouwmembranen is dit de klassieke misser. De damp trekt dan de isolatie in, koelt af tegen de folie en slaat daar neer. Het hout of het isolatiemateriaal erachter blijft nat en droogt nergens naartoe, met houtrot als eindstation.
De naden van een dampremmer met gewone ducttape dichtplakken
Ducttape hecht in het begin prima en laat na een paar jaar los, precies wanneer de plaat er al voor zit. Gebruik tape die bij de folie hoort, plak op een stofvrije ondergrond en rol de naad daarna aan.
Veelgestelde vragen
Wat is een membraan precies?
Een membraan is een dun, buigzaam vlies dat twee ruimtes van elkaar scheidt en bepaalt wat er doorheen komt. In de bouw is dat een folie die waterdamp of lucht tegenhoudt, in installaties een rubber plaatje dat door druk beweegt en daarmee een doorgang opent of sluit. Het woord slaat dus op de vorm en de functie, niet op één specifiek product.
Is het nou membraan of membraam?
Membraan is de juiste schrijfwijze. Het woord stamt van het Latijnse membrana, wat dun vlies betekent. Membraam is een ingeburgerde verbastering die je vooral in de techniek hoort, vergelijkbaar met pendaal in plaats van pedaal. Bij het bestellen van een onderdeel maakt het verschil, want een artikelbestand van een leverancier zoekt letterlijk en geeft op membraam nul resultaten.
Hoe weet ik of het membraan van mijn vlotterkraan stuk is?
Til de vlotter met de hand helemaal omhoog terwijl de bak open is. Stopt het water dan niet, dan sluit het membraan niet meer af of ligt er vuil op de zitting. Loopt de bak juist heel traag vol terwijl de kraan wel volledig open staat, dan is het stuurgaatje of het zeefje in de toevoer dichtgeslibd. Een membraan dat verhard of gescheurd is, voelt bij demontage stug aan in plaats van soepel.
Wisa membraan rood of blauw: welke moet ik hebben?
De kleuren horen bij verschillende uitvoeringen van het kraanstuk en zijn niet onderling uitwisselbaar. Het verkeerde exemplaar past soms wel in de kap, maar sluit daarna niet goed af. Haal het oude membraan er dus eerst uit en neem het mee naar de winkel. Vergelijk de diameter van de rand, de vorm van het puntje en de dikte van het rubber, en kijk of er een typeaanduiding op de kap van het kraanstuk staat.
Kan ik een membraan schoonmaken in plaats van vervangen?
Dat kan als het rubber nog soepel is en er alleen kalk op zit. Leg het membraan en het kraanstuk een half uur in schoonmaakazijn en werk de aanslag weg met een oude tandenborstel. Spoel het kleine gaatje door met water zonder er iets in te steken. Voelt het rubber hard, zie je een scheurtje of blijft er een afdruk van de zitting in staan, dan is vervangen de enige route die standhoudt.
De wartelmoer van mijn Plieger vlotterkraan komt niet los, wat nu?
Kijk eerst naar de draairichting: vanaf het messing toevoerpijpje gezien draai je de moer naar links. Pak hem daarna niet met een waterpomptang beet, want die knijpt de dunne wartel ovaal en klemt hem juist vast. Leg een doek om de moer en gebruik een dekselopener uit de keuken, eventueel na de wartel met warm water te overgieten zodat het kunststof iets meegeeft.
Vervang ik alleen het membraan of meteen de hele vlotterkraan?
Is het kraanstuk nog gaaf en beweegt de hefarm soepel, dan is het membraan vervangen genoeg en dat kost een paar euro. Zit er een scheur in de kunststof kap, is het schroefdraad beschadigd of is de vlotter zelf volgelopen met water, dan is een complete vlotterkraan verstandiger. Bij een inbouwreservoir weegt mee dat je er slecht bij kunt, dus twee keer per jaar demonteren is minder aantrekkelijk dan één keer goed vervangen.
Waarom loopt mijn stortbak heel langzaam vol?
In de meeste gevallen komt dat niet door een gescheurd membraan maar door kalk. De ruimte achter het membraan moet kunnen leeglopen via een gaatje van nog geen millimeter, en zodra dat dichtslibt blijft de druk erachter staan en opent de kraan nauwelijks. Loop daarnaast het zeefje in de wartel van de toevoer na en controleer of de hoekstopkraan wel helemaal openstaat, want die twee leveren precies hetzelfde beeld op.
Wat kost een membraan voor een stortbak en hoe lang gaat het mee?
Los kost zo'n membraan meestal drie tot acht euro, een complete vlotterkraan ligt tussen de vijftien en veertig euro. Hoe lang het meegaat hangt vooral af van de hardheid van je water: in een kalkrijk gebied is acht tot twaalf jaar gebruikelijk, in zachter water houdt het rubber het langer vol. Koop er meteen twee, dan sta je bij de volgende keer niet voor een gesloten winkel.
Kan ik het membraan van een expansievat zelf vervangen?
Bij de meeste expansievaten is het membraan geen los onderdeel, dus vervang je het hele vat. Komt er water uit het ventiel als je het indrukt, dan is het membraan door en is het vat aan vervanging toe. Hangt het vat los aan de leiding, dan is dat werk dat een handige klusser aankan na het aftappen van de installatie. Zit het vat ingebouwd in de cv-ketel, dan gaat het toestel open en is het werk voor een installateur.
Welk membraan hoort aan de warme kant van de isolatie?
Aan de warme kant komt de dampremmer, met een Sd-waarde die meestal tussen de twee en vijf meter ligt. Die houdt de waterdamp uit de constructie. Aan de koude kant komt een dampopen folie die regen tegenhoudt en damp laat ontsnappen. Wil je die keuze onderbouwen voor jouw opbouw, dan kun je hem laag voor laag doorrekenen met de rekentool voor dampdiffusie, of kiezen voor een folie met variabele dampremming die in de zomer laat terugdrogen.
Verhoogt een dampremmend membraan de isolatiewaarde?
Nee. Een folie van een paar tienden van een millimeter levert geen noemenswaardige warmteweerstand op. Wel houdt hij de isolatie droog, en dat telt indirect wel degelijk, want natte isolatie presteert veel slechter dan droge. De werkelijke waarde van je opbouw bereken je met de Rc-calculator voor je constructie, en welke isolatiedikte daarbij hoort lees je in het overzicht van de beschikbare isolatiematerialen.
Wanneer je beter een vakman belt
Een membraan in een vlotterkraan vervangen is klussen dat je gewoon zelf doet. Er komt geen gas aan te pas en je werkt achter een afsluitbare kraan, dus het ergste dat kan gebeuren is een natte vloer.
Bellen doe je in drie gevallen. Het eerste is een hoekstopkraan die niet meer dicht gaat of begint te lekken zodra je hem aanraakt, want dan moet de hoofdkraan dicht en zit het hele huis zonder water tot het is opgelost.
Het tweede is water dat bij een inbouwreservoir achter de wand vandaan komt. De lekkage zit dan bij een aansluiting die je niet bereikt zonder tegelwerk of een voorzetwand te openen, en dat is werk waarbij je liever iemand hebt die het vaker doet.
Het derde is alles wat in de cv-installatie zit. Een expansievat aan de leiding kan een handige klusser zelf vervangen, maar zit het vat in de ketel, dan moet het toestel open. Werk binnen een gasgestookt toestel of aan een gasleiding laat je zonder uitzondering aan een erkend installateur over.