Mos verwijderen van tegels zonder ze te beschadigen
Mos verwijderen van tegels lukt het best in twee gangen: eerst het grove mos er droog afschrapen en de voegen uitkrabben, daarna pas een middel op wat er nog aan de tegel vastzit. Wie meteen met de hogedrukreiniger begint, spoelt het voegzand weg en ruwt de toplaag van betontegels op, waardoor het mos binnen een seizoen terug is. Het middel dat je kiest hangt af van de tegel: soda en een mos- en algenreiniger kunnen op beton, natuursteen wil pH-neutraal en zuur hoort nergens op een terras thuis.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Terrasschraper of duwschoffel met een rechte snede
- Voegenkrabber met een haakse punt voor tussen de tegels
- Harde bezem met pvc- of kokosvezels
- Nylon handborstel voor randen en hoeken
- Tuinslang met broeskop, of een hogedrukreiniger met vlakspoeler
- Gieter met een brede broes voor het aanbrengen van een oplossing
- Emmer, handschoenen en een veiligheidsbril
- Rubberen trekker om het terras droog te trekken
Materiaal
- Mos- en algenreiniger voor bestrating
- Soda in kristalvorm
- Warm water
- Straatzand of voegzand om de voegen aan te vullen
- Eventueel een impregneermiddel voor beton of natuursteen
- Afdekfolie of een oud zeil voor beplanting langs het terras
Waarom er juist op jouw terras mos groeit
Mos heeft drie dingen nodig: vocht dat blijft staan, weinig zon en een oppervlak waar het zich aan vast kan zetten. Een terras op het noorden onder een boom heeft die drie tegelijk. De manier waarop het terras is aangelegd bepaalt het meeste van dat vocht, want een vlak gelegd terras zonder afschot houdt water vast in plaats van dat het wegloopt. Dat begint al bij de manier waarop de tegels gezet zijn.
Wat mensen mos noemen is lang niet altijd mos. Groene aanslag is een dunne algenfilm die glad aanvoelt en met een borstel al meegeeft. Echt mos vormt polletjes met haarwortels die in de poriën van de tegel en in het voegzand grip krijgen, en dat laat zich niet wegvegen. Zwarte spikkels die er als geschilderd uitzien zijn meestal korstmos, en die zit het hardnekkigst vast.
Het verschil bepaalt je aanpak. Algen gaan met water en een borstel weg, mos moet je eruit schrapen, korstmos heeft een middel en tijd nodig. Op betontegels groeit het allemaal sneller dan op keramiek, omdat beton poreus is en water vasthoudt. Bij keramische terrastegels zie je het mos daarom vooral in de voegen en langs de randen zitten, niet op het tegeloppervlak zelf.
| Wat je ziet | Hoe je het herkent | Waar het vandaan komt | Wat er tegen helpt |
|---|---|---|---|
| Groene aanslag | Dunne, gladde film, voelt glibberig bij regen | Algen op een vochtig, schaduwrijk vlak | Borstelen met water, daarna een algenreiniger |
| Mospolletjes | Losse kussentjes, laten in schollen los als ze droog zijn | Sporen die zich vastzetten in poriën en voegzand | Droog afschrapen, voegen uitkrabben, dan een middel |
| Zwarte of grijze spikkels | Platte vlekjes die aanvoelen als onderdeel van de tegel | Korstmos, groeit langzaam en hecht heel sterk | Mos- en algenreiniger, lange inwerktijd, geduld |
| Witte waas | Poederig wit laagje, vooral op nieuwe betontegels | Kalkuitbloei uit het cement, geen begroeiing | Aparte cementsluierverwijderaar, geen mosmiddel |
| Zwarte strepen langs de rand | Vieze randen bij de goot of onder de dakrand | Afspoelend vuil van dakpannen en regenwater | Borstelen met sodaoplossing, afschot nakijken |
| Roestbruine vlek | Scherp begrensde bruine plek rond een oud voorwerp | IJzer dat op de tegel heeft gestaan of gelegen | Verdunde schoonmaakazijn, altijd eerst testen |
Kijk op een droge dag waar het mos precies zit. Loopt het in een baan over je terras, dan volgt het bijna altijd de plek waar het water blijft staan. Die baan vertel je meer over de oorzaak dan het mos zelf.
Eerst schrapen, dan pas een middel
De grootste tijdwinst zit in de volgorde. Een mosmiddel is gemaakt voor een aanslag van een millimeter dik, niet voor polletjes van een centimeter. Giet je het over dik mos, dan zuigt het mos het middel op als een spons en bereikt er niets de tegel. Je bent een fles kwijt en over twee weken staat het er nog.
Schraap daarom eerst zoveel mogelijk weg. Wacht daarvoor een paar droge dagen af: droog mos laat in hele schollen los, nat mos smeert uit tot een groene pasta die in de poriën trekt. Met een terrasschraper of een duwschoffel met rechte snede haal je in een uur een flink terras kaal. Werk in banen mee met de voegen, dan blijft de schraper niet aan elke tegelrand haken.
Daarna komen de voegen. Daar zit het mos het diepst en daar komt het als eerste terug, dus dit is het deel dat je niet moet overslaan. Een voegenkrabber met een haakse punt trekt het mos en de bovenste centimeter vuil uit de voeg. Veeg alles wat je losmaakt meteen weg met een harde bezem en gooi het bij het groenafval, want mossporen die op het terras blijven liggen groeien gewoon door.
| Gereedschap | Waar je het voor gebruikt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Terrasschraper of duwschoffel | Dikke mospolletjes over het hele vlak | Alleen op droog mos, anders smeer je het uit |
| Voegenkrabber met haakse punt | Mos en vuil uit de voegen tussen de tegels | Niet dieper krabben dan nodig, anders moet je veel zand aanvullen |
| Harde bezem, pvc of kokos | Losgeschraapt mos wegvegen en middel inborstelen | Een versleten bezem duwt vooral, hij borstelt niet meer |
| Nylon handborstel | Randen, hoeken en de aansluiting op de gevel | Op keramiek en natuursteen geen staalborstel gebruiken |
| Staalborstel | Ruwe betontegels en betonklinkers | Laat metaaldeeltjes achter die later roestvlekken geven |
| Onkruidbrander | Kleine plukjes tussen klinkers | Nooit op keramische tegels, die kunnen door de hitte scheuren |
| Gieter met brede broes | Sodaoplossing gelijkmatig over de tegels verdelen | Geeft een egaler resultaat dan gooien met een emmer |
Wat de hogedrukreiniger wel en niet oplost
Een hogedrukreiniger maakt een terras in een middag weer grijs, en dat is precies waarom hij zo vaak verkeerd gebruikt wordt. Het mos gaat eraf, maar de straal neemt ook het voegzand mee en opent bij betontegels de toplaag. Een opgeruwde betontegel houdt meer vocht vast en biedt het mos meer grip, dus het jaar erna staat het er sneller en dikker op dan ervoor.
Wil je hem toch gebruiken, doe het dan met een vlakspoeler in plaats van met de losse lans. Zo'n ronde kap houdt de afstand en de hoek constant en spat het vuil niet over je gevel. Gebruik nooit de rode puntstraal: die snijdt op betontegels zichtbare strepen die je er niet meer uit krijgt. Een waaierstraal van vijfentwintig graden op twintig tot dertig centimeter afstand is voor de meeste terrassen ruim genoeg.
Werk altijd van de gevel af richting de tuin, en houd de lans schuin in plaats van loodrecht. Ga je loodrecht staan, dan blaas je het voegzand in één beweging naar buiten. Vul na afloop de voegen bij en veeg het zand met een bezem in, anders zakken de tegels na de eerste stevige regenbui ongelijk weg. Bij een gelijmd keramisch terras op tegellijm ligt de grens elders: daar kan de straal de voegmortel eruit slaan, en dan komt er water onder de tegels.
| Ondergrond | Wat aan te houden is | Sproeikop | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|
| Betontegels 30x30 of 60x60 | Tot ongeveer 120 bar, vlakspoeler | Waaier 25 graden | Toplaag ruwt op, mos komt sneller terug |
| Sierbestrating met deklaag | Laag houden, ruim afstand, liever borstelen | Waaier 40 graden | De gekleurde deklaag spoelt eraf en wordt bont |
| Keramische terrastegels 60x60x2 | Verdraagt hoge druk, de voegen niet | Waaier 25 graden | Voegzand of voegmortel slaat eruit |
| Gebakken klinkers | Matige druk, schuin houden | Waaier 25 graden | Bakhuid gaat eraf, klinker gaat daarna sneller vervuilen |
| Natuursteen, hardsteen en leisteen | Alleen laag, of helemaal niet | Waaier 40 graden | Zachte lagen spoelen uit, het oppervlak wordt ruw |
| Flagstones met cementvoeg | Niet met hoge druk | Tuinslang | De voeg brokkelt en dan zakken de stenen |
| Houtcomposiet naast het terras | Zeer laag, mee met de nerf | Waaier 40 graden | Straal frezen zichtbare banen in het vlak |
Een terras dat net gereinigd is, blijft dagenlang glad. De film van dood mos en losgeweekte algen wordt met water juist glibberig. Trek het terras droog met een rubberen trekker of spoel het echt schoon voordat er iemand met een dienblad overheen loopt.
Middelen die iets doen, en middelen die je terras verpesten
Voor mos op tegels zijn er maar een paar middelen die het proberen waard zijn. Een mos- en algenreiniger voor bestrating is er speciaal voor gemaakt: je verdunt hem volgens het etiket, giet hem over het terras en laat hem staan. Bij de meeste soorten zie je pas na een paar dagen tot twee weken resultaat, omdat het mos eerst moet afsterven en dan bruin verkleurt. Wie na een dag concludeert dat het niet werkt, spoelt het middel voortijdig weg.
Soda is het goedkope alternatief dat op beton verrassend goed werkt. Los ongeveer tweehonderd gram sodakristallen op in vijf liter warm water, giet dat over het mos en borstel het na twintig minuten in. Soda tast beton niet aan, maar het is wel schadelijk voor beplanting, dus dek borders en grasranden af met folie. Voor de zwaardere schoonmaakmiddelen die je elders in huis gebruikt hebben we een apart overzicht van reinigen en middelen verwijderen.
Blijf van chloor, zout en zoutzuur af. Chloor bleekt betontegels ongelijkmatig, waardoor je lichte vlekken houdt op de plekken waar het mos het dikst zat. Zout doodt het mos wel, maar het trekt de bodem in en tast het cement in tegels en voegen aan. Zoutzuur hoort alleen bij het weghalen van cementsluier, en zelfs daar is het een laatste redmiddel. Dezelfde afweging tussen mild en agressief maak je bij het weghalen van urinesteen: begin altijd met het zwakste middel en werk pas op als dat te weinig doet.
| Middel | Werkt op | Werkt niet op | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Mos- en algenreiniger voor bestrating | Mos, algen en korstmos op beton en keramiek | Kalkuitbloei en roestvlekken | Inwerktijd is dagen, niet uren, en niet bij regen aanbrengen |
| Soda in warm water | Groene aanslag en jong mos op beton | Oud korstmos | Beplanting afdekken, handschoenen aan |
| Kokend water | Kleine plukjes tussen klinkers en langs randen | Een heel terras, veel te veel werk | Doodt ook de wortels van planten ernaast |
| Groene zeep met een borstel | Lichte aanslag op natuursteen | Dikke mospolletjes | Goed naspoelen, anders blijft het glad |
| Verdunde schoonmaakazijn | Roestvlekken en lichte verkleuring | Mos zelf | Tast cement in voegen aan, eerst op een losse tegel testen |
| Chloor of bleekwater | Vrijwel niets wat je wilt | Mos in de voegen | Geeft bleke vlekken op beton en spoelt de tuin in |
| Keukenzout of strooizout | Kortstondig het blad van het mos | De wortels in de voeg | Tast cement aan en verzilt de grond eronder |
| Zoutzuur, verdund | Cementsluier op nieuwe bestrating | Mos en algen | Altijd het zuur bij het water gieten, nooit andersom |
Bij zuur werk je met een emmer schoon water en een spons naast je. Zuur op je huid voel je vaak pas later, want zodra het water erin verdampt wordt het geconcentreerder. Handschoenen, een veiligheidsbril en lange mouwen zijn hier het minimum, en spoel elke spat meteen af.
Per tegelsoort: wat er wel en niet op kan
De tegel bepaalt wat je mag gebruiken, en juist daar gaat het vaak mis. Grijze betontegels van 30x30 verdragen bijna alles, terwijl een terras van hardsteen of leisteen bij hetzelfde middel binnen een uur bont is. Wie twijfelt, heeft altijd een losse tegel achter de schuur liggen om op te testen. Anders neem je een hoek die onder de plantenbak verdwijnt.
Betontegels zijn poreus en zuigen alles op, dus een middel dat een kring geeft, geeft die kring voorgoed. Keramische terrastegels van twee centimeter dik zijn juist dicht en vlekken nauwelijks, maar hun voegen en de dragers eronder zijn kwetsbaarder. Bij natuursteen speelt de kalk in de steen mee: alles wat zuur is, vreet de steen aan en laat een doffe plek achter. Welke tegel waar past, staat in ons overzicht over tegels voor de vloer kiezen.
Ligt het terras gelijmd op een betonvloer of een balkon, dan is de lijmlaag eronder ook een factor. Een terras dat met tegellijm voor buiten is verlijmd heeft een dichte voeg, en daar hoort water helemaal niet onder te komen. Een kapotte voeg is dan een groter probleem dan het mos zelf, want vocht dat onder de tegel staat vriest in de winter op en drukt de tegel los.
| Tegelsoort | Zo pak je het mos aan | Dit juist niet doen |
|---|---|---|
| Betontegels, grijs en ongeglazuurd | Schrapen, sodaoplossing of algenreiniger, borstelen | Geen chloor, dat geeft bleke plekken die blijven |
| Sierbestrating met gekleurde deklaag | Zacht borstelen met algenreiniger en veel water | Geen hogedruk van dichtbij, de deklaag spoelt eraf |
| Keramische terrastegels | Schrapen en een algenreiniger, tegel zelf kan veel hebben | Geen onkruidbrander, de hitte kan de tegel doen scheuren |
| Natuursteen, hardsteen en travertin | pH-neutrale reiniger, nylon borstel, veel naspoelen | Niets met zuur, ook geen azijn, dat vreet de steen dof |
| Leisteen en flagstones | Handborstel en water, geduldig werk | Niet krabben met staal, de leislaag splijt |
| Gebakken klinkers | Schrapen, algenreiniger, voegzand aanvullen | Geen agressief zuur, de bakhuid verdwijnt |
| Grindtegels en kunststof roosters | Uitspuiten met matige druk en een harde bezem | Geen kokend water, kunststof vervormt |
| Tegels op tegeldragers | Bovenkant reinigen, tussen de tegels uitspuiten | Niet zo spoelen dat het water onder de dragers blijft staan |
Test een nieuw middel op één tegel, laat het volledig opdrogen en beoordeel het pas de volgende dag. Nat ziet elke behandelde tegel er donkerder en gelijkmatiger uit dan hij droog wordt.
De voegen zijn de plek waar het mos vandaan komt
Je kunt het tegeloppervlak spierwit krijgen en toch binnen drie maanden weer een groen terras hebben. Dat komt doordat het mos in de voeg zit, niet op de tegel. In een voeg met vochtig zand ligt organisch materiaal, en daar kiemen sporen prima. Zolang die voeg gevuld blijft met vuil en oude plantenresten, blijft het mos terugkomen.
Krab de voegen daarom leeg tot ongeveer een centimeter diep, spoel ze na en vul ze daarna aan met schoon straatzand of voegzand. Veeg het zand met een bezem in en spoel het licht in met een broeskop, zodat het inzakt. Herhaal dat een dag later nog een keer, want zand zakt altijd verder weg dan je verwacht. Bij een terras met een cementvoeg werkt dat anders: daar hoort de voeg dicht te zijn, en als hij brokkelt is het beter om de oude voeg helemaal weg te halen en opnieuw te voegen.
Er is een detail rond zand dat weinig mensen kennen. Wit zand houdt vrijwel geen water vast en zwart of ongewassen zand wel. Dat water zet in de vorst uit en drukt tegels omhoog, en een tegel die scheef ligt vormt weer een plas waar het mos in gaat zitten. Voor tegels die strak tegen elkaar liggen of onder een deur doorlopen is dat het verschil tussen recht blijven liggen en jaarlijks bijstellen. Zit een tegel echt vast in oud cement, dan lees je bij tegels verwijderen zonder de ondergrond te slopen hoe je hem er heel uit krijgt.
Zorgen dat het mos niet binnen een jaar terugkomt
Reinigen is het makkelijke deel. Het mos weghouden gaat over water en licht, en daar valt meer aan te doen dan de meesten denken. De basis is afschot: ongeveer een centimeter hoogteverschil per meter, weg van de gevel. Dat is genoeg om regenwater te laten lopen en te weinig om te voelen als je erover loopt. Blijven er na een bui plassen staan, dan ligt daar de oorzaak van je mos.
Staat er structureel water, dan is bijschuren van de bestrating verstandiger dan elk voorjaar schrobben. Datzelfde geldt binnen bij een vloer die niet vlak ligt, waarvoor we het egaliseren van een tegelvloer apart hebben beschreven. Buiten neem je de tegels op, vul je het zandbed aan en leg je ze met wat meer verval terug.
Licht is de tweede knop waar je aan kunt draaien. Een tak wegzagen die de hele middag schaduw geeft, doet meer tegen mos dan drie flessen reiniger. Hark in de herfst het blad weg voordat het gaat rotten, want een laag natte bladeren op je terras is precies de voedingsbodem waar mos op wacht. Wil je weten hoeveel vierkante meter je eigenlijk behandelt, bijvoorbeeld om de juiste hoeveelheid reiniger te doseren of om vervangende tegels te bestellen, gebruik dan onze rekenhulp voor het aantal tegels.
| Wanneer | Wat je doet | Waarom juist dan |
|---|---|---|
| Maart en april | Grote beurt: schrapen, voegen krabben, middel aanbrengen | Boven de tien graden werkt een reiniger, en het mos is nog jong |
| Mei | Voegzand aanvullen en inspoelen | Het zand zakt in droge weken goed vast |
| Juni tot augustus | Eens per maand droog aanvegen | Vuil dat blijft liggen is de voedingsbodem voor het najaar |
| September | Terras naspuiten en beplanting bij de rand terugsnoeien | Meer licht en lucht vertraagt de groei in de natte maanden |
| Oktober en november | Blad wekelijks wegharken | Rottend blad houdt vocht vast en zet zich in de voeg |
| December tot februari | Niets behandelen, alleen vegen | Bij vorst en kou doet een middel niets en spoelt het weg |
Behandel op een bewolkte, droge dag zonder regen in het vooruitzicht. In de volle zon droogt het middel op voordat het is ingetrokken, en een bui binnen zes uur spoelt je hele werk het riool in.
Mos, gladheid en schade aan de tegels zelf
Mos vreet je tegels niet op, maar het houdt water vast en dat is waar de schade begint. Onder een dikke moslaag blijft een betontegel weken achtereen verzadigd. Vriest die tegel in die toestand, dan zet het water in de poriën uit en springen er schilfers van het oppervlak. Op een terras dat elk najaar netjes wordt schoongemaakt zie je die schade zelden.
Het directere gevaar is gladheid. Een moslaag op natte tegels heeft nauwelijks grip, en dat merk je vooral op traptreden en op het paadje naar de voordeur. Wie met een volle boodschappentas over een noordelijk gelegen pad loopt, glijdt niet langzaam weg maar in één keer. Traptreden zou je daarom als eerste doen, ook als de rest van het terras nog kan wachten.
Langs de gevel let je op iets anders. Als het mos precies in een band langs de muur staat, komt het water daar ergens vandaan: een lekkende goot, een verstopte uitloop of een terras dat naar de muur toe afloopt. Dat oplossen is het echte werk, want zolang die band nat blijft, blijft het mos terugkomen. Zit er een oude kitrand tussen terras en gevel die het water juist tegenhoudt, dan haal je die er eerst uit volgens onze aanpak voor het weghalen van een oude kitrand, want mos in zo'n naad krijg je er anders nooit uit.
Werk niet op een ladder om mos van een verhoogd terras of een dakterras te halen. Een natte, met middel behandelde vloer op hoogte is een combinatie waarbij een uitglijder meteen ernstig is. Op hoogte werk je vanaf een deugdelijke steiger of je laat het over aan iemand die daarvoor is uitgerust.
Zo haal je het mos van je terras
Deze volgorde werkt voor een normaal terras van betontegels of keramische tegels in een zandbed.
-
Wacht een paar droge dagen af en ruim het terras leeg
Haal meubels, plantenbakken en matten weg, want onder elk voorwerp zit een aparte mosplek. Droog mos laat in schollen los en nat mos smeert uit tot een groene pasta die zich in de poriën werkt. Die paar dagen wachten schelen je een half uur schrapen.
-
Schraap het grove mos weg
Duw met een terrasschraper of duwschoffel in banen mee met de voegen, zodat je niet aan elke tegelrand blijft haken. Houd het blad plat tegen de tegel. Ga je op de punt staan, dan kras je een zichtbare streep in het beton die er nooit meer uit gaat.
-
Krab de voegen uit tot een centimeter diep
Trek met een voegenkrabber het mos en het oude vuil uit de voegen. Dit is de plek waar het mos vandaan komt, dus half werk hier betekent dat je over drie maanden opnieuw begint. Veeg alles wat je losmaakt meteen bij elkaar en gooi het bij het groenafval.
-
Dek de beplanting af en maak het terras licht vochtig
Leg folie of een oud zeil over borders, gras en vijverrand, want soda en algenreiniger zijn schadelijk voor planten en vissen. Maak het terras daarna licht nat met een broeskop. Op een kurkdroge tegel zuigt het middel meteen weg en werkt het alleen in de bovenste laag.
-
Breng het middel aan en laat het echt inwerken
Verdeel de reiniger of de sodaoplossing met een gieter met brede broes en borstel hem in met een harde bezem. Houd de inwerktijd van het etiket aan: bij een mos- en algenreiniger is dat vaak dagen, geen uren. Het mos verkleurt eerst bruin en laat dan pas los.
-
Borstel na en spoel af
Ga er na de inwerktijd nog een keer met de bezem overheen en spoel het terras af met de tuinslang, van de gevel af richting tuin. Trek het daarna droog met een rubberen trekker. Een terras met een laag dood mos erop blijft anders dagenlang spekglad.
-
Vul de voegen aan met schoon zand
Strooi straatzand of voegzand over het terras, veeg het diagonaal in met een bezem en spoel het licht in. Herhaal dit een dag later, want zand zakt verder weg dan je denkt. Volle voegen houden de tegels op hun plek en geven mos veel minder ruimte.
-
Impregneer als je het langer schoon wilt houden
Op poreuze betontegels en natuursteen kun je na een week drogen een waterafstotend impregneermiddel aanbrengen. De tegel neemt dan minder vocht op en het mos krijgt minder grip. Doe dit op een volledig droge ondergrond, anders sluit je het vocht in de tegel op.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je begint en voordat je afsluit
Uit de praktijk
Een groene band rond een tuinhuis die elk jaar terugkwam
Een tuinhuis stond op geïmpregneerde funderingsbalken die direct op tuintegels lagen. Het terras had wel afschot, maar bij elke bui liep water via de naden tussen de tegels onder het huisje door. Langs de balken stond een brede band mos die na elke schoonmaakbeurt binnen drie maanden weer terug was.
Het plan was om de hele rand af te kitten zodat het water eromheen zou lopen. Dat is bijna altijd een slecht idee: hout werkt, de kitnaad scheurt binnen een jaar, en het water dat er tóch achter komt kan nergens meer heen. Wat hier wel werkte, was de tegels langs de balk opnemen, het zandbed aanvullen en ze met duidelijk meer verval terugleggen, met een smalle grindstrook van tien centimeter tussen tegel en balk. Het water zakt daar nu weg in plaats van eronder te blijven staan, en de band mos is weg.
Zoutzuur op grijze betontegels ging goed mis
Een terras van grijze betontegels zat vol mos en oude roestvlekken van een fietsenrek. Na wat lezen werd er verdund zoutzuur over het hele vlak gegoten, in de gedachte dat een sterk middel het snelst werkt. Het mos was inderdaad in een uur weg.
Wat overbleef was een terras met lichte en donkere vlakken, precies volgens het patroon waarin het zuur was uitgelopen. Het zuur had het cement aan de bovenkant van de tegels aangetast, waardoor de toplaag ruw en zuigend werd. Het jaar erna zat het mos er dikker op dan ooit, want een opgeruwde tegel is een ideale ondergrond voor sporen. De les is simpel: begin met het mildste middel, test op een reservetegel en laat de zaak een tijdje staan voordat je oordeelt. Moet er ooit toch zuur aan te pas komen, giet dan het zuur bij het water en nooit water bij het zuur, want de eerste druppels reageren fel en spatten alle kanten op.
Staptegels in grind die leken te verzakken
In een tuin lag een paadje van 60x60 betontegels met grind ertussen. Het mos zat vooral in de naden tussen tegel en grind, en de tegels leken bovendien steeds dieper te liggen. Er werd al gedacht aan opnieuw straten met een gestabiliseerd zandbed.
Het bleek geen verzakking. Bij elke veegbeurt ging het zand van de tegels het grind en het gras in, waardoor de omgeving jaar na jaar omhoog kroop terwijl de tegels op hun oude hoogte bleven. Het weggraven van die opgehoogde rand zette alles weer gelijk. Wat het mos betreft was het ontbrekende worteldoek onder het grind de oorzaak: het grind stond in contact met de zwarte grond eronder en bleef daardoor lang vochtig. Met grindmatten en worteldoek eronder droogt het grind nu snel op en blijft het mos beperkt tot een enkel plukje.
De hogedrukreiniger die het probleem groter maakte
Een terras van sierbestrating met een gekleurde deklaag werd elk voorjaar met de hogedrukreiniger gedaan, met de losse lans en de rode puntstraal, omdat dat het snelst ging. Na drie jaar was het terras vlekkerig geworden en zaten er over de hele lengte fijne banen in de tegels.
De puntstraal had de deklaag plaatselijk weggeslagen en het beton eronder opengelegd. Op die ruwe plekken hield het mos zich veel beter vast dan op de gladde delen, dus de moslaag volgde exact het patroon van de vorige schoonmaakbeurten. Het voegzand was er ook grotendeels uit, waardoor er een paar tegels waren gaan wippen. De aanpak die nu werkt is saaier maar houdt het terras heel: droog schrapen, algenreiniger, borstelen met de harde bezem, en alleen naspoelen met een vlakspoeler op matige druk.
Veelgemaakte fouten
Meteen met de hogedrukreiniger beginnen
Het gaat snel en het ziet er dezelfde dag prachtig uit, maar de straal spoelt het voegzand weg en opent de toplaag van betontegels. Op dat ruwere oppervlak krijgt mos meer grip en houdt de tegel meer vocht vast, dus het komt sneller en dikker terug dan voorheen.
Een middel over dikke mospolletjes gieten
Een reiniger is gemaakt voor een dunne aanslag. Dik mos zuigt het middel op als een spons, waardoor er nauwelijks iets bij de tegel en bij de wortels komt. Schraap eerst het volume weg en gebruik het middel voor wat er dan nog vastzit.
De voegen overslaan
Een spierwitte tegel met een groene voeg ernaast is binnen een seizoen weer een groene tegel. In de voeg zit vochtig zand met organisch materiaal, en dat is de kraamkamer. Krab de voeg uit tot een centimeter diep en vul hem daarna aan met schoon zand.
Chloor of bleekwater gebruiken
Chloor bleekt de tegel ongelijkmatig, en dat zie je vooral op de plekken waar het mos het dikst zat. Je ruilt groene vlekken in voor lichte vlekken die niet meer weggaan. Het spoelt bovendien rechtstreeks de border of de vijver in.
Zout of zoutzuur inzetten tegen mos
Zout doodt het blad van het mos maar niet de wortel in de voeg, en het tast ondertussen het cement in tegels en voegen aan. Zoutzuur is bedoeld voor cementsluier en vreet de bovenkant van betontegels open, waardoor het mos er daarna juist beter op groeit.
Behandelen vlak voor een bui of in de volle zon
Regen binnen zes uur spoelt het middel weg voordat het is ingetrokken, en in de volle zon droogt het op de tegel op. Een bewolkte, droge dag boven de tien graden geeft veel meer resultaat met dezelfde fles.
Denken dat het middel niet werkt omdat je na een dag niets ziet
Een mos- en algenreiniger heeft vaak een tot twee weken nodig. Het mos verkleurt eerst bruin, sterft af en laat pas daarna los. Wie na een dag alles wegspoelt, gooit het werkzame deel eruit en begint feitelijk opnieuw.
Op een pas behandeld terras gaan lopen alsof er niets is
Dood mos en losgeweekte algen vormen een gladde film die dagenlang blijft zitten. Op traptreden en op het pad naar de voordeur is dat gevaarlijker dan het mos zelf. Spoel goed na of trek het terras droog voordat je het weer in gebruik neemt.
Veelgestelde vragen
Hoe kun je mos verwijderen van tegels zonder hogedrukreiniger?
Dat gaat prima en het resultaat houdt langer stand. Laat het terras een paar dagen drogen, schraap het mos er met een terrasschraper of duwschoffel af en krab daarna de voegen uit. Wat op de tegel achterblijft behandel je met een sodaoplossing of een mos- en algenreiniger, die je met een harde bezem inborstelt. Naspoelen kan met de gewone tuinslang.
Wat is het beste middel tegen mos op tegels?
Voor een terras van beton of keramiek is een mos- en algenreiniger voor bestrating de meest voorspelbare keuze. Die werkt langzaam, meestal een tot twee weken, maar pakt ook korstmos aan. Voor jong mos en groene aanslag is soda in warm water een goedkoop en effectief alternatief. Op natuursteen kies je een pH-neutrale reiniger, want alles wat zuur is tast de steen aan.
Helpt soda tegen mos op tegels?
Op betontegels werkt soda goed tegen groene aanslag en jong mos. Los ongeveer tweehonderd gram sodakristallen op in vijf liter warm water, verdeel dat met een gieter en borstel het na een minuut of twintig in met een harde bezem. Spoel daarna af. Dek beplanting eerst af, want soda is schadelijk voor planten, en draag handschoenen omdat het de huid uitdroogt.
Kan ik met azijn of zoutzuur mos van tuintegels halen?
Voor mos zijn zuren niet de juiste keuze. Schoonmaakazijn helpt wel bij roestvlekken en lichte verkleuring, maar op mos doet het weinig en het tast het cement in je voegen aan. Zoutzuur hoort alleen bij cementsluier op nieuwe bestrating en opent de toplaag van betontegels, waardoor mos er daarna beter op groeit. Gebruik je toch zuur, begin dan met de mildste variant, test op een losse tegel en giet het zuur altijd bij het water in plaats van andersom.
Hoeveel bar mag ik op mijn terras zetten?
Voor betontegels houden we ongeveer honderdtwintig bar met een vlakspoeler aan, op twintig tot dertig centimeter afstand en met een waaierstraal van vijfentwintig graden. Sierbestrating met een gekleurde deklaag en natuursteen willen duidelijk minder. De rode puntstraal laat je in de koffer, want die snijdt zichtbare banen in het beton. De tegel bepaalt de bovengrens, maar de voeg is meestal het onderdeel dat als eerste bezwijkt.
Wanneer kun je het beste mos van je terras halen?
Maart en april zijn de beste maanden. De temperatuur komt dan boven de tien graden, waar de meeste reinigers voor gemaakt zijn, en het mos van de winter is nog jong en zit minder vast. Een tweede, lichtere ronde in september houdt het terras de natte maanden door schoon. Bij vorst heeft behandelen geen zin, want het middel bevriest of spoelt weg voordat het inwerkt.
Waarom komt het mos elk jaar terug op dezelfde plek?
Bijna altijd omdat daar water blijft staan. Kijk na een bui waar de plassen liggen, want die plekken vallen negen van de tien keer samen met de mosplekken. Een terras hoort ongeveer een centimeter per meter af te lopen van de gevel af. Ligt het vlak of loopt het naar de muur toe, dan is bijstraten met meer verval de echte oplossing en blijft schrobben dweilen met de kraan open.
Hoe krijg ik mos tussen de voegen van keramische tegels weg?
Bij tegels in een zandbed krab je de voeg uit met een voegenkrabber met haakse punt, spoel je hem na en vul je hem aan met schoon voegzand. Bij een gelijmd terras met een cementvoeg werkt dat niet: daar borstel je het mos eruit en behandel je met een algenreiniger. Is de voeg zelf gebarsten of brokkelig, dan moet hij eruit en opnieuw, want water onder een keramische tegel geeft in de winter vorstschade.
Is mos schadelijk voor de tegels zelf?
Het mos vreet de tegel niet aan, maar het houdt de tegel wekenlang verzadigd met water. Vriest een poreuze betontegel in die toestand, dan zet het water in de poriën uit en springen er schilfers van de bovenkant. Bij natuursteen en gebakken klinkers speelt hetzelfde. Een terras dat in het najaar schoon de winter in gaat, heeft daar veel minder last van.
Hoe lang moet het terras drogen voordat ik het weer kan gebruiken?
Na het naspoelen kun je er direct weer op, maar houd er rekening mee dat een pas gereinigd terras nog dagen glad kan zijn door de film van afgestorven mos. Trek het droog of spoel echt schoon. Wil je impregneren, geef de tegels dan minstens een week volledig droog weer, en kijk in onze tabel met droogtijden per materiaal voor het middel dat je gebruikt.
Kan ik mos van natuursteen tegels verwijderen zonder verkleuring?
Dat kan, maar dan houd je alles wat zuur is er ver vandaan, ook schoonmaakazijn. Hardsteen, travertin en marmer bevatten kalk en worden door zuur dof en bont. Werk met een pH-neutrale steenreiniger, een nylon borstel en veel schoon naspoelwater. Leisteen en flagstones krab je nooit met staal, want dan splijt de bovenste laag. Test elk middel eerst op een plek die onder een plantenbak verdwijnt.
Kan ik het mos wegbranden met een onkruidbrander?
Tussen gebakken klinkers en op een betonpad kan dat voor kleine plukjes, al blijft de wortel in de voeg meestal zitten en groeit het terug. Op keramische terrastegels doe je het niet: de plaatselijke hitte geeft spanning in de tegel en daar kan hij op scheuren. Houd bovendien afstand van een houten schutting of een schuur, want droog mos vat verrassend snel vlam.
Wanneer je beter een vakman belt
Mos van een terras halen is werk dat je zelf doet. Het kost een middag en het is geduld, geen vakmanschap. Er zijn wel een paar situaties waarin het verstandiger is om iemand te bellen.
De eerste is een dakterras of een balkon. Onder de tegels ligt daar een waterdichte laag, en een hogedrukreiniger of een verkeerd middel kan die beschadigen zonder dat je het meteen ziet. Daar komt bij dat werken op hoogte op een natte, gladde vloer echt gevaarlijk is: dat doe je vanaf een deugdelijke steiger of je laat het over aan een bedrijf dat daarvoor is uitgerust. Klim in geen geval met een ladder naar een dakgoot of een verhoogd terras om er mos uit te halen.
De tweede is een terras dat structureel onder water staat door verzakking. Als het zandbed is weggezakt of de ondergrond veen is, blijft schoonmaken symptoombestrijding en is opnieuw straten of het aanbrengen van drainage de echte oplossing. Een hovenier ziet in een half uur of het om een zandbed gaat of om de bodem eronder.
De derde is natuursteen waar al schade op zit: doffe plekken van een verkeerd middel, uitgesleten randen of een terras van hardsteen dat bont is geworden. Een steenrestaurateur kan slijpen en herpolijsten, terwijl je er zelf met sterkere middelen alleen meer van hetzelfde bij maakt.