Voegen verwijderen zonder schade aan je tegels of metselwerk

Eerst kijken of de voeg er echt uit moet

Niet elke lelijke voeg hoeft eruit. Wat een voeg precies moet doen en welke soorten voegmiddel er zijn, staat in ons overzicht over voegen tussen tegels en in metselwerk. Zit de voeg gewoon vast en is hij alleen dof of vlekkerig, dan ben je met reinigen in een uur klaar in plaats van met uithalen in een weekend.

Het oude voegsel verwijderen wordt pas nodig als de voeg zijn werk niet meer doet. De duidelijkste signalen zijn een voeg die aan één kant loslaat van de tegel, scheuren die over meerdere tegels op dezelfde lijn doorlopen, en zwarte aanslag die na elke schoonmaakbeurt binnen een paar weken terugkomt.

Doe voordat je gereedschap pakt twee controles. Tik met je knokkel over de tegels: klinkt een tegel hol, dan zit hij los van de ondergrond en heeft nieuw voegwerk geen zin. Kijk daarna of er scheurtjes in de muur of de vloer zelf zitten, want dan scheurt de nieuwe voeg net zo hard als de oude.

Gaat het om een paar rotte plekken terwijl de rest van het voegwerk gaaf is, dan is plaatselijk voegen repareren vaak verstandiger dan alles uithalen. Loopt de scheur telkens over dezelfde rechte lijn, dan zit daar werking in de constructie en hoort op die plek een elastische dilatatievoeg in plaats van harde voegmortel.

Wat je ziet	Wat er meestal aan de hand is	Wat je ermee doet
De voeg laat aan één kant los van de tegel	Te smal gevoegd of niet goed ingewassen, de voeg heeft te weinig hechtvlak	Hele baan uithalen en opnieuw voegen, bijwerken houdt hier niet
Haarscheuren die over meerdere tegels op één lijn doorlopen	Werking in de ondergrond die de harde voeg niet kan opvangen	Voeg uithalen en op die lijn een elastische naad maken
Zwarte aanslag die na schoonmaken binnen weken terugkomt	Vocht dat achter of onder de tegels blijft staan	Voeg eruit, ondergrond laten drogen en eerst de oorzaak van het vocht aanpakken
De voeg is alleen dof, vlekkerig of iets verkleurd	Zeepresten, een vetfilm of een restant voegsluier	Reinigen en eventueel bijkleuren, niet uithalen
De voeg brokkelt weg als je er met een schroevendraaier langs krast	Te veel water bij het aanmaken of te vroeg nagewassen	Uithalen tot op vaste voeg en opnieuw inwassen
Een hele tegel klinkt hol bij aantikken	De tegel zit los van de ondergrond of van de lijmlaag	Nieuw voegwerk lost niets op, die tegel moet eraf
Vloervoegen van 3 mm die overal scheuren	Te smalle voeg, het voegmiddel kan er niet volledig in wegzakken	Uithalen en bij het opnieuw zetten naar 4 tot 5 mm gaan

Gereedschap om voegen te verwijderen

Welk gereedschap het beste werkt hangt van vier dingen af: de breedte van de voeg, de hardheid ervan, de ondergrond en het aantal vierkante meters. Voor drie meter tegelvoeg in een douche kies je iets anders dan voor vijfenveertig vierkante meter tuinmuur.

Binnen op tegels is de oscillerende multitool het werkpaard. Hij snijdt de voeg weg in plaats van hem los te slaan, en dat scheelt sterk in de trillingen die het glazuur van de tegelrand tikken. Voor de laatste centimeters in een hoek, en overal waar een tegel absoluut heel moet blijven, pak je een handkrabber met een hardmetalen punt.

Buiten in metselwerk werkt snijden ook, maar dan met een diamant voegenfrees op een haakse slijper. Het alternatief is een licht hakhamertje of een boorhamer op hakstand met een smalle platte beitel. Welke van de twee je kiest hangt volledig af van de verhouding tussen de hardheid van de voeg en die van de steen.

Een voegenreiniger met hardmetalen bladen, eigenlijk bedoeld om voegen schoon te schrapen, is een bruikbare tussenoplossing. Zet er één blad in in plaats van de twee die er standaard in zitten, dan past hij in een smalle voeg en haalt hij de voeg echt weg in plaats van hem alleen op te frissen.

Welke machine je ook kiest, de bediening bepaalt het resultaat meer dan de prijs. Een machine met regelbaar toerental die je op ongeveer twee derde zet, blijft rustiger in de voeg liggen dan een machine die alleen vol open kan.

Gereedschap	Waar het goed in is	Waar het misgaat	Wat je erbij nodig hebt
Oscillerende multitool met hardmetalen voegblad	Tegelvoegen van 2 tot 8 mm binnen, snel en redelijk beheerst	Bij te veel druk stuitert het blad en neemt het een hap uit de tegelrand	Reservebladen, want hardmetaal wordt in tegelvoeg snel bot
Handvoegenkrabber met hardmetalen punt	Hoeken, korte stukken en voegen naast een tegel die heel moet blijven	Traag werk, en op een epoxyvoeg gebeurt er vrijwel niets	Reservepunten en een stevige pols
Voegenreiniger met widia-blad	Smalle tegelvoegen, met één blad in plaats van twee	Schiet uit over de tegel als je hem niet strak geleidt	Schilderstape over de tegelranden
Rotatiegereedschap met langwerpige steenslijpstift	Twee of drie tegels vervangen, millimeterwerk in het zicht	De stift loopt warm en wandelt de voeg uit	Meerdere stiften en een vaste hand
Haakse slijper met diamant voegenfrees van 6 tot 6,5 mm	Harde cementvoeg en buitenwerk over grotere oppervlakken	Een te dikke schijf raakt de steen naast de voeg	Stofafzuiging of een afzuigkap op de machine
Boorhamer op hakstand met smalle voegbeitel	Metselwerk buiten waar de voeg zachter is dan de steen	Op zachte baksteen slaat de steen kapot in plaats van de voeg	Een echte voegbeitel, geen brede sloopbeitel
Licht hakhamertje, elektrisch of op perslucht	Lange banen buitenvoeg, uren achter elkaar zonder dat je armen opgeven	Te veel slagkracht beschadigt de kopse kant van de steen	Regelbaar toerental en bij perslucht een compressor
Hogedrukreiniger	Los, verweerd voegwerk dat toch helemaal vervangen wordt	Vreet ook gezond voegwerk uit en drijft water de muur in	Lage druk, en nooit op oud of monumentaal metselwerk

Voegen verwijderen in de badkamer met een multitool

Oude voegen verwijderen in de badkamer is het werk waarvoor de multitool gemaakt lijkt. Kies een hardmetalen segmentblad of een speciaal voegblad dat dunner is dan de voeg zelf: in een voeg van 3 mm werk je met een blad van ongeveer 1,5 mm, zodat je aan beide kanten ruimte overhoudt.

Zet het toerental op ongeveer twee derde in plaats van vol open. Op vol toerental springt het blad eerder uit de voeg, en juist dat uitspringen kost je het glazuur van de tegelrand. Werk in banen van tien tot vijftien centimeter en laat het blad zijn werk doen zonder erop te duwen.

De volgorde die het netst uitpakt gaat in twee gangen. Frees eerst het midden van de voeg weg tot op diepte, zonder de tegelranden aan te raken. Ga daarna terug en werk de twee flanken bij, met het blad plat tegen de tegelrand aan in plaats van er schuin in.

Haal ver genoeg weg. Voegmiddel dat in een groef van één millimeter moet hechten laat binnen een jaar weer los, en dan sta je er opnieuw. Ga in een tegelvoeg tot minstens de halve voegdiepte, in de praktijk drie tot vijf millimeter, en zuig de groef daarna helemaal leeg.

Bij de hoeken houdt het voegwerk op. In een binnenhoek, langs de douchebak en tegen het bad hoort geen harde voeg maar een elastische naad, dus daar ben je bezig met de oude kitrand eruit halen. Wie de badkamer toch verbouwt kan die hoek beter oplossen met waterdicht voegband achter de tegels, want dat gaat langer mee dan welke kitrand ook.

Met de hand krabben en beitelen

Een voeg verwijderen met handgereedschap klinkt ouderwets, maar op de plekken waar het spannend wordt is het de veiligste route. Je voelt precies wanneer de voeg meegeeft en wanneer je tegen de tegel aan komt, en dat voel je met een draaiende machine in je handen niet.

De klassieke oplossing voor een smalle voeg is een koudbeitel, de beitel die eigenlijk bedoeld is om metaal mee te hakken. Slijp de snijkant op een slijpsteen platter en smaller tot hij net in de voeg past. Een beitel die te breed is duwt tegen beide tegelranden tegelijk en dan springt er ergens iets af.

Houd de beitel schuin en sla altijd weg van de tegel die heel moet blijven. Werk vanuit het midden van de voeg naar buiten, in korte tikjes met een lichte hamer. Grote klappen leveren geen tijdwinst op, want de voeg breekt toch alleen op de plek waar je tikt.

Plak de tegelranden af met schilderstape voordat je begint. Dat voorkomt geen schilfer als je vol op de rand raakt, maar het vangt wel de schuurschade op van gereedschap dat over de tegel glijdt. Op glanzend glazuur scheelt dat zichtbaar veel.

Handwerk is langzaam, en dat is het eerlijke verhaal. Reken op een halve dag voor een douchewand die je met de multitool in een uur of twee doet. In ruil daarvoor houd je bijna altijd al je tegels heel.

Een enkele tegel vervangen zonder de buren te beschadigen

Twee kapotte wandtegels vervangen lijkt eenvoudiger dan een hele wand opnieuw voegen, maar het is juist het lastigste werk dat er is. De voegkant die tegen de blijvende tegel aanligt is precies de plek waar het glazuur eraf springt.

De aanpak die het beste uitpakt gaat van binnen naar buiten. Slijp met een kleine haakse slijper een paar snedes binnen het vlak van de tegel die eruit moet, zonder de voegen aan te raken. Tik de brokken daarna naar het midden toe weg, zodat je ruimte krijgt om te werken.

Pas als de tegel weg is werk je de voeg af. Je kunt nu vanuit het lege gat naar de blijvende tegel toe werken, met een smalle beitel die schuin van die tegel af wijst. Zo drukt de kracht de voeg het gat in en niet tegen het glazuur van de buurtegel.

Wat er daarna nog aan lijm op de ondergrond zit moet er ook af, want een nieuwe tegel op een bobbelige lijmrug gaat scheef staan. Hoe je dat aanpakt staat bij het weghalen van oude tegellijm. Moeten er meer tegels uit, lees dan eerst hoe je tegels verwijdert zonder de ondergrond te slopen.

Reken erop dat er tijdens de klus nog een tegel sneuvelt. Heb je geen reserve liggen, tel dan met onze rekenhulp voor tegels en snijverlies uit hoeveel je nodig hebt voordat je bestelt, want een tegel uit een oude serie is zelden nog los te koop.

Voegen verwijderen uit een buitenmuur

Voegen verwijderen uit een buitenmuur is ander werk dan binnen op tegels. Er zit geen glazuur op dat kan afspringen, maar het metselwerk zelf is kwetsbaarder dan veel klussers denken, zeker bij zachte gele baksteen uit de jaren vijftig.

De regel die alles bepaalt is de verhouding tussen voeg en steen. Is de voeg zachter dan de steen, dan hak je hem er met een voegbeitel en een licht hamertje prima uit. Is de voeg harder dan de steen, wat gebeurt bij een mengverhouding van ongeveer één deel cement op vier delen zand of scherper, dan slaat de steen kapot voordat de voeg loskomt.

Bij zo'n harde voeg slijp je hem eerst aan beide zijden in met een dunne diamantschijf. Daarna tik je de kern eruit, die dan geen zijdelingse steun meer heeft. Meteen beitelen op een harde voeg in zachte steen is de snelste manier om een muur te verpesten en dat is achteraf niet meer te herstellen.

Haal buiten diep genoeg weg. Twee centimeter is het minimum voor een nieuwe, platvolle voeg die het jaren houdt. Werk daarbij gelijkmatig, want een muur waarin de ene voeg twee centimeter en de andere vijf millimeter diep is geeft na het voegen een zichtbaar kleurverschil over de hele gevel.

Zitten er stootvoegen tussen die zo smal zijn dat er geen voegspecie in past, maak die dan voorzichtig iets breder terwijl je bezig bent. De open stootvoegen onderaan de gevel en boven de kozijnen laat je juist open, want die voeren het vocht uit de spouw af.

Situatie	Blad-, schijf- of beiteldikte	Uithaaldiepte	Waar je op moet letten
Tegelvoeg binnen van 2 tot 4 mm	Multitoolblad van 1,2 tot 2 mm	3 tot 5 mm, minstens de halve voegdiepte	Blad smaller kiezen dan de voeg, anders raak je beide tegelranden tegelijk
Tegelvoeg binnen van 5 tot 10 mm	Multitoolblad van 3 mm of een handkrabber	5 tot 8 mm	In twee gangen werken: eerst het midden, dan de flanken
Vloervoeg met vloerverwarming eronder	Multitoolblad, niet dieper instellen dan de tegeldikte	Halve voegdiepte, nooit door de lijmlaag heen	De leidingen liggen soms maar enkele centimeters onder de tegel
Normale metselvoeg buiten, voeg zachter dan de steen	Voegbeitel van 6 tot 10 mm met licht hamertje	Minimaal 20 mm	Ondieper uithalen betekent dat de nieuwe voeg binnen enkele jaren loslaat
Keiharde cementvoeg op zachte baksteen	Eerst inslijpen met diamantschijf van 2 tot 3 mm, daarna beitelen	Minimaal 20 mm	Direct hakken slaat de kopse kanten van de stenen kapot
Grote gevel, veel meters achter elkaar	Diamant voegenfrees van 6 tot 6,5 mm	20 tot 25 mm	Machine met afzuigkap, anders ligt de hele straat onder het gruis
Te smalle stootvoeg zonder specie	Freesje van 6 mm, in kleine passen verbreden	20 mm	Voorzichtig verbreden, want je zit dicht bij de kopse kant van de steen

Het stof en de herrie onder controle houden

Voegen uitfrezen is het stofrijkste klusje in huis. Wie een badkamer droog uitfreest zonder maatregelen vindt het stof twee verdiepingen lager terug en poetst er dagen aan. Buiten is het niet anders: zonder afzuiging ligt er in een straal van tientallen meters gruis op auto's, tuinmeubels en de was van de buren.

Binnen werk je het prettigst met zijn tweeën. De één freest, de ander houdt de mond van de stofzuiger een paar centimeter naast het blad. Zo verdwijnt het grootste deel van het stof rechtstreeks in de zuiger en zie je bovendien wat je doet, want anders frees je op gevoel door een grijze wolk.

Gebruik een bouwstofzuiger of een zuiger met fijnstoffilter, en geen huishoudmodel met een papieren zak. Voegstof is fijn genoeg om daar dwars doorheen te gaan, waarna de zuiger het netjes door de ruimte blaast. Leg ook een natte lap over het afvoerputje, want voegresten in de sifon zetten zich vast als beton.

Voor buitenwerk is een haakse slijper met afzuigkap de investering waard, en anders huur je er één voor een dag. Draag een stofmasker van klasse P3, een ruimzichtbril en gehoorbescherming. Een frees in metselwerk komt makkelijk boven de honderd decibel en dat merk je na een middag echt.

Voegsluier en cementwaas van de tegels halen

Na het invoegen ligt er een dof, grijzig waas over de tegels. Die voegsluier hoort er meteen af, in dezelfde werkgang als het invoegen. Wachten tot de volgende dag verandert een klus van twintig minuten in een avond boenen waarin je nauwelijks vooruitkomt.

Neem het overtollige voegmiddel af zodra het is aangetrokken en nog niet steenhard is. Werk eerst met een vochtige, goed uitgeknepen spons in ronde bewegingen en spoel die spons om de paar tegels uit in schoon water. Wrijf daarna na met een droge katoenen doek of een oude theedoek.

Is de sluier al ingedroogd, dan werkt deze methode het snelst op grotere vloeren. Maak de vloer nat, neem het water op met een vloertrekker, maak opnieuw nat en zuig de vloer met een waterzuiger droog. Doe de cementsluierverwijderaar in het sopwater in plaats van hem apart op te brengen, want dan houdt hij de opgeloste kalk in oplossing tot je hem wegzuigt.

Helpt een gewone cementsluierreiniger niet meer, dan bestaat er een sterkere cementrestenverwijderaar op zuurbasis. Dat is hetzelfde soort zuur dat je gebruikt bij hardnekkige kalk- en urinesteenaanslag. Maak de tegels en vooral de verse voegen eerst nat met schoon water, anders trekt het zuur de voeg in en vreet het de bovenlaag eruit.

Blijft er na het spoelen een witte waas op de voegen staan, dan is dat kalk die met het spoelwater naar de oppervlakte is gekomen. Nog meer spoelen maakt dat erger in plaats van beter, dus laat de vloer eerst een week drogen en boen de uitslag daarna droog weg. Wat elk reinigingsmiddel op welke ondergrond doet lees je bij verwijderen en reinigen.

Middel of methode	Waar het voor is	Niet gebruiken op	Werkwijze
Vochtige spons en droge katoenen doek	Verse sluier, direct na het invoegen	Voegen die nog week zijn en meegeven	Ronde bewegingen, spons om de paar tegels uitspoelen, daarna droog nawrijven
Cementsluierverwijderaar	Sluier van een dag tot enkele weken oud	Marmer, kalksteen en ander kalkhoudend natuursteen	Verdund in het sopwater, kort laten inwerken en met veel water opnemen
Cementrestenverwijderaar op zuurbasis	Ingedroogde cementresten en harde klodders	Natuursteen, geëmailleerd sanitair en aluminium profielen	Tegels en voegen eerst natmaken, kort laten staan, meteen ruim naspoelen
Vloertrekker met waterzuiger	Grote vloeren, om het opgeloste vuil echt af te voeren	Een droge vloer, dan verspreid je de sluier alleen maar	Nat maken, trekken, opnieuw nat maken en drooggezogen
Witte schuurspons	Laatste doffe plekken op geglazuurde tegels	Hoogglans en gepolijste tegels	Licht vochtig, met weinig druk en in één richting
Groene zeep of allesreiniger	Gewoon onderhoud als de vloer eenmaal schoon is	Als voorbehandeling voor een zure reiniger	Zeepresten maken zure en biologische reinigers onwerkzaam

Mos, groene aanslag en witte uitslag op buitenvoegen

Groene aanslag zit meestal in de voeg en niet op de steen, omdat de voeg poreuzer is en langer vocht vasthoudt. Op een zijgevel die veel regen en wind vangt kan het bovenste deel helemaal groen staan terwijl de onderste meter schoon blijft. Dat wijst zelden op een lekkage, het komt door kleine verschillen in vocht, licht en temperatuur over de gevel.

Mos in voegen verwijderen begint niet met de hogedrukreiniger. Die spuit in oud voegwerk net zo makkelijk de gezonde voeg eruit, en dan sta je na het reinigen alsnog een halve gevel opnieuw te voegen. Begin met een groene aanslagreiniger, verdund volgens de verpakking en opgebracht met een blokkwast of een stoffer.

Zo'n middel werkt niet meteen. Het resultaat komt pas na een paar dagen tot een week, dus beoordeel het niet op de dag zelf en smeer er niet direct een tweede laag overheen. Kies een periode waarin geen harde regen wordt verwacht, houd de kwast onder ooghoogte zodat er niets in je gezicht druipt en draag een veiligheidsbril.

Er is één ding dat dit soort middelen onwerkzaam maakt en dat is zeep. Heb je de gevel kort ervoor met een sopje geschrobd, wacht dan tot de zeepresten weggeregend zijn. Andersom geldt hetzelfde, dus schrob niet met zeep na terwijl het middel nog aan het werk is.

Witte uitslag op steen en voeg is iets anders dan aanslag. Dat is kalk die met vocht uit het metselwerk naar buiten trekt en op de gevel achterblijft. Borstel het droog af met een harde borstel en herhaal dat een paar keer, want zolang de muur nog uitdroogt komt er nieuwe uitbloei bij.

Wordt de gevel na het opnieuw voegen echt gereinigd, dan is impregneren daarna verstandig. Het oppervlak is door het reinigen poreuzer geworden en vervuilt zonder impregneermiddel sneller dan het ooit deed. Een tuinslang met een harde borstel haalt overigens ook al veel kleur terug en beschadigt de voeg niet.

Zo haal je een tegelvoeg eruit zonder de tegels te beschadigen

Deze volgorde werkt voor wand- en vloertegels binnen, en met ander gereedschap ook voor een buitenmuur.

1. Controleer of de tegels wel vastzitten

   Tik met je knokkel over alle tegels die je gaat aanpakken en luister naar een holle klank. Een holle tegel zit los en gaat er tijdens het frezen alsnog af, dus die neem je meteen mee in je plan. Kijk ook of er scheuren in de wand of vloer zitten, want dan is uithalen alleen niet genoeg.

2. Kies een blad dat smaller is dan de voeg

   Meet de voeg met een schuifmaat of leg er een boortje naast. In een voeg van 3 mm neem je een blad van rond de 1,5 mm, zodat je aan weerszijden speling houdt. Een blad dat net zo breed is als de voeg schuurt onvermijdelijk langs beide tegelranden tegelijk.

3. Maak eerst een proefstuk op een onopvallende plek

   Doe tien centimeter achter de wasbak of onderin een hoek. Zo weet je binnen twee minuten hoe hard de voeg is, hoe snel je blad bot wordt en of het glazuur meegeeft. Blijkt het mis te gaan, dan heb je dat geleerd op een plek die niemand ziet.

4. Plak de randen af en dek de ruimte af

   Leg schilderstape langs de tegelranden die je niet mag raken, hang plastic voor de deuropening en leg een natte lap over het afvoerputje. Voegresten die in de sifon terechtkomen zetten zich daar vast als beton en dan heb je er een klus bij.

5. Frees eerst het midden van de voeg uit

   Zet de machine op ongeveer twee derde toerental en werk in banen van tien tot vijftien centimeter, zonder op de machine te duwen. Blijf met het blad in het midden van de voeg en raak de tegelranden nog niet. Ga niet dieper dan de tegel plus de lijmlaag, want daaronder liggen leidingen.

6. Werk de flanken bij tot tegen de tegelrand

   Ga in een tweede gang langs beide zijden, met het blad plat tegen de tegelrand in plaats van er schuin in gekanteld. Controleer onderweg de diepte met een spijker of een dun latje: minstens de halve voegdiepte binnen, minimaal twee centimeter buiten.

7. Zuig de groef leeg en neem hem vochtig na

   Zuig eerst het losse stof uit de groef en ga daarna met een licht vochtige spons over de tegels en door de voeg. Nieuw voegmiddel op een stoffige groef hecht niet, want het stof werkt als een scheidingslaag tussen de mortel en de tegel.

8. Laat drogen en voeg pas daarna opnieuw in

   Heeft er vocht achter de tegels gestaan, geef de ondergrond dan een paar droge dagen voordat je invoegt. Na het invoegen mag de nieuwe voeg zelf ook uitharden voordat er water bij komt. In onze tabel met droogtijden per materiaal zie je hoe lang voegmortel nodig heeft voordat je weer kunt douchen.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Voordat je opnieuw gaat voegen

• De groef is over de hele lengte even diep: minstens de halve voegdiepte binnen en 20 mm buiten
• Er zit geen los voegmiddel meer in de groef, ook niet onderin en niet in de hoeken
• De groef is uitgezogen en daarna nagenomen met een licht vochtige spons
• Alle tegels zitten vast, geen enkele klinkt hol bij aantikken
• Binnenhoeken, de aansluiting op bad en douchebak en de dilatatielijnen blijven leeg voor een elastische naad
• De ondergrond is droog, zeker als er vocht achter of onder de tegels heeft gestaan
• Je hebt de kleur voegmiddel vergeleken met een opgedroogd proefje en niet met de natte kleur op de verpakking
• Emmer, spons, vloertrekker en schone doeken staan klaar zodat je de sluier meteen kunt afnemen

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Meteen met de zwaarste machine beginnen

Een boorhamer op hakstand haalt in tien seconden meer weg dan een multitool in een minuut, en precies dat is het probleem. De trillingen tikken het glazuur van de tegelranden en op zachte baksteen sla je de kop van de steen kapot. Begin licht en schakel pas op als blijkt dat het te traag gaat.

De voeg niet diep genoeg uithalen

Alleen het bovenste laagje weghalen ziet er direct netjes uit, maar het nieuwe voegmiddel heeft dan nauwelijks hechtvlak. Binnen een jaar laat het weer los en begin je opnieuw. Ga binnen tot minstens de halve voegdiepte en buiten tot minimaal twee centimeter.

Zoutzuur gebruiken om een harde voeg zachter te maken

Het klinkt logisch dat zuur cement aanvreet, maar een uitgeharde voeg wordt er niet zacht genoeg van om verschil te maken. Ondertussen tast het zuur wel de omliggende voegen, de lijmlaag en soms de tegels aan, en de dampen zijn schadelijk. Voegen haal je mechanisch weg, niet chemisch.

Hakken in een voeg die harder is dan de steen

Bij oud metselwerk met een cementrijke voeg is de voeg vaak sterker dan de baksteen. Elke tik zoekt dan de zwakste plek en dat is de steen. Slijp de voeg eerst aan beide kanten in met een dunne diamantschijf, dan valt de kern eruit zonder dat je op de steen slaat.

Een te dikke slijpschijf kiezen omdat het sneller lijkt

Een dikke schijf haalt de voeg in één gang weg, maar hij raakt daarbij ook de flanken van de stenen ernaast. Die beschadigingen zie je na het voegen terug als rafelige randen. Een frees van zes tot zes en een halve millimeter in twee gangen levert een veel strakker resultaat.

De cementsluier laten opdrogen tot de volgende dag

Verse sluier haal je met een vochtige spons en een droge doek in twintig minuten weg. Ingedroogde sluier kost een dag boenen met een chemisch middel, en op een vloer van negen vierkante meter loopt dat al snel uit de hand. Ruim de sluier op in dezelfde werkgang als het invoegen.

De hogedrukreiniger op oud voegwerk zetten

Op een gevel spuit hoge druk niet alleen het mos weg maar ook de zachte bovenlaag van de voeg. Je houdt een schone maar uitgevreten gevel over die water opneemt en waarvan je alsnog het voegwerk moet vervangen. Bij monumenten is hogedruk om die reden vaak niet eens toegestaan.

Voegstof en spoelwater in het afvoerputje laten lopen

Voegresten en cementstof binden onder in de sifon en vormen daar een harde prop die je er niet meer uit krijgt. Leg een natte lap of een dop over het putje zolang je freest, en spoel het spoelwater met veel schoon water door in plaats van het geconcentreerd te lozen.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Voegen uithalen is geduldwerk en dat kun je in verreweg de meeste gevallen zelf. Er zijn een paar situaties waarin het verstandiger is om te stoppen en iemand met ervaring en materieel te laten komen.

De eerste is werken op hoogte. Voegen uitfrezen aan een gevel vraagt twee handen aan de machine en constante zijwaartse kracht, en dat is precies de belasting waar een ladder niet tegen kan. Alles boven de eerste verdieping doe je vanaf een rolsteiger, of je laat het over aan een voeger die met steigermateriaal werkt.

De tweede is asbest. In badkamers en keukens van voor 1994 kan er onder de tegels een asbesthoudende plaat of asbesthoudende lijm zitten, en in oude vloeren zit het soms in de zwarte lijmlaag onder het zeil. Ga daar niet droog in frezen of hakken. Laat het eerst onderzoeken en laat het verwijderen door een gecertificeerd bedrijf.

De derde is een ondergrond die doorweekt blijkt. Zit er achter de tegels een gipsplaat of gipsblok dat door jarenlang lekken zacht is geworden, dan is nieuw voegwerk symptoombestrijding. Die wand moet eruit voordat er ook maar één tegel teruggaat, anders zit je binnen een jaar met hetzelfde probleem plus schimmel.

De vierde is een monument of een pand in een beschermd stadsgezicht. Daar gelden vaak eisen aan de samenstelling en het uiterlijk van het voegwerk, en soms is er een vergunning nodig. Informeer eerst bij de gemeente voordat je een frees in de gevel zet.

Besteed je het uit, spreek dan af op urenbasis in plaats van een vaste prijs. Niemand kan vooraf zien hoe snel een voeg meegeeft, dus bij een offerte gaat de aannemer op zeker spelen en betaal je te veel. Laat daarbij opnemen dat hij stopt zodra de beschadigingen aan de tegels te ver oplopen, zodat je alsnog kunt kiezen voor nieuwe tegels over de oude of voor de tegels eruit slopen.