Open trap dichtmaken met stootborden die niet gaan kraken

Wat je wint met een dichte trap, en wat je er niet mee oplost

Bij een open trap zit er tussen de treden niets, dus je kijkt er dwars doorheen. Dat oogt licht, maar er zijn vier dingen die op den duur gaan storen.

Warme lucht loopt via de trap ongehinderd naar boven, stof valt van elke trede op de trede eronder, kleine kinderen steken er een been of een speeltje doorheen, en je krijgt er geen tapijt of vinyl overheen zonder dat het aan de achterkant openhangt. Wat er verder nog aan een trap te verbeteren valt, van de leuning tot een complete vervanging, verzamelen we op onze overzichtspagina over trappen in huis.

Stootborden plaatsen lost die vier dingen in één klus op. Wat het niet oplost is een trap die nu al kraakt.

Kraken komt bijna altijd uit de verbinding tussen de trede en de trapboom, of uit een trede die op twee punten steunt en daartussen kan wippen. Een stootbord erachter zetten verandert daar op zichzelf weinig aan. Zet je het bord bovendien klemmend vast, dan krijg je er een nieuwe kraakbron bij in plaats van dat de oude verdwijnt.

Er zijn vier manieren om een trap dicht te zetten en ze lossen elk iets anders op. Stootborden pakken de doorkijk aan, een wandje pakt de open zijkant aan, en een deur of luik pakt de warme lucht aan. Vaak wil je er uiteindelijk twee combineren.

Aanpak	Wat je ermee oplost	Werk en materiaalkosten	Waar het meestal op stukloopt
Stootborden achter de treden	Doorkijk, stof, valgevaar voor kleine kinderen, ondergrond voor tapijt	1,5 tot 2 dagen, 60 tot 150 euro	Te strak passend zagen, waarna de trap gaat kraken
Zijkant dichtzetten met een wandje	Open flank naast de trapboom, levert meteen een trapkast op	Een weekend, 150 tot 400 euro	De kolom waar de trapboom in genest zit mag niet zomaar weg
Plexiglas of veiligheidsglas tussen de treden	Doorkijk dicht en toch licht op de trap	Een dag, 200 tot 500 euro	Krassen, statisch stof en werking van de plaat bij temperatuurwissel
Deur onderaan of een luik bovenaan	Warme lucht die naar zolder verdwijnt	Een halve tot een hele dag, 100 tot 600 euro	Ruimte voor de deurdraai, en de eisen zodra de zolder slaapkamer wordt

Open trap dichtmaken met multiplex of met mdf

De standaardkeuze is 12 mm hardhout multiplex. Dat is stijf genoeg om niet te gaan bollen tussen de bomen, het blijft recht en het is dun genoeg om achter de traptreden te passen zonder dat je overal uitsparingen hoeft te maken.

Mdf van 12 of 18 mm is een prima alternatief en schildert zelfs mooier, want mdf heeft geen kopse nerf die je moet dichtplamuren. Het is wel slapper en zwaarder, en het zwelt op zodra er echt vocht bij komt. In een droge woning maakt dat niets uit, in een vochtige kelder of een garage kies je multiplex.

Reken even door hoeveel plaat je nodig hebt voordat je gaat kopen. Uit een standaardplaat van 244 bij 122 cm haal je bij een stootbordhoogte van 17,5 cm zes stroken van 244 cm. Bij een trapbreedte van 85 cm zitten daar twee stootborden per strook in, dus zo'n twaalf stootborden per plaat. Voor een gewone trap van dertien treden heb je dus aan één plaat net niet genoeg en aan twee ruim voldoende.

Laat de stroken op maat zagen bij de bouwmarkt of de houthandel. Een strook van 244 cm lang recht uit de hand zagen met een cirkelzaag lukt zelden op een halve millimeter nauwkeurig, en juist die halve millimeter bepaalt straks of het bord klemt.

Let bij multiplex op de plaatrichting. De buitenste fineerlagen lopen in de lengte van de plaat en dat is de sterke richting. Omdat een strook van 17,5 cm precies uit de plaatbreedte komt, snijden veel mensen automatisch dwars en zetten ze het bord in de zwakke richting. Voor een stootbord dat alleen tegen aanschoppen hoeft te kunnen is dat niet dramatisch, maar sterker en vlakker wordt het er niet van.

Materiaal	Gangbare dikte	Sterke kant	Waar je op moet rekenen
Hardhout multiplex	12 mm	Stijf, blijft recht, weinig gewicht per bord	De kopse kant blijft zichtbaar en vraagt twee ronden plamuur
Berken multiplex	12 tot 15 mm	Egale zichtzijde die mooi aflakt	Duurder dan hardhout multiplex, en toch dezelfde kopse kant
Mdf	12 tot 18 mm	Perfect glad, geen nerf, laagste prijs per plaat	Slapper en zwaarder, zwelt op bij vocht, kopse kant zuigt verf op
Vuren multiplex of underlayment	15 tot 18 mm	Goedkoop en sterk, prima onder tapijt of vinyl	Ruw oppervlak, meer schuur- en plamuurwerk voor de zichtzijde
Massief vuren plank	18 mm	Past bij een oude trap die je in het hout laat	Werkt met de seizoenen, kan later gaan kieren langs de naden
Osb	15 mm	Alleen als er tapijt overheen gaat en de achterkant niet in het zicht is	Het onrustige oppervlak krijg je nooit echt glad geschilderd

De maten waar het bij een open trap op aankomt

Meet elke trede afzonderlijk op en schrijf de maat meteen op het bord dat erbij hoort. Trappen zijn zelden overal gelijk, en zeker bij een oudere trap of een trap met een kwartslag verschilt de vrije breedte tussen de bomen per trede een paar millimeter.

De hoogte van het stootbord houd je ongeveer 5 mm kleiner dan de vrije hoogte tussen twee treden. Daarmee valt het bord makkelijk op zijn plek en krijg je een vloeiende overgang naar de trede waar hij tegenaan komt. De breedte houd je 3 tot 5 mm smaller dan de vrije ruimte tussen de trapbomen. Die naad aan weerszijden vul je later met kit.

Dat lijkt slordig, maar het is precies andersom. Een bord dat tussen de bomen klemt, drukt bij elke stap tegen de constructie en dat geeft een piep die je er nooit meer uit krijgt. Een bord met speling en een elastische kitnaad beweegt mee zonder geluid.

Bij een trap met een kwartslag of met verdreven treden moeten bijna alle stootborden onder verstek. Neem de hoek per trede af met een zweihaak en zaag ze op de afkortzaag, want een halve graad scheef zie je meteen terug in een kier van twee millimeter. Bij een trap met halve maantjes ligt het nog anders, omdat de treden elkaar daar overlappen en elk stootbord een eigen hoogte krijgt.

Twijfel je over de gangbare maatvoering rond een trap, van optrede tot vrije doorloophoogte, dan vind je die verhoudingen terug in onze tabel met standaardmaten in huis.

Onderdeel	Richtmaat	Waarom die maat
Hoogte stootbord	5 mm kleiner dan de vrije hoogte tussen de treden	Het bord valt makkelijk op zijn plek en sluit vloeiend aan
Breedte stootbord	3 tot 5 mm smaller dan de vrije breedte tussen de bomen	Klemmen tussen de bomen is de belangrijkste oorzaak van kraken
Bolling in de bovenrand	Ongeveer 2 mm hoger in het midden dan aan de uiteinden	De bovenliggende trede steunt op één punt en kan niet wippen
Speling zonder bolling	1 mm onder de bovenliggende trede, later dichtkitten	Alternatief als je niet wilt schaven, maar het draagt niets
Latje achter de trede	12 bij 12 mm tot 18 bij 18 mm vuren	Dik genoeg om tegen te houden, dun genoeg om weg te werken
Schroeven onderrand stootbord	5 tot 8 stuks per bord, 3 bij 30 mm	Langer dan 30 mm komt er bij een trede van 3 cm doorheen
Schroeven latje in de trede	3 tot 4 stuks per latje	Genoeg om te positioneren, weinig genoeg om splijten te voorkomen
Verzinking schroefkop	Ongeveer 2 mm onder het oppervlak	Ruimte voor houtplamuur zodat het straks vlak schuurt

Het latje achter de trede, en waarom het daar zit

Aan de onderkant van elke trede komt een latje. Dat latje zit achter het stootbord, dus aan de kant waar niemand tegenaan loopt, en het houdt het bord tegen zodat je het er niet vanaf kunt trappen.

De kant waar dat latje zit, is niet vrijblijvend. Zet je het aan de loopzijde, dus vóór het stootbord, dan kan het bord bij een harde trap juist naar achteren wegklappen. Zit het erachter, dan drukt elke schop het bord alleen maar steviger tegen het latje aan.

Voor het bevestigen werkt een combinatie van montagekit en schroeven het prettigst. De kit geeft direct wat houvast terwijl je nog kunt schuiven, de schroeven zetten het latje precies op de streep. Boor de schroefgaten niet helemaal door het latje heen, anders wordt de montagekit door het gaatje naar buiten geperst zodra je aandraait.

Het aftekenen is het lastigste deel van deze stap. Je komt handen tekort, en een stootbord dat nog los is, is bijna altijd iets krom en gaat scheef hangen zodra je hem er even tegenaan houdt. Wat je aftekent klopt dan niet. Laat iemand het bord vasthouden en op zijn plek drukken terwijl jij aftekent, of klem het bord tijdelijk vast met een schoor.

Bij een draai in de trap moet je een aantal latjes een eigen vorm geven, met een schuine kop of een uitsparing, om netjes aan te sluiten op de trede erboven. Rond de zichtzijde van het latje licht af met schuurpapier, dan valt hij later onder de verflaag nauwelijks op.

Zo bevestig je de stootborden zonder dat de trap gaat kraken

De vuistregel is simpel: de onderkant van het stootbord draagt, de bovenkant rust alleen maar. Aan de onderkant zet je het bord vast in de achterkant van de trede eronder, met koploze spijkers voor het directe draagvermogen en met schroeven zodat je hem er over vijf jaar niet af trapt. Aan de bovenkant laat je het bord vrij tegen het latje liggen, met alleen montagekit ertussen.

Schroef de bovenkant niet in het latje. Een schroef zet daar een puntbelasting op een dun vuren latje, en zodra iemand op de trede stapt kan het latje langs die schroef splijten. Kit verdeelt diezelfde spanning over de hele lengte en beweegt bovendien mee.

De tweede sleutel is de bolling. Schaaf of schuur de bovenrand van het bord zo dat het midden ongeveer 2 mm hoger ligt dan de uiteinden. Twee millimeter klinkt als niets, maar het is precies genoeg om de trede erboven op één punt te ondersteunen in plaats van op twee. Een trede die op twee punten steunt kan daartussen wippen, en dat wippen is het geluid dat je hoort.

Bij het monteren werk je met zijn tweeën. Eén persoon drukt het bord op zijn plek en tikt de schoor eronder aan, zodat het bord omhoog tegen de trede erboven wordt geduwd en de bolling op spanning komt. De ander slaat direct de spijkers in de onderrand en zet daarna meteen de schroeven vast. Boor de schroefgaten van tevoren voor en verzink ze, en sla de spijkers alvast een stukje in het bord, want als het bord eenmaal onder spanning staat wil je geen gereedschap meer hoeven zoeken.

Gebruik geen polyurethaan constructielijm. Die schuimt tijdens het uitharden op en perst zichzelf uit elke naad naar buiten, waarna je het uitgeharde schuim er met een krabber vanaf moet halen. Montagekit blijft elastisch, vult de naad en is later gewoon weg te snijden als het bord er ooit weer af moet. Zit de trap zelf al zo slecht dat de treden los in de bomen zitten, dan zijn stootborden lapwerk en is de hele trap vervangen de eerlijkere keuze.

Gaatjes vullen, naden afkitten en schilderen

De afwerking kost meer tijd dan de montage. Begin met de verzonken schroefgaten en de spijkerkoppen: smeer ze dicht met houtplamuur, laat drogen en schuur ze vlak. Houtplamuur krimpt, dus reken op twee ronden en op moeilijke plekken op drie.

Daarna komen de naden. Per stootbord heb je er vijf: de aansluiting van de trede op het latje, van het latje op het stootbord, van het stootbord op de onderliggende trede, en de twee verticale naden tegen de trapbomen. Gebruik overschilderbare acrylaatkit en geen siliconenkit, want daar krijg je geen verf op.

Die kitnaden zijn niet alleen cosmetisch. Ze vullen de speling die je bewust hebt gehouden en ze houden de boel stil doordat ze blijven meegeven. Strijk ze af met een natte vinger of een kitstrijker en water met een scheutje afwasmiddel, dan blijft er geen kit op het multiplex plakken.

De handigste volgorde is: plamuren, schuren met korrel 120, grondverf, en dan pas kitten. Op een grondlaag zie je namelijk pas echt welke naden open staan, en kit hecht beter op geronde ondergrond dan op kaal multiplex. Schuur na de grondverf nog een keer licht met korrel 180 tot 240 en lak dan af.

Vergeet de onderkant van de treden niet mee te schilderen bij een trap waarvan de achterzijde in het zicht staat. Het kleurverschil tussen verse stootborden en oud, meermaals overgeschilderd trapwerk valt anders keihard op. Wil je de flank van de trap in dezelfde beweging aanpakken, dan is lambrisering langs de trap een logische aanvulling die de nieuwe stootborden visueel afmaakt.

De zijkant van een open trap dichtmaken

Staat de trap met een open flank in de ruimte, dan wil je die zijkant vaak dichtzetten met een wandje. Je wint er een trapkast mee, de ruimte oogt rustiger en het scheelt schoonmaken.

De opbouw is die van een gewone voorzetwand. Zet een regel op de vloer, een regel tegen de muur en een regel tegen het plafond, plaats daartussen stijlen op ongeveer 40 tot 60 cm hart op hart, en beplaat het geheel met gipsplaat als het gestuct wordt of met underlayment als er panelen overheen gaan. Wie liever metselt, kan hetzelfde doen met gasbetonblokken of gipsblokken.

Er is één onderdeel waar je vanaf moet blijven. De verticale kolom onderaan de trap, waar de trapwang en de leuning aan vastzitten, heeft in veel trappen een dragende functie voor de trap zelf: de trapboom is er meestal in genest. De balustrade met spijlen erboven kan bijna altijd weg zodra het wandje de afscheiding overneemt, maar die kolom laat je staan tot je met zekerheid hebt vastgesteld waar de trapboom op steunt.

Neemt het wandje de rol van de balustrade over, kijk dan meteen naar de leuning. Die moet je opnieuw bevestigen tegen het nieuwe vlak, en dan wil je weten wat de juiste hoogte voor een trapleuning is voordat de plaat erop zit en je er niet meer bij kunt om een houten regel als achterhout aan te brengen.

Houd er rekening mee dat de trap een stuk donkerder wordt zodra die flank dicht zit. Trek meteen een leiding voor een wandarmatuur mee voordat je beplaat, want achteraf frezen in verse plaat is zonde. Ga je stucen, plan dan de droogtijd realistisch in en lees vooraf even door of je bij het drogen van stucwerk de ramen open of dicht moet houden, want in een trapgat blijft vocht anders lang hangen.

Van open flank naar trapkast

Zet je de zijkant dicht, maak dan meteen een deur in het nieuwe wandje. De ruimte onder een trap is de goedkoopste bergruimte van het huis en die zet je er zonder deur voorgoed uit. Plaats de deuropening bij voorkeur aan de hoge kant van de trap, want daar kun je rechtop staan. Neem vóór het beplaten een lichtpunt en eventueel een stopcontact mee in de kast.

Een open trap in de woonkamer dichtmaken tegen warmteverlies

Komt de trap rechtstreeks in de woonkamer uit, dan is het probleem meestal niet de doorkijk maar de trek. Warme lucht loopt via het trapgat naar de overloop en verder naar een zolder die vaak slechter geïsoleerd is dan de rest van het huis. Je stookt dan een ruimte mee waar je nauwelijks komt.

Een gordijn voor het trapgat helpt maar half, want het sluit aan de zijkanten niet af. Wat wel werkt is een deur onderaan de trap, een schuifdeur of glazen wand als er te weinig ruimte is voor een draaiende deur, of een luik boven aan de trap.

Bij een open trap in de woonkamer dichtmaken loop je bijna altijd tegen dezelfde puzzel aan: naast de trap zit al een deur, en de scharnieren of de doorloop komen in de knel. Een deur onder 45 graden mag gewoon, maar hij is onhandig zodra je met een wasmand of een matras de trap af komt. Houd bij elke oplossing minstens 80 tot 90 cm vrije doorloop aan, anders krijg je bij de eerste verhuizing spijt. Soms is de nettere ingreep om het wandje tussen hal en woonkamer een meter te verplaatsen, zodat de trap in de hal uitkomt. Dat kost ongeveer één vierkante meter woonkamer en lost het probleem in één keer op.

Een luik boven aan de zoldertrap is de goedkoopste oplossing en verrassend effectief. Hang het luik uitgebalanceerd met een contragewicht of een gasveer, dan duw je het al lopend met je hoofd open en heb je je handen vrij. Zolang de zolder bergruimte is, mag dat gewoon. Zodra er een slaapkamer komt, gelden er eisen aan de trap en aan de vluchtweg en is een luik niet meer toegestaan.

Blijf realistisch over wat je hier doet. Je blokkeert een luchtstroom, je isoleert niet. Twaalf millimeter multiplex of een dichte deur heeft binnenshuis nauwelijks isolatiewaarde, maar het stoppen van de trek scheelt in de praktijk het meest. Datzelfde principe zie je bij het dichtmaken van een convectorput en bij het dichtzetten van een bovenlicht boven een deur: zodra de luchtstroom stopt, voelt de ruimte meteen anders. Wil je echt winst op de zolder zelf, dan is het dak isoleren de ingreep die telt.

Open trap dichtmaken met plexiglas of glas

Wie de trap wel veilig wil maken maar het licht wil houden, komt al snel uit bij plexiglas tussen de treden. Dat werkt, maar het is een andere klus dan werken met stootborden en je moet er anders over nadenken.

Neem plaat van 5 of 6 mm en zet die niet klemmend vast. Acrylaat zet uit en krimpt met de temperatuur veel meer dan hout, dus houd rondom minstens 3 mm speling en boor de schroefgaten een paar millimeter ruimer dan de schroef. Gebruik daarbij ringetjes en draai niet strak aan, anders scheurt de plaat vanuit het gat.

De nettere bevestiging gaat zonder schroeven door het glas heen. Zet aan de onderkant van de trede en op de achterkant van de trede eronder een sponning van twee dunne latjes en schuif de plaat daartussen. Zo klem je nergens, houd je het zicht schoon en kun je een plaat er later uit halen om schoon te maken.

Reken wel op de nadelen. Acrylaat krast bij het eerste schoonmaakbeurtje met een schuursponsje, het is statisch en trekt daardoor stof aan, en vingerafdrukken zie je van een meter afstand. Het is bovendien fors duurder dan multiplex. Kies je voor echt glas, neem dan gehard veiligheidsglas op maat, want gewoon floatglas op een trap is geen optie.

Voor het tegenhouden van kleine kinderen is er nog een tussenvorm die veel minder kost. Een strak gespannen net of een gaas achter de treden, vastgezet op latjes, houdt benen en speelgoed tegen en laat het licht volledig door. Het is een tijdelijke oplossing die er eerlijk gezegd niet fraai uitziet, maar hij is in een middag klaar en zonder schade te verwijderen zodra de kinderen groter zijn.

Zelf je trap dichtmaken met stootborden

Deze volgorde werkt voor een rechte trap en met wat extra meetwerk ook voor een trap met een kwartslag.

1. Meet elke trede apart op en nummer alles

   Meet per trede de vrije hoogte tussen de treden en de vrije breedte tussen de bomen, en noteer beide maten op een schets. Nummer de treden van beneden naar boven en schrijf datzelfde nummer straks op de achterkant van het bijbehorende bord. Trappen zijn zelden overal gelijk, en bij een trap met halve maantjes verschilt bijna elke trede.

2. Zaag de stootborden op maat en houd bewust speling

   Trek van de gemeten hoogte 5 mm af en van de breedte 3 tot 5 mm. Laat de lange stroken bij de bouwmarkt zagen en kort ze thuis op de afkortzaag af. Bij een draai neem je de hoek per trede af met een zweihaak en zaag je onder verstek. Die speling is geen slordigheid, hij voorkomt dat het bord straks tussen de bomen klemt.

3. Schaaf de bovenrand licht bol

   Maak het midden van de bovenrand ongeveer 2 mm hoger dan de uiteinden, met een blokschaaf of met een schuurblok. Op de kopse kant van multiplex is dat vervelend werk en het splintert makkelijk, dus werk met een scherp ijzer en neem dunne halen. Door die bolling steunt de bovenliggende trede op één punt en kan hij niet meer wippen.

4. Teken de latjes af en schroef ze onder de treden

   Houd het stootbord op zijn plek terwijl iemand anders de lijn aftekent, want een los bord hangt altijd iets scheef en dan klopt je streep niet. Breng montagekit op het latje aan, positioneer het achter de lijn en zet het vast met drie tot vier schroeven per latje. Boor de gaatjes voor maar niet helemaal door, anders perst de kit zich door het gat naar buiten.

5. Boor voor, verzink en zet de spijkers alvast klaar

   Boor de schroefgaten in de onderrand van elk bord voor en verzink ze ongeveer 2 mm, zodat je ze later met houtplamuur vlak kunt wegwerken. Sla de koploze spijkers alvast een stukje in het bord. Als het bord straks onder spanning staat, wil je alleen nog maar slaan en draaien.

6. Zet het bord onder spanning en bevestig alleen de onderkant

   Breng montagekit aan op de achterkant van de onderliggende trede en op het latje. Druk het bord op zijn plek, tik de schoor eronder aan zodat de bolling tegen de bovenliggende trede drukt, en sla dan direct de spijkers in de onderrand. Zet daarna meteen de schroeven vast. De bovenkant laat je los tegen het latje rusten, want een schroef daar kan het latje doen splijten.

7. Vul de gaatjes en kit alle naden af

   Smeer de verzonken schroefgaten en de spijkerkoppen dicht met houtplamuur, laat drogen en schuur vlak. Reken op twee ronden, want plamuur krimpt. Kit daarna de vijf naden per bord af met overschilderbare acrylaatkit en strijk af met een natte vinger en water met wat afwasmiddel.

8. Grond, schuur na en lak af

   Zet alles in de grondverf, ook de onderkant van de treden als de achterzijde in het zicht staat. Op de grondlaag zie je pas welke naden nog open staan, dus werk die nu bij. Schuur licht na met korrel 180 tot 240 en lak af met een watergedragen lak, in twee dunne lagen in plaats van één dikke.

Maatvoering

De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Ruimte of vakgebied Alle Sanitair Elektra Keuken Trap Deuren Ventilatie

Ruimte of vakgebied	Onderdeel	Gangbare maat	Marge die in de praktijk werkt	Waar je op moet letten
Sanitair	Wastafel, bovenkant	85 cm boven de vloer	80 tot 90 cm	Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm.
Sanitair	Wastafelkraan, uitloop	25 tot 30 cm boven de wastafelrand	wat past bij de kom	Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder.
Sanitair	Fonteintje in het toilet	80 tot 85 cm	75 tot 90 cm	Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is.
Sanitair	Toiletpot, bovenkant zitting	40 tot 43 cm	38 tot 48 cm	Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger.
Sanitair	Hangend toilet, onderkant pot	40 cm boven de vloer	38 tot 45 cm	De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast.
Sanitair	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 80 cm	Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit.
Sanitair	Douchekraan, thermostaat	100 tot 110 cm	95 tot 120 cm	Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan.
Sanitair	Doucheglijstang, bovenkant	180 tot 200 cm	afhankelijk van de lengste gebruiker	Reken op minstens 20 cm boven de kruin.
Sanitair	Regendouche, onderkant kop	205 tot 215 cm	200 tot 220 cm	Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd.
Sanitair	Handdoekradiator, onderkant	20 tot 30 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen.
Sanitair	Afvoer wastafel, muurdoorvoer	50 tot 55 cm	45 tot 60 cm	Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling.
Elektra	Stopcontact in een woonruimte	30 cm hart boven de vloer	25 tot 40 cm	Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen.
Elektra	Stopcontact boven een aanrechtblad	115 tot 125 cm	10 tot 20 cm boven het blad	Uit de spatzone van de kraan blijven.
Elektra	Lichtschakelaar	105 cm hart boven de vloer	90 tot 120 cm	Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld.
Elektra	Deurklink	100 cm hart boven de vloer	95 tot 105 cm	Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen.
Elektra	Meterkast, groepenkast	150 tot 180 cm	bereikbaar zonder trapje	De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn.
Elektra	Wandcontactdoos buiten	minimaal 30 cm boven maaiveld	hoger bij kans op opspattend water	Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten.
Elektra	Bedrade deurbel, drukknop	110 tot 130 cm	100 tot 140 cm	Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel.
Elektra	Wandlamp naast een spiegel	160 tot 170 cm	op ooghoogte van de gebruiker	Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven.
Elektra	Televisieaansluiting	40 cm of op de hoogte van het scherm	afhankelijk van de opstelling	Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm.
Keuken	Werkblad, bovenkant	90 tot 95 cm	85 tot 100 cm	Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger.
Keuken	Bovenkasten, onderkant	50 tot 60 cm boven het blad	45 tot 65 cm	Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken.
Keuken	Afzuigkap boven een elektrische kookplaat	60 cm	55 tot 70 cm	Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht.
Keuken	Afzuigkap boven een gaspit	65 cm	65 tot 75 cm	Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam.
Keuken	Plint onder de keukenkasten	10 tot 15 cm	standaard 15 cm	Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan.
Keuken	Inbouwoven op ooghoogte	onderkant op 85 tot 90 cm	naar de gebruiker	Scheelt bukken met een hete plaat in je handen.
Trap	Trapleuning	90 cm boven de voorkant van de trede	85 tot 100 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer.
Trap	Leuning langs een bordes	100 cm	90 tot 110 cm	Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap.
Trap	Optrede, hoogte per trede	18 tot 20 cm	maximaal 21 cm binnen een woning	Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste.
Trap	Aantrede, diepte van de trede	22 tot 24 cm	minimaal 22 cm	Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm.
Trap	Vrije doorloophoogte boven de trap	230 cm	minimaal 210 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond.
Trap	Spijlafstand van een balustrade	maximaal 10 cm	kleiner bij kinderen	Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen.
Deuren	Binnendeur, standaardmaat	83 bij 201,5 cm	78 tot 93 cm breed	De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad.
Deuren	Voordeur, standaardmaat	88 bij 201,5 cm	83 tot 100 cm breed	Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator.
Deuren	Speling onder een binnendeur	1 tot 1,5 cm	2 cm bij mechanische ventilatie	De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet.
Deuren	Speling rondom in het kozijn	3 mm	2 tot 4 mm	Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt.
Deuren	Scharnieren, afstand tot de hoek	20 cm van boven en onder	15 tot 25 cm	Bij een zware deur een derde scharnier in het midden.
Ventilatie	Ventilatierooster in een raam	boven in het kozijn	op de bovenregel	Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder.
Ventilatie	Afzuigpunt in een badkamer	hoog in de ruimte	20 tot 30 cm onder het plafond	Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet.
Ventilatie	Muurrooster kruipruimte	net boven het maaiveld	minimaal 15 cm	Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht.
Ventilatie	Dakdoorvoer, afstand tot de nok	minimaal 50 cm	afhankelijk van het type	Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind.

Voordat je het eerste stootbord vastzet

• Elke trede is apart opgemeten en elk bord is genummerd op de achterkant
• De borden zijn 3 tot 5 mm smaller dan de vrije breedte, ze klemmen nergens tussen de bomen
• De bovenrand is ongeveer 2 mm bol geschaafd of het bord houdt 1 mm speling onder de trede
• De latjes zitten aan de achterzijde onder de trede, niet aan de loopzijde
• Alle schroefgaten zijn voorgeboord en verzonken, de spijkers steken al een stukje in het bord
• Je hebt een tweede persoon en een schoor klaarstaan om het bord op spanning te brengen
• Er staat overschilderbare acrylaatkit klaar en geen siliconenkit
• Elk bord is droog gepast zonder kit, zodat je zeker weet dat hij vrij valt

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Het stootbord precies passend zagen tussen de bomen

Het voelt netjes om een bord op de millimeter passend te maken, maar juist dan gaat de trap piepen. Een klemmend bord drukt bij elke stap tegen de trapboom en dat geluid krijg je er niet meer uit zonder alles los te halen. Houd 3 tot 5 mm speling en vul die naad met kit.

De bovenkant van het stootbord in het latje schroeven

Een schroef daar zet een puntbelasting op een dun vuren latje. Zodra iemand op de trede stapt, kan het latje langs die schroef splijten en heb je het geluid alsnog. De bovenkant hoeft niets te dragen: verticaal wordt het bord aan de onderkant gehouden en horizontaal wordt het alleen maar tegen het latje aan geschopt.

Multiplex in de zwakke richting zagen

De buitenste fineerlagen lopen in de lengte van de plaat en dat is de sterke richting. Omdat een strook van 17,5 cm precies uit de plaatbreedte van 122 cm komt, zaagt bijna iedereen automatisch dwars. Je hebt dan wel minder zaagafval, maar een slapper bord dat eerder gaat bollen tussen de bomen.

Uitgaan van één maat voor alle treden

Wie één bord meet en er dertien van laat zagen, komt bedrogen uit. Trapbomen staan zelden overal even ver uit elkaar en de optrede varieert vaak een paar millimeter. Meet elke trede apart, schrijf de maat op de schets en nummer de borden, dan hoef je bij de montage niets meer te zoeken.

Polyurethaan constructielijm gebruiken om de kieren te vullen

Die lijm zet tijdens het uitharden uit en schuimt de naad uit. Je staat daarna met een krabber het uitgeharde schuim van je verse borden te halen, met een reëel risico op krassen. Montagekit voor de hechting en acrylaatkit voor de naden doen hetzelfde werk zonder die rommel.

Verwachten dat stootborden een krakende trap stil maken

Kraken komt uit de verbinding tussen trede en boom, of uit een trede die tussen twee steunpunten wipt. Een bord dat je er los tegenaan zet, verandert daar niets aan. Alleen een bord dat met een bolling van twee millimeter écht onder spanning tegen de trede erboven drukt, voegt een steunpunt toe en helpt mee.

De kolom onderaan de trapboom weghalen bij het dichtzetten van de zijkant

Die verticale kolom lijkt alleen de leuning te dragen, maar in veel trappen zit de trapboom er in genest. Zaag je hem weg omdat hij niet in je nieuwe wandje past, dan haal je een steunpunt onder de hele trap vandaan. Stel eerst vast waar de boom op rust en pas daarna sloop je iets.

De zolder afsluiten en de ventilatie vergeten

Een trapgat is vaak de enige plek waar de lucht van de zolder wordt ververst. Zet je dat gat dicht met een deur of een luik, dan blijft het vocht van een wasmachine, een droger of gewoon van koude dakvlakken hangen. Zorg dat er een raam open kan of dat er een rooster is.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Stootborden plaatsen is geduldwerk en dat doe je gewoon zelf. Er zijn drie momenten waarop je beter stopt en iemand belt.

Het eerste is zodra er aan de constructie van de trap zelf gesleuteld moet worden. Een trapboom die los in de kolom zit, treden die uit de bomen lopen of een trap die zichtbaar scheef hangt, dat is geen afwerkingsklus meer. Datzelfde geldt als het trapgat groter of kleiner moet, want dan zit je in de vloerconstructie en dan hoort er iemand naar te kijken die kan beoordelen wat de balken dragen. Wat er allemaal onder dragend werk valt, lees je terug in ons overzicht van klussen aan beton en constructie.

Het tweede is een muur die weg moet om de trap in de hal te laten uitkomen of om de deur naast de trap te verplaatsen. Ziet een wand er niet dragend uit, dan is dat een vermoeden en geen vaststelling. Zit de meterkast in dat wandje, dan houdt het voor jou sowieso op bij de kastdeur: alles achter de hoofdzekering is werk voor een installateur.

Het derde is werken op hoogte boven een trapgat of een vide. Een ladder met twee poten op de trede en twee in de lucht is geen werkplek. Huur een trapsteiger of een kamersteiger met verstelbare poten, of laat dat deel doen door iemand die daar het materieel voor heeft.

Wordt de zolder na deze klus een slaapkamer, laat dan iemand meekijken naar de vluchtroute en de rookmelders. Een luik of een dichte deur die de warmte tegenhoudt, houdt in een noodgeval ook mensen tegen.