Radiatorknop vervangen zonder de installatie af te tappen

Eerst bepalen wat je precies vervangt

Er zitten drie losse onderdelen aan de aanvoerzijde van je radiator en mensen halen ze door elkaar. De knop is het draaibare kapje dat je in je hand houdt. Het ventielhuis is het metalen deel dat aan de leiding gesoldeerd of geknepen zit. Daartussen zit het binnenwerk, ook wel de insert genoemd, met de veerbelaste pen die de doorstroming regelt. Hoe die drie samenwerken en wat er verder aan een radiator vastzit, staat op onze overzichtspagina over radiatoren en hun aansluitingen.

Alleen de knop vervangen raakt het watervoerende deel niet. Je draait een moer los, de knop komt eraf en het ventielhuis blijft dicht. Dat is de klus waar deze pagina over gaat en die duurt per radiator een paar minuten.

Wil je het binnenwerk eruit halen, bijvoorbeeld omdat je van een ouderwetse handkraan naar een thermostaatkraan gaat, dan open je wel het watervoerende deel. Dat kan alleen als je de aanvoer en de retour dichtzet en de radiator leeg laat lopen. En zit de kraan zelf te lekken of is de schroefdraad vergaan, dan kom je uit bij het vervangen van de complete radiatorkraan, een klus van een ander kaliber.

Wat je vervangt	Moet er water uit?	Tijd per radiator	Wanneer je hiervoor kiest
Alleen de knop	Nee, het ventielhuis blijft dicht	5 tot 15 minuten	Knop kapot, versleten, of je wilt een handknop of een slimme knop
Knop plus adapter	Nee	10 tot 20 minuten	Nieuwe knop heeft een andere aansluitmaat dan het ventielhuis
Het thermostatische binnenwerk	Ja, die radiator leeg laten lopen	30 tot 60 minuten	Handkraan omzetten naar thermostatisch, of pen die niet meer terugveert
De hele radiatorkraan	Ja, en vaak een deel van de leiding	1 tot 3 uur	Kraan lekt, schroefdraad kapot, of je gaat over op een ander merk
Het voetventiel aan de retour	Ja, die radiator leeg laten lopen	30 tot 60 minuten	Voetventiel lekt of laat zich niet meer dichtdraaien

Waarom je hiervoor niet hoeft af te tappen

De vraag die het vaakst terugkomt: moet ik de installatie aftappen en achteraf weer bijvullen? Bij het vervangen van alleen de knop is het antwoord nee, en dat is geen slag om de arm maar een gevolg van hoe zo'n kraan in elkaar zit.

Het water zit in het ventielhuis en wordt daar afgedicht door een pakking rond de ventielpen. Die pakking zit onder de knop, niet erin. De knop zelf bevat bij een handknop alleen een schroefdraadmechanisme en bij een thermostaatknop een gevuld voelelement dat uitzet bij warmte. Geen van beide raakt het cv-water aan. Haal je de knop eraf, dan steekt alleen die pen naar buiten en die is aan de onderkant gewoon waterdicht. Dat is het verschil met bijvoorbeeld het vervangen van een kraan in de keuken, waar je de toevoer wel eerst moet dichtzetten.

Wat wel gebeurt: de radiator gaat volledig open zodra de knop eraf is. De pen wordt namelijk door de veer in het binnenwerk naar buiten geduwd, en dat is de open stand. Een thermostaatknop drukt die pen in om af te knijpen. Staat de cv-ketel aan terwijl je bezig bent, dan wordt die radiator dus meteen bloedheet. Dat is niet gevaarlijk voor de installatie, maar wel voor je handen, dus draai de kamerthermostaat een graad of vijf omlaag voordat je begint.

Ga je verder dan de knop en haal je het binnenwerk eruit, dan komt er wel water uit. Sluit dan de aanvoer af, sluit het voetventiel aan de retourzijde en laat die ene radiator leeglopen. Controleer na afloop de waterdruk op de ketel. Met onze drukhulp zoek je op welke druk bij jouw huis en aantal verdiepingen hoort voordat je gaat bijvullen.

De aansluitmaat opzoeken en meten

Bijna elke mislukte bestelling van een radiatorknop komt door de aansluitmaat. Er zijn een handvol standaarden en ze schelen soms maar twee millimeter, dus met het oog kies je verkeerd. Meet daarom met een schuifmaat over de schroefdraad van het ventielhuis nadat je de oude knop eraf hebt gehaald.

De maat die je het vaakst tegenkomt is M30 x 1,5: schroefdraad met een buitendiameter van dertig millimeter. Die zit onder meer op Heimeier, Oventrop, Honeywell, Comap, Watts, Caleffi en op de nieuwere series van Giacomini. Herz gebruikt van oudsher M28 x 1,5, en die twee millimeter is precies genoeg om een knop niet aan te laten grijpen. Danfoss heeft helemaal geen schroefdraad maar een gladde hals met een klemring, in drie varianten die je herkent aan de diameter.

Kun je niet meten omdat je de knop niet los krijgt, kijk dan naar de opdruk. Op het ventielhuis staat vrijwel altijd het merk en soms een typeaanduiding, ook al zit die vaak aan de onderkant en heb je een zaklamp en een spiegeltje nodig. Bij Danfoss staat de letteraanduiding RA, RAV of RAVL letterlijk op het huis.

Merk of type ventielhuis	Aansluiting	Waaraan je het herkent	Adapter nodig voor een M30-knop?
Heimeier, Oventrop, Honeywell, Comap, Watts, Caleffi	M30 x 1,5	Schroefdraad, buitendiameter 30 mm	Nee, dit is de gangbare maat
Herz	M28 x 1,5	Schroefdraad, buitendiameter 28 mm, opdruk Herz op de knop	Ja, Herz-adapter
Giacomini, nieuwere series	M30 x 1,5	Schroefdraad, opdruk Giacomini op het huis	Nee
Giacomini, oudere series	Afwijkend, meten	Slankere hals dan de M30-uitvoering	Ja, Giacomini-adapter
Danfoss RA en RA-N	Klemring 23 mm	Gladde hals, geen schroefdraad, opdruk RA	Ja, Danfoss RA-adapter
Danfoss RAVL	Klemring 26 mm	Gladde hals, iets dikker dan RA	Ja, RAVL-adapter met penverlenger
Danfoss RAV	Klemring 34 mm	Duidelijk dikke hals	Ja, RAV-adapter met penverlenger
Vaillant en Junkers	Meestal M30 x 1,5	Schroefdraad, merknaam op de knop	Nee, wel controleren
Jaga	Eigen kap over een gangbaar binnenwerk	Zwarte tweedelige beschermkap zonder zichtbare moer	Kap eerst weghalen, dan pas meten

Hoe de knop vastzit verschilt per merk

Een radiatorknop vervangen gaat bij elk merk op dezelfde manier: knop open, moer los, knop eraf, nieuwe erop. Het verschil zit in hoe die knop vastzit, en dat is precies waar mensen vastlopen en gaan trekken.

Bij Herz en Giacomini draai je een gewone wartelmoer los en gaat het alleen om de maat van de schroefdraad. Jaga verstopt die moer onder een beschermkap. Danfoss heeft helemaal geen schroefdraad, maar een klemring om een gladde hals. Kijk dus eerst wat je voor je hebt voordat je kracht zet.

Herz radiatorknop vervangen

Herz zit met een gekartelde wartelmoer op een M28 x 1,5 aansluiting. De moer draai je linksom los, met de hand als hij meewerkt en anders met een waterpomptang met een doek ertussen. Wil je op deze kranen een knop van een ander merk of een slimme knop zetten, dan heb je een Herz-adapter nodig, die in de meeste sets gewoon meegeleverd wordt.

Zit er nog een oude handkraan op en wil je thermostatisch gaan regelen, dan hoef je bij Herz niet meteen de hele kraan te vervangen. Er is een thermostatisch binnenwerk dat in het bestaande huis past, in twee uitvoeringen: met voorinstelling onder artikelnummer 1636798 en zonder voorinstelling onder 1639091. Neem de uitvoering met voorinstelling. Het prijsverschil is klein en je kunt er later de doorstroming per radiator mee begrenzen als de installatie scheef verdeeld blijkt. Wel eerlijk zeggen: het prijsverschil tussen een binnenwerk en een complete kraan is bij Herz ook niet groot. Moet er toch al aan de leiding gewerkt worden, dan is de hele kraan vaak de praktischere keuze.

Jaga radiatorknop vervangen

Bij Jaga zoek je je suf naar een moer of een inbusgat, want die zitten er niet. De zwarte ring die je ziet is een beschermkap die uit twee helften bestaat en die met klikverbindingen om de echte wartelmoer heen zit. Draaien aan die kap heeft geen zin en met een waterpomptang knijp je hem stuk.

De juiste volgorde is de kap eerst uit elkaar halen. Zet een kleine platte schroevendraaier in de inkepingen aan de zijkanten en wip de twee helften voorzichtig van elkaar. Daaronder komt een gewone moer tevoorschijn en daarmee draai je de knop van de kraan af, net als bij elk ander merk. Deze constructie zit onder meer op de knoppen met een typeaanduiding die begint met 5090.

Giacomini radiatorknop vervangen

Giacomini gebruikt op de nieuwere series M30 x 1,5, dus daar past de gangbare voorraad knoppen zonder meer op. Op oudere Giacomini-kranen zit een afwijkende hals en daarvoor bestaat een aparte adapter, die in de betere adaptersets van slimme knoppen meekomt. Meet hier altijd na voordat je bestelt, want het uiterlijk van de knop verraadt de generatie niet.

Danfoss en de klemring

Danfoss heeft geen schroefdraad maar een gladde hals met een geklemde ring. Zet de knop eerst op de hoogste stand, want dan staat de vergrendeling los. Wip daarna de klemring met een platte schroevendraaier open en trek de knop recht van het huis af. De maten verschillen per serie en die verwarring kost mensen geregeld een verkeerde bestelling. Wat de RA, RAV en RAVL onderling onderscheidt en welke adapter waar op past, staat verder toegelicht bij de Danfoss thermostaatkranen. Voor de M30-standaard van Heimeier geldt hetzelfde verhaal met de gewone wartelmoer, zie de pagina over de Heimeier thermostaatkraan.

Een knop die muurvast zit en een pen die niet terugveert

Een knop die jaren op dezelfde stand heeft gestaan zit vast door kalkaanslag en door uitgeharde vet in de schroefdraad. Draai hem eerst een paar keer helemaal open en dicht, dan breek je de aanslag al deels los. Zet daarna de knop op de hoogste stand voordat je aan de moer begint, want dan staat de ventielpen ontspannen en zit er geen veerdruk op de verbinding.

Gebruik de tang op de metalen wartelmoer en nooit op de kunststof kap. Leg er een doek of een stukje karton tussen zodat je de kartels niet plat knijpt. Werkt het nog niet, dan is doordraaien met meer kracht de verkeerde reflex: bij Jaga zit er een kapje overheen dat er eerst af moet, bij Danfoss is het een klemring en geen schroefdraad. Vraag je dus af of je wel aan het juiste onderdeel draait.

Zit de knop eenmaal los, kijk dan naar de ventielpen die overblijft. Duw hem met je duim of met een tang een paar millimeter in en laat los. Veert hij vlot terug, dan is het binnenwerk in orde. Blijft hij ingedrukt staan, dan zit hij vast en dat is de klassieke oorzaak van een radiator die na jaren niet meer warm wordt. Beweeg hem dan een aantal keren voorzichtig heen en weer met een waterpomptang, met kleine slagen. Komt hij daarmee niet los, dan is het binnenwerk aan vervanging toe en dat is geen knoppenklus meer.

Voorkomen is hier eenvoudig. Draai in de zomer alle knoppen één keer volledig open en laat ze zo staan tot het stookseizoen. De pen staat dan uit en zet zich niet vast. Veel thermostaatknoppen hebben daarnaast een ingebouwde beweging tegen vastlopen, maar die werkt niet als de knop op vorstbeveiliging staat weggedraaid.

Slimme radiatorknoppen op bestaande kranen

De meeste mensen vervangen hun radiatorknop tegenwoordig niet omdat hij kapot is, maar omdat ze per kamer willen kunnen regelen met een slimme knop. Dat kan op vrijwel elke bestaande thermostaatkraan, ook op installaties uit de jaren zestig, zolang er een thermostatisch binnenwerk in zit.

De voorwaarde is dus niet de leeftijd van de installatie maar het type binnenwerk. Zit er nog een echte handkraan op met een spindel die meerdere slagen draait, dan moet dat binnenwerk eerst vervangen worden en gaat er water uit. Zit er een thermostatisch binnenwerk in met een pen die een paar millimeter veert, dan is het klaar in vijf minuten.

Adapters zijn het tweede aandachtspunt. De meeste fabrikanten leveren bij hun slimme knoppen een setje met adapters voor Danfoss RA, RAV en RAVL, voor Herz, Caleffi, Giacomini en Vaillant. Controleer de compatibiliteitslijst van de fabrikant voordat je acht knoppen tegelijk bestelt, want er zijn ook merken die er niet op staan. Bij de Danfoss-adapters voor RAV en RAVL zit een klein penverlengstukje in het zakje. Dat hoort in de adapter en zonder dat stukje raakt de motor de ventielpen niet en blijft je radiator koud.

Nog een praktisch punt. Een slimme knop is groter en zwaarder dan het origineel, en steekt vaak twee tot drie centimeter verder uit. Zit je radiator strak tegen een vensterbank of achter een ombouw, meet dan eerst of het past. Werkt de radiator na de ombouw alsnog niet zoals verwacht, loop dan eerst de gewone oorzaken langs bij een radiator die niet warm wordt.

Van thermostaatknop naar gewone draaiknop en terug

Een thermostaatknop terugbouwen naar een handbediende knop kan gewoon, en het is vaker een verstandige keuze dan mensen denken. Het ventielhuis en het binnenwerk blijven zitten, want een thermostatisch binnenwerk werkt net zo goed met een handknop erop. Vrijwel elk merk levert naast de thermostaatknop een handwiel met dezelfde aansluiting.

De reden om terug te gaan is meestal de plek. Een thermostaatknop meet de luchttemperatuur ter hoogte van het voelelement. Zit de kraan zo gemonteerd dat de knop rechtop boven de radiator uitsteekt, dan hangt hij in de warme lucht die de radiator zelf opstuwt. Het element denkt dan dat de kamer warm is en knijpt dicht terwijl je het koud hebt. Precies dat probleem zagen we bij een verdieping waar de radiatoren maar half warm werden.

Hetzelfde geldt in de ruimte waar de kamerthermostaat hangt. Twee regelaars om dezelfde ruimte werken elkaar tegen, dus daar hoort de radiator volledig open te staan: met een handknop, of met een thermostaatknop op de hoogste stand. Ga je de regeling in huis toch aanpakken, kijk dan ook naar het vervangen van de kamerthermostaat zelf.

De omgekeerde weg, van handknop naar thermostaatknop, gaat alleen op als er al een thermostatisch binnenwerk in zit. Een ouderwetse handkraan heeft een spindel met een andere slag en daar past geen thermostaatkop op. Herken je dat aan de knop die je meerdere volle slagen kunt draaien in plaats van een kwartslag tot driekwart slag, dan moet het binnenwerk of de hele kraan eruit.

Wat kost het vervangen van een radiatorknop

De kosten van een radiatorknop vervangen lopen ver uiteen, en dat komt vrijwel helemaal door wat je erop zet en niet door het werk. Zelf doen kost je alleen de knop, want gereedschap heb je in de vorm van een waterpomptang meestal al in huis.

Een eenvoudige handknop is het goedkoopst en gaat vrijwel nooit stuk, want er zit geen voelelement in. Een gewone thermostaatknop van een A-merk zit een stuk hoger, en een slimme knop is per radiator de grootste post. Reken bij slimme knoppen ook op een bridge of gateway als je systeem die nodig heeft, en op batterijen die je elke één tot twee stookseizoenen vervangt.

Laat je het doen, dan betaal je vooral het voorrijden en het uurtarief van de installateur, niet het materiaal. Voor één knop is dat een dure oplossing. Voor acht radiatoren tegelijk, waarbij ook binnenwerken vervangen worden en de installatie daarna waterzijdig ingeregeld wordt, kan het juist verstandig besteed geld zijn, want dat inregelen doe je zelf niet even.

Onderdeel of dienst	Indicatie	Wat je ervoor krijgt
Handknop, huismerk	5 tot 12 euro	Metaal of kunststof handwiel, geen regeling
Thermostaatknop, huismerk	10 tot 20 euro	Vloeistof- of wasgevuld element, standen 1 tot 5
Thermostaatknop A-merk	20 tot 40 euro	Nauwkeuriger element, vaak vergrendelbaar
Adapter voor afwijkende aansluiting	3 tot 10 euro	Ring of huls, soms met penverlenger
Slimme radiatorknop	40 tot 90 euro per stuk	Motorregeling, app en weekprogramma
Thermostatisch binnenwerk	15 tot 40 euro	Nieuw ventielmechaniek in het bestaande huis
Complete thermostaatkraan	20 tot 60 euro	Nieuw ventielhuis met knop

De knop op de goede plek en in de goede stand

Een nieuwe knop levert alleen iets op als hij de kamertemperatuur kan meten in plaats van zijn eigen radiator. Dat betekent dat de knop horizontaal moet staan, met het voelelement de kamer in, en niet rechtop in de warme luchtstroom boven de radiator.

Kun je de kraan niet anders monteren, dan zijn er twee uitwegen. De eerste is een knop met een afstandsvoeler, waarbij het voelelement aan een dun capillair buisje op een koelere plek aan de muur hangt. De tweede is een handknop met een slimme regeling elders in huis, bijvoorbeeld per zone. Draai de kraan zelf niet zomaar een kwartslag om de knop mooier te laten staan, want dan zit hij verkeerd om ten opzichte van de doorstroomrichting.

Let ook op wat er omheen staat. Een knop achter een dik gordijn, achter een bank of in een dichte radiatorombouw meet de warmte die daar blijft hangen en niet die van de kamer. De radiator gaat dan te vroeg dicht en de rest van de kamer blijft koud.

De standen zelf zijn bij vrijwel alle merken gelijk verdeeld, al zit er per fabrikant een graad speling in. Het sneeuwvlokje is vorstbeveiliging en houdt de ruimte net boven het vriespunt. Stand 3 komt bij de meeste knoppen neer op ongeveer twintig graden, en elke stand hoger of lager scheelt in de buurt van drie tot vier graden. Hoger dan de gewenste temperatuur zetten maakt de kamer niet sneller warm: de knop is geen gaspedaal maar een begrenzer.

Stand	Richttemperatuur	Waar je die gebruikt
Sneeuwvlokje	Ongeveer 6 graden	Vorstbeveiliging in een ruimte die je niet stookt
Stand 1	Ongeveer 12 graden	Berging, garage, logeerkamer buiten het seizoen
Stand 2	Ongeveer 16 graden	Slaapkamer, hal
Stand 3	Ongeveer 20 graden	Woonkamer, keuken
Stand 4	Ongeveer 24 graden	Badkamer tijdens het douchen
Stand 5	Volledig open	Ruimte met de kamerthermostaat, en bij het ontluchten

Controleer na het vervangen of de radiator warm wordt

De knop zit erop, maar daarmee ben je nog niet klaar. Zet de kamerthermostaat weer op je normale temperatuur en wacht tot de ketel gaat branden. Voel dan aan de radiator: de bovenkant hoort binnen een paar minuten warm te worden.

Blijft die radiator koud terwijl de andere warm worden, dan is de kans groot dat de nieuwe knop de ventielpen te ver indrukt of juist helemaal niet raakt. Haal de knop er nog een keer af en kijk of de pen vrij naar buiten komt. Bij een adapter is een vergeten penverlenger de meest voorkomende oorzaak. Klopt de maat niet, dan blijft de moer half op de schroefdraad staan en komt de knop niet ver genoeg over de pen.

Wordt de radiator daarentegen bloedheet en reageert hij nergens op, dan zit de knop niet goed vast en staat het ventiel gewoon open. Draai de wartelmoer dan handvast en een klein stukje na met de tang, zonder er kracht op te zetten. Deze verbinding hoeft niet waterdicht te zijn, want er staat geen water op.

Controleer daarna de waterdruk op de ketel als je het binnenwerk of de kraan hebt aangeraakt. Blijft de druk zakken zonder dat je ergens water ziet, kijk dan verder dan de radiator: een expansievat dat zijn voordruk kwijt is geeft precies dat beeld. Moet er een radiator helemaal weg, bijvoorbeeld om te schilderen, dan is het afdoppen van de aansluitingen het volgende dat je nodig hebt.

Zo vervang je een radiatorknop

Deze volgorde werkt voor een thermostaatknop en voor een handknop, op vrijwel elk merk kraan.

1. Draai de kamerthermostaat omlaag

   Zet de kamerthermostaat een graad of vijf lager, of schakel hem naar de nachtstand. Zodra de knop eraf is staat het ventiel wagenwijd open en stroomt er water van rond de tachtig graden door de radiator. Met een koude installatie werk je rustiger en houd je je vingers heel.

2. Zet de knop op de hoogste stand

   Draai de knop volledig open, meestal stand 5. Het voelelement drukt de ventielpen dan niet in en er staat geen veerdruk op de verbinding. Bij Danfoss is dit bovendien de stand waarin de klemring zich laat openwippen.

3. Zoek uit hoe de knop vastzit

   Kijk voordat je kracht zet. Een gekartelde metalen moer draai je linksom los. Een gladde ring zonder schroefdraad is een klemring die je openwipt. Zie je geen van beide, dan zit er een beschermkap overheen, zoals bij Jaga, en die haal je eerst in twee helften uit elkaar met een platte schroevendraaier in de inkepingen.

4. Draai de moer los en trek de knop er recht af

   Met de hand als het lukt, anders met een waterpomptang met een doek ertussen zodat je de kartels niet beschadigt. Trek de knop recht van het huis af en niet schuin, want scheef trekken buigt de ventielpen. Er komt geen water vrij: het ventielhuis blijft dicht.

5. Controleer de ventielpen en meet de aansluiting

   Duw de pen een paar millimeter in en laat hem los. Veert hij vlot terug, dan is het binnenwerk goed. Blijft hij staan, beweeg hem dan een paar keer voorzichtig heen en weer met een tang. Meet daarna met een schuifmaat de buitendiameter van de schroefdraad: 30 mm is M30 x 1,5, 28 mm is de Herz-maat.

6. Zet eventueel de adapter op het ventielhuis

   Heeft de nieuwe knop een andere aansluiting, draai dan eerst de adapter handvast op het huis. Zit er bij een Danfoss RAV- of RAVL-adapter een klein penverlengstukje in het zakje, plaats dat dan nu. Zonder dat stukje raakt de nieuwe knop de ventielpen niet en blijft de radiator koud.

7. Zet de nieuwe knop erop in de open stand

   Zet ook de nieuwe knop op de hoogste stand voordat je hem plaatst, zo staat er geen druk op de pen tijdens het aandraaien. Schuif hem recht op het huis en draai de moer handvast aan, plus een klein stukje met de tang. Meer kracht is niet nodig, deze verbinding houdt geen water tegen.

8. Zet de verwarming aan en controleer

   Draai de kamerthermostaat terug omhoog en voel na een paar minuten aan de radiator. Wordt de bovenkant warm en reageert de knop op dichtdraaien, dan is het klaar. Blijft hij koud, haal de knop er dan nogmaals af en kijk of de pen vrij loopt en of de adapter goed zit.

Storingzoeker

Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens

Zoeken Merk Alle Intergas Nefit Remeha Vaillant AWB Bosch vaatwasser Siemens vaatwasser AEG vaatwasser Miele vaatwasser Bosch wasmachine AEG wasmachine Quooker

Merk	Code	Wat er aan de hand is	Wat je zelf kunt doen	Bellen of niet
Intergas	1	De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op	Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak.	Blijft hij terugkomen: monteur
Intergas	2	Storing in de aanvoer- of retoursensor	Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem.	Monteur
Intergas	3	De maximaalthermostaat heeft ingegrepen	Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie.	Blijft het: monteur
Intergas	4	Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan	Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer.	Doet gas het wel: monteur
Intergas	5	Slecht of wegvallend vlamsignaal	Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking.	Monteur
Intergas	6	Fout in de vlamdetectie	Reset een keer.	Monteur
Intergas	7	Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor	Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad.	Monteur, dit raakt de veiligheid
Intergas	8	Het ventilatortoerental klopt niet	Reset een keer.	Monteur
Intergas	10 tot en met 14	Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie	Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog.	Blijft het: monteur
Nefit	A01	Geen vlam of vlam valt weg	Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	C6	De ventilator draait niet op het juiste toerental	Reset een keer.	Monteur
Nefit	D1	Te weinig waterdruk in de installatie	Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten.	Zelf te doen
Nefit	EA	Vlam wordt niet waargenomen	Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken.	Herhaalt zich: monteur
Nefit	F0 of F7	Interne storing in de besturing	Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf.	Monteur
Remeha	Reset knop	Vergrendelde storing	Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset.	Afhankelijk van de code
Remeha	E00	Aanvoersensor defect of niet aangesloten	Reset een keer.	Monteur
Remeha	E01	Te weinig waterdruk of geen doorstroming	Bijvullen en ontluchten.	Zelf te doen
Remeha	E04	Geen vlam bij het opstarten	Gaskraan controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.22	Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging	Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten.	Zelf te doen
Vaillant	F.28	Ontsteking mislukt bij het opstarten	Gastoevoer controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Vaillant	F.75	Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat	Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten.	Monteur, meestal het expansievat
AWB	Vlamstoring	Geen ontsteking	Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten.	Herhaalt zich: monteur
Bosch vaatwasser	E15	Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan	Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam.	Blijft het terugkomen: monteur
Bosch vaatwasser	E24 of E25	Water loopt niet weg, afvoer verstopt	Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E22	Filters verstopt	Zeven eruit en schoonmaken.	Zelf te doen
Bosch vaatwasser	E09	Verwarmingselement defect, water wordt niet warm	Niets zelf te doen.	Monteur
Siemens vaatwasser	E15	Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief	Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten.	Blijft het: monteur
Siemens vaatwasser	E24	Afvoer geblokkeerd	Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
Siemens vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i20 of 20	Afvoerprobleem, water loopt niet weg	Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren.	Zelf te doen
AEG vaatwasser	i30 of 30	Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd	Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken.	Blijft het: monteur
AEG vaatwasser	Resetten	Programma vastgelopen	Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F11	Water loopt niet weg	Filters en afvoerpomp schoonmaken.	Zelf te doen
Miele vaatwasser	F70	Vlotter of niveaubeveiliging	Controleer op lekkage onderin.	Monteur
Bosch wasmachine	E18 of F18	Water loopt niet weg	Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren.	Zelf te doen
Bosch wasmachine	F21	Motorstoring, trommel draait niet	Niets zelf te doen.	Monteur
Bosch wasmachine	E23	Water in de lekbak	Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken.	Blijft het: monteur
AEG wasmachine	E20	Afvoerprobleem	Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren.	Zelf te doen
AEG wasmachine	E40	Deur niet goed dicht	Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 1 keer	Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking	Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is.	Zelf te doen
Quooker	Knippert 2 keer	Reservoir bereikt de temperatuur niet	Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect.	Blijft het: monteur
Quooker	Knippert 3 keer	Storing in de temperatuursensor	Een keer stroomloos maken.	Monteur
Quooker	Geen kokend water, wel gewoon water	Reservoir uit of niet op temperatuur	Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen.	Zelf te doen

Voordat je de nieuwe knop bestelt en monteert

• Je weet of je alleen de knop vervangt of ook het binnenwerk, want dat laatste vraagt aftappen
• De aansluitmaat is gemeten met een schuifmaat, niet geschat op het oog
• Bij een afwijkende maat ligt de juiste adapter klaar, inclusief het penverlengstukje bij Danfoss RAV en RAVL
• De kamerthermostaat staat laag zodat de radiator niet gloeiend heet wordt tijdens het werk
• De oude en de nieuwe knop staan allebei op de hoogste stand tijdens demontage en montage
• Je hebt gecontroleerd of de ventielpen vrij in en uit veert
• De knop past qua hoogte onder de vensterbank of naast de ombouw, ook als hij groter is dan het origineel
• In de ruimte met de kamerthermostaat staat de radiator volledig open in plaats van thermostatisch geregeld

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De aansluitmaat schatten in plaats van meten

M28 x 1,5 en M30 x 1,5 zien er in het schap identiek uit en schelen twee millimeter. Een Herz-huis met een M30-knop erop pakt niet aan, en omgekeerd draait de moer wel rond maar grijpt hij nergens. Meet met een schuifmaat over de schroefdraad nadat de oude knop eraf is.

Met een tang aan de kunststof kap draaien

De kracht hoort op de metalen wartelmoer, niet op de kap eromheen. Bij Jaga is die kap zelfs helemaal geen bevestiging maar een tweedelig beschermkapje, en dan draai je hem alleen maar rond of stuk. Kijk dus eerst waar de echte verbinding zit voordat je knijpt.

Het penverlengstukje in de adapter laten zitten

Bij de Danfoss RAV- en RAVL-adapters zit een klein plastic of metalen stiftje in het zakje. Dat hoort in de adapter om de kortere ventielpen te bereiken. Zonder dat stukje sluit de nieuwe knop netjes aan maar raakt hij de pen nooit, en dan blijft de radiator koud terwijl er niets kapot is.

Een thermostaatknop in de ruimte met de kamerthermostaat

Twee regelaars voor dezelfde ruimte vechten met elkaar. De kamerthermostaat vraagt warmte, de knop op de radiator knijpt af, en de ketel schakelt aan en uit zonder dat het ergens warm wordt. In die ene ruimte hoort de radiator volledig open, met een handknop of met de thermostaatknop op stand 5.

De knop verticaal of achter een gordijn laten zitten

Het voelelement meet de lucht die er direct omheen hangt. Steekt de knop rechtop boven de radiator uit, of zit hij achter een gordijn of in een dichte ombouw, dan meet hij zijn eigen warmte en sluit hij te vroeg. Een knop met afstandsvoeler of terug naar een handknop lost dat op.

Denken dat de installatie afgetapt moet worden

Voor alleen de knop hoeft er geen druppel uit en hoeft er achteraf niets bijgevuld te worden. De afdichting zit onder de knop, in het ventielhuis. Wie voor de zekerheid toch de hele installatie leeg laat lopen, maakt van een klus van vijf minuten een middag met ontluchten en bijvullen erachteraan.

De ventielpen forceren als hij vastzit

Een pen die niet terugveert krijg je er niet met kracht uit. Met een hamer of een schroevendraaier als hefboom buig je hem krom en dan is het binnenwerk zeker verloren. Beweeg hem voorzichtig heen en weer met een tang in kleine slagen, en lukt dat niet, vervang dan het binnenwerk.

De wartelmoer vastzetten met veel kracht

Deze verbinding houdt geen water tegen, dus er hoeft geen koppel op. Handvast plus een klein stukje na met de tang is genoeg. Wie er hard aan trekt drukt de kunststof aandrukring plat of trekt de schroefdraad van een messing huis, en dan heb je alsnog een nieuwe kraan nodig.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een radiatorknop vervangen is een klus waar je geen installateur voor nodig hebt. Er komt geen water aan te pas, er is geen gereedschap voor nodig dat je niet hebt, en het ergste dat kan gebeuren is dat je een verkeerde maat hebt gekocht.

Dat ligt anders zodra het watervoerende deel opengaat. Krijg je het binnenwerk of de kraan niet los omdat de koppeling vastgekoekt zit, stop dan voordat je met een langere pijp aan de sleutel gaat hangen. Een gedraaide of gescheurde leiding bij een radiator op de eerste verdieping betekent een plas water door twee vloeren heen, en dat is met terugdraaien niet meer op te lossen.

Bel ook als je installatie er niet uitziet als de standaardsituatie. Oude stalen leidingen die zichtbaar zijn ingeroest, een verdeler waar je de betreffende groep niet van kunt afsluiten, een radiator die je alleen kunt aftappen door de hele verdieping leeg te laten lopen. In zulke gevallen is een monteur met de juiste afsluiters en een vulslang in een uur klaar waar jij een dag mee bezig bent.

Blijft de druk na afloop zakken zonder zichtbaar lek, dan is dat geen knoppenprobleem meer. Dat hoort bij het ketelgedeelte en daarvoor bel je iemand met een gasbevoegdheid. Werk aan de gasleiding of aan de binnenkant van de cv-ketel doe je niet zelf, ook niet even. Dat is voorbehouden aan een erkende installateur, net als de eindcontrole op de verbranding.