Teflon tape aanbrengen zonder dat de verbinding gaat lekken

Wat teflon tape precies doet in een draadverbinding

Een schroefdraadverbinding is nooit metaal op metaal dicht. Tussen de buitendraad en de binnendraad zit altijd speling, en door die spiraalvormige spleet loopt het water naar buiten. Teflon tape, eigenlijk PTFE-tape, vult die speling op en werkt tegelijk als glijmiddel, waardoor je de fitting verder kunt indraaien voordat hij klemt. De afdichting zit dus op de flanken van de draad en niet op de kop van de fitting.

Dat maakt meteen duidelijk waar tape thuishoort: op metalen en kunststof schroefdraad in leidingwerk, zoals een hoekstopkraan in een muurplaat, een wasmachinekraan, een verloopnippel of een afdopplug. Wil je weten hoe zo'n verbinding zich verhoudt tot de rest van je installatie, dan geeft ons overzicht over waterleiding aansluiten en repareren het bredere plaatje.

Waar tape niets te zoeken heeft, is elke verbinding die met een rubberring, een vlakke pakking of een knelring afdicht. Daar zorgt de pakking voor de afdichting en houdt de draad alleen de boel op elkaar. Tape ertussen maakt het daar juist slechter, want het houdt de pakking van zijn zitting af.

De wikkelrichting bepaalt of het werkt

Dit is de fout die veruit het vaakst gemaakt wordt, en hij is niet aan de buitenkant te zien. Wikkel je de tape tegen de draadrichting in, dan schuift de fitting de tape tijdens het indraaien voor zich uit en rolt hem van de draad af. Je hebt dan wel tape gebruikt, maar hij ligt aan het eind opgepropt in plaats van in de groeven.

De regel voor gewone rechtse draad is simpel. Houd de fitting zo vast dat het uiteinde van de schroefdraad naar je toe wijst, en wikkel dan met de klok mee. Twijfel je, doe dan één slag en draai de fitting een halve slag in je hand alsof je hem indraait: trekt de tape zichzelf strakker aan, dan zit je goed, komt het uiteinde los, dan moet hij andersom.

Begin niet helemaal op het eerste draadje maar één of twee gangen daarvandaan. Zo duw je geen tape de leiding in bij het indraaien. Wikkel vervolgens richting de fitting toe, met elke slag ongeveer de helft van de bandbreedte overlappend, en trek tijdens het wikkelen zoveel spanning op de tape dat je de draadgroeven er als een reliëf doorheen ziet. Tape die als een los mouwtje om de draad zit, dicht niets af.

Hoeveel slagen teflon tape je nodig hebt

Op de vraag hoeveel teflon tape je moet gebruiken bestaat geen exact getal, want het hangt af van de dikte van de tape, de maat van de draad en hoe ruim de binnendraad is. Wat wij aanhouden staat in de tabel hieronder, en dat is een vuistregel en geen voorschrift.

De echte controle doe je met je hand. Draai de fitting zonder gereedschap in: hij hoort twee tot drie slagen soepel te lopen en daarna merkbaar zwaar te worden. Loopt hij met de hand helemaal tot het gat door, dan zit er te weinig tape omheen en gaat de verbinding zweten. Krijg je hem met de hand nauwelijks aan, dan heb je te veel opgebouwd en loop je het risico dat je een messing of kunststof fitting bij het aanhalen splijt.

Ga bij een gladde, verchroomde draad eerder naar boven dan naar beneden in het aantal wikkelingen. Chroom is glad en de tape vindt er weinig grip, en juist bij die combinatie zie je dat de tape blijft staan terwijl de fitting eromheen doordraait. Hoeveel wikkelingen teflon tape je uiteindelijk nodig hebt, merk je dus tijdens het aandraaien en niet ervoor.

Draadmaat en toepassing	Soort tape	Aantal wikkelingen dat wij aanhouden	Waar je op let
3/8 inch, kraanaansluiting en manometer	Dunne witte tape 0,075 mm	5 tot 8 slagen	Kleine draad met weinig vlees, niet te veel opbouwen
1/2 inch, hoekstopkraan en muurplaat	Dunne witte tape 0,075 mm	6 tot 10 slagen	Bij verchroomde draad naar de bovenkant van dat bereik
1/2 inch, hoekstopkraan en muurplaat	Dikke tape 0,1 mm	4 tot 6 slagen	Dikke tape bouwt sneller op, tel echt terug
3/4 inch, wasmachinekraan en boileraansluiting	Dunne witte tape 0,075 mm	8 tot 12 slagen	Grotere omtrek vraagt meer materiaal per slag
3/4 inch, wasmachinekraan en boileraansluiting	Dikke tape 0,1 mm	5 tot 8 slagen	Prettiger te wikkelen dan dunne tape op deze maat
1 inch en groter, hoofdleiding en verdeler	Dikke tape of draadafdichtkoord	8 tot 12 slagen	Op deze maten werkt hennep vaak makkelijker dan tape
Kunststof draad, filterhuis en tuinkraan	Dunne witte tape 0,075 mm	3 tot 5 slagen	Te veel opbouw scheurt de kunststof binnendraad open

Soorten teflon tape en de andere afdichtmiddelen

Niet alle rollen zijn hetzelfde, ook al zien ze er in het schap identiek uit. De goedkoopste rollen zijn dun en scheuren al bij lichte rek, waardoor je nooit de spanning krijgt die nodig is om de tape in de groeven te trekken. Ligt er nog een rol in de gereedschapskist waarvan je de herkomst niet meer weet, kijk dan even bij ons stuk over goedkope tape uit de bouwmarkt en waar hij wel en niet voor deugt voordat je hem op een leiding gebruikt die achter een wand verdwijnt.

De kleuren zijn geen Nederlandse norm maar een gewoonte die uit de internationale handel is overgewaaid. Wit staat voor de standaardtape, geel wordt als gastape verkocht en roze is doorgaans een dikkere waterband. Ga daarom altijd af op wat er op de verpakking staat over toepassing en op de vermelding dat de tape geschikt is voor drinkwater, en niet op de kleur alleen.

Naast tape zijn er middelen die op lastige verbindingen beter werken. Vlashennep met fitterskit is de klassieke keuze van de installateur voor water, draadafdichtkoord is een gedraaid PTFE-lint uit een dispenser en een vloeibare draadafdichter hardt chemisch uit in de draad.

Afdichtmiddel	Herkenbaar aan	Waar je het voor gebruikt	Aandachtspunt
Witte PTFE-tape 0,075 mm	Dun en doorschijnend, rekt makkelijk uit	Water en cv, alle gangbare maten binnenshuis	Kwaliteit verschilt sterk per merk, goedkope rollen scheuren
Dikke PTFE-tape 0,1 mm	Steviger, minder rek, vaak breder op de rol	Maten vanaf 3/4 inch en ruime binnendraad	Bouwt snel op, dus minder slagen dan je gewend bent
Gele gastape	Geel gekleurd en dichter van structuur	Gasleidingen	Werk aan gas laat je door een erkend installateur doen
Roze tape	Roze, meestal dikker dan standaard wit	Waterleiding	Controleer de dikte op de verpakking, de kleur zegt weinig
Draadafdichtkoord	Wit gedraaid lint in een doosje met snijmesje	Water en lucht, ook op gladde verchroomde draad	Laat een kwartslag terugdraaien toe zonder te gaan lekken
Vlashennep met fitterskit	Bruine vezelstreng plus witte pasta	Water en cv, vooral bij ruime of versleten draad	Zwelt op met water, corrigeren blijft mogelijk
Vloeibare draadafdichter	Gel of pasta uit een knijptube	Metaal op metaal, water en cv	Hardt uit, dus de opgegeven wachttijd afwachten voor je druk zet

Teflon tape die lekt: de oorzaken op een rij

Als teflon tape lekt, is dat bijna nooit de schuld van de tape zelf. In vrijwel alle gevallen zit de oorzaak in de voorbereiding, in de richting of in het aandraaien. Het patroon dat we het vaakst zien is dit: de tape blijft in de binnendraad achter en de fitting draait er als een boor doorheen. Na een paar slagen zit er dan geen tape meer tussen het metaal en is de verbinding zo lek als een mandje.

Dat gebeurt op gladde draad, op vervuilde draad met oude hennepresten erin, en bij tape die te los is aangebracht. De oplossing is dan ook drieledig: draad schoonborstelen en ontvetten, tape met echte trekspanning aanbrengen, en het aantal slagen omhoog. Helpt dat niet, dan is de draadcombinatie te ruim voor tape en stap je over op hennep.

Een tweede veelvoorkomend beeld is een koppeling die niet spuit maar zweet: de volgende ochtend hangt er een halve druppel onderaan. Dat is een echte lekkage en geen restvocht, en hij wordt in de loop van weken groter in plaats van kleiner. Ga daar niet aan draaien om hem strakker te zetten, want dat maakt het erger.

Wat je ziet	Waarschijnlijke oorzaak	Wat je eraan doet
De fitting draait door de tape heen, de tape blijft in de muurplaat staan	Te losjes gewikkeld, vette of gladde draad	Draad ontvetten en licht opruwen, tape strak op rek aanbrengen, meer slagen
De tape rolt tijdens het indraaien van het uiteinde af	Tegen de draadrichting in gewikkeld	Alles eraf halen en opnieuw met de klok mee, uiteinde naar je toe
Koppeling zweet, ongeveer een halve druppel per nacht	Te weinig opbouw tussen de draadflanken	Opnieuw met meer slagen, of overstappen op hennep met fitterskit
Lekte pas nadat je de kraan rechtgezet hebt	De verbinding is teruggedraaid en de tape is opengetrokken	Volledig losdraaien, oude tape verwijderen en helemaal opnieuw beginnen
Straaltje dat direct bij het opendraaien verschijnt	Beschadigde draad of een haarscheur in de fitting	Fitting vervangen, met tape valt hier niets te redden
Lekkage bij een aansluiting met een rubberring	Tape gebruikt op een plek die met een pakking afdicht	Tape eraf, nieuwe vlakke ring erin en handvast met een kwartslag na
Kunststof huis dat na het aandraaien scheurt	Te veel lagen tape, de draad werkt als een spie	Nieuw huis, minder slagen en met gevoel aanhalen

Schroefdraad schoonmaken en opruwen

Een oude draad in een muurplaat zit meestal vol met resten van de vorige afdichting: verharde hennep, oude fitterskit, kalkaanslag en soms een propje tape. Op zo'n vervuilde ondergrond hecht niets. Borstel de binnendraad uit met een staalborsteltje of een oude tandenborstel, blaas de rommel eruit en neem de buitendraad af met een doek en wat spiritus. Dit is vijf minuten werk en het scheelt de helft van alle lekkages.

Op een spiegelgladde verchroomde draad kun je de tape wat meer grip geven. Een paar lichte kneepjes met de waterpomptang of een paar streken met een vijl loodrecht over de draadgangen maken het oppervlak net ruw genoeg. Doe dit met gevoel: je wilt het oppervlak matteren, niet de draadgang wegvijlen. Een groef die je dwars door de flank heen zaagt, wordt zelf een lekpad.

Wij zetten hier wel een kanttekening bij. Opruwen is een noodgreep voor een verbinding die niet dicht wil, geen standaardhandeling. Zit er een goede draad op je stopkraan, laat hem dan met rust en los het probleem op met meer slagen of met hennep. Voor de standaardmaten en de aansluithoogtes waar zo'n muurplaat op hoort te zitten, gebruik je onze opzoektabel met standaardmaten voor sanitair en leidingwerk.

Hennep en fitterskit als alternatief voor teflon tape

Vraag tien installateurs wat ze op een waterverbinding gebruiken en negen noemen vlashennep. Dat heeft een goede reden: hennep zwelt op zodra er water bij komt en drukt zichzelf daardoor in de spleet die overblijft. Een verbinding die met tape net niet dicht wil, is met hennep vrijwel altijd in één keer goed.

Het tweede voordeel is belangrijker dan het lijkt. Een kraan die je op tape aandraait, moet in de eindstand blijven staan. Zit hij scheef en draai je hem een tikje terug om hem recht te zetten, dan trek je de tape open en gaat de verbinding lekken. Bij hennep kun je die correctie wel maken zonder dat het dicht zijn verloren gaat, en dat is precies wat je nodig hebt bij een hoekstopkraan die netjes recht naar voren moet wijzen.

Over de manier van aanbrengen bestaan twee scholen. De ene draait dunne sliertjes hennep in de binnendraad, de andere wikkelt de hennep rond de buitendraad. Wat wij doen: de hennep in dunne slierten met de draadrichting mee om de buitendraad wikkelen, de vezels met de duim in de gangen drukken en er daarna een dun laagje fitterskit overheen smeren. De kit is voor water strikt genomen niet nodig, maar hij laat de fitting soepeler indraaien en pakt de laatste haarspleetjes mee.

Verbindingen waar teflon tape juist niet hoort

Tape op de verkeerde plek is een lekkage die je zelf gemaakt hebt. De regel is: dicht de draad alleen af als de draad ook het afdichtende deel is. Bij een flexibele aansluitslang met wartels zit er een vlakke rubberpakking of een conische zitting in de wartel. Draai je daar tape omheen, dan komt de pakking niet meer vlak op zijn zitting en lekt het langs de rand.

Datzelfde geldt voor knelkoppelingen met een knelring, voor sifonaansluitingen met een conische ring en voor de wartel van een kraanslang. Bij een persverbinding die je met een perstang maakt is er helemaal geen draad in het spel: daar doet de O-ring in de fitting het werk en is elk afdichtmiddel overbodig.

Waar tape wel op zijn plaats is: een verloopnippel, een dubbele nippel, een afdopplug waarmee je een leiding dichtzet, een manometeraansluiting, een tuinkraan en de conische draad van een hoekstopkraan. Kom je een verbinding tegen waarvan je niet zeker weet welk type het is, kijk dan naar de binnenkant van de wartel. Zie je daar een ring van rubber of vezelmateriaal liggen, dan blijft de tape op de rol.

De hoekstopkraan in de muurplaat

Dit is de verbinding waar het in de praktijk het vaakst misgaat, en hij zit op de zichtbaarste plek van de badkamer. De buitendraad van de kraan is conisch en loopt naar het uiteinde toe iets smaller, de binnendraad in de muurplaat is dat meestal niet. Daardoor pakt de tape pas in de laatste slagen echt aan en moet je de kraan doordraaien tot hij zwaar loopt en tegelijk in de goede stand staat. Dat is passen en meten, en het is precies de reden dat hennep hier prettiger werkt. Loopt de leiding vanaf de muurplaat verder naar de kraan, dan is een S-koppeling om de hartafstand te corrigeren vaak het onderdeel dat je erbij nodig hebt.

Aandraaien, aftesten en controleren

Draai de fitting eerst met de hand in tot hij niet verder wil en pak dan pas het gereedschap. Houd het tegenoverliggende deel altijd tegen met een tweede tang, anders draai je de leiding of de muurplaat mee en heb je verderop een nieuw probleem. Trek aan tot de verbinding stevig staat en de fitting in de goede stand wijst, en stop daar. Verder trekken vult geen spleten meer, het perst alleen de tape naar buiten.

Zet de druk er daarna rustig op. Draai de hoofdkraan langzaam open zodat de leiding zich vult zonder drukstoot, en laat de verbinding een halve minuut staan voordat je hem beoordeelt. Droog de koppeling daarna helemaal af met een doek en leg er een velletje keukenpapier omheen. Papier verraadt een zwetende verbinding uren eerder dan je oog dat doet.

Controleer de verbinding nog een keer na een nacht, want een tape die net te weinig opgebouwd is, geeft de eerste minuten niets weg en de volgende ochtend een druppel. Merk je na de klus dat er opvallend weinig water uit de kraan komt, kijk dan eerst in het perlatorzeefje: een stukje tape dat de leiding in geduwd is, komt daar terecht. Blijft de stroom slap terwijl het zeefje schoon is, dan zoek je verder bij de oorzaken van lage waterdruk in huis.

Zo breng je teflon tape aan op een waterleidingverbinding

Deze volgorde werkt voor een hoekstopkraan, een wasmachinekraan, een verloopnippel en elke andere conische draadverbinding in huis.

1. Sluit het water af en tap de leiding leeg

   Draai de hoofdkraan dicht of sluit de betreffende groep af, en open daarna het laagste tappunt om de leiding leeg te laten lopen. Zet een emmertje onder de verbinding waar je aan werkt. Een draad die nog nat is, laat de tape niet goed hechten en glijdt bij het indraaien makkelijker door.

2. Maak de draad schoon en beoordeel hem

   Borstel oude hennep, kit en kalk uit de binnendraad en neem de buitendraad af met een doek en spiritus. Kijk daarna of de draadgangen nog scherp en onbeschadigd zijn. Zie je platgeslagen of ingescheurde gangen, dan wordt het onderdeel vervangen, want daar helpt geen afdichtmiddel meer tegen.

3. Bepaal de wikkelrichting

   Houd de fitting met het uiteinde van de draad naar je toe en wikkel met de klok mee. Zo trekt het indraaien de tape strakker aan in plaats van dat het hem afrolt. Zet één proefslag en draai de fitting een halve slag in je hand: verstevigt de tape zich, dan klopt de richting.

4. Wikkel de tape strak op de draad

   Zet de tape één of twee draadgangen vanaf het uiteinde aan, houd het rolletje onder spanning en wikkel richting de fitting met een overlap van ongeveer de halve bandbreedte. Trek zoveel rek op de tape dat je de draadgroeven er als reliëf doorheen ziet. Reken op zes tot tien slagen bij 1/2 inch met dunne tape en scheur de tape daarna af tegen de draad.

5. Draai de fitting met de hand in

   Draai zonder gereedschap in tot het zwaar wordt. Twee tot drie soepele slagen en daarna weerstand is het beeld dat je wilt zien. Loopt hij met de hand helemaal door, draai hem er dan uit, haal de oude tape eraf en wikkel opnieuw met meer slagen. Aanvullen op de bestaande tape werkt niet, want de laag die al platgedrukt is, dicht niet meer af.

6. Haal aan tot de stand klopt en stop daar

   Pak nu de tang en houd het andere deel tegen met een tweede tang. Draai aan tot de verbinding stevig staat en de kraan in de juiste richting wijst. Ben je voorbij de goede stand, draai dan door tot de volgende hele slag of begin helemaal opnieuw. Terugdraaien is bij tape geen optie, want daarmee open je precies het pad waarlangs het water eruit loopt.

7. Zet druk en controleer met keukenpapier

   Draai de hoofdkraan langzaam open, laat de leiding zich rustig vullen en droog de koppeling helemaal af. Leg er een velletje keukenpapier omheen en kijk na een halfuur en nog een keer de volgende ochtend. Lekt het toch, dan gaat de verbinding er weer uit en pak je het opnieuw aan, bij voorkeur met hennep en fitterskit. Werk je aan een nieuwe leiding, dan lees je bij het aanleggen van waterleiding hoe je een compleet tracé aftest.

Maatvoering

De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Ruimte of vakgebied Alle Sanitair Elektra Keuken Trap Deuren Ventilatie

Ruimte of vakgebied	Onderdeel	Gangbare maat	Marge die in de praktijk werkt	Waar je op moet letten
Sanitair	Wastafel, bovenkant	85 cm boven de vloer	80 tot 90 cm	Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm.
Sanitair	Wastafelkraan, uitloop	25 tot 30 cm boven de wastafelrand	wat past bij de kom	Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder.
Sanitair	Fonteintje in het toilet	80 tot 85 cm	75 tot 90 cm	Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is.
Sanitair	Toiletpot, bovenkant zitting	40 tot 43 cm	38 tot 48 cm	Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger.
Sanitair	Hangend toilet, onderkant pot	40 cm boven de vloer	38 tot 45 cm	De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast.
Sanitair	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 80 cm	Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit.
Sanitair	Douchekraan, thermostaat	100 tot 110 cm	95 tot 120 cm	Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan.
Sanitair	Doucheglijstang, bovenkant	180 tot 200 cm	afhankelijk van de lengste gebruiker	Reken op minstens 20 cm boven de kruin.
Sanitair	Regendouche, onderkant kop	205 tot 215 cm	200 tot 220 cm	Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd.
Sanitair	Handdoekradiator, onderkant	20 tot 30 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen.
Sanitair	Afvoer wastafel, muurdoorvoer	50 tot 55 cm	45 tot 60 cm	Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling.
Elektra	Stopcontact in een woonruimte	30 cm hart boven de vloer	25 tot 40 cm	Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen.
Elektra	Stopcontact boven een aanrechtblad	115 tot 125 cm	10 tot 20 cm boven het blad	Uit de spatzone van de kraan blijven.
Elektra	Lichtschakelaar	105 cm hart boven de vloer	90 tot 120 cm	Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld.
Elektra	Deurklink	100 cm hart boven de vloer	95 tot 105 cm	Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen.
Elektra	Meterkast, groepenkast	150 tot 180 cm	bereikbaar zonder trapje	De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn.
Elektra	Wandcontactdoos buiten	minimaal 30 cm boven maaiveld	hoger bij kans op opspattend water	Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten.
Elektra	Bedrade deurbel, drukknop	110 tot 130 cm	100 tot 140 cm	Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel.
Elektra	Wandlamp naast een spiegel	160 tot 170 cm	op ooghoogte van de gebruiker	Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven.
Elektra	Televisieaansluiting	40 cm of op de hoogte van het scherm	afhankelijk van de opstelling	Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm.
Keuken	Werkblad, bovenkant	90 tot 95 cm	85 tot 100 cm	Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger.
Keuken	Bovenkasten, onderkant	50 tot 60 cm boven het blad	45 tot 65 cm	Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken.
Keuken	Afzuigkap boven een elektrische kookplaat	60 cm	55 tot 70 cm	Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht.
Keuken	Afzuigkap boven een gaspit	65 cm	65 tot 75 cm	Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam.
Keuken	Plint onder de keukenkasten	10 tot 15 cm	standaard 15 cm	Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan.
Keuken	Inbouwoven op ooghoogte	onderkant op 85 tot 90 cm	naar de gebruiker	Scheelt bukken met een hete plaat in je handen.
Trap	Trapleuning	90 cm boven de voorkant van de trede	85 tot 100 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer.
Trap	Leuning langs een bordes	100 cm	90 tot 110 cm	Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap.
Trap	Optrede, hoogte per trede	18 tot 20 cm	maximaal 21 cm binnen een woning	Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste.
Trap	Aantrede, diepte van de trede	22 tot 24 cm	minimaal 22 cm	Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm.
Trap	Vrije doorloophoogte boven de trap	230 cm	minimaal 210 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond.
Trap	Spijlafstand van een balustrade	maximaal 10 cm	kleiner bij kinderen	Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen.
Deuren	Binnendeur, standaardmaat	83 bij 201,5 cm	78 tot 93 cm breed	De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad.
Deuren	Voordeur, standaardmaat	88 bij 201,5 cm	83 tot 100 cm breed	Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator.
Deuren	Speling onder een binnendeur	1 tot 1,5 cm	2 cm bij mechanische ventilatie	De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet.
Deuren	Speling rondom in het kozijn	3 mm	2 tot 4 mm	Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt.
Deuren	Scharnieren, afstand tot de hoek	20 cm van boven en onder	15 tot 25 cm	Bij een zware deur een derde scharnier in het midden.
Ventilatie	Ventilatierooster in een raam	boven in het kozijn	op de bovenregel	Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder.
Ventilatie	Afzuigpunt in een badkamer	hoog in de ruimte	20 tot 30 cm onder het plafond	Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet.
Ventilatie	Muurrooster kruipruimte	net boven het maaiveld	minimaal 15 cm	Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht.
Ventilatie	Dakdoorvoer, afstand tot de nok	minimaal 50 cm	afhankelijk van het type	Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind.

Voordat je de kraan opendraait

• De binnendraad is uitgeborsteld en er zit geen oude hennep of kit meer in
• De buitendraad is vetvrij en droog afgenomen
• De tape is met de klok mee gewikkeld, gezien vanaf het draadeinde
• De eerste draadgang is vrij gebleven zodat er geen tape de leiding in geduwd is
• Je ziet de draadgroeven als reliëf door de tape heen, hij zit niet los
• De fitting liep twee tot drie slagen met de hand en werd daarna zwaar
• De verbinding is niet teruggedraaid nadat hij vastgezet is
• Er ligt keukenpapier om de koppeling voor de controle van morgenochtend

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Tegen de draadrichting in wikkelen

De fitting schuift de tape dan voor zich uit en rolt hem tijdens het indraaien van de draad af. Aan de buitenkant lijkt alles in orde, maar de tape ligt opgepropt bij het uiteinde in plaats van in de groeven. Houd het draadeinde naar je toe en wikkel met de klok mee.

De tape te los aanbrengen

Tape die als een mouwtje om de draad zit, wordt bij het indraaien opzij geschoven en dicht niets af. Je moet tijdens het wikkelen zoveel spanning op de band houden dat je de draadgangen er als reliëf doorheen ziet aftekenen. Scheurt de tape daarbij steeds, dan is de rol te dun of van slechte kwaliteit.

Op een vuile of vette draad werken

Oude hennepresten, verharde fitterskit en kalkaanslag in de binnendraad zorgen ervoor dat de fitting scheef en te zwaar loopt, en dat de tape onderweg wordt weggeschraapt. Vijf minuten borstelen en ontvetten voorkomt een groot deel van alle mislukte pogingen.

De verbinding terugdraaien om hem recht te zetten

Bij tape is dat het openen van de afdichting. De in de groeven geperste laag trekt open en er ontstaat een spiraalvormig lekpad langs de hele draad. Ga je voorbij de goede stand, draai dan door naar de volgende hele slag of begin met verse tape opnieuw.

Tape gebruiken op een verbinding met een rubberring

Bij een wartel van een aansluitslang, een knelkoppeling of een sifon dicht de pakking af en niet de draad. Tape houdt de pakking van zijn zitting en veroorzaakt daarmee juist de lekkage die je wilde voorkomen. Zie je een ring in de wartel liggen, dan blijft de tape op de rol.

Te ver over het uiteinde van de draad wikkelen

Wikkel je tot over de eerste draadgang heen, dan schuift het indraaien een propje tape de leiding in. Dat komt vroeg of laat terecht in een perlatorzeefje of in het inlaatventiel van een apparaat, en dan zoek je op de verkeerde plek naar de oorzaak van een slappe straal.

Zoveel tape opbouwen dat de fitting splijt

Een dikke prop tape werkt in een conische draad als een spie. Bij het aanhalen kan een messing koppeling of een kunststof filterhuis daardoor scheuren, soms pas dagen later. Krijg je de fitting met de hand nauwelijks aan het lopen, haal dan tape weg in plaats van harder te trekken.

Extra tape over de bestaande laag wikkelen

Als de verbinding lekt, is de verleiding groot om er nog een paar slagen omheen te draaien zonder de oude eraf te halen. De onderste laag is al platgedrukt en glad, en daar hecht de nieuwe tape niet op. Haal altijd alles eraf en begin op een schone draad.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een draadverbinding afdichten hoort bij het werk dat je thuis prima zelf doet. Er zijn wel grenzen waar je moet stoppen.

De eerste is gas. Er wordt gele gastape verkocht en dat wekt de indruk dat het een klus voor de zaterdagochtend is, maar werk aan gasleidingen laat je in Nederland uitvoeren door een erkend installateur die de verbinding ook afperst. Een lekkende waterverbinding geeft een natte vloer, een lekkende gasverbinding geeft iets heel anders.

De tweede grens ligt bij de watermeter en de aansluiting van het waterbedrijf. Alles vanaf de hoofdkraan richting de straat is niet van jou en de verzegeling van de meter haal je niet weg. Zit het probleem daar, dan bel je het waterbedrijf.

Bel ook een installateur als de draad zelf beschadigd is en er nieuw leidingwerk gemaakt moet worden, als je oude loden of stalen leidingen tegenkomt die bij het draaien meegeven, of als een lekkage al langer achter een wand of onder een vloer zit. Wat er verder bij dit soort klussen komt kijken, staat verzameld in ons overzicht van sanitair en loodgieterswerk.