Trespa schilderen zonder dat de verf weer loslaat
Trespa schilderen kan, maar de plaat vraagt erom in deze volgorde: grondig wassen en ontvetten, mat schuren met een fijne korrel, een hechtprimer voor gladde ondergronden en daarna twee dunne lagen buitenlak. De kleurlaag van de fabriek is de eigenlijke afwerking, dus je schildert voor de kleur en niet voor de bescherming. Sla je het wassen of de primer over, dan laat de laag binnen een seizoen in vellen los.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Excentrische schuurmachine met stofafzuiging
- Schuurvlies en schuurpapier in korrel 180 en 240
- Stofmasker klasse P2 en een veiligheidsbril
- Emmer, zachte borstel en een niet-krassende schuurspons
- Tuinslang of drukspuit om na te spoelen
- Verfroller met korte vacht van ongeveer 4 mm en een verfbak
- Blokkwast en een klein kwastje voor schroefkoppen
- Rolsteiger of een stabiele ladder met stabilisatiebalk
- Schilderstape en afdekfolie
Materiaal
- Ontvetter of een oplossing van ammoniak in warm water
- Hechtprimer die op gladde en dichte ondergronden werkt
- Watergedragen buitenlak in zijdeglans
- Spiritus of een siliconenvrije reiniger voor het laatste afnemen
- Schone doeken en een tackdoek
- Een afgezaagd restje plaat voor het proefstuk
Kun je trespa schilderen, en moet dat eigenlijk?
Trespa is een compacte plaat van geperste houtvezels die met kunsthars zijn verzadigd en onder hoge druk en warmte zijn uitgehard. De kleurlaag zit er in de fabriek op en is bedoeld als eindafwerking. Anders dan hout heeft de plaat geen verf nodig om heel te blijven, dus je schildert voor de kleur en niet voor de bescherming.
Overschilderbaar is de plaat wel, alleen niet zomaar. Het oppervlak is hard, glad en gesloten, en daar hecht gewone verf niet op. De opbouw die je nodig hebt lijkt op die van de andere dichte ondergronden uit ons overzicht met schildertechnieken per ondergrond: eerst wassen, dan mat schuren, dan een hechtprimer. De vraag komt het vaakst op bij de trespa beplating van een dakkapel, die na jaren zon niet meer de kleur heeft van de dag waarop hij erop ging.
Moet je trespa schilderen? Nee. Er is geen onderhoudsverplichting zoals bij houten delen, en een kale plaat kun je jarenlang gewoon wassen. Zodra er verf op zit, verandert dat: dan heb je een laklaag die je moet bijhouden. Die afweging maak je dus één keer bewust, en per situatie pakt hij anders uit.
| Situatie | Schilderen of niet | Waarom, en wat je anders doet |
|---|---|---|
| Nieuwe platen, maar de kleur bevalt niet | Liever niet | Bestel de kleur die je wilt hebben; een verflaag maakt van de gevel blijvend schilderwerk |
| Plaat is dof en krijt af na jaren zon | Eerst wassen, daarna pas beslissen | Een grondige wasbeurt haalt vaak het grootste deel van de doffe waas weg |
| Na het wassen blijft de kleur vlekkerig en verschoten | Schilderen is dan de nette route | Vervangen kost veel meer, en een goed opgebouwd verfsysteem gaat jaren mee |
| Groene aanslag aan de noordkant | Niet schilderen | Dat is algengroei op de plaat; die borstel je eraf, verf eroverheen laat juist los |
| Eén diepe kras of een zichtbare zaagkant | Alleen zinvol als je het hele vlak doet | Plaatselijk bijwerken blijft zichtbaar op een egaal gekleurde plaat |
| Plaat staat bol of laat los bij de bevestiging | Niet schilderen, eerst herstellen | Verf verandert niets aan een bevestiging die is gaan werken of aan rot houtwerk erachter |
| Binnenplaat als werkblad, wandpaneel of toiletwand | Zelden houdbaar | Een laklaag is minder krasvast en minder waterbestendig dan het plaatoppervlak zelf |
| Het houtwerk rondom is toe aan een beurt | Schilder het hout, laat de plaat met rust | Het hout heeft de bescherming nodig, de plaat niet |
Waarom verf zo slecht hecht op een trespaplaat
Verf hecht op twee manieren. Mechanisch, doordat het bindmiddel zich vastzet in de ruwheid en de poriën van de ondergrond, en specifiek, doordat het bindmiddel een binding aangaat met het oppervlak. Een compacte gevelplaat biedt van zichzelf geen van beide: de toplaag is een uitgeharde, gesloten kunstharsfilm zonder poriën, en precies die film maakt de plaat krasvast en kleurecht.
Er zit bovendien altijd een laag vuil op die je niet ziet. Verkeersvuil, vet uit de lucht, algsporen en resten van reinigingsmiddel. Zit er silicone in dat vuil, dan krijg je kraters in de natte lak en laat de laag daarna alsnog los. Wassen is hier geen bijzaak maar de eerste echte werkstap.
Het derde punt is beweging. Een compacte plaat werkt met temperatuur en luchtvochtigheid mee, in de orde van twee millimeter per meter plaatlengte. Een harde, brosse laklaag scheurt daarop, vooral vlak langs de naden en rond de schroefkoppen. Kies daarom een lak die elastisch blijft en breng hem in dunne lagen aan. Bij een zuigende plaat als mdf dat je gaat schilderen is het probleem precies omgekeerd: daar zuigt de kopse kant de verf juist weg.
Ga niet veel donkerder dan de oorspronkelijke kleur. Een donkere plaat op het zuiden wordt in de zomer fors warmer dan een lichte, en die extra warmte betekent meer uitzetting en dus meer spanning op de laklaag en op de bevestiging. Blijf in dezelfde toonrichting of ga juist lichter.
Eerst vaststellen welke plaat er hangt
Niet alles wat trespa wordt genoemd, is het ook. Op dakkapellen en gevels zit net zo vaak kunststof gevelbekleding, een steenwolgebonden plaat of gewoon geverfd plaatmateriaal. Alle drie vragen ze een andere aanpak, en bij twee ervan is schilderen aanzienlijk eenvoudiger dan bij een compacte hpl-plaat.
Kijken doe je op de kopse kant, bij een buitenhoek of achter een losgedraaide schroef. Een compacte plaat is zwaar en hard en heeft een donkere, doorgekleurde kern die je op elke zaagkant terugziet. Kunststof delen klinken hol als je erop tikt, veren mee en zitten met een klik- of groefverbinding aan elkaar. Hout herken je aan de laagjes in de zaagkant en aan verf die per laag bladdert.
Kom je er zo niet uit, kijk dan of er nog een restant van de bouw op zolder ligt. Op zo'n afgezaagd stuk maak je meteen je proefstuk. Hoe die zaagkant er bij dit materiaal uit hoort te zien, staat bij het zagen van trespa zonder uitgescheurde randen.
| Plaatsoort | Hoe je hem herkent | Valt hij te schilderen | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Compacte hpl-plaat, zoals trespa | Zwaar en hard, gladde gesloten toplaag, donkere doorgekleurde kern op de zaagkant | Ja, na wassen, mat schuren en een hechtprimer | Niet door de kleurlaag heen schuren |
| Kunststof gevelbekleding | Lichte delen met klik- of groefverbinding, holle klank, buigt mee onder druk | Alleen met een primer die op kunststof werkt | Geen donkere kleur; kunststof zet in de zon fors uit |
| Steenwolgebonden gevelplaat | Matte, licht zuigende plaat met een vezelige kern | Ja, dit type is er vaak juist op gemaakt | Volg het verfsysteem van de plaatfabrikant, dat wijkt af |
| Geverfd multiplex of watervast plaatmateriaal | Houtnerf zichtbaar, laagjes in de zaagkant, verf bladdert in schilfers | Ja, dit is gewoon schilderwerk | Kale plekken eerst gronden, anders trekt vocht de plaat in |
| Volkernplaat binnen, als blad of wandpaneel | Zwarte of bruine kern, dikke plaat, glad en krasvast | Kan, maar de verflaag is kwetsbaarder dan de plaat | Op bladen en deuren gaat een laklaag snel stuk |
Wassen en ontvetten bepaalt of de rest lukt
De doffe waas op een oude trespaplaat heet krijten. Uv-licht breekt het bindmiddel aan de buitenkant van de toplaag af en laat losse pigmentkorrels achter. Verf die je daaroverheen zet, hecht aan dat poeder en niet aan de plaat, en komt dus mee zodra het poeder loslaat.
Was de plaat met warm water en een ontvetter of met een oplossing van ammoniak, met een zachte borstel of een schuurspons die niet krast. Werk van onder naar boven en spoel van boven naar beneden na. Andersom laat vuil water strepen op een droog gedeelte achter, en die tekenen zich later door de lak heen af. Behandel plekken waar de doek nog kleur meeneemt een tweede keer.
De controle is simpel. Wrijf met een droge, donkere doek over de opgedroogde plaat. Blijft er poeder op de doek achter, dan is de plaat nog niet schoon genoeg. Laat het geheel daarna volledig drogen voordat je gaat schuren, want schuurstof op een klamme plaat wordt een smeerlaag die je in de laklaag terugziet.
Meng ammoniak nooit met een chloorhoudend reinigingsmiddel. Die combinatie geeft een scherp, prikkelend gas dat je luchtwegen aantast. Gebruik één middel per emmer, draag handschoenen en een bril, en spoel gemorst middel meteen van beplanting af.
Schuren tot mat, niet tot op de kern
Trespa schuur je met één doel: de glans eraf halen zodat de primer houvast krijgt. De kleurlaag blijft zitten. Een schuurvlies of schuurpapier in korrel 180 tot 240 is genoeg. Ga je grover, dan zie je de krassen door de laklaag heen terug, want die laag is dun en de plaat is spiegelvlak.
Werk met een excentrische schuurmachine op een laag toerental en houd hem in beweging. Stilstaan geeft warmte, en warme kunsthars smeert in plaats van dat hij schuurt. Randen, hoeken en de strook vlak langs een naad doe je met de hand, want juist daar loop je met de machine zo door de kleurlaag heen.
Onder die kleurlaag zit de donkere kern. Schuur je daar doorheen, dan tekent de plek zich als een schaduw af onder lichte verf, en dat stukje is ook niet meer weersvast. Het stof dat vrijkomt is fijn: gebruik een machine met afzuiging, een stofmasker van klasse P2 en een bril. Dat is dezelfde discipline die je nodig hebt bij het schuren van een betonvloer, waar het stof net zo diep in huis komt. Neem de plaat na het schuren af met een tackdoek en daarna met spiritus.
Maak eerst een proefstuk op een afgezaagd restje of op een verborgen hoek achter een regenpijp: primer, twee lagen lak, en dan een week laten uitharden. Druk daarna een strook plakband stevig aan en trek die met een ruk los. Komt er lak mee, dan hecht het systeem niet en heb je dat op één handpalm ontdekt in plaats van op de hele gevel.
Welk verfsysteem op trespa werkt
Op trespa pakt één opbouw het vaakst goed uit: een hechtprimer voor gladde, dichte ondergronden met daarop twee dunne lagen watergedragen buitenlak. Op de primer bezuinig je niet, want die doet het hechtwerk. De lak bepaalt de kleur, de glans en hoe lang het geheel meegaat.
Hechtprimers op oplosmiddelbasis doen het op dit soort dichte platen vaak beter, omdat het oplosmiddel de bovenste laag licht aantast en de primer zich daarin verankert. Er zijn watergedragen primers die net zo goed hechten, dus de basis alleen zegt het niet. Lees op de verpakking of de primer met zoveel woorden voor gladde ondergronden als kunststof, tegels en gecoat metaal bedoeld is, en toets die belofte daarna op je eigen proefstuk.
Kies een lak die elastisch blijft en zich rustig laat uitvloeien. Zijdeglans is op een groot gevelvlak vergevingsgezinder dan hoogglans, want hoogglans vergroot elke oneffenheid en elke rollerbaan uit. Hoeveel liter je nodig hebt reken je uit met de rekenhulp voor de hoeveelheid verf, en tel daarbij de tweede laag en de zaagkanten mee.
| Opbouw | Waar het systeem voor bedoeld is | Hoe het uitpakt op een compacte plaat | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Hechtprimer voor gladde ondergronden, daarna watergedragen buitenlak | De gangbare route voor buitenwerk | Goede hechting, mits de plaat mat geschuurd en vetvrij is | Twee dunne lagen, geen dikke laag in één keer |
| Tweecomponenten epoxy hechtprimer, daarna pu-lak | Industrieel werk op moeilijke ondergronden | De sterkste hechting die te krijgen is | Beperkte verwerkingstijd na aanmaken, en flink duurder |
| Watergedragen multiprimer, daarna acrylaatlak | Universele primer voor binnenwerk | Wisselend: op een goed geschuurde plaat kan het, op een gladde nieuwe plaat laat het los | Doe hier altijd eerst een proefstuk met de plakbandtest |
| Lak of grondverf rechtstreeks op de plaat | Hout en gegrond metaal | Hecht niet, komt er in vellen af | Een extra laag lost dat niet op, opnieuw beginnen wel |
| Muurverf of minerale gevelverf | Steenachtige, zuigende ondergrond | Geen hechting, want er is niets om in te trekken | Ook een tussenlaag voorstrijk verandert daar niets aan |
| Spuitwerk met tweecomponenten pu | Professioneel gevelonderhoud | Het strakste resultaat, zonder rollerbanen of kwaststrepen | Isocyanaatdamp; hiervoor is een verseluchtkap nodig, geen stofmasker |
De lak aanbrengen met roller, kwast of spuit
Rollen gaat het snelst en met een korte vacht van ongeveer vier millimeter krijg je een gladde laag. Zet de verf kruislings uit en rol daarna in één richting na, van boven naar beneden. De naden en de kopse kanten zet je vooruit met een blokkwast, zodat je met de roller niet in de naad hoeft te duwen.
Werk per plaat en stop bij een naad. Een aanzet midden op een vlak blijft altijd zichtbaar, een aanzet in een naad niet. Schilder niet in de volle zon en niet op een warme plaat, want dan droogt de lak aan de bovenkant dicht terwijl hij eronder nog nat is. Dat geeft strepen, een matte waas en een laag die minder goed hecht.
Voor het glas en de kozijnen ernaast plak je af. Welke tape op een gladde, gelakte ondergrond loslaat zonder te scheuren, staat bij de schilderstape van de Action. Trek de tape eraf zolang de lak nog niet volledig doorgehard is, anders scheurt de laklaag mee langs de rand.
De tijden hieronder komen uit onze tabel met droogtijden per materiaal en gelden bij ongeveer twintig graden en normale luchtvochtigheid. Bij tien graden mag je alles ruwweg verdubbelen, en onder de tien graden droogt lak op terpentinebasis nauwelijks door.
| Laag | Stofdroog | Volgende stap | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|
| Grondverf of hechtprimer op waterbasis | 1 uur | Na 4 tot 6 uur licht schuren en aflakken | 24 uur | Te weinig schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak |
| Grondverf of hechtprimer op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | Na 16 tot 24 uur aflakken | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door |
| Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | Na 6 uur de tweede laag | 5 tot 7 dagen | Voelt na een dag hard aan, maar is pas na een week echt belastbaar |
| Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | Na 24 uur de tweede laag | 1 tot 2 weken | Blijft in vochtige buitenlucht dagenlang kleverig |
Plan de dag op de zon. Begin op de gevel die op dat moment in de schaduw ligt en schuif mee met de zon, dan schilder je nooit op een opgewarmde plaat en heb je aan het eind van de middag toch alles gehad.
Wat je bij naden, schroefkoppen en zaagkanten anders doet
De naden tussen de platen zijn er niet voor de sier. Ze geven de plaat de ruimte om uit te zetten en te krimpen, en ze horen open te blijven. Kit ze dus niet dicht en trek er geen dikke laag verf overheen. Zo'n verfbrug scheurt bij de eerste warme dag en rafelt daarbij een randje van de laklaag mee.
Schroeven zitten om dezelfde reden in ruime gaten. Je kunt de koppen meeschilderen, maar reken erop dat de verf daar het eerst fijne scheurtjes krijgt. Wie het netjes wil houden, dept de kop met een klein kwastje in plaats van er een klodder op te zetten die later afbrokkelt.
Zaagkanten zijn poreuzer dan het plaatvlak en zuigen de primer weg. Geef die randen een tweede laag primer voordat je aflakt. Houd verder de ventilatiestroken boven en onder de bekleding open: verf die een gaas of een spleet dichtsmeert, sluit de spouw af en dan blijft het houtwerk erachter nat. Plak die stroken liever af dan dat je er met de kwast omheen priegelt, en let daarbij op welke afplaktape buiten bruikbaar blijft: goedkope tape laat in de zon lijm achter op je verse lak.
Wat je van de verflaag mag verwachten
Vanaf het moment dat er een verflaag op zit, is de gevelplaat gewoon schilderwerk. De zuidkant is eerder toe aan een beurt dan de noordkant, en dat verschil kan flink oplopen. Loop de gevel elk voorjaar na en kijk vooral naar de randen van de platen en naar de schroefkoppen, want loslaten begint daar.
Zit de laag er verder goed op, dan is bijwerken licht schuren en opnieuw aflakken. Een nieuwe primerlaag heb je alleen nodig op plekken waar je tot op de plaat bent doorgeschuurd of waar verf is losgekomen. Eén keer per jaar wassen met water en een milde reiniger scheelt merkbaar in hoe vaak je de kwast moet pakken.
Houd er rekening mee dat de fabrieksgarantie op kleurvastheid geldt voor de plaat zoals hij geleverd is. Zet jij er verf op, dan is die afwerking jouw werk en jouw verantwoordelijkheid.
Zo schilder je een trespaplaat in de juiste volgorde
Deze volgorde werkt op een gevelvlak of een dakkapel en kost twee dagen, met de droogtijd tussen de lagen als bepalende factor.
-
Stel vast wat er hangt en maak een proefstuk
Kijk op een zaagkant of achter een schroef of je met een compacte plaat te maken hebt of met kunststof of hout. Bouw daarna op een restje of op een verborgen plek het volledige systeem op: primer plus twee lagen lak. Een week later trek je er plakband van af. Dat kost je een restje plaat en voorkomt dat je de hele gevel opnieuw moet doen.
-
Zorg dat je veilig en met twee handen bij de plaat kunt
Op een dakkapel of een gevel boven de begane grond schuur en schilder je niet vanaf een ladder waar je je aan vast moet houden. Zet een rolsteiger neer of huur er een. Schuren met een machine vraagt twee handen en tegendruk, en dat gaat op een sport altijd mis.
-
Was de plaat en spoel goed na
Warm water met een ontvetter of ammoniak, een zachte borstel, van onder naar boven werken en van boven naar beneden naspoelen. Ga door tot een droge doek geen poeder of kleur meer meeneemt. Laat de plaat daarna een dag drogen, of langer als het niet echt waait.
-
Schuur de glans eraf
Korrel 180 tot 240, machine op een laag toerental, randen en naadstroken met de hand. Het oppervlak moet overal gelijkmatig mat zijn. Blijft er ergens glans staan, dan is dat precies de plek waar de lak over een paar jaar het eerst loslaat.
-
Maak stofvrij en ontvet nog een keer
Zuig het vlak af, neem het na met een tackdoek en veeg het daarna af met spiritus of een siliconenvrije reiniger. Schuurstof dat blijft liggen, gaat als een losse laag tussen de plaat en de primer zitten. Laat het oplosmiddel volledig verdampen voordat je begint.
-
Breng de hechtprimer aan
Eén gelijkmatige laag, niet te dik, en de zaagkanten en de randen krijgen er een tweede laag overheen omdat ze meer opzuigen. Houd de droogtijd van de verpakking aan en schuur de primer daarna heel licht na met korrel 240, zodat de lak zich eraan vastzet.
-
Lak in twee dunne lagen af
Rol per plaat, zet vooruit met de kwast langs naden en kopse kanten en rol na in één richting. Laat de eerste laag volgens de droogtijden per verfsoort doorharden voordat de tweede erop gaat. Twee dunne lagen dekken beter en blijven elastischer dan één dikke.
-
Haal de tape eraf en laat doorharden
Trek de tape los zolang de lak nog niet volledig hard is, in een scherpe hoek en van je af. Behandel de gevel de eerste week voorzichtig: watergedragen lak voelt na een dag hard aan maar is dan nog lang niet op sterkte.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat de eerste laag primer erop gaat
Uit de praktijk
Lak die er in hele vellen afkomt
Dit is het klassieke beeld bij een plaat die alleen is afgestoft en meteen gelakt. De laklaag hecht dan aan het vuil en aan de gladde toplaag, en dat is een verbinding die alleen droogte in stand houdt. Zodra vocht via een zaagkant of een schroefgat onder de laag komt, laat hij op vlakken los in plaats van in schilfers.
Het herstel is niet aanlakken maar terug naar de plaat: de losse lak eraf, het vlak volledig mat schuren, wassen, ontvetten en opnieuw opbouwen met een hechtprimer. Op de plekken waar de oude laag nog vastzit, schuur je de randen af zodat er geen zichtbare overgang blijft staan.
Fijne scheurtjes langs de naden en de schroeven
De plaat werkt met de temperatuur mee en verplaatst zich langs de naad ten opzichte van zijn buurman. Een laklaag die over die naad is doorgetrokken, moet die beweging in één lijn opvangen en scheurt daar. Bij schroefkoppen gebeurt hetzelfde, want de plaat schuift onder de kop langs.
Voorkomen doe je door de naad open te houden, in dunne lagen te werken en een lak te kiezen die elastisch blijft. Zijn de scheurtjes er al, dan snijd je de laklaag langs de naad los met een vers mesje, schuur je de randen af en werk je de strook bij. Dichtkitten maakt het probleem groter, want dan zit de beweging helemaal vast.
Donkere schaduwen die door de lichte lak heen komen
Wie met korrel 80 of met een schuurmachine op vol toerental werkt, gaat op de bolle plekken en langs de randen door de gekleurde toplaag heen. Daaronder ligt de donkere kern. Die tekent zich af onder een lichte kleur, ook nadat er twee lagen op zitten, omdat de dekking van lak op een gladde plaat dun is.
Extra lagen lossen dat niet op en maken de laag alleen kwetsbaarder. Wat wel werkt: die plekken eerst isoleren met een dekkende, iets dikkere primerlaag en ze pas daarna aflakken. Beter is het om er niet te komen: fijne korrel, laag toerental, machine in beweging en de randen met de hand.
Veelgemaakte fouten
Beginnen met schuren in plaats van met wassen
Schuurpapier op een vuile plaat wrijft vet, krijtpoeder en algresten juist de opgeruwde toplaag in. Je maakt de ondergrond dan slechter in plaats van beter, en dat zie je pas terug als de lak na een winter loslaat. Wassen komt altijd eerst.
Te grof schuurpapier pakken
Korrel 80 of 120 geeft krassen die dieper zijn dan de laklaag dik is. Op een spiegelvlakke plaat blijven die krassen na twee lagen lak zichtbaar, zeker in strijklicht. Korrel 180 tot 240 haalt de glans er net zo goed af.
Rechtstreeks lakken zonder hechtprimer
Buitenlak is gemaakt om op een gegronde ondergrond te hechten, niet op een gesloten kunstharsfilm. De laag ziet er na het schilderen prima uit en komt er een seizoen later met een nagel in stroken af. De primer is hier het werkende onderdeel van het systeem.
De naden dichtkitten of dichtschilderen
De open naad is de ruimte waarin de plaat kan uitzetten. Zit die ruimte vol kit of verf, dan bouwt de spanning zich op tot de laklaag scheurt of de plaat gaat bollen. Laat de naad open en werk er met de kwast langs in plaats van eroverheen.
Schilderen op een plaat die in de zon staat
Op een warme plaat droogt de lak aan de bovenkant dicht terwijl het oplosmiddel eronder nog weg moet. Dat geeft een matte waas, blaasjes en een laag die minder goed hecht. Schuif met de schaduw mee over de gevel.
Een veel donkerdere kleur kiezen dan de plaat had
Donker absorbeert warmte, en de plaat wordt in de zomer dus warmer dan hij ontworpen is te worden. Dat betekent meer uitzetting, meer spanning op de schroefverbindingen en meer kans op scheuren in de laklaag langs de naden.
De tape te laat verwijderen
Uitgeharde lak vormt één vel met de tape. Trek je die er dan af, dan scheurt de laklaag mee tot ver op de plaat en heb je een rafelrand die je alleen met schuren en overlakken weg krijgt. Haal de tape eraf zodra de lak niet meer plakt.
Veelgestelde vragen
Kun je trespa schilderen?
Ja, dat kan, maar alleen met de juiste opbouw. De plaat moet eerst grondig gewassen en ontvet worden, daarna gelijkmatig mat geschuurd met korrel 180 tot 240, en dan volgt een hechtprimer die voor gladde en dichte ondergronden gemaakt is. Op die primer gaan twee dunne lagen buitenlak. Zonder die primer hecht de lak op de gesloten toplaag simpelweg niet en komt hij er in vellen af.
Kan je trespa schilderen met gewone buitenlak zonder primer?
Dat werkt niet en dat is geen kwestie van merk of prijs. Buitenlak is erop gemaakt om te hechten op een gegronde of zuigende ondergrond. De toplaag van een compacte plaat is een uitgeharde kunstharsfilm zonder poriën, dus de lak heeft niets om zich in te verankeren. De laag ziet er de eerste maanden goed uit en laat daarna los zodra er vocht onder komt. Een hechtprimer overslaan bespaart een halve dag en kost je het hele karwei.
Moet je trespa schilderen als onderhoud?
Nee. De plaat heeft geen verflaag nodig om weersbestendig te blijven, want de kleurlaag en de kunsthars doen dat werk zelf. Onderhoud bestaat uit wassen, een keer per jaar of vaker aan de kant waar veel aanslag komt. Je schildert alleen als je de kleur wilt veranderen of als de plaat na jaren zon zo verschoten en vlekkerig is dat wassen het niet meer oplost.
Is trespa overschilderbaar na jaren in de zon?
Overschilderbaar is de plaat dan zeker, en verweerd is de hechting zelfs iets makkelijker dan bij een fabrieksnieuwe plaat, omdat het oppervlak al minder glad is. Er is wel een voorwaarde: het krijtpoeder moet er volledig af. Dat is de losse pigmentlaag die uv-licht heeft achtergelaten, en verf die daarop komt te liggen hecht aan poeder. Wassen tot een droge doek schoon blijft is hier de maatstaf.
Trespa schilderen of niet: wanneer is vervangen slimmer?
Vervangen is beter zodra de plaat zelf iets mankeert: bolstaan, een losgeraakte bevestiging, open randen of rot houtwerk erachter. Verf verandert daar niets aan en verbergt het probleem alleen. Ook bij een gevel die nog geplaatst moet worden is de kleur meteen goed bestellen de betere keuze. Schilderen is de goede route als de plaat gezond is en alleen de kleur niet meer bevalt of te ver verschoten is.
Welke primer heb ik nodig op trespa?
Een hechtprimer die op de verpakking met zoveel woorden voor gladde, dichte ondergronden staat aangegeven, zoals kunststof, tegels, melamine en gecoat metaal. Varianten op oplosmiddelbasis doen het hier vaak wat beter, omdat het oplosmiddel de bovenlaag licht aangrijpt. Voor het zwaarste werk bestaat er tweecomponenten epoxy hechtprimer, die de sterkste hechting geeft maar een beperkte verwerkingstijd heeft. Toets je keuze altijd op een proefstuk met plakband.
Hoe schuur ik trespa zonder de kleurlaag te beschadigen?
Gebruik korrel 180 tot 240 of een schuurvlies, zet de excentrische schuurmachine op een laag toerental en blijf bewegen. Het doel is matteren, niet afnemen: zodra de glans weg is, ben je klaar met dat stuk. Randen, hoeken en de stroken langs de naden doe je met de hand, want daar drukt een machine door de dunne kleurlaag heen. Gaat het toch mis, dan zie je de donkere kern later als schaduw door lichte lak heen.
Kan ik trespa spuiten in plaats van rollen?
Spuiten geeft het strakste resultaat, zonder rollerbanen langs de naden. Voor de gevel betekent het wel dat alles binnen een ruime straal afgeplakt of afgedekt moet worden, inclusief auto's en beplanting van de buren. Met tweecomponenten pu-lak wordt het echt vakwerk: die bevat isocyanaten en dan is een verseluchtkap nodig, geen stofmasker. Met watergedragen lak en een goede roller kom je als klusser dichter bij een beheersbaar resultaat.
Hoeveel verf heb ik nodig voor een dakkapel?
Dat hangt af van het aantal vierkante meters, van de kleurwissel en van hoeveel de plaat opzuigt. Meet de voorkant en de zijwangen los op, tel de zaagkanten en de kopse randen erbij en reken met twee lagen lak plus een laag primer. Onze rekenhulp om de hoeveelheid verf te bepalen doet dat rekenwerk voor je. Ga je van donker naar licht, houd dan rekening met een extra laag.
Moet ik de zaagkanten van trespa meeschilderen?
Als je het vlak schildert, ja. De zaagkant is de enige plek waar de kern open ligt en die zuigt duidelijk meer op dan het plaatvlak. Geef die randen daarom twee lagen primer voordat je aflakt, anders blijft de kant dof en trekt hij vocht. Wil je juist niet schilderen en alleen de zaagkanten netjes hebben, kijk dan hoe je een zaagkant in trespa strak krijgt met het juiste zaagblad.
Hoe lang moet de verf drogen voordat het mag regenen?
Watergedragen lak is bij twintig graden na een uur of twee stofdroog, maar regenvast duurt langer: reken op minstens vier tot zes uur, en bij vochtig weer en kou op meer. Lak op terpentinebasis heeft vier tot acht uur nodig om stofdroog te zijn en pas na een dag gaat de tweede laag erop. Regen op een half droge laag geeft doffe plekken en kleine putjes die je er alleen uit schuurt.
Kan ik trespa binnen schilderen, bijvoorbeeld een wandpaneel of een blad?
Technisch kan het met dezelfde opbouw, maar de vraag is of je het wilt. Het plaatoppervlak zelf is krasvast, hittebestendig en schoon te maken; een laklaag is dat allemaal minder. Op een werkblad, een deur of een toiletwand gaat de verf op de plekken die je aanraakt binnen een jaar stuk. Voor wandvlakken die je niet aanraakt kan het prima. Meer over andere ondergronden binnenshuis staat in ons overzicht over schilderen en behangen.
Vervalt de garantie als ik trespa schilder?
De fabrieksgarantie gaat over de plaat zoals hij geleverd is, dus over kleurvastheid en de kwaliteit van de toplaag. Zet jij daar een verfsysteem op, dan is die afwerking jouw werk en kun je voor de laklaag geen beroep meer doen op de plaatleverancier. Bij een gevel die net geplaatst is, weegt dat zwaar genoeg om de kleur liever meteen goed te bestellen.
Wanneer je beter een vakman belt
Het schilderwerk zelf is goed te doen, maar er zijn drie momenten waarop je beter iemand belt.
Het eerste is de hoogte. Een dakkapel of een gevelvlak op de verdieping schuur je niet vanaf een ladder: schuren met een machine vraagt twee handen en tegendruk. Kun je er geen rolsteiger neerzetten, bijvoorbeeld door een schuin dak of een smalle steeg, dan is dit werk voor een schilder met de juiste opstelling.
Het tweede is spuitwerk met tweecomponenten pu-lak. Dat geeft het mooiste resultaat, maar de damp bevat isocyanaten en daar helpt een stofmasker niet tegen. Dat is werk voor iemand met een verseluchtkap en met de ervaring om de omgeving af te schermen.
Het derde is alles wat achter de plaat zit. Zie je bolling, natte plekken, verkleuring rond schroeven of een plaat die meegeeft als je erop duwt, dan is er iets met de bevestiging of met het houtwerk erachter. Laat dat eerst door een timmerman bekijken, want een verse laklaag over rot regelwerk is weggegooid geld.