Tegelvloer egaliseren: over de tegels heen of eerst eruit
Egaliseren over een bestaande tegelvloer kan prima, maar staat of valt bij drie dingen: alle tegels zitten vast, de vloer is echt vetvrij en je gebruikt een hechtprimer voor niet-zuigende ondergronden in plaats van gewone voorstrijk. Meet eerst met een rei van twee meter hoe groot het hoogteverschil is, want daarmee bepaal je de laagdikte en het aantal zakken. Zit je krap in de deurhoogte, dan is de tegels eruit halen vaak de betere keuze dan er nog een laag bovenop leggen.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rei van 2 meter, aluminium en echt recht
- Lange waterpas of een kruislijnlaser
- Boormachine of menger van minstens 1000 watt met korfmenger
- Twee mortelkuipen van 60 tot 90 liter
- Maatemmer of maatbeker voor het aanmaakwater
- Vlakspaan of egaliseerrakel met instelbare hoogte
- Prikroller met steel
- Spijkerschoenen of spikeschoenen om in de natte egaline te lopen
- Haakse slijper met diamantschijf en stofafzuiging voor bulten
- Emmer, spons en een stevige bezem
- Industriestofzuiger
Materiaal
- Ontvetter of een sterke alkalische vloerreiniger
- Hechtprimer met kwartsvulling voor niet-zuigende ondergronden
- Egaline geschikt voor de gewenste laagdikte, cementgebonden
- Randisolatiestrook of schuimband van 5 tot 10 mm
- Afplaktape en folie voor deurgaten en plinten
- Kwast en blokkwast of vachtroller voor de primer
Kun je over een bestaande tegelvloer egaliseren?
Ja, dat kan, en het gaat vaker goed dan de oude verhalen doen vermoeden. Een gladde, geglazuurde tegel zuigt niets op, en dat is precies waarom een gewone voorstrijk er niets doet. Met een hechtprimer die daar wel voor gemaakt is, blijft een egaline er jarenlang op zitten. Wat de ondergrond precies moet kunnen voordat je gaat tegelen of een andere afwerking legt, staat in ons overzicht over tegels zetten en de eisen aan de ondervloer.
Dat het houdt, weten we uit vloeren die er al jaren liggen. In een showroom lagen houten vloerdelen verlijmd op een egalisatielaag die over de oude tegelvloer was gegoten. Zes jaar en dagelijks loopverkeer later lag er nog niets los, terwijl er ook met palletwagens overheen werd gereden.
De vraag is dus niet of egaline op tegels hecht, maar of de tegels zelf nog vastzitten. Een tegel die hol klinkt, zit los, en die neemt de nieuwe laag mee zodra hij gaat werken. Klinkt een groot deel van de vloer hol, dan is de oude vloer eruit halen een eerlijker startpunt dan er nog een laag bovenop leggen.
Elke laag die je toevoegt bouwt wel op wat er al ligt, inclusief de scheefte. Wie oneffenheid op oneffenheid stapelt, komt er op een gegeven moment niet meer uit.
Klop de hele vloer af voordat je iets bestelt. Tik met de steel van een schroevendraaier of met een houten hamertje over de tegels. Een dof, hol geluid betekent dat de tegellijm plaatselijk los is. Losse tegels moeten eruit en de gaten worden opgevuld, anders barst de egaline daar binnen een jaar.
Eerst meten hoe ongelijk de vloer werkelijk is
Voordat je egaline koopt, wil je weten hoeveel je moet overbruggen. Leg een rei van twee meter kriskras over de vloer en schuif hem stap voor stap op. Waar licht onder de rei doorschijnt, meet je de spleet met een duimstok of een setje voelermaten. Noteer de hoogste plek, want daar begin je te rekenen: die bepaalt de dikte die je overal nodig hebt.
Een verschil van acht millimeter over vijf meter is iets heel anders dan acht millimeter over een halve meter. Een geleidelijke helling voel je met je voeten niet en die kun je bij het tegelen vaak meenemen. Korte kuilen en scherpe bulten zijn het probleem, want daar gaat de rei van je tegel overheen en krijg je een lippende naad.
Bulten zijn de vervelendste. Die krijg je met egaline niet weg, want gieten vult alleen de laagste plekken. Een bult schuur je weg met een haakse slijper en een diamantkom, met stofafzuiging erop. Pas als het hoogste punt echt het hoogste punt is, klopt je berekening. Voor een ondergrond van beton geldt hetzelfde uitgangspunt, zie het egaliseren van een betonvloer.
Meet ook de hoogte ten opzichte van de aangrenzende ruimtes en de drempels. Anders ontdek je pas na het gieten dat je vloer een centimeter hoger uitkomt dan de gang.
| Wat je meet onder een rei van 2 meter | Hoe erg is dat | Wat wij dan doen |
|---|---|---|
| Minder dan 2 mm | Vlak genoeg voor vrijwel elke afwerking | Alleen stofvrij maken en primeren, niet egaliseren |
| 2 tot 4 mm, geleidelijk verlopend | Werkbaar voor tegels tot 30x30 | Vlak trekken in de lijmlaag, egaline niet nodig |
| 4 tot 8 mm, geleidelijk verlopend | Te veel voor grootformaat tegels of een gelijmde houten vloer | Egaliseren, laagdikte 3 tot 10 mm |
| 8 tot 15 mm | Met lijm alleen niet meer op te lossen | Egaliseren, eventueel in twee lagen of met een vulmiddel |
| Meer dan 15 mm | Zwaar en duur met gewone egaline | Vloeivloer of een gebonden cementlaag laten aanbrengen |
| Korte kuil van ongeveer een halve meter | Zichtbaar als een lippende tegel | Plaatselijk uitvullen, of meenemen in de lijmlaag |
| Korte bult, hoe klein ook | Duwt elke tegel eromheen omhoog | Wegschuren, gieten helpt hier niet |
Zet met een potlood op de vloer bij elke meting het hoogteverschil in millimeters. Na een half uur zie je in één oogopslag waar de kuilen zitten en waar het hoogste punt ligt. Dat scheelt later gokwerk bij het bepalen van de laagdikte.
Hoeveel opbouwhoogte kost het, en past dat onder je deuren?
Bij egaliseren over tegels is de hoogte vaak het echte struikelblok. Een tegelvloer van een centimeter, een egalisatielaag van vijf millimeter, een ondervloer en een houten vloer erop: voor je het weet zit je twee tot drie centimeter hoger dan je begon. Onder een kozijn van 203 centimeter is dat merkbaar.
Meet daarom eerst de vrije doorgang onder elk kozijn en tel je hele vloeropbouw op. Een deur kun je aan de onderkant afkorten, dus de deuren zelf zijn zelden het probleem. Het kozijn is dat wel, want dat verzagen is een heel andere klus dan een deur inkorten.
Levert de oude tegelvloer weghalen maar een centimeter winst op, dan is de vraag of dat bikwerk het waard is. Weegt die centimeter door in de deurhoogte, dan wel. Kom je bij het slopen een tweede, oudere tegelvloer tegen, dan win je in één keer veel meer ruimte dan gedacht. Een oud kozijn dat op een afwijkende maat staat, is vaak een aanwijzing dat er ooit al een vloer overheen is gegaan.
Zit je echt klem in hoogte, dan zijn er dunnere afwerkingen. Een gietvloer over de bestaande tegels bouwt maar een paar millimeter op, en met beton ciré over tegels blijf je nog dunner. Beide vragen wel dezelfde vlakke en goed hechtende ondergrond.
Ongelijke ondervloer: egaliseren of vlaktrekken met tegellijm
Ga je nieuwe tegels leggen op een ondervloer die niet vlak is, dan komt altijd dezelfde vraag langs: kun je het hoogteverschil niet gewoon in de lijmlaag opvangen? Dat scheelt immers een hele werkgang en een stapel zakken. Voor kleine verschillen kan dat, voor grote wordt het duur en onbetrouwbaar.
De grens ligt in de praktijk rond de vier millimeter. Daaronder trek je het vlak met de lijmkam en een tegelnivelleersysteem. Daarboven wordt de lijmlaag zo dik dat hij ongelijk uithardt en krimpt, met holle plekken onder de tegels als gevolg. Tegellijm is bovendien per kilo een stuk duurder dan egaline, dus je bespaart minder dan je denkt.
Vlak leggen met wisselende lijmdiktes vraagt ook om ervaring: je begint met een potloodje verschil en eindigt met een boomstam. Wie voor het eerst een vloer tegelt, heeft veel meer aan een vlakke ondergrond dan aan een truc. Hoeveel tegels en hoeveel snijverlies je nodig hebt, reken je uit met onze rekenhulp voor het aantal tegels, en welke tegel bij welke ruimte past lees je bij de keuze van vloertegels.
Gekalibreerde tegels helpen ook mee. Die zijn op maat geslepen en verschillen onderling nauwelijks in dikte, waardoor het vlak leggen bijna alleen nog van de ondergrond afhangt.
| Situatie | Egaliseren | Vlaktrekken met lijm |
|---|---|---|
| Verschil tot 4 mm, geleidelijk | Niet nodig | Prima te doen met een nivelleersysteem |
| Verschil van 8 mm of meer | De verstandige keuze | Lijmlaag wordt te dik en hardt ongelijk uit |
| Losse kuilen in een verder vlakke vloer | Plaatselijk uitvullen volstaat | Kan meegenomen worden tijdens het tegelen |
| Tegels van 60x60 of groter | Vrijwel altijd verstandig | Vergt veel ervaring, snel lippende naden |
| Eerste keer zelf tegelen | Maakt de klus een stuk voorspelbaarder | Wij raden het af |
| Gelijmde houten vloer of gietvloer erop | Verplicht, die afwerkingen vragen een vlakke basis | Niet van toepassing |
De tegelvloer voorbereiden: schoon, vetvrij en geprimerd
Hier gaat het bij egaliseren over tegels vrijwel altijd mis. Een tegelvloer die er schoon uitziet, zit vol met een dun laagje vet, zeepresten en boenwas. Egaline hecht daar niet op, hoe goed je primer ook is. Dweilen met allesreiniger is niet genoeg, want dat verplaatst het vet alleen.
Werk met een sterke ontvetter of een alkalische vloerreiniger, laat die inwerken, schrob met een stevige bezem en neem daarna twee keer na met schoon water. Voel met een droge hand of de tegels stroef aanvoelen. Glijdt je vlakke hand nog soepel over het glazuur, dan zit er nog vet op. Kalkaanslag in de voegen haal je er met een zure reiniger af, maar spoel die dan extra goed na.
Zitten er nog resten van oude lijm of montagekit op de vloer, dan moeten die eerst weg. Voor de aanpak per soort lijm helpt onze uitleg over het verwijderen van tegellijm van een ondergrond.
Daarna komt de primer. Op tegels gebruik je geen gewone voorstrijk voor zuigende ondergronden, maar een hechtprimer met kwartsvulling. Die laat een schurend, zanderig laagje achter waar de egaline zich mechanisch aan vastzet. Breng hem onverdund aan, in één richting, en laat hem drogen tot hij stroef aanvoelt in plaats van kleverig.
| Ondergrond | Voorbehandeling | Welke primer |
|---|---|---|
| Geglazuurde tegels | Ontvetten, naspoelen, losse tegels vervangen | Hechtprimer met kwartsvulling, onverdund |
| Ongeglazuurd keramiek of plavuizen | Ontvetten en stofzuigen, licht opruwen bij was of olie | Hechtprimer met kwartsvulling, onverdund |
| Cementdekvloer of smeervloer | Sinterlaag wegschuren, stofvrij zuigen | Gewone voorstrijk, verdund volgens de verpakking |
| Anhydriet of gipsgebonden dekvloer | Schuren tot de open structuur zichtbaar is, grondig stofzuigen | Primer en egaline die de fabrikant voor gips vrijgeeft |
| Oude tegellijmresten op beton | Resten wegbikken of schuren tot een gesloten vlak | Voorstrijk, of hechtprimer als de resten glad zijn |
| Houten ondervloer of spaanplaat | Vastschroeven op elke drager, naden dichtzetten | Speciale primer plus vezelversterkte egaline |
| Vloer met vloerverwarming erin | Verwarming 48 uur van tevoren uit, vloer op kamertemperatuur | Zoals de ondergrond vraagt, egaline vrijgegeven voor vloerverwarming |
Voorkom dat je in een gesloten bak werkt. Plak randisolatie of een schuimband van vijf millimeter langs alle muren, kozijnen en leidingdoorvoeren voordat je giet. Egaline zet uit en krimpt, en een laag die overal strak tegen de muur zit, scheurt op de zwakste plek. Bij deurgaten leg je een latje of een strook multiplex als afsluiting, anders loopt de egaline de gang in.
De juiste egaline kiezen en het aantal zakken uitrekenen
Egaline is geen eenheidsworst. Voor een tegelvloer waar een houten vloer op wordt verlijmd, wil je een cementgebonden, vezelversterkte egaline met een goede drukvastheid. Voor een dunne uitvlaklaag onder nieuwe tegels volstaat een gewone vloeregaline. De laagdikte bepaalt uiteindelijk je keuze: de meeste producten vragen minimaal drie millimeter en kunnen in één gang tien tot vijftien millimeter aan.
Die minimumdikte is geen detail. Wie op het hoogste punt maar een millimeter overhoudt, krijgt daar een dun laagje dat afbladdert zodra er iets overheen schuift. Reken daarom vanaf het hoogste punt van je vloer: minimumlaagdikte daarbovenop, en van daaruit loopt het naar de laagste plek dieper weg.
Voor het aantal zakken werk je met ongeveer anderhalve kilo egaline per vierkante meter per millimeter laagdikte. Kijk voor de zekerheid op de zak, want dat verschilt per merk. Bestel altijd wat ruimer dan je berekening, want tijdens het gieten kom je altijd een gat tegen dat dieper is dan gedacht. Wat de klus in totaal kost, met en zonder hulp, zetten we op een rij bij de kosten van een vloer egaliseren.
| Oppervlak | Gemiddelde laagdikte | Egaline nodig | Zakken van 25 kg |
|---|---|---|---|
| 10 m² | 3 mm | circa 45 kg | 2 zakken |
| 20 m² | 5 mm | circa 150 kg | 6 zakken |
| 25 m² | 10 mm | circa 375 kg | 15 zakken |
| 40 m² | 5 mm | circa 300 kg | 12 zakken |
| 75 m² | 6 mm | circa 675 kg | 27 zakken |
| 75 m² | 10 mm | circa 1125 kg | 45 zakken |
Zet de zakken al opengesneden klaar naast de kuipen en meet het aanmaakwater vooraf af in een maatemmer. Zodra je begint te gieten heb je geen tijd meer om te rekenen, en een scheutje water te veel levert een zandige laag op die je er later weer af moet bikken.
Een grote vloer in één keer gieten
Egaline vloeit alleen in elkaar zolang beide porties nog nat zijn. Giet je een kuip uit, ga je daarna pas de volgende aanmaken en giet je die er een kwartier later tegenaan, dan zie je die naad voorgoed terug als een richel. Dat is de klassieke misser bij vloeren van vijftig vierkante meter en meer.
Werk daarom met twee mensen en twee kuipen. De één mengt onafgebroken, de ander giet en verdeelt. Zo houd je een doorlopend front over de vloer en loopt elke portie in de vorige. Reken op ongeveer twintig minuten verwerkingstijd per aanmaak, korter als het warm is in huis.
Egaline vloeit wel, maar niet vanzelf helemaal vlak. Verdeel het materiaal met een vlakspaan of een rakel op de ingestelde hoogte en ga er daarna met een prikroller doorheen. Die roller drukt de ingesloten lucht eruit en helpt de laag samenvloeien. Trek de roller in twee richtingen door de laag en werk op spijkerschoenen, dan lopen je voetsporen weer dicht.
Is de vloer te groot voor de capaciteit die je hebt, splits hem dan bewust bij een deuropening in plaats van halverwege een kamer. Bij een houten ondervloer gelden weer andere regels, zie het egaliseren van een houten vloer. Twijfel je of je het in één gang haalt, dan is dit het moment om een vloerenlegger met een mengpomp te laten komen.
Zet ramen en deuren dicht tijdens het uitharden. Tocht en direct zonlicht laten de bovenkant sneller drogen dan de onderkant, en dan krult of scheurt de laag. Ventileren doe je pas de volgende dag.
Vloerverwarming, droogtijden en wanneer je verder mag
Ligt er vloerverwarming in de dekvloer, kies dan een egaline die de fabrikant daarvoor vrijgeeft en zet de verwarming minstens twee dagen van tevoren uit. Gieten op een warme vloer laat het water te snel weglopen, waardoor de laag zandig wordt en niet uitvloeit. Na het gieten laat je de verwarming ook een aantal dagen uit en stook je daarna stapsgewijs op, een paar graden per dag.
Beloopbaar is een dunne egalisatielaag meestal na drie tot vier uur. Dat betekent niet dat hij droog is. Voor het verlijmen van tegels wordt vaak een dag aangehouden, voor een houten vloer of een gietvloer ligt dat veel hoger, omdat die afwerkingen op restvocht reageren. Reken bij een dikke laag op een dag per millimeter als vuistregel, en houd de opgave van de fabrikant aan als die afwijkt. Een overzicht per materiaal staat in onze tabel met droogtijden.
Ga je een houten vloer verlijmen, laat het restvocht dan meten. Een vloerenlegger doet dat met een CM-meter en weigert terecht te leggen als de waarde te hoog is. Achtergrond over dekvloeren en hun vochtgedrag staat bij betonvloeren en het egaliseren daarvan.
Loop pas over de verse laag als het echt moet, en dan op spijkerschoenen. Zet geen zware spullen op een laag die nog geen etmaal oud is: die drukt in en dan mag je het plaatselijk overdoen.
| Wat je wilt doen | Wachttijd bij een laag van 3 tot 5 mm | Waar je op let |
|---|---|---|
| Voorzichtig belopen | 3 tot 4 uur | Alleen op schone schoenen, geen zand meebrengen |
| Tegels verlijmen | 24 uur | Oppervlak moet overal droog en gelijk van kleur zijn |
| Pvc of linoleum lijmen | Meerdere dagen, afhankelijk van de opgave | Restvocht laten meten bij twijfel |
| Houten vloer verlijmen | Meerdere dagen tot weken bij dikke lagen | CM-meting laten doen, ook op de dekvloer eronder |
| Vloerverwarming weer aanzetten | Minimaal een week, dan stapsgewijs opstoken | Een paar graden per dag omhoog, niet in één keer |
Zo egaliseer je over een bestaande tegelvloer
Deze volgorde werkt voor een woonkamer of hal met een verlijmde tegelvloer die er verder goed op ligt.
-
Klop de vloer af en pak losse tegels aan
Tik met een houten hamertje of de steel van een schroevendraaier over elke tegel. Waar het hol klinkt, zit de lijm los. Hak die tegels eruit, bik de lijmresten weg en vul het gat met een snelle reparatiemortel. Een losse tegel onder een verse egalisatielaag scheurt die laag binnen een jaar open.
-
Meet de vloer in met een rei van twee meter
Schuif de rei kriskras over de vloer en noteer met potlood de spleet in millimeters. Zoek het hoogste punt op, want dat bepaalt je minimale laagdikte. Korte bulten schuur je nu weg met een diamantkom en stofafzuiging: gieten vult alleen de dalen, nooit de bulten.
-
Ontvet grondig en zuig de vloer stofvrij
Schrob met een ontvetter of een alkalische reiniger en neem twee keer na met schoon water. Strijk daarna met een droge hand over het glazuur: het moet stroef aanvoelen. Zuig daarna alles op met een industriestofzuiger, ook de voegen. Vet en stof zijn de twee redenen waarom egaline op tegels loslaat.
-
Zet de randen af en breng de hechtprimer aan
Plak een randisolatiestrook langs alle muren en kozijnen en sluit deuropeningen af met een latje. Rol daarna de hechtprimer met kwartsvulling onverdund uit, in één richting en zonder plassen. Laat hem drogen tot hij stroef en niet meer kleverig is, meestal een tot drie uur.
-
Maak de egaline aan met de juiste hoeveelheid water
Meet het water af in een maatemmer, giet het water eerst in de kuip en strooi de zak er daarna in. Meng twee tot drie minuten met een korfmenger op lage toeren tot er geen klontjes meer in zitten. Een scheut extra water lijkt handig omdat het beter vloeit, maar het levert een zwakke, zandige laag op.
-
Giet aaneengesloten en werk met twee personen
Begin in de hoek die het verst van de deur ligt en werk naar de uitgang toe. Terwijl de één giet en verdeelt, maakt de ander de volgende kuip aan. Zo loopt elke portie nog nat in de vorige en krijg je geen zichtbare naad in de vloer.
-
Verdeel, ontlucht en laat met rust
Trek de laag op hoogte met een rakel of vlakspaan en ga er meteen met de prikroller doorheen, in twee richtingen. Werk op spijkerschoenen zodat je voetsporen dichtlopen. Sluit daarna de ramen, houd de deur dicht en laat de vloer met rust tot hij beloopbaar is.
-
Controleer het resultaat voordat je verder gaat
Leg de rei er de volgende dag opnieuw op en kijk of je binnen je marge zit. Een enkele lage plek kun je met een tweede dunne gang bijwerken, mits je opnieuw primert. Pas als de vloer droog en vlak is, ga je tegelen of een andere afwerking leggen.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de eerste zak aanmaakt
Uit de praktijk
Een eiken vloer verlijmen op een verlijmde tegelvloer
In een woonkamer lag een verlijmde tegelvloer die duidelijk niet vlak was, en daar moest een eiken vloer op worden gelijmd. Het advies dat rondgaat, is dat egaline op tegels toch weer loskomt en dat je dus eerst moet slopen. Dat klopt alleen bij de verkeerde voorbehandeling: op een ontvette tegelvloer met een hechtprimer voor niet-zuigende ondergronden houdt een goede egaline gewoon.
De hoogte gaf hier uiteindelijk de doorslag. De kozijnen stonden op 203 centimeter, en met egaline, een spaanplaten ondervloer en de vloerdelen erop kwam de opbouw op twee tot drie centimeter. Vier deuren afkorten kon nog wel, maar vier kozijnen aanpassen niet. De tegels eruit halen leverde maar een centimeter winst, tot bleek dat 203 centimeter een vreemde kozijnmaat is: onder de tegels lag hoogstwaarschijnlijk nog een oudere vloer. Daarmee viel de keus op slopen en met een schone ondergrond beginnen.
75 vierkante meter met 12 millimeter verschil en 60x60 tegels
Een benedenverdieping van 75 vierkante meter moest betegeld worden met keramische tegels van 60x60, op een smeervloer met vloerverwarming. Vanaf het hoogste punt was het verschil grotendeels acht millimeter, met een diepste punt van twaalf. De gedachte was om het hoogteverschil in de tegellijm op te vangen, want egaliseren over die oppervlakte kost een flinke stapel zakken.
Dat pakte in onze afweging anders uit. Twaalf millimeter wegwerken in de lijmlaag betekent op sommige plekken een lijmbed van meer dan een centimeter, dat ongelijk uithardt en holle plekken achterlaat. Bij tegels van 60x60 tikt elke afwijking bovendien meteen door in de naad. Wat hier wel werkte: de korte kuilen plaatselijk uitvullen, de bulten wegschuren en de rest van de vloer met egaline op hoogte brengen. Bij 75 vierkante meter is dat geen klus voor één persoon met een emmer, want de kuipen moeten elkaar nat opvolgen. Twee mensen met twee kuipen, of een vloerenlegger met een mengpomp.
Een naad in de vloer die er niet meer uit ging
Bij een hal van ruim twintig vierkante meter werd de egaline in porties aangemaakt: gieten, dan de volgende zak mengen, dan verder. De eerste portie was aan de rand al aan het aanstijven toen de tweede ertegenaan kwam. Het resultaat was een richel van ongeveer een millimeter dwars door de hal, precies waar de twee lagen elkaar raakten.
Op zich zou een millimeter meevallen, maar er zou een pvc-vloer op komen en die tekent elke oneffenheid af. Wegschuren van een uitgeharde egalisatielaag geeft veel stof en je raakt de laag daar zo dun dat hij zwak wordt. Uiteindelijk is er een tweede dunne gang overheen gegaan, met opnieuw primeren, wat de klus verdubbelde. Sindsdien mengen we altijd met twee kuipen en een tweede persoon, zodat het front nat blijft.
Veelgemaakte fouten
Gewone voorstrijk gebruiken op een tegelvloer
Voorstrijk voor zuigende ondergronden is bedoeld om het zuiggedrag van beton of gips te regelen. Op glazuur heeft het niets om zich aan te binden en droogt het op als een velletje waar de egaline mét primer en al van afschilfert. Op tegels hoort een hechtprimer met kwartsvulling, die een schurend laagje achterlaat.
De vloer wel dweilen, maar niet ontvetten
Een tegelvloer die er schoon uitziet, draagt jarenlang aan zeepresten, boenwas en vet uit de keuken. Allesreiniger smeert dat vooral rond. Egaline hecht niet op een vetfilm, hoe goed de primer ook is. Sla het ontvetten, schrobben en twee keer naspoelen over, en de laag klinkt na een jaar hol.
Over losse tegels heen gieten
Een tegel die al los zit, gaat onder de nieuwe laag verder werken. De egaline erboven scheurt netjes langs de tegelranden open, en dan moet je de hele plek eruit hakken. Afkloppen kost een half uur en voorkomt dat je de klus overdoet.
Denken dat egaline een bult wegneemt
Gieten vult wat laag ligt, meer niet. Een bult van vier millimeter blijft na het egaliseren een bult van vier millimeter, tenzij je de hele vloer tot boven dat punt vult. Dat wordt onnodig dik en duur. Schuur bulten weg voordat je iets giet.
Portie na portie gieten in plaats van doorlopend
Twee lagen die elkaar niet nat raken, vloeien niet in elkaar. Je houdt een zichtbare richel over die je er alleen met schuren of met een tweede gang uit krijgt. Op alles boven de vijftien vierkante meter werk je met twee kuipen en twee personen.
Een scheut extra water in de kuip
Meer water laat de egaline mooier vloeien en dat voelt tijdens het werk als winst. De prijs betaal je later: het overtollige water zakt uit, de bovenkant wordt zanderig en de druksterkte zakt in. Houd je aan de watermaat op de zak en meet die af.
De vloer laten drogen met de ramen open
Tocht en zon drogen de bovenkant sneller dan de kern. De laag krimpt dan ongelijk en scheurt of krult aan de randen. Deuren dicht, gordijnen voor het zonlicht en pas de volgende dag ventileren.
De opbouwhoogte pas na het gieten uitrekenen
Egaline, ondervloer en afwerking bij elkaar leveren zo twee tot drie centimeter op. Een deur kun je afkorten, een kozijn niet zomaar. Meet elke doorgang en elke drempel voordat je begint, want achteraf zit je met een vloer die je er niet meer af krijgt.
Veelgestelde vragen
Kun je egaliseren over tegels zonder de tegels eruit te halen?
Dat kan, en het houdt jarenlang, mits je aan drie voorwaarden voldoet. Alle tegels zitten vast en klinken nergens hol, de vloer is echt ontvet en nagespoeld, en je gebruikt een hechtprimer voor niet-zuigende ondergronden in plaats van gewone voorstrijk. De vraag die overblijft, is niet de hechting maar de hoogte: elke laag die je erbij legt, gaat af van de vrije doorgang onder je kozijnen.
Hoe pak ik een ongelijke tegelvloer egaliseren aan als er bulten in zitten?
Bulten los je niet op met gieten, want egaline vult alleen de lage plekken. Zoek het hoogste punt op met een rei van twee meter en schuur elke bult weg met een haakse slijper met diamantkom en stofafzuiging. Pas als het hoogste punt echt het hoogste punt is, klopt je berekening van de laagdikte. Daarna giet je vanaf dat punt met de minimale laagdikte van het product erbovenop.
Welke minimale laagdikte heb ik nodig op een tegelvloer?
De meeste vloeregalines vragen minimaal drie millimeter, en op een gladde, niet-zuigende ondergrond is dat ook echt de ondergrens. Dunner uitgesmeerd droogt de laag te snel uit en laat hij plaatselijk los. Reken die drie millimeter boven het hoogste punt van je vloer en laat de laag van daaruit dieper weglopen naar de kuilen. In één gang kunnen de meeste producten tien tot vijftien millimeter aan.
Hoeveel egaline heb ik nodig per vierkante meter?
Reken op ongeveer anderhalve kilo per vierkante meter per millimeter laagdikte, en controleer dat op de zak, want het verschilt per merk. Voor twintig vierkante meter met een gemiddelde laagdikte van vijf millimeter kom je zo op ongeveer honderdvijftig kilo, dus zes zakken van vijfentwintig kilo. Bestel altijd een zak extra, want in de praktijk zit er ergens een gat dat dieper is dan je dacht.
Kan ik een hoogteverschil ook opvangen met dikkere tegellijm?
Tot ongeveer vier millimeter kan dat, zeker met een tegelnivelleersysteem dat de tegels onderling op hoogte houdt. Daarboven wordt de lijmlaag zo dik dat hij ongelijk uithardt, krimpt en holle plekken achterlaat onder de tegel. Bij twaalf millimeter verschil is het geen serieuze optie meer. Tegellijm is per kilo ook nog eens duurder dan egaline, dus de besparing valt tegen.
Moet ik egaliseren voordat ik grote tegels van 60x60 leg?
Bij grootformaat tegels tikt elk hoogteverschil meteen door in de naad, want de tegel volgt de bult over zijn hele lengte. Zit je boven de vier millimeter onder een rei van twee meter, dan is egaliseren de rustigste weg. Gekalibreerde tegels helpen, omdat die onderling nauwelijks in dikte verschillen, maar ze maken een golvende ondergrond niet vlak. Voor de indeling en het legpatroon van grote tegels is een wildverband juist minder geschikt.
Hoe lang moet egaline drogen voordat ik kan tegelen?
Een laag van drie tot vijf millimeter is meestal na drie tot vier uur beloopbaar en na een etmaal geschikt om op te tegelen. Voor een gelijmde houten vloer of een gietvloer moet je veel langer wachten, omdat die afwerkingen op restvocht reageren. Houd bij dikkere lagen een dag per millimeter aan als vuistregel en volg de opgave van de fabrikant als die afwijkt.
Kan ik egaliseren als er vloerverwarming in de vloer ligt?
Ja, maar zet de verwarming minstens twee dagen van tevoren uit en laat de vloer op kamertemperatuur komen. Op een warme vloer trekt het aanmaakwater te snel weg, waardoor de laag zandig wordt en niet uitvloeit. Kies een egaline die de fabrikant voor vloerverwarming vrijgeeft. Na het gieten laat je de verwarming een week uit en stook je daarna een paar graden per dag op, niet in één keer.
Waarom laat egaline op tegels soms alsnog los?
In vrijwel alle gevallen is de oorzaak de voorbehandeling en niet het product. Een tegelvloer die alleen gedweild is, houdt een dunne film van vet en zeepresten vast waar niets op hecht. De tweede oorzaak is een verkeerde primer: voorstrijk voor zuigende ondergronden droogt op glazuur op als een velletje. De derde is een tegel die al los zat en onder de nieuwe laag blijft werken.
Moet er nog een spaanplaten ondervloer op de egaline voor een houten vloer?
Dat hangt af van wat de leverancier van de vloer voorschrijft. Vloerdelen worden vaak op spaanplaat of mdf gelijmd, maar rechtstreeks verlijmen op een vlakke, droge en voldoende sterke egalisatielaag kan ook. Wij hebben dat zien liggen in een showroom waar zes jaar dagelijks overheen gelopen en gereden werd zonder dat er iets loskwam. Vraag het na bij de leverancier, want de garantie hangt aan hun voorschrift.
Wat doe ik als er een richel in de vloer zit na het gieten?
Een richel ontstaat waar twee porties elkaar niet meer nat raakten. Is de vloer verder vlak en komen er tegels op, dan verdwijnt een millimeter meestal in de lijmlaag. Komt er pvc, linoleum of een houten vloer op, dan tekent het af en moet je het oplossen. Schuren maakt de laag op die plek dun en zwak, dus een tweede dunne gang over de hele vloer is dan de betere weg, met opnieuw primeren.
Is het slimmer om de oude tegelvloer gewoon te slopen?
Slopen is de eerlijkste basis, zeker als een groot deel hol klinkt of als je krap zit in de deurhoogte. Je voorkomt dat je oneffenheid op oneffenheid stapelt. Er staat wel een stevige klus tegenover: het bikwerk, het afvoeren van het puin en daarna het weghalen van de lijmresten. Levert het maar een centimeter winst op en zit alles vast, dan is egaliseren over de tegels het rustigere werk. Meer over dat afwegen lees je bij tegelen, voegen en kitten.
Wanneer je beter een vakman belt
Een vloer egaliseren is werk dat je zelf kunt doen, maar er zijn een paar grenzen waar bellen verstandiger is.
De eerste is de oppervlakte. Boven ongeveer vijftig vierkante meter moet het materiaal aaneengesloten de vloer op, en dat haal je met kuipen en een boormachine niet zomaar. Een vloerenlegger met een mengpomp giet zo'n vloer in één front en heeft hem in een ochtend liggen. Twijfel je of je de capaciteit hebt, dan is uitbesteden goedkoper dan een vloer met naden die je moet overdoen.
De tweede is een hoogteverschil boven de anderhalve centimeter. Dat vraagt om een vloeivloer of een gebonden cementlaag, en dat is ander gereedschap en andere kennis dan een zak egaline.
De derde is asbest. Onder een oude tegelvloer kan een laag vinyltegels of zwarte bitumenlijm zitten, en in materiaal van voor 1994 kan asbest verwerkt zijn. Kom je daar tijdens het slopen op, stop dan met bikken en schuren, maak niets nat en laat het onderzoeken door een gecertificeerd bedrijf. Verwijderen doe je hier niet zelf.
De vierde is een vloer die zichtbaar doorbuigt of waar de scheuren doorlopen in de muren. Egaline maakt zo'n vloer optisch vlak, maar lost er constructief niets aan op. Laat dan eerst een bouwkundige naar de oorzaak kijken.