Ondervloer voor tapijt: welke laag er onder je vloerbedekking hoort
Onder tapijt liggen bijna altijd twee lagen met elk een eigen taak: een harde, vlakke laag die de ondergrond glad maakt en een verend ondertapijt dat loopcomfort en levensduur geeft. Op een houten vloer is die vlakke laag hardboard, mdf of spaanplaat, op beton is het egaline. Ondertapijt vlakt niets uit: elke kier, elke schroefkop en elke plaatnaad tekent er binnen een paar weken doorheen. Ligt er nog laminaat, dan is dat weghalen vrijwel altijd sneller en goedkoper dan er een tapijtvloer overheen bouwen.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Afbreekmes met verse segmenten en een lange rechte lat om langs te snijden
- Tacker met smalle nieten, of een accuschroefmachine met verzonken kop
- Rei van twee meter of een lange waterpas om de vlakheid te meten
- Kniestrekker voor het spannen van gespannen tapijt
- Lijmkam in de vertanding die de lijmfabrikant voorschrijft
- Hamer en een klopblok voor de spijkerlatten
- Rolmaat, potlood en een stofzuiger die tegen bouwstof kan
Materiaal
- Ondertapijt van vilt, rubber of pu-schuim in de dikte die bij je tapijt past
- Hardboard 3 of 4 mm, mdf 4 tot 6 mm of vochtwerend spaanplaat P5 bij een slappe vloer
- Spijkerlatten met de punten in de juiste richting, of tapijtlijm bij verlijmen
- Naadtape of stevige textieltape voor de naden van het ondertapijt
- Egaline en voorstrijk bij een betonvloer
- Houtvulmiddel of vulmes voor plaatnaden en schroefgaten
Wat een ondervloer onder tapijt echt doet
Een ondervloer onder tapijt heeft twee taken die vaak door elkaar lopen. De ene is vlak maken: kieren tussen vloerdelen, schroefkoppen, hoogteverschillen en een ruwe betonvloer moeten verdwijnen voordat er iets zachts overheen gaat. De andere is verend maken: het ondertapijt geeft loopcomfort, dempt contactgeluid en neemt de klap op die het tapijt anders zelf krijgt.
Die tweede taak levert het meeste rendement op. Tapijt slijt namelijk niet alleen aan de bovenkant, het slijt vooral doordat de pool bij elke stap tot op de harde ondergrond wordt platgedrukt. Met een verende laag eronder veert de pool terug en houdt het tapijt jaren langer zijn structuur. Wie tapijt rechtstreeks op beton legt, ziet in de loopstroken binnen twee jaar het verschil.
Waar het misgaat, is de aanname dat een dik ondertapijt de eerste taak ook doet. Dat doet het niet. Een viltlaag van acht millimeter drukt zich juist netjes in elke kier en om elke schroefkop heen, waarna het patroon van je ondergrond in het tapijt verschijnt. Ligt er nu nog een harde vloer, dan is de eerste vraag of die eruit gaat of blijft liggen. Bij laminaat en pvc als bestaande vloer valt die afweging bijna altijd uit op weghalen, en verderop staat waarom.
Leg een stuk van je tapijt los op de kale ondergrond en loop er in sokken overheen. Voel je met je hiel de naden of de schroefkoppen, dan voel je ze straks door het ondertapijt heen ook. Dat is een eerlijkere test dan kijken.
Soorten ondertapijt en waar ze passen
Het schap noemt van alles ondertapijt, maar in de praktijk kies je uit een handvol materialen. Vilt is de meest gebruikte: een geperste naaldviltmat van vijf tot acht millimeter, redelijk stevig, prima op een houten vloer en makkelijk te verlijmen. Rubber en pu-schuim geven meer veerkracht en zijn de keuze in een woonkamer waar je comfort wilt. Rubberkorrel is het zwaarst en het stevigst, en blijft ook onder zware meubels op zijn plaats.
Wat afvalt, is bijna net zo nuttig om te weten. De schuimfolie of xps-ondervloer die onder laminaat gaat, is voor tapijt ongeschikt: hij is te veerkrachtig, veert niet terug op puntbelasting en glijdt over een gladde ondergrond. Stucloper is beschermkarton voor tijdens de verbouwing, geen ondervloer. Een ondervloer met dempende kern en harde toplaag is juist voor harde vloeren gemaakt, zoals bij het kiezen van een ondervloer onder vinyl, waar de eis precies andersom is: daar moet de laag hard en onvervormbaar zijn.
Kijk bij het kiezen ook naar de rug van je tapijt. Heeft het al een dikke schuimrug, dan komt daar geen dik ondertapijt meer onder: het geheel wordt dan zo week dat de naden gaan werken en de zoom omhoog kruipt. Bij tapijt met een jute of textiele rug is een steviger ondertapijt juist op zijn plaats.
| Soort ondertapijt | Gebruikelijke dikte | Waar het past | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Naaldvilt | 5 tot 8 mm | Houten vloeren, slaapkamers, trappen, onder gelijmd tapijt | Stevig en dun, dus veilig onder tapijt met schuimrug |
| Rubber of schuimrubber | 7 tot 11 mm | Woonkamer, waar comfort en geluiddemping tellen | Zwaar en wat duurder, kan op oude vloeren afgeven |
| Pu-schuim van hergebruikt schuim | 8 tot 11 mm | Gespannen tapijt op spijkerlatten | Veert prettig terug, niet gebruiken onder tapijt met dikke schuimrug |
| Rubberkorrel of granulaat | 6 tot 10 mm | Drukke ruimtes, zware meubels, kantoor aan huis | Zwaarste soort, blijft goed liggen zonder te verschuiven |
| Vilt met rubber gecombineerd | 7 tot 9 mm | Vloerverwarming, mits de leverancier het vrijgeeft | Dun houden, elke millimeter kost warmte in de kamer |
| Kurkplaat | 4 tot 6 mm | Onder volledig verlijmd tapijt op beton | Weinig veerkracht, vooral geluidsdempend |
| Schuimfolie of xps-laminaatondervloer | 2 tot 6 mm | Niet geschikt onder tapijt | Te week, glijdt weg en herstelt niet na puntbelasting |
| Stucloper of vloerkarton | 1 tot 2 mm | Alleen als bescherming tijdens het werk | Geen ondervloer, kreukt en scheurt onder belasting |
Ondervloer voor tapijt op een houten vloer
Wie zoekt naar een ondervloer voor tapijt op houten vloer, komt bijna altijd bij twee lagen uit, want op vloerdelen of een oude plankenvloer is één ondertapijt zelden genoeg. Tussen de delen zitten kieren, de koppen liggen niet in één vlak en er zit speling in het hout. Dat alles tekent binnen enkele weken door het tapijt heen als een streepjespatroon dat je niet meer wegkrijgt. De oplossing is een plaatlaag die je eerst vastzet, en daarop pas het ondertapijt.
Voor een redelijk vlakke houten vloer volstaat hardboard van 3 of 4 millimeter of mdf van 4 tot 6 millimeter. Mdf blijft bij grote platen vlakker liggen. Is de vloer slap, veert hij door of zitten er kieren van meer dan een centimeter tussen de delen, dan is 12 of 18 millimeter vochtwerend spaanplaat van het type P5 de betere keuze, omdat die laag ook meedraagt. Meer over de opbouw van verschillende vloertypes staat in ons overzicht van vloeren en hun opbouw.
Vastzetten is geen detail. Losliggende platen schuiven onder het tapijt en dan tekenen de naden juist wel af. Tacker of schroef in een raster van ongeveer vijftien centimeter langs de randen en twintig tot dertig centimeter in het veld, met de koppen net onder het oppervlak. Vul de naden en de gaten met houtvulmiddel en schuur ze vlak. Leg de platen in halfsteensverband en houd de naden weg bij de naden van de vloerdelen eronder.
Boven een kruipruimte
Ligt de houten vloer boven een kruipruimte, houd hem dan open naar boven. Plastic folie tussen de vloerdelen en de plaatlaag lijkt logisch tegen vocht van onderen, maar het hout moet zijn vocht kwijt kunnen aan de kamerzijde. Een dichte folielaag houdt dat vocht in het hout vast en dat kost je op termijn de vloer. Zit er vocht in de kruipruimte, dan los je dat onder de vloer op met bodemafdichting en ventilatie, niet met een laagje folie onder je tapijt.
Kijk waar je schroeft en niet in. In oude vloeren liggen leidingen en kabels vaak los in de kieren tussen de delen, vlak onder de bovenkant. Een niet van drie centimeter is genoeg om een waterleiding te raken. Werk de eerste rij eens met een lichte klop af of gebruik een leidingzoeker langs de wanden en bij de radiatoraansluitingen.
Op beton, zand-cement en bij vloerverwarming
Een betonvloer of zandcementdekvloer heeft geen plaatlaag nodig, maar wel vlakheid en droogte. Leg een rei van twee meter op de vloer en meet de holtes eronder: kom je boven de drie millimeter, dan egaliseer je. Kleine putjes en gruisresten hoef je niet weg te werken, want die vult het ondertapijt op. Bolle plekken en dekvloerresten wel, want die drukken zich door de pool heen als glimmende looplijnen.
De vochttest is een kwartier werk en voorkomt veel ellende. Plak een stuk plastic van vijftig bij vijftig centimeter met tape rondom luchtdicht op de vloer en laat het een etmaal liggen. Zit er daarna condens aan de onderkant of is de vloer donker verkleurd, dan is er vocht dat naar boven komt. Onder tapijt geeft dat schimmel en een muffe geur die niet meer weggaat. Egaliseer je, houd dan de opgegeven wachttijd echt aan; in onze tabel met droogtijden per materiaal zie je hoe ver egaline en voorstrijk uit elkaar liggen.
Bij vloerverwarming telt de warmteweerstand van de hele opbouw. Tapijt en ondertapijt samen blijven meestal onder ongeveer 0,15 m²K/W, en de leverancier van je vloer noemt de waarde die voor dat product geldt. Dat is de reden dat je bij vloerverwarming een dun vilt of een vilt-rubbercombinatie kiest en geen dikke schuimlaag: die werkt als een deken over je leidingen en je stookt vooral de vloer op.
| Ondergrond | Wat er eerst moet gebeuren | Ondertapijt daarna | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|
| Zandcementdekvloer, vlak | Stofvrij maken en voorstrijken | Vilt, rubber of pu-schuim naar keuze | Los gruis dat als korrels doortekent |
| Betonvloer met holtes boven 3 mm | Egaliseren en volledig laten drogen | Pas leggen als de egaline droog is | Te vroeg dichtleggen, dan blijft het vocht eronder |
| Vloerdelen of plankenvloer | Hardboard 3 of 4 mm of mdf 4 tot 6 mm, vastgezet | Vilt van 5 tot 8 mm | Kieren tussen de delen die door de pool aftekenen |
| Slappe of doorverende houten vloer | 12 tot 18 mm vochtwerend spaanplaat P5 | Vilt of rubber naar keuze | Dunne platen die het doorveren niet oplossen |
| Vloerverwarming in de dekvloer | Vlak maken, verder niets isolerends | Dun vilt of vilt met rubber, vrijgegeven voor verwarming | Dikke schuimlaag die de warmte tegenhoudt |
| Bestaand laminaat | Weghalen, ondervloer beoordelen | Naar keuze op de vlakke laag die overblijft | Laten liggen en er overheen bouwen |
Tapijt op laminaat leggen: kan dat?
Het idee is verleidelijk: het laminaat ligt er al vlak bij, dus waarom zou het niet als ondervloer dienen voor tapijt over laminaat? Technisch kan het, maar er zitten drie problemen aan die stuk voor stuk om extra werk vragen.
Het eerste is de hechting. De toplaag van laminaat is melamine, hard en glad, en daar hecht tapijtlijm slecht op. Gespannen leggen valt af, want spijkerlatten kun je niet in een zwevende vloer schieten, dus blijft alleen volledig verlijmen over. Wil je die route toch, maak dan eerst een proefstuk van een halve meter in een hoek en trek dat na een etmaal los. Laat het los, dan weet je genoeg.
Het tweede is de uitzetruimte. Rondom een laminaatvloer zit een naad van een centimeter of meer, omdat de vloer moet kunnen werken. Die ruimte moet vrij blijven, dus je kunt het tapijt daar niet op vastzetten en je krijgt langs de wanden geen strakke afwerking. Het derde is de opbouwhoogte. Laminaat met ondervloer is al gauw tien tot vijftien millimeter, en daar komt ondertapijt met tapijt bovenop.
Wij halen het laminaat in de praktijk liever weg. Een klikvloer is in een uur uit een kamer, hij levert niets op als hij blijft liggen, en je bespaart er geen materiaal mee omdat je toch een ondertapijt koopt. Blijft de vloer om een andere reden liggen, bijvoorbeeld omdat hij verlijmd is, dan is verlijmen op een geschuurde en ontvette laminaatvloer de enige serieuze optie.
Bij een huurwoning eerst navragen. Verlijmd tapijt op een zwevende laminaatvloer is bij oplevering vrijwel niet meer schadevrij te verwijderen. Zit je in een huurwoning of leg je het in een woning die je binnen een paar jaar verkoopt, dan is het weghalen van het laminaat ook om die reden de rustigere keuze.
Spannen op spijkerlatten of tapijt lijmen op ondervloer
Er zijn twee volwaardige manieren om tapijt vast te leggen en ze stellen andere eisen aan de ondervloer. Bij gespannen tapijt schiet je spijkerlatten langs alle wanden, leg je het ondertapijt daarbinnen en trek je het tapijt met een kniestrekker over de haakjes. Bij volledig verlijmen lijm je het tapijt over het hele vlak vast, meestal met een dispersielijm.
Voor spannen heb je een ondergrond nodig waar de latten in blijven zitten: hout, spaanplaat of beton met de juiste spijkers. De latten komen op vijf tot acht millimeter van de plint, met de punten schuin naar de muur toe. Dat maatje hangt af van de dikte van je tapijt, want de rand moet er precies in kunnen wegduiken zonder een richel te vormen. Het ondertapijt snijd je tot tegen de latten, nooit eroverheen: ligt het over de haakjes, dan pakken die het tapijt niet meer.
Bij tapijt lijmen op ondervloer werk je in banen. De vertanding van de lijmkam en de open tijd staan op de emmer en verschillen per lijm en per rugsoort, dus lees dat en gok het niet. Een textiele of jute rug vraagt meestal een fijnere kam dan een schuimrug. Wil je het ondertapijt ook vastzetten, dan lijm je in twee gangen: eerst het ondertapijt op de vloer, dat laten drogen, daarna het tapijt op het ondertapijt.
| Manier van vastleggen | Wat de ondervloer moet kunnen | Waar het goed werkt | Nadeel |
|---|---|---|---|
| Gespannen op spijkerlatten | Latten moeten vast in de rand kunnen | Woonkamers, slaapkamers, dik tapijt | Meer werk, kniestrekker nodig |
| Volledig verlijmd op het ondertapijt | Vlak, droog, stofvrij en lijmvast | Drukke ruimtes, grote vlakken, kantoor aan huis | Bij vervangen moet alles er weer af |
| Verlijmd rechtstreeks op de dekvloer | Geëgaliseerd beton of dekvloer | Tapijttegels en dun tapijt | Weinig veerkracht en meer geluid |
| Dubbelzijdige tapijttape langs de randen | Glad en schoon, tape moet hechten | Kleine kamers, tijdelijke oplossing | Laat na een jaar los, tapijt gaat lopen |
| Los leggen met een omgeslagen rand | Alleen als vlakke laag | Zolderkamer, berging | Golven, plooien en een rand die opkrult |
Bij verlijmen wil je nog even bij het tapijt kunnen nadat het ligt. Lijm daarom de helft van de baan, klap hem terug, en werk vanuit het midden naar de kant. Zo houd je een schone opstelplek en trap je niet door je eigen lijm.
Het ondertapijt leggen zonder dat er iets doortekent
Ondertapijt leg je in banen die je tegen elkaar aan legt, niet over elkaar heen. Een overlap van een centimeter voelt onder je voet als een richel en tekent zich in een dun tapijt af als een lange lijn. Leg de banen dus stotend en plak elke naad af met naadtape of stevige textieltape, over de volle lengte.
Leg de banen haaks op de richting waarin je het tapijt gaat leggen. De naden van de twee lagen vallen dan nooit samen, en juist twee naden boven elkaar geven een zwakke plek waar je met de tijd een dal in ziet ontstaan. Snijd langs een lange lat, want een uit de hand gesneden rand loopt altijd iets golvend en die golf is precies je naad.
Bij vilt met een gladde en een ruwe kant hoort de gladde kant naar boven, zodat gespannen tapijt er soepel overheen kan bewegen. Verlijm je het tapijt op het vilt, dan werkt de ruwe kant naar boven beter, omdat de lijm daar meer grip vindt. Zuig de ondergrond stofvrij voordat het ondertapijt erop gaat, want een korrel puin die onder de mat blijft liggen, is over een jaar een zichtbaar bultje in je tapijt.
Fixeer het ondertapijt op de ondergrond zodra de kamer groter is dan een paar vierkante meter. Op hout kan dat met een handtacker, op beton met lijmstippen of dubbelzijdige tape in een raster. Losliggend ondertapijt schuift bij het spannen mee en dan krijg je een bult in het midden van de kamer.
Hoogte, deuren, drempels en de aansluiting op de plinten
De opbouw van ondervloer en tapijt is dikker dan mensen inschatten. Hardboard van vier millimeter met een viltmat van acht en een tapijt van negen komt op ruim twee centimeter, en dat merk je bij elke deur en elke drempel in huis. Meet het voordat je bestelt, niet nadat de vloer ligt.
Binnendeuren korten we bij voorkeur af voordat het tapijt erin gaat. Leg een reststuk van de hele opbouw onder de deur, teken de zaaglijn af met een paar millimeter speling en zaag de deur op zijn kant met de goede kant naar boven. Reken op minstens vijf millimeter lucht boven het tapijt, want een pool die tegen het deurblad schuurt slijt daar binnen een seizoen kaal.
Langs de wanden werk je het tapijt weg onder de plint of tegen de plint aan met een strakke snede. Zet je nieuwe plinten, dan gaan die er pas na het tapijt op, en dan is het verstek zagen van de plinten de klus die het beeld bepaalt. In de keuken loopt het tapijt tot onder de keukenplint; hoe je die daarna weer vastklikt lees je bij het bevestigen van een keukenplint met klemmen. Bij de overgang naar een harde vloer komt een overgangsprofiel of een tapijtklemstrip, zodat de rand niet gaat rafelen.
| Onderdeel van de opbouw | Gebruikelijke dikte | Waar je rekening mee houdt |
|---|---|---|
| Hardboard 3 of 4 mm | 3 tot 4 mm | Dunste vlakke laag, alleen op een vlakke houten vloer |
| Mdf 4 tot 6 mm | 4 tot 6 mm | Blijft vlakker liggen dan hardboard bij grote platen |
| Spaanplaat P5 12 of 18 mm | 12 tot 18 mm | Nodig bij doorverende vloeren, kost veel hoogte |
| Egaline op beton | 3 tot 10 mm | Droogtijd inplannen voor je verder gaat |
| Ondertapijt vilt of rubber | 5 tot 11 mm | Bepaalt het loopcomfort en de levensduur van het tapijt |
| Tapijt zelf | 6 tot 12 mm | Dikke pool vraagt meer speling onder de deur |
| Spijkerlat langs de wand | 5 tot 7 mm hoog | Blijft onder het tapijt weg, plaats hem op 5 tot 8 mm van de plint |
Zo leg je een ondervloer voor tapijt op een houten vloer
Deze volgorde geldt voor vloerdelen die je met platen vlak maakt; op beton vervang je de eerste drie stappen door egaliseren en drogen.
-
Meet de vlakheid en zoek de zwakke plekken
Leg een rei van twee meter kruislings over de vloer en kijk waar licht onderdoor komt. Loop de vloer daarna af en let op delen die doorveren of kraken. Schroef losse delen eerst vast en zet knarsende plekken bij met een extra schroef in de balk. Wat je nu niet oplost, hoor en voel je straks door het tapijt heen.
-
Kies de plaatdikte die bij de vloer past
Bij een vlakke, stevige vloer is hardboard van 3 of 4 millimeter genoeg. Bij grotere vlakken kiezen we liever mdf van 4 tot 6 millimeter, omdat dat minder snel kromtrekt. Veert de vloer door of zitten er brede kieren, dan gaat er 12 of 18 millimeter vochtwerend spaanplaat P5 op, want dan draagt de laag mee in plaats van alleen te bedekken.
-
Leg de platen in verband en zet ze vast
Leg de naden van de platen niet in lijn met de naden van de vloerdelen eronder en werk in halfsteensverband. Tacker of schroef in een raster van ongeveer vijftien centimeter langs de randen en twintig tot dertig centimeter in het veld. Losliggende platen schuiven onder het tapijt en dan tekenen precies die naden af die je wilde verbergen.
-
Vul de naden en schuur de koppen vlak
Strijk de plaatnaden en de nietgaten vol met houtvulmiddel en schuur ze vlak zodra ze droog zijn. Voel na met je vlakke hand in plaats van te kijken: een randje van een halve millimeter zie je niet, maar loop je er drie jaar overheen, dan staat het als een streep in je tapijt.
-
Zet de spijkerlatten of bereid het verlijmen voor
Ga je spannen, sla dan de spijkerlatten langs alle wanden op vijf tot acht millimeter van de plint, met de punten schuin naar de muur. In deuropeningen loopt de lat door tot het midden van het deurblad. Ga je verlijmen, dan hoeft dit niet, maar dan zuig je de vloer nu volledig stofvrij, want lijm hecht niet op stof.
-
Leg het ondertapijt stotend en tape de naden
Rol de banen haaks op de richting van het tapijt uit, snijd ze tot tegen de spijkerlatten en leg ze tegen elkaar aan zonder overlap. Plak elke naad over de volle lengte af. Fixeer de banen met een tacker of lijmstippen, zodat er bij het spannen niets meeschuift.
-
Leg het tapijt en span of lijm het vast
Laat het tapijt eerst een dag in de kamer acclimatiseren, dan trekt de rug recht en snijdt het netter. Span het daarna met de kniestrekker over de haakjes en duw de rand met een stompe spatel in de gleuf tussen lat en plint. Bij verlijmen werk je in halve banen vanuit het midden naar de kant.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat het tapijt erin gaat
Uit de praktijk
Vloerbedekking over laminaat op de bovenverdieping
Op een eerste verdieping lag laminaat met een isolerende onderlaag en dat moest plaatsmaken voor vloerbedekking. Het plan was om tijd en geld te sparen door het laminaat als ondervloer te laten liggen. Bij het uitwerken liepen we tegen twee dingen aan die dat plan onderuit haalden.
Het eerste was de gladheid van de toplaag: gespannen leggen kan niet, want er is niets om spijkerlatten in te schieten, en dus moest het tapijt volledig verlijmd worden. Het tweede was de uitzetruimte langs de wanden, die vrij moet blijven omdat de vloer werkt. Precies daar wilden we het tapijt strak afwerken. De laminaatvloer lag er binnen een uur uit en de winst van laten liggen bleek nul, want er moest sowieso een ondertapijt gekocht worden.
De platen onder het laminaat opnieuw gebruikt
Onder het weggehaalde laminaat lagen groene houtvezelplaten van vijf millimeter. Die zagen er nog goed uit, dus lag het voor de hand ze te laten liggen als vlakke laag onder het tapijt. Dat kan, maar alleen als je ze eerst kritisch bekijkt.
Bij het weghalen van de klikvloer waren de platen op een paar plekken uit elkaar geschoven, met naden van vijf tot acht millimeter als gevolg. Onder een dun tapijt tekent zo'n kier zich binnen een maand af als een lijn. We hebben de platen tegen elkaar geschoven, de resterende naden opgevuld en de losse randen vastgetackerd. Op de plek waar een plaat door vocht was opgebold, is een nieuw stuk ingezet.
Nog een ondervloer bovenop werd simpelweg te dik
Een alternatief plan was om het laminaat te laten liggen en daar nieuwe platen op te leggen als ondervloer voor het tapijt. Op papier klinkt dat als de veilige route, in werkelijkheid stapelt het te veel op elkaar.
De optelsom liep uit de hand: laminaat met ondervloer zat al op ruim twaalf millimeter, met platen erop plus ondertapijt en tapijt kwam de vloer bijna vier centimeter hoger te liggen. De binnendeuren pasten niet meer, de drempels naar de badkamer werden een opstapje en de plinten waren te laag geworden. En de kosten waren gelijk aan die van het weghalen van het laminaat, want de platen moesten hoe dan ook gekocht worden. De klikvloer is er toen uit gegaan.
Veelgemaakte fouten
Het ondertapijt gebruiken om een oneffen vloer te verbergen
Vilt en schuim vervormen mee met wat eronder ligt. Een kier van vier millimeter tussen twee vloerdelen zakt in het vilt in, en na een paar maanden lopen staat de lijn in het tapijt. De vlakke laag en de verende laag zijn twee verschillende dingen en je hebt ze allebei nodig.
Laminaatondervloer van schuimfolie onder tapijt leggen
De rol schuimfolie die nog over was van de laminaatvloer lijkt een gratis ondertapijt. Onder een harde klikvloer werkt dat materiaal, omdat de vloer de belasting spreidt. Onder tapijt is er niets dat spreidt: elke stoelpoot drukt een kuil die niet meer terugveert, en op een gladde vloer schuift de folie weg.
Het ondertapijt over de spijkerlatten heen leggen
Ligt het ondertapijt over de latten, dan komen de haakjes niet meer bij het tapijt en houdt niets de spanning vast. Het tapijt trekt binnen een paar maanden los uit de rand en gaat golven. Snijd het ondertapijt strak tot tegen de lat en laat de haakjes vrij.
Dik ondertapijt onder tapijt met een schuimrug
Twee zachte lagen op elkaar geven een vloer waar je in wegzakt. Dat voelt luxe in de winkel en werkt slecht in huis: de naden gaan bewegen, de zoom kruipt omhoog en gelijmde naden scheuren open. Bij een dikke schuimrug hoort een dun, stevig vilt of helemaal geen extra laag.
Tapijt op laminaat lijmen zonder proefstuk
De melamine toplaag van laminaat is hard en glad en veel tapijtlijmen hechten daar matig op. Wie zonder test een hele kamer volgooit, ontdekt na een winter dat het tapijt in de loopstrook los ligt en gaat bollen. Een proefstuk van een halve meter dat je na een etmaal probeert los te trekken, kost je tien minuten.
Platen los leggen in plaats van vastzetten
Losliggend hardboard verschuift onder de belasting van meubels en voetstappen. De naden die je wilde wegwerken, worden dan juist zichtbaar en gaan bij elke stap klikken. Een raster van nieten of schroeven is een halfuur werk per kamer en houdt de laag voorgoed op zijn plek.
Plastic folie onder de plaatlaag op een houten vloer
Boven een kruipruimte lijkt folie een goede dampstop, maar het hout raakt zijn vocht dan alleen nog naar de kruipruimte kwijt. In de praktijk blijft het vocht in de delen zitten en gaat het hout op termijn stuk. Pak vocht aan in de kruipruimte zelf met bodemafdichting en ventilatie.
Veelgestelde vragen
Welke ondervloer voor tapijt op een houten vloer is de beste keuze?
Op een houten vloer werk je in twee lagen. Eerst hardboard van 3 of 4 millimeter of mdf van 4 tot 6 millimeter, vastgetackerd of geschroefd in een raster, met gevulde en vlakgeschuurde naden. Daarop komt een ondertapijt van naaldvilt van 5 tot 8 millimeter. Veert de vloer door of zitten er brede kieren tussen de delen, dan neem je in plaats van hardboard 12 of 18 millimeter vochtwerend spaanplaat P5, want dat draagt mee in plaats van alleen te bedekken.
Heb je altijd een ondervloer onder tapijt nodig?
Verplicht is het niet, maar tapijt zonder ondertapijt slijt merkbaar sneller. De pool wordt bij elke stap tot op de harde ondergrond platgedrukt en veert niet meer terug, waardoor de loopstroken binnen twee jaar zichtbaar worden. Ook het geluid in de kamer en naar de buren is duidelijk anders. Alleen bij tapijttegels en bij tapijt met een dikke ingebouwde rug kan het ondertapijt achterwege blijven, omdat de veerkracht dan al in het product zelf zit.
Kun je tapijt over laminaat leggen?
Dat kan alleen als je het tapijt volledig verlijmt, want in een zwevende laminaatvloer kun je geen spijkerlatten schieten. De melamine toplaag is glad en hard, dus test de hechting eerst met een proefstuk van een halve meter dat je na een dag probeert los te trekken. Verder blijft de uitzetruimte rondom het laminaat een probleem voor de afwerking langs de wanden. Wij halen de klikvloer daarom liever weg: dat is een uur werk en levert een betere aansluiting op, en hoe zo'n vloer in elkaar zit staat bij het leggen en weghalen van laminaat.
Kun je het laminaat als ondervloer voor tapijt laten liggen?
Het levert je bijna niets op. Je bespaart geen materiaal, want een ondertapijt koop je toch, en je bespaart nauwelijks tijd, omdat een klikvloer er in een uur uit ligt. Wat je er wel bij krijgt, is drie tot vier centimeter extra opbouwhoogte, deuren die niet meer passen, plinten die te laag zitten en een randafwerking die door de uitzetruimte nooit strak wordt. Ligt het laminaat verlijmd op de dekvloer, dan is laten liggen wel een reële afweging.
Kun je tapijt lijmen op de ondervloer, of moet het rechtstreeks op de vloer?
Tapijt lijmen op ondervloer kan prima en gebeurt vaak in twee gangen. Eerst lijm je het ondertapijt op de dekvloer of op de plaatlaag en laat je dat drogen, daarna lijm je het tapijt op het ondertapijt. Zo blijft de veerkracht behouden en ligt alles vast. Welke lijmkam en welke open tijd erbij horen, verschilt per lijm en per rugsoort en staat op de emmer. Een textiele rug vraagt meestal een fijnere vertanding dan een schuimrug.
Hoe dik moet het ondertapijt zijn?
Voor de meeste woonkamers werkt 7 tot 9 millimeter prettig. In slaapkamers en op trappen kiezen we liever 5 tot 8 millimeter vilt, omdat een dikke laag op een traptrede onder je voet wegzakt. Bij vloerverwarming ga je zo dun mogelijk, en bij tapijt met een dikke schuimrug ook, want twee zachte lagen op elkaar laten de naden werken. Dikker is dus niet automatisch beter: het gaat om de combinatie met de rug van je tapijt.
Welk ondertapijt mag er op vloerverwarming?
Kies een dun vilt of een vilt-rubbercombinatie die de leverancier uitdrukkelijk voor vloerverwarming vrijgeeft. De warmteweerstand van tapijt en ondertapijt samen blijft meestal onder ongeveer 0,15 m²K/W, en de exacte waarde die voor jouw vloer geldt staat in de documentatie van de vloerleverancier. Een dikke schuimlaag haalt dat niet en werkt als een deken over de leidingen: je stookt de dekvloer op en de kamer blijft koud.
Moet er folie of een vochtscherm onder het ondertapijt?
Op een betonvloer of dekvloer zonder vochtscherm eronder wel, want vocht dat naar boven komt geeft onder tapijt schimmel en een muffe geur. Test dat eerst met een stuk plastic van vijftig bij vijftig centimeter dat je een etmaal luchtdicht op de vloer plakt. Op een houten vloer boven een kruipruimte juist niet: het hout moet zijn vocht aan de kamerzijde kwijt kunnen en een dichte folielaag houdt dat vast. Wat er onder de verschillende vloertypes speelt, staat bij vocht en opbouw per vloer.
Hoe voorkom ik dat de naden van de ondervloer aftekenen?
Drie dingen samen doen het werk. Zet de platen vast in een raster zodat er niets kan schuiven, vul de naden met houtvulmiddel en schuur ze vlak, en leg de banen ondertapijt haaks op de richting van het tapijt zodat de naden van beide lagen nooit samenvallen. Leg de banen stotend tegen elkaar in plaats van overlappend en plak elke naad over de volle lengte af met naadtape.
Welke kant van het ondertapijt moet naar boven?
Bij vilt met een duidelijk gladde en een ruwe zijde hangt het af van je legmethode. Ga je het tapijt spannen, dan komt de gladde kant naar boven, zodat het tapijt er soepel overheen kan bewegen. Ga je verlijmen, dan werkt de ruwe kant naar boven beter omdat de lijm daar meer grip vindt. Bij een viltmat met een folie- of rubberlaag aan één zijde volg je gewoon de aanwijzing van de fabrikant.
Hoeveel hoogte kost een ondervloer met tapijt bij mijn deuren?
Reken op ongeveer twee centimeter voor een normale opbouw: 4 millimeter hardboard, 8 millimeter ondertapijt en 9 millimeter tapijt. Met spaanplaat van 18 millimeter loopt dat op tot ruim drie centimeter. Kort de binnendeuren af voordat je legt en houd minstens vijf millimeter lucht boven de pool, want tapijt dat tegen het deurblad schuurt slijt daar binnen een seizoen kaal. Meet ook de drempels naar badkamer en hal.
Wat kost een ondervloer voor tapijt per vierkante meter?
Een viltmat kost meestal een paar euro per vierkante meter, rubber en pu-schuim liggen daar duidelijk boven. Hardboard of mdf voor de vlakke laag komt daar nog bij, net als nieten, vulmiddel en tape. Voor een kamer van twintig vierkante meter blijft het geheel doorgaans onder een paar honderd euro. Dat is weinig ten opzichte van het tapijt zelf, en het bepaalt hoe lang dat tapijt er goed uitziet.
Wanneer je beter een vakman belt
Een ondervloer voor tapijt aanbrengen is werk dat je met geduld en een scherp mes goed zelf doet. Er zijn wel een paar punten waarop wij liever iemand erbij halen.
Het eerste is een houten vloer die duidelijk doorveert of waarvan de balken zichtbaar zijn doorgezakt. Een plaatlaag verbergt dat, maar lost het niet op, en de oorzaak kan houtrot of een te grote overspanning zijn. Laat dat beoordelen voordat je alles dichtlegt.
Het tweede is aanhoudend vocht in de vloer, bijvoorbeeld als de plastictest steeds condens laat zien of als er een muffe lucht uit de kruipruimte komt. Vocht onder tapijt geeft schimmel die je niet meer ruikt maar wel inademt. De oorzaak zit dan in de kruipruimte of in de fundering en dat is geen middagklus.
Het derde is een grote ruimte met gespannen tapijt in één stuk. Banen naadloos aan elkaar zetten en over een groot vlak op spanning brengen vraagt een strekker met hefboom en ervaring; het verschil tussen strak en een golf in het midden zit in het gevoel voor hoeveel spanning je zet. Voor één kamer red je het met een kniestrekker, voor een hele verdieping is uitbesteden vaak de betere keuze.