Heimeier thermostaatkraan losmaken, inregelen en vervangen
Een Heimeier thermostaatkraan haal je los door de knop eerst helemaal open te zetten en daarna alleen de chromen klemring los te draaien, terwijl je de zeskant van het binnenwerk eronder tegenhoudt met een sleutel. Draait die zeskant mee, dan schroef je het binnenwerk uit een gevulde installatie en spuit er zwart cv-water naar buiten. Inregelen doe je met de voorinstelling in de ring onder de knop: je rekent uit hoeveel water een radiator per uur nodig heeft en zet de kraan op de bijbehorende stand. De knopaansluiting is M30 x 1,5, dus knoppen van veel andere merken passen er gewoon op.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Steek- of ringsleutel voor de zeskant van het binnenwerk, bij Heimeier meestal 30 mm
- Waterpomptang met een lap ertussen als je geen passende sleutel hebt
- Inbussleutelset, voor beveiligingsschroefjes en voor retourafsluiters
- Kleine platte schroevendraaier
- Emmer, oude handdoek en een dweil
- Kniptang of combinatietang om een vastzittende klepstift los te wippen
- Zaklamp om de cijferring en de merktekens te kunnen lezen
Materiaal
- Vervangende thermostaatknop met M30 x 1,5 aansluiting
- Heimeier thermostaatbinnenwerk, als het binnenwerk lekt of vastzit
- Demontagegereedschap voor het wisselen van een binnenwerk onder druk
- Kruipolie voor een vastgeroeste klemring
- Vulslang en water om de installatie na het werk weer op druk te brengen
Wat een Heimeier-kraan is en waaraan je hem herkent
Heimeier is een Duits merk radiatorkranen dat je in Nederlandse woningen veel tegenkomt, vooral in installaties uit de jaren tachtig en negentig die nog gewoon dienstdoen. De kranen hebben een zwaar messing huis, een witte of chroomkleurige knop en daaronder een gladde chromen ring waarmee de knop op het ventiel geklemd zit. Waar zo'n kraan in het geheel past en wat er verder aan een verwarmingslichaam te sleutelen valt, staat in ons overzicht over radiatoren en radiatorkranen.
De maat die alles bepaalt is de aansluiting tussen knop en binnenwerk: M30 x 1,5. Heimeier gebruikt die al decennia en het is daarmee de meest verspreide standaard in Europa geworden. Dat betekent in de praktijk dat een knop van Oventrop, Honeywell, Comap of een slimme radiatorknop van een thermostaatfabrikant er zonder adapter op past, zolang je bij het kopen op die maat let.
Waar de merknaam op staat verschilt per bouwjaar. Soms staat er Heimeier op de knop, soms alleen een klein logo op de ring en soms staat de naam in het messing van het ventielhuis gegoten, aan de kant die naar de muur wijst. Zit er een thermostaatkraan op je radiator met Heimeier in het messing gegoten en een cijferring met standen 1 tot 7 tussen het huis en de knop, dan heb je een uitvoering met voorinstelling en kun je de kraan waterzijdig inregelen.
| Type kraanhuis | Waaraan je het herkent | Voorinstelling | Waar hij zit |
|---|---|---|---|
| Standaard thermostaatkraan, ouder model | Glad messing huis, recht of haaks, geen cijferring onder de knop | Geen, je regelt aan de retour | Aanvoer, installaties van voor ongeveer 1990 |
| V-exact II | Cijferring tussen huis en knop met standen 1 tot 7 en een stand N | Ja, af te lezen op de ring | Aanvoer, nieuwbouw en gerenoveerde installaties |
| Calypso exact | Lijkt op een retourafsluiter maar heeft een thermostaatbinnenwerk | Ja | Retour, bij radiatoren met onderaansluiting |
| Regulux | Retourafsluiter met een kapje in plaats van een knop | Ja, met een inbussleutel onder het kapje | Retour, voor inregelen en afsluiten |
| Vekolux | Retourafsluiter met een aftap- en vulaansluiting | Ja | Retour bij radiatoren met onderaansluiting |
| Multilux | Eén blok waarin aanvoer en retour naast elkaar binnenkomen | Ja | Onder- en middenaansluiting van design- en paneelradiatoren |
| Eclipse | Thermostaatkraan die de waterstroom zelf begrenst | Ja, ingesteld op een vaste hoeveelheid liters per uur | Aanvoer, in installaties die per radiator op debiet zijn ontworpen |
Fotografeer het ventielhuis van dichtbij voordat je iets losdraait, met de cijferring en het merkteken erop. Bij het bestellen van een binnenwerk of een knop scheelt die foto je een misgreep, want de verschillen tussen de typen zitten in millimeters.
De thermostaatknop losmaken zonder dat het binnenwerk meekomt
Dit is het punt waar het bij Heimeier het vaakst misgaat. Onder de knop zitten twee ronde delen boven elkaar: de chromen klemring waarmee de knop vastzit, en daaronder de zeskantige wartel van het binnenwerk dat in het messing huis geschroefd zit. Die twee lijken van bovenaf één geheel. Draai je aan het verkeerde deel, dan schroef je het binnenwerk uit een installatie die vol water staat.
Zet de knop eerst op stand 5, dus helemaal open. De klepstift staat dan volledig omhoog en er drukt niets tegen de knop, waardoor de klemring makkelijker meegeeft. Pak daarna de zeskant van het binnenwerk vast met een sleutel of een waterpomptang met een lapje ertussen, en houd die stil. Pas dan draai je met je andere hand de chromen ring tegen de klok in los.
Op sommige radiatoren zit er een kunststof kap of schild langs de zijkant in de weg. Die schuif je naar boven weg, dan kun je er met een sleutel bij. Loopt de ring zwaar en zit hij groen uitgeslagen vast, geef er dan een druppel kruipolie op en laat het een kwartier staan in plaats van er hard aan te trekken.
Zit de knop nog altijd muurvast, kijk dan of er twee kleine inbusschroefjes in de vlakke kanten van de draairing staan. Dat is de diefstalbeveiliging die vooral in scholen, kantoren en huurcomplexen is gemonteerd. Zolang die schroefjes vastzitten komt de knop er niet af, hoe hard je ook draait. Draai ze een paar slagen los, dan gaat de ring alsnog met de hand.
Draait de zeskant onder de klemring mee, stop dan meteen. Je schroeft dan het binnenwerk uit een gevulde en soms warme installatie. Er komt zwart, muf ruikend cv-water uit onder de druk van het systeem, en dat water kan tegen de zestig graden zijn. Draai het binnenwerk terug tot het stopt, laat de installatie afkoelen en pak het daarna aan zoals bij het wisselen van een binnenwerk beschreven staat.
De standen op de knop en wat ze betekenen
De cijfers op een Heimeier-knop zijn geen vermogensstanden maar temperaturen. De knop bevat een voelerelement dat uitzet bij warmte en zo de klepstift naar beneden duwt. Bereikt de lucht rond de knop de ingestelde temperatuur, dan knijpt de kraan zichzelf dicht. Het cijfer waar je op staat, is dus de kamertemperatuur waarbij de radiator ophoudt met warm worden.
Tussen elk cijfer zit ongeveer vier graden. Wie de hele winter op stand 5 stookt, laat de kraan feitelijk nooit dichtgaan, want die temperatuur wordt in een woonkamer zelden gehaald. Dat is meestal de reden dat één kamer bloedheet wordt terwijl de rest van het huis achterblijft.
Waar de knop hangt, weegt zwaarder dan de stand waarop hij staat. Een knop achter een lang gordijn, in een nis of onder een vensterbank die tot op de radiator doorloopt, meet de warmte van de radiator zelf in plaats van de kamer. Hij sluit dan te vroeg en de kamer blijft koud. Staat de knop verticaal omhoog in de opgaande warme lucht, dan speelt hetzelfde. In die gevallen is een uitvoering met een losse voeler aan een capillair de nette oplossing, want dan hangt het meetpunt vrij in de ruimte.
| Stand op de knop | Ongeveer deze kamertemperatuur | Waarvoor je hem gebruikt |
|---|---|---|
| Sneeuwvlok | Rond 6 graden | Vorstbeveiliging in een ruimte die je niet stookt |
| 1 | Rond 12 graden | Garage, berging, kelder die alleen niet mag bevriezen |
| 2 | Rond 16 graden | Slaapkamer, hal, overloop |
| 3 | Rond 20 graden | Woonkamer en keuken, de stand waar de meesten op uitkomen |
| 4 | Rond 24 graden | Badkamer, en dan alleen rond het douchemoment |
| 5 | 28 graden en hoger, kraan blijft open | Snel opwarmen, en de stand waarin je de knop losmaakt |
| 0 of het stopteken | Kraan volledig dicht | Radiator uit, alleen op knoppen die een nulstand hebben |
Onder de kap van veel Heimeier-knoppen zitten twee kleine clipjes waarmee je het bereik begrenst of de stand helemaal blokkeert. Handig in een slaapkamer waar de knop steeds op 5 wordt gezet, of in een huurwoning waar je wilt voorkomen dat de radiator op vol vermogen blijft staan.
Het binnenwerk vervangen zonder de hele installatie af te tappen
Als de knop goed werkt maar de kraan langs de stift lekt of niet meer dicht wil, zit het probleem in het binnenwerk. Dat is bij Heimeier een los onderdeel dat je uit het messing huis kunt schroeven, wat betekent dat je de radiator en de leidingen kunt laten zitten. Het huis zelf gaat vrijwel altijd langer mee dan de rest van de installatie.
Er zijn twee manieren. De eerste is het systeem drukloos maken: radiator afsluiten aan beide kanten, of de hele installatie aftappen tot onder het niveau van de kraan. Sluit je alleen de radiator af, houd er dan rekening mee dat de aanvoerkraan zelf het onderdeel is dat eruit moet, dus dan blijft de leiding onder druk staan. Aftappen is in dat geval de veilige weg. Hoeveel water je daarna terug moet zetten, reken je uit met onze rekenhulp voor de juiste cv-druk.
De tweede manier is het speciale demontagegereedschap dat Heimeier voor zijn eigen binnenwerken maakt. Dat gereedschap schroef je over het binnenwerk heen en het houdt de waterdruk tegen terwijl je het oude deel eruit draait en het nieuwe erin zet. Voor één kraan is dat gereedschap prijzig, voor een huis met tien radiatoren verdient het zichzelf terug in niet-afgetapt water en niet-ontlucht systeem.
Na het bijvullen loopt de ketel soms in een storingsmelding wegens te lage waterdruk. Dat is geen defect maar de beveiliging die zijn werk doet. Welke code bij welke melding hoort, zoek je op in de storingzoeker per merk en foutcode. Ontlucht daarna alle radiatoren, want lucht die in het systeem is gekomen zakt naar de hoogste punten.
Werk nooit aan een warme installatie. Zet de ketel uit, laat het water afkoelen tot handwarm en leg een handdoek en een emmer klaar voordat je iets losdraait. Cv-water van zestig graden dat onder druk vrijkomt, geeft brandwonden voordat je je hand hebt weggetrokken.
Een Heimeier thermostaatkraan waterzijdig inregelen
Waterzijdig inregelen betekent dat je per radiator vastlegt hoeveel water er doorheen mag. Zonder die begrenzing kiest het water de weg van de minste weerstand: de radiators dicht bij de ketel krijgen te veel, die aan het eind van de leiding krijgen te weinig. Dat is de klassieke reden dat de woonkamer binnen tien minuten warm is en de achterste slaapkamer lauw blijft.
Je begint met rekenen, niet met draaien. De benodigde waterstroom volgt uit het vermogen van de radiator en het verschil tussen aanvoer- en retourtemperatuur. De formule is simpel: liters per uur is gelijk aan het vermogen in watt gedeeld door 1,16 maal het temperatuurverschil. Bij een verschil van tien graden deel je het aantal watt dus door 11,6.
Het temperatuurverschil kies je bij het ontwerp van de installatie. Een oude installatie op 80 en 60 graden werkt met twintig graden verschil en heeft dus weinig water per radiator nodig. Een installatie die op lage temperatuur draait, bijvoorbeeld 45 aanvoer en 35 retour, werkt met tien graden verschil en heeft per radiator ruim twee keer zoveel water nodig. Reken dus met de waarden van jouw installatie en niet met een standaardgetal uit een tabel.
Met het aantal liters per uur ga je naar de voorinstelling. Til de knop eraf, dan zie je de ring met de cijfers en een merkteken op het huis. Draai de ring tot het gewenste cijfer tegenover dat merkteken staat. Welk cijfer bij welke waterstroom hoort, hangt af van het type kraan en van de beschikbare druk, en dat lees je af in de tabel die de fabrikant voor dat type publiceert.
| Vermogen radiator | Waterstroom bij 10 graden verschil | Waterstroom bij 15 graden verschil | Waterstroom bij 20 graden verschil |
|---|---|---|---|
| 500 watt | 43 liter per uur | 29 liter per uur | 22 liter per uur |
| 750 watt | 65 liter per uur | 43 liter per uur | 32 liter per uur |
| 1000 watt | 86 liter per uur | 57 liter per uur | 43 liter per uur |
| 1250 watt | 108 liter per uur | 72 liter per uur | 54 liter per uur |
| 1500 watt | 129 liter per uur | 86 liter per uur | 65 liter per uur |
| 2000 watt | 172 liter per uur | 115 liter per uur | 86 liter per uur |
| 2500 watt | 215 liter per uur | 144 liter per uur | 108 liter per uur |
Heb je geen ontwerpgegevens, dan is er een werkwijze die verrassend ver komt. Zet alle kranen open, laat de installatie een uur draaien en voel per radiator het verschil tussen de aanvoer- en de retourleiding. Waar de retour bijna even warm is als de aanvoer, gaat er te veel water doorheen: die kraan knijp je een stand terug. Herhaal dat een paar avonden en je installatie loopt merkbaar rustiger.
Wat je doet als de kraan geen voorinstelling heeft
Bij oudere Heimeier-kranen zit er geen cijferring onder de knop. Dat is geen defect maar het model van die tijd: het inregelen gebeurde toen aan de retourzijde. Onderaan de radiator, aan de andere kant, zit dan een afsluiter met een kapje erop. Draai dat kapje eraf en je ziet een inbus of een vierkantje waarmee je de doorlaat smoort.
Die retourafsluiter werkt anders dan een thermostaatkraan: hij regelt niets automatisch, hij vormt alleen een vaste weerstand. Draai hem eerst helemaal dicht, tel de slagen die dat kost en draai daarna een vast aantal slagen terug. Zo weet je van elke radiator waar hij staat en kun je later gericht bijstellen. Hoe die afsluiter eruitziet en hoe je hem instelt, staat bij het voetventiel onder de radiator.
Wil je toch een moderne voorinstelling, dan hoef je meestal niet het hele kraanhuis te vervangen. Bij veel Heimeier-huizen past een nieuwer binnenwerk in het bestaande messing. Past dat niet, dan is de hele kraan eruit en dat is een ander soort klus, met leidingwerk erbij. Wat daarbij komt kijken staat bij een radiatorkraan vervangen.
Moet de radiator er tijdens die klus af, bijvoorbeeld om te schilderen of te behangen, dan werk je met de afsluiters aan beide kanten dicht en vang je het water in de radiator zelf op. Die volgorde staat bij een radiator loskoppelen van de leidingen.
Een Heimeier thermostaatkraan op vloerverwarming
Een enkele vloerverwarmingslus die op een radiatorleiding is aangesloten, kom je vaak tegen in een badkamer, een uitbouw of een serre. Je kunt daar niet zomaar een gewone thermostaatkraan op zetten. Die knop meet de lucht in de ruimte en niet de temperatuur van het water dat de vloer in gaat, en cv-water van zeventig graden hoort niet in een dekvloer.
Wat je hier nodig hebt, is een retourtemperatuurbegrenzer. Dat is een binnenwerk met een voeler die in de retourleiding van de lus zit en dichtknijpt zodra het terugkomende water boven de ingestelde waarde komt. Heimeier levert dat als inbouwdoos met twee regelingen: één voor de kamertemperatuur en één voor de begrenzing van de retour. De begrenzing stel je meestal ergens tussen 25 en 40 graden in, afhankelijk van de vloerafwerking.
Er zit een duidelijke grens aan deze oplossing. Zo'n set is bedoeld voor één lus in een kleine ruimte, niet voor een hele verdieping. Wordt het oppervlak groter, dan heb je een echte mengregeling met een pomp nodig, want anders komt er te weinig water rond en warmt de vloer traag en ongelijk op. Wat de fabrikant voor die specifieke set aan maximaal vloeroppervlak en buislengte opgeeft, is hier leidend.
Let ook op de vloerafwerking. Bij parket en bij sommige pvc-vloeren mag de vloertemperatuur niet boven een bepaalde waarde komen en zet je de begrenzing dus lager. Een tegelvloer verdraagt meer. Een lus die niet warm wordt terwijl de begrenzer op de goede stand staat, zit meestal vol lucht: dat probleem herken je aan een leiding die halverwege koud wordt.
Zet nooit een gewone thermostaatknop op een vloerverwarmingslus zonder begrenzing. Het water gaat dan op aanvoertemperatuur de vloer in. Bij een cementdekvloer op hoge temperatuur ontstaan scheuren, en houten vloeren en pvc laten los of trekken krom.
De radiator wordt niet warm of juist niet meer koud
Het meest voorkomende mankement aan een Heimeier-kraan heeft niets met de kraan te maken maar met de klepstift eronder. Die stift staat de hele zomer ingedrukt omdat de knop op een lage stand staat, en plakt daar vast door kalk en aanslag. In september draai je de knop open en er gebeurt niets. Vier van de vijf koude radiatoren in het najaar zijn dit.
Haal de knop eraf en kijk naar de stift die in het midden omhoog steekt. Duw hem met je vinger in en laat los: hij hoort met een lichte veerdruk terug te komen. Blijft hij staan, pak hem dan met een tang bij het uitstekende deel en trek hem voorzichtig omhoog terwijl je heen en weer wipt. Doe dat een paar keer, dan komt de veerwerking terug. Een tik met een hamer is hier geen goed idee, want een verbogen stift betekent een nieuw binnenwerk.
Blijft de radiator daarna nog koud, dan ligt het elders. Lucht in de radiator geeft een bovenkant die koud blijft terwijl de onderkant warm is. Een radiator die aan de aanvoerkant warm wordt en daarna niet verder, wijst op te weinig doorstroming en dus op inregeling. Wordt hij helemaal niet warm terwijl de rest van het huis dat wel doet, kijk dan de mogelijke oorzaken na bij een radiator die koud blijft.
Het omgekeerde komt ook voor: een radiator die niet meer uit gaat. Als de knop wel dicht staat maar de radiator warm blijft, is het voelerelement in de knop meestal doorgeslagen. Dat repareer je niet, dan gaat de knop eraf en komt er een nieuwe op. Bij het vervangen van een radiatorknop lees je hoe je de juiste maat bepaalt.
| Wat je merkt | Wat er meestal aan de hand is | Wat je eraan doet |
|---|---|---|
| Radiator blijft koud terwijl de knop open staat | Klepstift vastgeplakt na de zomer | Knop eraf, stift losmaken met een tang en laten veren |
| Bovenkant koud, onderkant warm | Lucht in de radiator | Ontluchten en daarna de druk controleren |
| Radiator wordt warm maar niet door tot het eind | Te weinig doorstroming | Voorinstelling ruimer zetten of de retourafsluiter openen |
| Radiator blijft warm terwijl de knop dicht staat | Voelerelement in de knop kapot | Knop vervangen door een nieuwe met M30 x 1,5 |
| Kamer wordt niet warm terwijl de radiator kokend is | Knop meet zijn eigen warmte, achter gordijn of in een nis | Knop horizontaal zetten of een uitvoering met losse voeler kiezen |
| Water langs de stift onder de knop | Afdichting in het binnenwerk versleten | Binnenwerk vervangen, systeem drukloos of met demontagegereedschap |
| Tikkend of ruisend geluid in de kraan | Te hoge druk over een te ver dichtgeknepen kraan | Inregelen over meer radiatoren verdelen, pompstand verlagen |
| Knop draait rond zonder weerstand | Aandrijving in de knop gebroken | Knop vervangen, het binnenwerk kan blijven zitten |
Heimeier naast Danfoss en andere merken
De vraag die het vaakst terugkomt bij het vervangen van een knop is of merken uitwisselbaar zijn. Bij Heimeier is het antwoord ruim: de M30 x 1,5 schroefdraad is een open standaard en knoppen van veel fabrikanten passen daarop. Wie een slimme radiatorknop wil monteren, koopt dus een uitvoering met die aansluiting en heeft geen adapter nodig.
Danfoss is de uitzondering die je moet kennen. Die kranen werken met een klemsysteem in plaats van een schroefdraad, met verschillende uitvoeringen naast elkaar, en een Heimeier-knop past daar niet zonder meer op. Andersom geldt hetzelfde. Wat er bij dat merk anders gaat, staat bij de thermostaatkraan van Danfoss.
Het binnenwerk is een ander verhaal dan de knop. Daar zijn de merken niet uitwisselbaar, ook al lijken de afmetingen te kloppen. De hoogte waarop de stift staat en de slag die hij maakt, verschillen per fabrikant, en een binnenwerk dat er wel in past maar niet dezelfde slag heeft, sluit nooit helemaal of opent nooit helemaal. Koop een binnenwerk dus bij het merk van het kraanhuis.
Moet de radiator er helemaal uit, bijvoorbeeld bij een verbouwing, dan sluit je de kraan af en dop je de leidingen af zodat het systeem gevuld kan blijven. Hoe dat gaat en welke doppen daarvoor bedoeld zijn, staat bij het afdoppen van radiatorleidingen en bij een radiator van de muur halen. Voor het geheel van ketel, leidingen en regeling is er ons overzicht van verwarming en cv-installaties.
Zo maak je een Heimeier thermostaatkraan los en zet je hem terug
Deze volgorde geldt voor het losnemen van de knop, of je hem nu vervangt of alleen de klepstift wilt controleren.
-
Zet de knop op stand 5
Draai de knop helemaal open. De klepstift komt dan omhoog en er staat geen veerdruk meer tegen de knop. Dat scheelt kracht bij het losdraaien en voorkomt dat de knop met een klap losspringt zodra de ring meegeeft.
-
Kijk of er beveiligingsschroefjes in de ring zitten
Bekijk de vlakke kanten van de draairing van dichtbij, het liefst met een zaklamp. Zitten er twee kleine inbusschroefjes in, dan is dat de diefstalbeveiliging en komt de knop er pas af als je die een paar slagen losdraait. Zonder die controle draai je jezelf vast op een ring die niet kán bewegen.
-
Houd de zeskant van het binnenwerk tegen
Onder de chromen ring zit de wartel waarmee het binnenwerk in het messing huis is geschroefd, bij Heimeier meestal een zeskant van 30 mm. Pak die met een sleutel of een waterpomptang met een lapje ertussen en houd hem stil. Dit is de stap die voorkomt dat je het binnenwerk uit een gevulde installatie draait.
-
Draai alleen de chromen klemring los
Draai de ring met de hand tegen de klok in. Zit hij vast, geef dan een druppel kruipolie en wacht een kwartier. Zie je water verschijnen of ruik je muf cv-water, draai dan direct terug: dan ging het binnenwerk mee en niet de ring.
-
Trek de knop er recht af en bekijk de klepstift
Neem de knop recht van het ventiel, niet wrikkend. Druk de stift die overblijft een paar keer in en laat hem los. Komt hij niet vanzelf terug, wip hem dan met een tang voorzichtig omhoog tot de veerwerking terug is. Een verbogen stift betekent een nieuw binnenwerk, dus werk hier met gevoel.
-
Stel de voorinstelling in nu de knop eraf is
Dit is het enige moment waarop je bij de cijferring kunt. Draai het gewenste cijfer tegenover het merkteken op het huis. Welke stand je nodig hebt, volgt uit het vermogen van de radiator en het temperatuurverschil van je installatie.
-
Zet de knop terug op stand 5 en draai handvast
De knop past er maar op één manier op: zet hem op 5 en schuif hem recht over het ventiel, zodat de nokken in de uitsparingen vallen. Draai de klemring met de hand vast en trek hooguit licht na met een sleutel. Te hard aandraaien vervormt de kunststof aandrijving in de knop.
-
Controleer of de kraan echt regelt
Draai de knop naar de sneeuwvlok en wacht twintig minuten. De radiator hoort af te koelen. Draai daarna naar stand 3 en controleer of hij weer op gang komt. Blijft er niets gebeuren, dan zit de stift alsnog vast of is het voelerelement op.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de knop terugzet
Uit de praktijk
Zwart water dat naar buiten spoot bij het losdraaien van de knop
Iemand wilde alleen de thermostaatknop van een Heimeier-kraan afhalen. De knop op stand 5, daarna de metaalkleurige ring linksom losgedraaid, en na een halve slag kwam er zwart, muf ruikend water uit de kraan. Het draaien ging bovendien zwaar, alsof er ergens iets klemde.
Wat er gebeurde: de klemring van de knop zat vaster dan de wartel van het binnenwerk eronder. Bij het draaien kwam dus niet de ring los maar het hele binnenwerk uit het messing huis, terwijl de installatie gewoon gevuld en op druk stond. Het zwarte water is normaal cv-water met magnetiet erin, het slijpsel van jaren circuleren langs staal.
De oplossing was terugdraaien tot het lekken stopte, en het daarna opnieuw proberen met de zeskant van het binnenwerk vastgehouden in een sleutel. Aan die radiator zat een kunststof schild langs de zijkant dat eerst naar boven weggeschoven moest worden, anders kwam er geen sleutel bij. Met het binnenwerk tegengehouden liep de ring er in één keer af.
Een knop die niet losging omdat er twee inbusschroefjes in de ring zaten
Bij een kraan in een gerenoveerd appartement kwam de knop er met geen mogelijkheid af. Kruipolie hielp niet, de ring bewoog geen millimeter en er ontstond al een deuk in het chroom van het knijpen met de tang.
De draairing bleek geen ronde ring maar een ring met twee vlakke kanten, en in elk van die vlakke kanten stond een kleine inbusschroef verzonken. Dat is de diefstalbeveiliging die Heimeier voor openbare gebouwen en huurcomplexen levert, en die zorgt ervoor dat bewoners de knop niet zomaar meenemen of vervangen. Zolang die schroefjes vastzitten, klemt de ring op het ventiel en kan er niets draaien.
Twee slagen op elk schroefje was genoeg. Daarna liep de ring met de hand los. De schroefjes zijn na het terugzetten van de knop weer aangedraaid, want ze houden ook de knop op zijn plaats.
Water dat naar alcohol rook in plaats van naar cv-water
Een lekkende Heimeier-kraan gaf een klein, helder vlekje op de vloer en een geur die niet naar het gebruikelijke cv-water rook maar scherp en alcoholachtig was. De reflex was om het binnenwerk te bestellen, want dat is normaal de plek waar water vandaan komt.
De geur wees op iets anders. In de thermostaatknop zit een voelerelement dat gevuld is met een vloeistof die uitzet bij warmte, en die vloeistof ruikt niet naar systeemwater. Lekt dat element, dan is het niet de kraan maar de knop die op is, en de knop regelt daarna ook niets meer omdat de aandrijving zijn druk kwijt is.
De praktische test staat hier los van de geur: draai de knop dicht en voel of de radiator afkoelt. Blijft hij warm en zie je vocht rond de knop in plaats van rond de stift, dan is een nieuwe knop met M30 x 1,5 genoeg en hoeft de installatie niet af.
Een badkamerlus die de dekvloer te heet stookte
In een badkamer was een vloerverwarmingslus afgetakt van de radiatorleiding en daar was een gewone thermostaatkraan op gezet. De vloer werd wel warm, maar op zomerse aanvoertemperaturen bleef het net acceptabel, terwijl de vloer in januari zo heet werd dat je er niet lang op kon staan.
De kraan meet de lucht in de badkamer, niet het water dat de vloer in gaat. In januari draait een ketel op een veel hogere aanvoertemperatuur en gaat dat hete water rechtstreeks de dekvloer in, want er zit niets tussen dat begrenst.
De oplossing was een binnenwerk met retourtemperatuurbegrenzing, met de voeler in de retour van de lus. De begrenzing kwam op ongeveer 35 graden te staan, passend bij de tegelvloer. De badkamer werd daarna trager warm maar bleef stabiel, en de vloer kwam niet meer boven een aangename temperatuur uit.
Veelgemaakte fouten
Aan het binnenwerk draaien in plaats van aan de klemring
De twee ronde delen onder de knop lijken van bovenaf één geheel, en juist daar gaat het mis. Wie de onderste zeskant meedraait, schroeft het binnenwerk uit een installatie die vol water staat. Houd de zeskant altijd tegen met een sleutel voordat je aan de chromen ring begint.
De knop losdraaien terwijl hij dicht staat
Op een lage stand duwt de knop de klepstift naar beneden en staat er veerdruk op de verbinding. De ring loopt dan zwaar en de knop springt eraf zodra hij loskomt. Op stand 5 is de stift ontlast en gaat alles rustiger.
De klemring met een tang aandraaien
De aandrijving in een thermostaatknop is kunststof. Wie de chromen ring met een tang op spanning zet, vervormt die aandrijving en dan gaat de knop klemmen of scheuren. Handvast is genoeg, hooguit een klein zetje met een sleutel.
De hele winter op stand 5 stoken
Stand 5 komt neer op ongeveer 28 graden kamertemperatuur en die wordt zelden gehaald, dus de kraan blijft de hele dag open. De ruimte wordt te warm en de rest van het huis krijgt minder water. Voor een woonkamer is stand 3 het normale werkpunt.
Een binnenwerk van een ander merk erin zetten
De schroefdraad kan passen terwijl de hoogte en de slag van de stift verschillen. Het gevolg is een kraan die nooit helemaal sluit of nooit helemaal opent, en dat merk je pas weken later aan een radiator die altijd lauw blijft. Bestel een binnenwerk dat bij het kraanhuis hoort.
Alle radiatoren zo ver mogelijk dichtknijpen bij het inregelen
Inregelen is verdelen, geen wedstrijd smoren. Knijp je overal fors, dan bouwt de pomp druk op tegen bijna gesloten kranen en krijg je ruisende leidingen en tikkende kranen. Reken uit wat elke radiator nodig heeft en stel daarop in.
Een gewone thermostaatkraan op een vloerverwarmingslus zetten
De knop meet de kamerlucht en laat cv-water op aanvoertemperatuur de vloer in gaan. Een cementdekvloer kan daardoor scheuren en houten vloeren en pvc laten los. Op zo'n lus hoort een binnenwerk dat de retourtemperatuur begrenst.
Vergeten bij te vullen na het wisselen van een binnenwerk
Er verdwijnt meer water uit het systeem dan je in de emmer ziet, en de ketel valt daarna uit op te lage druk. Controleer de manometer voordat je opruimt, vul bij tot de juiste waarde en ontlucht daarna de radiatoren van beneden naar boven.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik een Heimeier thermostaatkraan losmaken zonder lekkage?
Zet de knop op stand 5, zodat de klepstift ontlast is. Houd daarna de zeskantige wartel van het binnenwerk onder de chromen ring tegen met een sleutel, meestal maat 30, en draai pas dan de ring tegen de klok in los. Gaat de wartel mee in plaats van de ring, dan draai je het binnenwerk uit een gevulde installatie en komt er cv-water onder druk naar buiten. Draai in dat geval direct terug tot het stopt.
Waarom komt er zwart water uit mijn radiatorkraan als ik de knop losdraai?
Dan heb je niet de klemring van de knop losgedraaid maar het binnenwerk uit het kraanhuis. Zwart, muf ruikend water is gewoon cv-water waar magnetiet in zit, het fijne ijzerslijpsel dat in elke stalen installatie ontstaat. Het is geen teken van een defect, maar het water staat wel onder de druk van het systeem en kan heet zijn. Draai terug, laat afkoelen en probeer het opnieuw met het binnenwerk tegengehouden.
Hoe moet ik een Heimeier thermostaatkraan inregelen?
Neem de knop eraf, dan zie je de cijferring met standen 1 tot 7 en een merkteken op het kraanhuis. Draai het gewenste cijfer tegenover dat merkteken. Welk cijfer je nodig hebt, volgt uit het vermogen van de radiator en het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour: deel het aantal watt door 1,16 maal dat verschil en je hebt het aantal liters per uur. Die waarde zoek je op in de tabel van het betreffende kraantype, want per uitvoering hoort een andere doorlaat bij hetzelfde cijfer.
Wat betekent een Heimeier thermostaatkraan waterzijdig inregelen?
Het betekent dat je per radiator begrenst hoeveel water er per uur doorheen mag, zodat elke radiator zijn deel krijgt. Zonder die begrenzing gaat het water naar de radiatoren met de minste weerstand, meestal die dicht bij de ketel. De radiatoren aan het eind van de leiding blijven dan lauw. Je regelt in met de voorinstelling onder de knop, of bij oudere kranen met de retourafsluiter aan de andere kant van de radiator.
Welke stand op de knop hoort bij welke temperatuur?
De sneeuwvlok staat voor ongeveer 6 graden en is bedoeld als vorstbeveiliging. Stand 1 komt neer op ongeveer 12 graden, stand 2 op 16, stand 3 op 20, stand 4 op 24 en stand 5 op 28 graden en hoger. Tussen de cijfers zit dus grofweg vier graden. De knop meet de lucht om zichzelf heen, dus die waarden kloppen alleen als hij vrij in de ruimte hangt en niet achter een gordijn of onder een doorlopende vensterbank zit.
Past er op de thermostaatkraan van mijn radiator ook een knop van een ander merk?
De knopaansluiting van Heimeier is M30 x 1,5 en dat is de meest gebruikte standaard in Europa. Knoppen van onder andere Oventrop, Honeywell en Comap passen daar zonder adapter op, net als de meeste slimme radiatorknoppen. Danfoss vormt de uitzondering: dat merk gebruikt een eigen klemsysteem in verschillende uitvoeringen. Het binnenwerk is een ander verhaal, want daar verschilt de hoogte en de slag van de klepstift per merk.
Kan ik het binnenwerk vervangen zonder de cv af te tappen?
Dat kan met het demontagegereedschap dat Heimeier voor zijn eigen binnenwerken maakt. Dat schroef je over het binnenwerk heen en het houdt de waterdruk tegen terwijl je wisselt. Heb je dat gereedschap niet, dan moet de installatie drukloos: de radiator aan beide kanten afsluiten helpt niet, want de kraan die eruit moet zit juist in de aanvoer. Aftappen tot onder het niveau van de kraan is dan de veilige weg.
Mijn Heimeier-kraan doet niets meer na de zomer, wat kan ik zelf doen?
Bijna altijd zit de klepstift vast door kalk en aanslag, omdat hij maandenlang ingedrukt heeft gestaan. Haal de knop eraf, druk de stift in en laat los. Blijft hij staan, pak hem dan met een tang bij het uitstekende deel en wip hem voorzichtig een paar keer omhoog tot de veerdruk terugkomt. Sla er niet op, want een verbogen stift betekent een nieuw binnenwerk. Blijft de radiator daarna koud, dan speelt er iets anders in de installatie.
De knop komt er niet af, hoe hard ik ook draai. Wat nu?
Kijk eerst of de draairing twee vlakke kanten heeft met daarin kleine inbusschroefjes. Dat is de diefstalbeveiliging uit huurcomplexen en openbare gebouwen, en zolang die vastzitten kan er niets draaien. Draai ze een paar slagen los. Zitten ze er niet, dan is de ring waarschijnlijk vastgekoekt: geef een druppel kruipolie, wacht een kwartier en gebruik een tang met een lapje ertussen zodat het chroom heel blijft.
Kan ik een Heimeier thermostaatkraan op vloerverwarming gebruiken?
Voor een enkele lus kan dat, maar niet met een gewone thermostaatknop. Je hebt een binnenwerk met retourtemperatuurbegrenzing nodig, met een voeler in de retourleiding van de lus. Die knijpt dicht zodra het terugkomende water boven de ingestelde waarde komt, meestal ergens tussen 25 en 40 graden afhankelijk van de vloerafwerking. Voor meer dan één kleine ruimte houdt dit op en heb je een mengregeling met een eigen pomp nodig.
Mijn kraan heeft geen cijferring, kan ik dan toch inregelen?
Ja, maar dan aan de andere kant van de radiator. Bij oudere Heimeier-kranen zit de instelling in de retourafsluiter onderaan, onder een kapje dat je eraf draait. Daaronder zit een inbus of een vierkantje waarmee je de doorlaat smoort. Draai die eerst helemaal dicht, tel de slagen en draai daarna een vast aantal slagen terug, zodat je van elke radiator weet waar hij staat.
Waarom tikt en ruist mijn radiator na het inregelen?
Dat is bijna altijd te veel pompdruk over te ver dichtgeknepen kranen. Het water perst zich met hoge snelheid door een kleine opening en dat hoor je als ruisen, tikken of fluiten. Zet de pomp een stand lager als dat kan, en verdeel de smoring beter over de radiatoren in plaats van alles op de verste kraan te leggen. Tikken dat alleen bij het opwarmen komt en daarna wegtrekt, is uitzetting van de leidingen en dat is iets anders.
Wanneer je beter een vakman belt
De knop losmaken, de klepstift losmaken en de voorinstelling wijzigen zijn dingen die je zelf doet, met de sleutel op de zeskant en een handdoek eronder. Daar is geen monteur voor nodig.
Bel wel iemand als je het binnenwerk eruit hebt gedraaid en het niet meer waterdicht terug krijgt, of als er water blijft komen terwijl alles vastzit. Dan is meestal de zitting in het messing huis beschadigd en moet de hele kraan eruit, met soldeer- of persverbindingen aan de leiding erbij.
Hetzelfde geldt als de installatie na het bijvullen niet op druk blijft, of als de ketel na jouw werk in een storing blijft hangen. Zakkende druk zonder zichtbaar lek betekent dat het water ergens anders wegloopt, en dat is werk voor iemand met een lekzoeker.
Voor het inregelen van een hele woning kun je een installateur laten doorrekenen wat elke radiator nodig heeft. Dat is een berekening per ruimte op basis van warmteverlies, en met de juiste uitgangspunten haal je er meer uit dan met schatten aan de leiding voelen.