Hoogte toiletpot bepalen voordat het frame vastzit
Bij de meeste hangende toiletten ligt de bovenkant van de pot tussen 40 en 43 cm boven de afgewerkte vloer, met bril komt daar 2 tot 4 cm bij. Die maat is geen voorschrift: bij een inbouwframe bepaal jij hem zelf, en 5 cm hoger is heel gewoon. Reken altijd vanaf de vloer inclusief tegels en lijm, want een tegel van 2 cm eet je verhoging zo weer op. Zit het frame eenmaal in de wand, dan kan het alleen nog met een verhogingsset of een speciale pot omhoog.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rolmaat en een lange waterpas of een kruislijnlaser
- Potlood en een rechte lat om de meterlijn af te tekenen
- Steeksleutel of dopsleutel voor de draadeinden van de pot
- Boormachine met steenboor voor de bevestiging van het frame
- Waterpomptang voor de afvoermof
- Een losse vloertegel plus wat tegellijm als hoogtemonster
Materiaal
- Inbouwframe of montage-element met verstelbare poten
- Wandcloset met bekend maatblad
- Wc-bril waarvan je de dikte kent
- Verhogingsset met langere draadeinden en afstandbussen, als je achteraf omhoog moet
- Verlengmanchet voor de afvoer bij een verhoging
- Sanitairkit voor de aansluiting op de tegels
Welke hoogte een toiletpot standaard heeft
De hoogte van een toiletpot is de afstand van de afgewerkte vloer tot de bovenkant van het keramiek. Bij hangende toiletten ligt die maat bij de meeste modellen tussen 40 en 43 cm, gemeten zonder bril. De bril komt daar met 2 tot 4 cm bovenop, dus je zit uiteindelijk op ongeveer 42 tot 46 cm.
Die maat is een gewoonte en geen regel. Een wandcloset kun je hangen waar je wilt, want het inbouwframe bepaalt de hoogte en de pot volgt gewoon. Bij een staand toilet ligt de hoogte wel vast in het keramiek zelf: die krijg je alleen anders door een ander model te kopen.
Hoe je het toilet daarna aansluit, schoonhoudt en repareert, staat verzameld op onze overzichtspagina over het toilet. Op deze pagina gaat het puur om de maat, want dat is het enige onderdeel dat je na het betegelen niet meer even bijstelt.
| Type toilet | Bovenkant pot boven de vloer | Zithoogte inclusief bril | Waar dit bij past |
|---|---|---|---|
| Standaard wandcloset | 40 tot 43 cm | 42 tot 46 cm | Gezinnen met kinderen, gemiddelde lichaamslengte |
| Wandcloset op een 5 cm verhoogd frame | 45 tot 48 cm | 47 tot 51 cm | Lange bewoners, moeizaam opstaan |
| Standaard staand toilet | 39 tot 42 cm | 41 tot 45 cm | Vaste maat, alleen te wijzigen met een ander model |
| Verhoogd staand toilet | 44 tot 48 cm | 46 tot 51 cm | Vervanging zonder frame of hakwerk |
| Toilet in een aangepaste of zorgsituatie | 43 tot 46 cm | 46 tot 48 cm | Overstappen vanaf een rolstoel of douchestoel |
| Kindertoilet op een school of peuterruimte | 28 tot 33 cm | 30 tot 35 cm | Zelfstandig gebruik door jonge kinderen |
| Bestaand toilet met verhogingsset | Bestaande maat plus 2,5 cm | Bestaande maat plus 2,5 cm | Correctie achteraf zonder hak- en breekwerk |
Wil je weten of een maat prettig zit, leg dan een boek van een centimeter of twee op de bril van je huidige toilet en ga zitten. Een paar centimeter voelt op een toilet veel groter dan het op papier lijkt, en dit is de goedkoopste manier om daarachter te komen.
De maat die telt is de bovenkant van de pot
Op het frame van een inbouwreservoir staat een streep met de aanduiding van één meter. Die zet je bij montage precies op 1000 mm boven de afgewerkte vloer, inclusief tegels. Dat is de meterlijn, een referentiemaat die op de bouw voor alles gebruikt wordt, van kozijnen tot leidingen.
Die lijn is dus niet de zithoogte. Uit de positie van het frame volgt de hoogte van de draadeinden waar de pot aan hangt, en pas de pot bepaalt hoe ver het keramiek daarboven uitkomt. Twee potten aan hetzelfde frame kunnen daardoor een paar centimeter schelen.
Je rekent het in twee stappen uit. Meet aan de pot hoeveel centimeter er tussen het hart van de ophanggaten en de bovenkant van het keramiek zit; leg de pot daarvoor plat op de vloer of zoek de maat op in het maatblad van de fabrikant. Meet vervolgens aan het gestelde frame hoe hoog de draadeinden boven de afgewerkte vloer komen. De som van die twee is je zithoogte zonder bril.
Deze volgorde is de reden dat je vooraf al weet welke pot je koopt. Wie het frame stelt en pas maanden later een pot uitzoekt, laat het toeval bepalen hoe hoog hij komt te zitten.
Naderhand verstellen kan niet. Zodra het frame is ingemetseld of dichtgezet met een voorzetwand en er tegels op zitten, ligt de hoogte vast. Verhogen is dan alleen nog mogelijk met een verhogingsset of een andere pot, en verlagen betekent slopen.
Hoogte toiletpot bij een Geberit Duofix en andere inbouwframes
Inbouwframes zoals de Geberit Duofix zijn er in verschillende bouwhoogtes, meestal rond de 82 cm voor onder een raam of vensterbank en rond de 112 cm voor een normale voorzetwand. De poten zijn over een flink bereik in hoogte verstelbaar, doorgaans zo'n 20 cm. Daarmee zet je de meterlijn op de goede plek en meteen ook de hele pot.
Zet je het frame 5 cm hoger dan de standaardpositie, dan gaat alles mee omhoog: het reservoir, de bedieningsplaat, de draadeinden en de afvoerbocht. Dat is geen afwijkende keuze, veel installateurs doen het standaard bij lange bewoners. De afvoer heeft een schuifverbinding die zo'n hoogteverschil gewoon opvangt.
Let wel op de onderdelen die niet meebewegen. De doorvoer in de voorzetwand voor de bedieningsplaat moet op de nieuwe hoogte uitkomen, en bij een lage vensterbank of een raamdorpel kan een verhoogd frame er ineens niet meer onder. Meet dat na voordat je de eerste plug boort.
Wat er verder in het frame gebeurt, verandert niet door de hoogte. Loopt het toilet later door of spoelt het slecht, dan zit dat in het spoelmechanisme en niet in de montagehoogte; hoe je de vlotter in het reservoir afstelt leggen we apart uit.
| Onderdeel van het frame | Wat er gebeurt als je hoger stelt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Verstelbare poten | Nemen de verhoging op, meestal tot ongeveer 20 cm | Beide poten even hoog en de contramoeren goed vast |
| Meterlijn op het frame | Schuift mee omhoog, dus 105 cm bij 5 cm verhoging | Aftekenen vanaf de afgewerkte vloer, niet vanaf de dekvloer |
| Draadeinden voor de pot | Komen dezelfde afstand hoger uit | Uitsteeklengte controleren, met tegels en pot erbij |
| Afvoerbocht naar de standleiding | Wordt opgevangen door de schuifmof | Afschot naar de standleiding blijft nodig |
| Wateraansluiting op het reservoir | Schuift mee, de flexibele aansluiting volgt | Knelkoppeling bereikbaar houden achter de plaat |
| Bedieningsplaat en inbouwdoos | Komt hoger in de voorzetwand te zitten | Uitsparing in de plaat op de nieuwe maat uitzetten |
| Bevestiging aan de wand | Ophangbeugels verschuiven mee over het profiel | Bij gipsblokken of een lichte wand extra verankeren |
Welke hoogte past bij de mensen die hem gebruiken
De bruikbare vuistregel is dat de zithoogte ongeveer gelijk is aan de afstand van je vloer tot de holte van je knie, met schoenen aan. Zit je zo, dan staan je voeten plat en draagt je onderbeen mee bij het opstaan. Een pot die te hoog hangt, laat de voeten zweven en dan gaat het gewicht op de rand van de bril hangen.
Te laag is net zo goed vervelend, alleen merk je dat pas bij het opstaan. Vooral bij oudere bewoners of iemand die herstelt van een operatie scheelt 3 tot 5 cm extra hoogte merkbaar in de kracht die nodig is om overeind te komen.
Woon je met verschillende lengtes onder één dak, kies dan niet de hoogte van de langste bewoner. Een lang persoon zit op een lage pot nog steeds prima, maar een kind of iemand van 1,60 m op een pot van 48 cm bungelt met de benen. Kies bij twijfel de laagste bruikbare maat en zet er desnoods een voetenbankje bij.
Dezelfde afweging speelt bij de andere maten in de badkamer. Wie het toilet op maat hangt, kijkt meestal ook meteen naar de hoogte van de wastafel in de badkamer en naar de plek van de douchekraan, want die zet je in hetzelfde werk uit.
| Lichaamslengte gebruiker | Prettige zithoogte inclusief bril | Bovenkant pot om aan te houden |
|---|---|---|
| Tot 1,60 m | 40 tot 43 cm | 38 tot 40 cm |
| 1,60 tot 1,75 m | 42 tot 45 cm | 40 tot 42 cm |
| 1,75 tot 1,90 m | 45 tot 47 cm | 42 tot 45 cm |
| Boven 1,90 m | 47 tot 50 cm | 45 tot 48 cm |
| Moeizaam opstaan of gebruik van een rollator | 46 tot 48 cm | 43 tot 46 cm |
| Kinderen tot een jaar of zes | 30 tot 35 cm of een opzetbril op de gewone pot | 28 tot 33 cm |
| Gemengd huishouden zonder duidelijke voorkeur | 43 tot 45 cm | 41 tot 43 cm |
Kun je niet kiezen tussen twee maten? Hang dan op de laagste en leg een klein opstapje van 5 cm klaar. Voeten die steun hebben, zitten voor iedereen prettiger, en dat opstapje haal je zo weer weg als het niet bevalt.
De vloerafwerking bepaalt mee hoe hoog je uitkomt
De maat waar alles vanaf gerekend wordt is de afgewerkte vloer, dus inclusief tegellijm en tegel. Dat is precies waar het in de praktijk het vaakst misgaat. Wie het frame netjes stelt op de kale dekvloer en er daarna een tegel van 20 mm met een lijmbed van 5 mm op legt, zit uiteindelijk 2,5 cm lager dan gedacht.
Dat verschil klinkt klein, maar het is precies het verschil tussen een prettige pot en het gevoel dat je op de grond gaat zitten. Bij dikke keramische tegels, natuursteen of een gietvloer over isolatie loopt het nog verder op.
De praktische oplossing is een hoogtemonster. Leg een losse tegel met een klodder lijm eronder op de dekvloer, precies waar de poten van het frame komen. Meet je meterlijn vanaf de bovenkant van die tegel en je hebt geen rekenwerk meer nodig.
Komt er nog egaline, een isolatieplaat of een dekvloer met vloerverwarming overheen, tel die dan ook mee. Weet je de opbouw nog niet precies, hang het frame dan aan de hoge kant: 1 cm te hoog corrigeer je later met een dikkere bril, 1 cm te laag niet.
Boor niet blind in de vloer of de wand bij het stellen van de poten. Onder de dekvloer liggen vaak leidingen van de vloerverwarming en in de wand zitten de aanvoer van het reservoir en soms een elektraleiding. Zoek de leidingloop op voordat je de plug voor de voetplaat zet.
Een toilet dat al hangt alsnog hoger krijgen
Zit het frame vast in de wand en zijn de tegels erop, dan hoef je nog niet meteen te gaan slopen. Er zijn twee nette manieren om er alsnog centimeters bij te krijgen.
De eerste is een verhogingsset. Dat is een setje langere draadeinden met afstandbussen waarmee de pot ongeveer 2,5 cm hoger aan hetzelfde frame komt te hangen. Je hebt er wel een verlengmanchet voor de afvoer bij nodig, want die schuift mee omhoog. Reken erop dat je de kitrand langs de wand opnieuw moet zetten en dat er een streepje ongetegelde wand achter de pot zichtbaar kan worden.
De tweede is een pot waarin de ophanggaten hoger in het keramiek zitten. Daarmee maak je van een standaard gemonteerd frame alsnog een uitvoering die 5 cm hoger zit, zonder dat er ook maar iets aan de wand gebeurt. Die potten staan in de schappen als comfort- of plus-uitvoering. Als je toch een nieuwe pot koopt, is dit vrijwel altijd minder werk dan een verhogingsset.
Een losse toiletverhoger op de bril is een derde optie, maar dat is hulpmateriaal voor tijdelijk gebruik en geen bouwkundige oplossing. Bij het verwisselen van de pot ga je sowieso aan de bril, dus kijk meteen hoe je een wc-bril vervangt en welke bevestiging op jouw pot past.
Wat een goede toiletpot verder bepaalt
Wie zoekt naar de beste toiletpot komt al snel bij spoelrandloze modellen uit, en daar zit een echt voordeel in. Zonder holle rand kun je de hele binnenkant zien en bereiken, en dat is precies de plek waar aanslag en urinesteen zich normaal ophopen. De keerzijde is dat spoelrandloze potten bij verkeerd afgestelde waterhoeveelheid nog wel eens spatten.
De tweede maat die je bewust kiest is de uitlading, de afstand van de wand tot de voorkant van de pot. Standaard is dat ongeveer 49 tot 54 cm; een verkorte pot van rond de 48 cm redt een klein toilet, een verlengde van 59 tot 70 cm geeft ruimte bij overstappen vanaf een rolstoel. Die keuze verandert je zithoogte niet, maar wel hoe de pot zit.
Kijk verder naar de bevestiging. De ophanggaten zitten meestal 180 mm hart op hart, maar 230 mm bestaat ook, en dat moet met je frame overeenkomen. De bril hoort bij de pot: een verkeerd model past niet netjes en gaat schuiven. Merkspecifieke maatvoering pak je het handigst aan met een bril van dezelfde serie, of dat nu een bril voor een Sphinx-pot is of een bril van Villeroy en Boch.
| Waar je op let | Gangbare uitvoering | Waarom het uitmaakt |
|---|---|---|
| Spoelrand | Spoelrandloos of met klassieke holle rand | Zonder rand schoon te maken tot in de hoeken, wel gevoeliger voor spatten |
| Uitlading | 48 cm verkort, 49 tot 54 cm standaard, 59 tot 70 cm verlengd | Bepaalt de vrije ruimte in het toilet en het gemak bij overstappen |
| Ophanggaten | 180 mm hart op hart, soms 230 mm | Moet overeenkomen met de draadeinden van het frame |
| Draagvermogen frame | Meestal 400 kg volgens opgave van de fabrikant | Geldt bij montage volgens voorschrift, controleer het bij de verhoging |
| Keramiek met vuilafstotende laag | Optioneel, per serie verschillend | Minder aanslag, maar geen vervanging voor schoonmaken |
| Wc-bril | Duroplast met softclose, vaak met snelsluiting | Duroplast blijft vlak, kunststof kan gaan bol staan |
| Spoelvolume | Doorgaans 6 en 3 liter, instelbaar in het reservoir | Te zuinig ingesteld spoelt bij een lange afvoer niet goed door |
| Diepte van het waterslot | Verschilt per model | Een dieper waterslot houdt geur beter tegen bij weinig gebruik |
De andere maten rond het toilet
De pot staat niet alleen. Als je toch aan het uitzetten bent, zet je in één werkgang alle hoogtes in het toilet af vanaf diezelfde afgewerkte vloer. Dat scheelt later gepuzzel met een fonteintje dat net boven de bedieningsplaat uitkomt.
De bedieningsplaat volgt het frame en komt bij een bouwhoogte van ongeveer 112 cm rond de meter boven de vloer uit. Zet je het frame hoger, dan schuift de plaat evenveel mee. Voor de rolhouder werkt een hoogte van 70 tot 80 cm, geplaatst op 20 tot 30 cm voor de voorkant van de pot, zodat je er zittend bij kunt zonder te draaien.
Komt er een douchewc of een elektrisch verwarmde bril, dan heb je een aansluitpunt achter of naast de pot nodig. Dat vraagt om een doordachte plaatsing van het stopcontact op een plek die droog blijft en bereikbaar is. Alle gangbare hoogtes in huis staan bij elkaar in onze opzoektabel met standaardmaten, van vensterbank tot lichtschakelaar.
Dezelfde manier van meten gebruik je bij de hoogte van een trapleuning en bij de montagehoogte van een afzuigkap: altijd vanaf de afgewerkte vloer of het afgewerkte blad, nooit vanaf de ruwbouw.
| Maat in het toilet | Gangbare waarde | Toelichting |
|---|---|---|
| Bovenkant toiletpot | 40 tot 43 cm standaard, 45 tot 48 cm verhoogd | Gemeten vanaf de afgewerkte vloer, zonder bril |
| Meterlijn op het inbouwframe | 100 cm, of 105 cm bij een verhoging van 5 cm | Referentielijn voor het stellen, niet de zithoogte |
| Bedieningsplaat | Ongeveer 100 cm bij een frame van 112 cm | Schuift mee met de hoogte van het frame |
| Vrije ruimte voor de pot | Minimaal 60 cm, prettiger vanaf 70 cm | Gemeten vanaf de voorkant van de pot tot de deur of wand |
| Vrije ruimte naast de pot | Minimaal 20 cm aan elke kant | Anders kun je er niet langs en niet goed schoonmaken |
| Fonteintje | 80 tot 85 cm bovenkant | Lager bij een toilet dat kinderen zelfstandig gebruiken |
| Rolhouder | 70 tot 80 cm hoog, 20 tot 30 cm voor de potrand | Zittend bereikbaar zonder te draaien |
| Steunbeugel bij een aangepast toilet | Bovenkant rond 75 tot 80 cm | Altijd in de dragende constructie verankeren, niet in gipsplaat alleen |
Zo bepaal je de hoogte voordat het frame vastzit
Deze volgorde werkt voor een wandcloset op een inbouwframe en kost je een half uur meetwerk dat je later niet meer kunt inhalen.
-
Meet je huidige toilet na
Meet van de vloer tot de bovenkant van de bril en van de vloer tot de bovenkant van het keramiek. Ga daarna zitten en let op je voeten en je knieën. Je weet dan of je huidige maat prettig is, en dat is een betere vertrekbasis dan een getal uit een tabel.
-
Test het verschil met een plank of een boek
Wil je hoger, leg dan een plankje of een boek van de gewenste dikte op de bril en ga zitten. Twee centimeter voelt op een toilet anders dan je verwacht. Doe dit met de schoenen aan die je thuis draagt, want dat scheelt zo weer een centimeter.
-
Reken terug naar de bovenkant van het keramiek
De hoogte die je uitzet is de bovenkant van de pot, niet de zithoogte. Trek de dikte van de bril er dus vanaf, meestal 2 tot 4 cm. Meet die dikte aan de bril die je gaat gebruiken en ga niet uit van de oude bril.
-
Zoek in het maatblad van de pot de afstand tot de ophanggaten
Leg de pot plat neer en meet van het hart van de ophanggaten naar de bovenkant. Staat de pot nog in de winkel, pak die maat dan uit het maatblad van de fabrikant. Deze afstand verschilt per model en is de reden dat twee potten aan hetzelfde frame verschillend hoog uitkomen.
-
Bepaal de hoogte van de afgewerkte vloer
Leg een losse tegel met een klodder lijm eronder op de plek waar de poten komen te staan. Alles wat je hierna aftekent, meet je vanaf de bovenkant van die tegel. Ligt er later nog egaline of een isolatieplaat onder de tegel, tel die dikte er dan bij op.
-
Zet de meterlijn af en stel de poten
Teken met een laser of een lange waterpas een lijn op 100 cm boven de afgewerkte vloer, plus de verhoging die je wilt. Stel beide poten van het frame zo dat de meterlijn op het profiel op die lijn valt. Zet de contramoeren vast en controleer met de waterpas dat het frame recht en te lood staat.
-
Controleer de afvoer, het water en de bedieningsplaat
Schuif de afvoerbocht in de mof en kijk of het afschot naar de standleiding klopt. Controleer of de wateraansluiting bereikbaar blijft en of de doorvoer voor de bedieningsplaat op de nieuwe hoogte in de voorzetwand past. Pas nu boor je de bevestiging in de wand en de vloer.
-
Hang de pot proef voordat je gaat tegelen
Draai de pot los op de draadeinden en leg een stuk plaat ter dikte van tegel en lijm onder je voeten. Ga zitten en beoordeel de hoogte. Klopt het niet, dan verstel je de poten nu nog in vijf minuten, terwijl dat na het tegelwerk hak- en breekwerk is.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat het frame definitief vastzit
Uit de praktijk
Standaardhoogte plus een tegel van twee centimeter
Een frame was keurig volgens het boekje gemonteerd: de meterlijn op precies 100 cm boven de vloer. Alleen was dat de kale dekvloer, en er ging daarna een keramische tegel van ruim 2 cm met een lijmbed overheen. Het toilet werkte prima, maar zitten voelde alsof je op de grond zakte.
Verstellen kon niet meer, want de voorzetwand zat dicht en betegeld. De oplossing werd een verhogingsset met langere draadeinden en afstandbussen, goed voor 2,5 cm, plus een verlengmanchet voor de afvoer. Daarmee kwam de pot terug op de bedoelde hoogte. Achter de pot bleef een strookje wand zichtbaar dat nooit betegeld was, en dat is met kit netjes weggewerkt.
Vijf centimeter hoger terwijl het frame al ingebouwd was
In een nieuw huis was het toilet op de standaardhoogte opgeleverd, maar de bewoner van 1,93 m wilde er 5 cm bij. Het frame zat volledig weggewerkt achter een betegelde voorzetwand en de bedieningsplaat zat op zijn plek.
Wat hier werkte, was helemaal niet aan de wand komen. Er bestaan wandclosets waarbij de ophanggaten hoger in het keramiek zitten, bedoeld om van een standaard gemonteerd frame alsnog een verhoogde opstelling te maken. De oude pot ging eraf, de nieuwe hing aan dezelfde draadeinden, en de zithoogte kwam op 48 cm uit. Het hele karwei kostte een ochtend, inclusief nieuwe manchet en een verse kitrand.
De meterlijn aangezien voor de zithoogte
Bij een badkamerverbouwing was de aanname dat de streep op het frame de hoogte van de pot aangaf. Die lijn staat op 1 meter, dus dat leek een rare maat voor een toilet en dat leverde veel twijfel op bij het stellen.
De uitleg is simpel: die lijn is de bouwkundige meterlijn en zegt alleen waar het frame in de ruimte hangt. Wat er daarna werd gedaan: de pot plat op de vloer gelegd, gemeten van het hart van de ophanggaten naar de bovenkant van het keramiek, en die maat opgeteld bij de hoogte van de draadeinden aan het gestelde frame. Daar rolde 41 cm uit. Omdat er twee lange bewoners waren, ging het frame nog 4 cm omhoog en dat was precies goed.
Veelgemaakte fouten
Meten vanaf de dekvloer in plaats van de afgewerkte vloer
Dit is met afstand de meest gemaakte fout. Tegel en lijm samen zijn zo 2 tot 3 cm, en die verdwijnen rechtstreeks van je zithoogte. Leg een losse tegel met wat lijm eronder neer als hoogtemonster en meet daarvandaan, dan hoef je niets te onthouden.
De meterlijn zien als de hoogte van de pot
De streep op 1 meter is een referentiemaat voor de bouw en niet de plek waar je gaat zitten. Waar de bovenkant van de pot uitkomt, hangt af van de pot die je eraan hangt. Reken die twee stappen uit voordat je de poten vastzet.
De dikte van de bril vergeten
Je zit niet op keramiek maar op de bril, en die voegt 2 tot 4 cm toe. Wie de gewenste zithoogte een op een aanhoudt als bovenkant van de pot, komt structureel te hoog uit. Meet de dikte aan de bril die je daadwerkelijk gaat monteren.
Kiezen op de langste bewoner
Een verhoogd toilet klinkt comfortabel, maar op 48 cm hangen de voeten van een kind of van iemand van 1,60 m in de lucht. Iemand die lang is, zit op een gemiddelde pot nog prima; andersom werkt het niet. Kies bij een gemengd huishouden de laagste bruikbare maat.
De pot pas uitzoeken nadat het frame vastzit
De afstand tussen de ophanggaten en de bovenkant verschilt per model, en soms schelen twee potten drie centimeter. Wie het frame stelt zonder te weten welke pot eraan komt, laat het toeval de zithoogte bepalen. Koop de pot voordat je de eerste plug boort.
Bij een verhoging de afvoer vergeten
Hang je de pot met een verhogingsset 2,5 cm hoger, dan schuift de afvoeraansluiting mee omhoog en past de originele manchet niet meer spanningsvrij. Een manchet die onder spanning staat, gaat vroeg of laat lekken. Bestel de verlengmanchet gelijk met de set.
Te korte draadeinden laten zitten
Na een verhoging of bij een dikke tegel steken de originele draadeinden soms nog maar een paar slagen door de moer. Dat is te weinig, want alle belasting hangt aan die twee bouten. Gebruik de langere draadeinden uit de verhogingsset en draai ze tot de aanslag in het frame.
Een losse toiletverhoger als permanente oplossing zien
Een opzetstuk op de bril helpt tijdelijk, bijvoorbeeld na een knieoperatie. Als vaste oplossing schuift het, het maakt schoonmaken lastiger en het ziet er half af uit. Is de hoogte structureel verkeerd, kies dan voor een andere pot of een verhogingsset.
Veelgestelde vragen
Wat is de standaard hoogte van een toiletpot?
Bij hangende toiletten ligt de bovenkant van het keramiek bij de meeste modellen tussen 40 en 43 cm boven de afgewerkte vloer. Met een bril erop kom je op een zithoogte van ongeveer 42 tot 46 cm. Staande toiletten zitten daar met 39 tot 42 cm net iets onder. Dat zijn gangbare maten en geen voorschrift: bij een wandcloset bepaal je de hoogte zelf met de stand van het frame.
Hoe hoog komt de pot bij de standaardhoogte van een Geberit Duofix?
Op het frame staat een meterlijn die je op 1000 mm boven de afgewerkte vloer zet. Die lijn zegt niets over de zithoogte, want die volgt uit de pot die je eraan hangt. In de praktijk komt de bovenkant van het keramiek bij die standaardpositie op ongeveer 40 tot 43 cm uit, afhankelijk van het model. Meet aan je eigen pot de afstand van de ophanggaten tot de bovenkant en tel die op bij de hoogte van de draadeinden.
Hoe zet ik het frame uit als ik het toilet 5 centimeter hoger wil?
Je verhoogt het hele frame met de verstelbare poten, dus de meterlijn komt op 105 cm in plaats van 100 cm. Alles gaat dan mee omhoog: reservoir, draadeinden, afvoerbocht en bedieningsplaat. Vijf centimeter extra is een gangbare keuze en de afvoer vangt dat op met de schuifmof. Controleer wel of de doorvoer voor de bedieningsplaat en een eventuele vensterbank nog kloppen op de nieuwe hoogte.
Kan ik een hangend toilet achteraf hoger hangen zonder hak- en breekwerk?
Ja, op twee manieren. Met een verhogingsset van langere draadeinden en afstandbussen hang je de bestaande pot ongeveer 2,5 cm hoger aan hetzelfde frame; bestel er een verlengmanchet voor de afvoer bij. De tweede manier is een pot waarbij de ophanggaten hoger in het keramiek zitten, waarmee je van een standaard frame alsnog een verhoogde opstelling maakt. Verlagen kan helaas niet zonder de voorzetwand open te maken.
Wat is de beste toiletpot voor een klein toilet?
In een smalle toiletruimte kijk je vooral naar de uitlading, dus de diepte vanaf de wand. Een verkorte pot van rond de 48 cm geeft merkbaar meer beenruimte dan een standaardmodel van 54 cm. Kies daarnaast spoelrandloos, want in een krap toilet is de ruimte om met een borstel onder de rand te komen toch al beperkt. Houd voor de pot minstens 60 cm vrij en aan beide zijden ongeveer 20 cm.
Welke hoogte toiletpot is prettig voor ouderen?
Een zithoogte van 46 tot 48 cm scheelt merkbaar in de kracht die nodig is om overeind te komen. In termen van keramiek betekent dat een bovenkant van de pot rond 43 tot 46 cm. Blijf wel opletten dat de voeten plat op de vloer staan, want zwevende voeten maken het opstaan juist weer lastiger. Komt er een steunbeugel bij, veranker die dan in de constructie achter de voorzetwand en niet alleen in de gipsplaat.
Telt de dikte van de wc-bril mee bij de hoogte?
Zeker, want je zit op de bril en niet op het keramiek. Een dunne kunststof bril voegt ongeveer 2 cm toe, een stevige duroplast bril met softclose eerder 3 tot 4 cm. Trek die dikte van de gewenste zithoogte af om de maat te krijgen die je bij het frame uitzet. Zorg wel dat de bril goed op de pot past, want een verkeerd model gaat schuiven; hoe je hem stevig krijgt lees je bij een wc-bril vastzetten.
Wat is de hoogte van een staand toilet en kan ik die aanpassen?
Bij een vloercloset ligt de hoogte vast in het keramiek en die is bij standaardmodellen 39 tot 42 cm. Verhogen kan alleen door een verhoogd model te kopen, met 44 tot 48 cm bovenkant. Een sokkel of opvulling onder de pot metselen raden we af: de afvoeraansluiting komt dan scheef te staan en de bevestiging in de vloer wordt onbetrouwbaar. Een verhoogde pot is minder werk en veiliger.
Op welke hoogte komt de bedieningsplaat van het inbouwreservoir?
De plaat zit vast aan het frame, dus die hoogte volgt uit hoe je het frame stelt. Bij een bouwhoogte van ongeveer 112 cm kom je met de plaat rond een meter boven de vloer uit. Zet je het frame 5 cm hoger voor een hogere pot, dan schuift de plaat evenveel mee. Zet de uitsparing in de voorzetwand dus pas af nadat het frame definitief op hoogte staat.
Welke hoogte houd ik aan voor een kindertoilet?
Voor kinderen tot een jaar of zes werkt een zithoogte van 30 tot 35 cm, dus een bovenkant van het keramiek rond 28 tot 33 cm. In een gezinswoning is een tweede, lage pot meestal onnodig: een opzetbril op de gewone pot met een opstapje ervoor doet hetzelfde en groeit mee. Zet dan wel het fonteintje wat lager, zodat een kind er zelf bij kan.
Hoeveel gewicht houdt een hangend toilet als ik het hoger hang?
Fabrikanten geven voor een inbouwframe meestal 400 kg op, en dat geldt bij montage volgens hun voorschrift. Een verhoging met de verstelbare poten valt daarbinnen, want de constructie blijft ongewijzigd. Bij een verhogingsset met langere draadeinden verandert de belasting van de bevestiging wel iets, dus gebruik alleen de set die bij het frame hoort en draai de draadeinden tot de aanslag in.
Moet ik iets aan de afvoer doen als ik het toilet hoger hang?
Bij het stellen van het frame niet: de afvoerbocht heeft een schuifverbinding die een paar centimeter hoogteverschil opneemt, zolang het afschot naar de standleiding klopt. Verhoog je een al ingebouwd toilet met een verhogingsset, dan heb je wel een verlengmanchet nodig. Een manchet die onder spanning staat gaat na verloop van tijd lekken, en dat merk je pas als het achter de voorzetwand doorloopt. Spoelt de pot daarna slechter, kijk dan bij een wc die niet goed doorspoelt.
Wanneer je beter een vakman belt
Het uitzetten en stellen van een inbouwframe is werk dat je met een rolmaat en geduld prima zelf doet. Er zijn drie momenten waarop je beter iemand belt.
Het eerste is wanneer de afvoer verplaatst moet worden om de gewenste hoogte te halen. Zodra je aan de standleiding of aan de liggende riolering onder de vloer komt, gaat het om afschot, ontluchting en soms om gemeenschappelijke leidingen in een appartement. Een fout daarin merk je pas maanden later aan geur of aan water dat blijft staan.
Het tweede is een dragende wand. Een inbouwframe hoort in een voorzetwand of een niet-dragende scheidingswand; ga je sleuven hakken in een dragende wand of in een breedplaatvloer om ruimte te maken, dan is dat constructief werk waar een deskundige naar moet kijken.
Het derde is een toilet dat op maat moet voor iemand met een beperking. Daar komt meer bij kijken dan de hoogte alleen: de vrije draaicirkel, de plek en de verankering van de steunbeugels en de ruimte om over te stappen. Een ergotherapeut of een installateur met ervaring in aanpassingen zet dat in één keer goed neer. Andere klussen aan leidingen en sanitair verzamelen we op onze pagina over sanitair en loodgieterswerk.