Wc blijft doorlopen: waar het water langsgaat en hoe je het stopt
Een wc die blijft doorlopen heeft bijna altijd een van twee oorzaken. Of de vlotter sluit de toevoer niet meer af en de bak loopt via de overloop leeg in de pot, of de spoelklep onderin houdt het water niet meer tegen. Met een streepje op de bak en de stopkraan achter de bedieningsplaat weet je binnen een half uur welke van de twee het is. Zakt het water met de kraan dicht, dan lekt de klep. Blijft het staan, dan is de vlotter aan de beurt.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Platte schroevendraaier voor de stopkraan achter de bedieningsplaat
- Waterpomptang en een steeksleutel 22 voor de wartels van de vlotter
- Afbreekmes voor een bedieningsplaat die vastgekit zit
- Plamuurmes om het frame los te wrikken zonder de tegel te beschadigen
- Zaklamp of hoofdlamp, want in de sparing zie je zonder licht niets
- Touwtje om je gereedschap aan te borgen
- Emmer, spons en een oude handdoek
- Telefoon voor foto's van het binnenwerk en het typenummer
Materiaal
- Universele vlotter of een vlotter van het merk van je reservoir
- Kleprubber en membraan voor de vlotterkraan
- Afdichtrubber voor de spoelklep
- Beschermplaatje of serviceluik als dat ontbreekt
- Natuurazijn om de bak en het zeefje te ontkalken
- Sanitairkit als de bedieningsplaat gekit blijkt te zijn
Twee plekken waar het water langs kan lopen
Een toilet houdt water tegen op twee plekken, en als je wc blijft doorlopen laat een van die twee het afweten. De eerste is de vlotterkraan, die de bak vult en de toevoer weer dichtzet zodra het water hoog genoeg staat. De tweede is de spoelklep onderin, ook wel het uitstroommechanisme, die het water in de bak houdt tot jij op de knop drukt.
Weten welke van de twee het is scheelt je een middag zoeken en meestal ook een onderdeel dat je niet nodig had. Sluit de vlotter niet meer af, dan blijft de bak vullen tot het water over de rand van de overloopbuis loopt en daar de pot in verdwijnt. Lekt de spoelklep, dan zakt het water in de bak juist langzaam en slaat de vlotter er af en toe vanzelf overheen om bij te vullen. Hoe een toilet verder in elkaar zit en welke onderdelen erbij horen, staat op onze overzichtspagina over het toilet en alles wat eraan vastzit.
Er is een test die het verschil meteen laat zien. Zet een streepje met potlood op de binnenkant van de bak bij de waterlijn en draai de stopkraan achter de bedieningsplaat dicht. Wacht daarna een half uur en kijk opnieuw.
Staat het water onder je streepje, dan lekt de spoelklep en verdwijnt het naar de pot. Staat het er nog precies op terwijl er voor die tijd water liep, dan zat het probleem in de vlotter die maar door bleef vullen. In dat tweede geval zie je vaak ook een natte veeg op de achterwand van de pot, precies onder de plek waar de overloop uitkomt.
| Wat je merkt | Wat er speelt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Het water loopt continu en je hoort de bak steeds vullen | De waterstand komt tot de overloop, de vlotter sluit niet af | Vlotter lager afstellen, daarna kleprubber of hele vlotter vervangen |
| De bak vult zichzelf om de zoveel tijd een paar tellen bij | De spoelklep lekt langzaam en de waterstand zakt | Zitting en afdichtrubber van de klep reinigen of vervangen |
| Vlak na het doortrekken blijft er een straaltje lopen | Een drukstift blijft hangen en houdt de klep een millimeter open | Stiftlengte afstellen en het beschermplaatje controleren |
| Het toilet spoelt zichzelf zodra je het water opendraait | Het uitstroommechanisme zit niet vast in de bodemplaat | Klep terugklikken en de borgbeugel plaatsen |
| Met de bedieningsplaat erop loopt hij door, zonder plaat niet | De plaat drukt de stiften permanent een stukje in | Stelschroeven losser, stiften korter of het montageframe plaatsen |
| Een dun straaltje langs de achterwand van de pot, geen geluid | Klein lek in de spoelklep | Toiletpapiertest doen, daarna het rubber vervangen |
| Het stopt soms vanzelf en begint een dag later weer | Kalkschilfer of vuil dat wisselend onder het klepje ligt | Bak spoelen, zitting schoonvegen en het zeefje nakijken |
Wil je weten wat het je kost, lees dan je watermeter af. Zet alle kranen in huis dicht, noteer de stand, wacht een uur en lees opnieuw af. Alles wat er in dat uur bij is gekomen loopt via het toilet weg, en dan weet je meteen hoeveel haast de reparatie heeft.
Het water afzetten en bij de stortbak komen
Bijna elk inbouwreservoir heeft een eigen stopkraan, en die zit achter de bedieningsplaat. Je hoeft dus niet de hoofdkraan dicht te draaien en het hele huis zonder water te zetten. Wel moet die plaat er eerst af, en juist daar loopt het bij oudere installaties nogal eens vast.
De meeste platen klikken los. Druk beide knoppen in, pak de plaat aan de onderkant beet en kantel hem naar je toe, of schuif hem eerst een centimeter omhoog. Bij oudere modellen zitten er twee schroefjes onder de knoppen of aan de zijkant van het frame. Voor die oudere platen hebben we een aparte pagina over het Geberit bedieningspaneel van het oude model, want dat gaat er anders af dan de huidige generatie.
Zit de plaat vastgekit of vastgelijmd, ga dan niet trekken. Snijd de kitrand rondom door met een vers afbreekmesje en wrik daarna voorzichtig met een plamuurmes tussen plaat en tegel. Een plaat die gekit is, is bij de montage meestal gekit omdat het frame niet goed paste, dus houd er rekening mee dat je dat frame daarna opnieuw moet stellen.
Vind je helemaal geen stopkraan, dan is er tijdens de bouw doorgetegeld tot over de sparing. Het tegelwerk hoort te stoppen aan de binnenzijde van de rand van de sparing, zodat het frame en het serviceluik er gewoon uit kunnen. Zit je klem, sluit dan de hoofdkraan af en breng het tegelwerk terug tot die rand voordat je verder gaat. Over kranen, afsluiters en leidingen verderop in huis lees je meer bij sanitair en loodgieterswerk.
Borg je gereedschap met een touwtje. Een steeksleutel of schroevendraaier die in het reservoir valt, ligt op de bodem achter de bocht van de sparing en is er met een volwassen arm nauwelijks uit te vissen. Boor een gaatje in je sleutel of knoop er een veter omheen, en leg een handdoek onder de sparing zodat er niets in de pot verdwijnt.
De vlotter afstellen en vervangen
Loopt het water via de overloop weg, begin dan bij de afstelling en niet bij een nieuw onderdeel. Til de drijver met je hand omhoog terwijl de bak vult. Stopt het water direct, dan werkt de kraan nog en staat hij alleen te hoog afgesteld. Blijft er water doorlopen met de drijver helemaal omhoog, dan is het kleprubber versleten en helpt verstellen je niet meer.
Afstellen gaat per type anders, maar het doel is steeds hetzelfde. Zet de waterstand vijftien tot twintig millimeter onder de bovenrand van de overloop. Nog lager afstellen lijkt zuinig, maar dan komt er te weinig water in de pot en ruil je het ene probleem in voor een wc die niet meer goed doorspoelt.
Moet de vlotter eruit, sluit dan de stopkraan en spoel de bak leeg. Draai de twee aansluitwartels achter de kraan los en haal de kunststof leidingbeugel weg, die zit met een schroefje aan de voorkant vast en schuift er aan de achterzijde uit. Die beugel losmaken kost een minuut en levert precies de ruimte op die je nodig hebt om de vlotter door de sparing te manoeuvreren.
Neem de oude vlotter mee naar de winkel in plaats van op het oog een universele te kopen. Het knelpunt is niet de hoogte maar de inbouwdiepte: in een ondiep reservoir van acht centimeter past een lang universeel exemplaar simpelweg niet. Welke soorten er zijn en hoe je ze afstelt staat verder in ons stuk over de vlotter van de wc.
| Type vlotter | Waaraan je hem herkent | Zo zet je hem lager | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Universele vlotter met stelpen | Zwarte kunststof pen langs de stang, drijver loopt om de stang heen | Klik de pen een paar standen naar beneden | Controleer dat de drijver nergens tegen de wand van de bak klemt |
| Vlotter met stelwieltje | Gekarteld wieltje tussen de kraan en de drijver | Draai het wieltje richting de kraan | Halve slagen tegelijk, daarna spoelen en de stand opnieuw bekijken |
| Vlotter met tandheugel en knijpklem | Geribbelde stang met een klemmetje dat je indrukt | Klem indrukken en de drijver over de stang omlaag schuiven | Koud forceren laat de klem afbreken, dan is de hele vlotter op |
| Vlotter met verdraaibare stijgbuis | Ouder reservoir waarbij de buis in het midden van de bak verdraait | Draai de buis een halve slag en meet de nieuwe waterstand | Vaak maar een paar millimeter verschil per slag, dus rustig aan |
| Zijkraan met messing hevelarm | Metalen arm met een bolle drijver eraan, vooral in opbouwbakken | Buig de arm heel licht naar beneden | Messing scheurt bij herhaald buigen, dus in een keer goed |
Zet met potlood een streepje op de bak waar het water hoort te staan voordat je gaat verstellen. Bij de volgende spoelbeurt zie je dan in een oogopslag of je afstelling verschil maakt, in plaats van dat je op je gevoel af moet gaan.
De spoelklep die het water niet meer binnenhoudt
Zakt de waterstand terwijl de stopkraan dicht staat, dan sluit de klep onderin de bak niet meer. Meestal ligt dat aan het rubber op de zitting, dat na jaren hard wordt of een vervorming aanneemt waar het niet meer uitkomt. Bijna even vaak ligt er een kalkschilfer of een sliertje vuil onder, en dan lekt hij de ene week wel en de andere niet.
Het uitstroommechanisme komt er bij de meeste merken met een kwartslag uit: verdraaien en dan recht omhoog tillen. Neem de zitting daarna af met een doek en je vingers, en gebruik geen schuurpapier of staalwol. Elke kras in die zitting is een nieuw lekpad, en dan blijft hij lekken met een gloednieuw rubber erop.
Spoelt het reservoir zichzelf zodra je het water opendraait, dan is er iets anders aan de hand. Het mechanisme zit dan niet vastgeklikt in de bodemplaat en het stijgende water tilt de klep gewoon op. Klik hem terug en kijk of de borgbeugel erop zit, dat rode of zwarte klemmetje dat het geheel op zijn plaats houdt. Ontbreekt die beugel, dan komt de klep bij elke spoelbeurt een stukje verder omhoog en valt hij op een gegeven moment niet meer terug.
Een laatste bekende bij nieuwe installaties is de losse volumebegrenzer. Dat kunststof schotje beperkt hoeveel water er per spoelbeurt weggaat, en bij veel reservoirs zit er al een ingebouwd. Wordt er dan alsnog een losse bijgeplaatst omdat de doos van de bak dat suggereert, dan blokkeert die de doorvoer en gaat het toilet uit zichzelf spoelen.
Twijfel je of de klep lekt, houd dan een droog velletje toiletpapier tegen de achterwand van de pot, net onder de spoelrand. Wordt het binnen een paar minuten nat zonder dat je hebt doorgetrokken, dan sijpelt er water uit de bak langs de klep. Dat merk je met het blote oog vaak niet, want het loopt als een film over het porselein.
Drukstiften, knoppen en het plaatje dat vaak wordt weggegooid
Loopt het water pas door nadat je hebt doorgetrokken, en stopt het zodra je de knop met je vingers naar voren trekt, dan zit het probleem niet in de bak maar ervoor. De knoppen op de bedieningsplaat duwen tegen twee drukstiften, en die drukken op het brugstuk dat de klep optilt. Blijft zo'n stift hangen, dan blijft de klep een millimeter open en loopt er een straaltje.
Achter de montageplaat hoort een beschermplaatje te zitten, ook wel het serviceluik genoemd. Dat plaatje houdt het brugstuk en de drukstiften op hun plek tijdens het spoelen en voorkomt dat het binnenwerk gaat schuiven. Het lijkt op een verpakkingsdeeltje en gaat bij de montage regelmatig met het afval mee, waarna het toilet binnen een jaar begint door te lopen.
De tweede oorzaak in dit hoekje is de stiftlengte. Staat een stift te ver naar voren, dan drukt de bedieningsplaat hem permanent een stukje in en komt de klep nooit helemaal dicht. Staat hij te ver naar achteren, dan spoelt de bak niet meer door of werkt de spaarstand niet, want die onderbreekt de spoeling juist via het bovenste deel van de knop.
Kijk daarnaast of de plaat zelf niet klem staat. Staat de plaat strak tegen het tegelwerk gedrukt en zijn de kunststof stelschroeven te vast gezet, dan staat er continu een beetje spanning op de knop. Een halve slag losser op die stelschroeven is soms alles wat er nodig is.
Maak met je telefoon een paar foto's van het binnenwerk voordat je iets losdraait, en fotografeer ook het nummer dat achterin de bak naast de stopkraan staat. Met dat nummer vind je bij de fabrikant precies het onderdeel dat erbij hoort, en op de foto zie je terug in welke stand de stiften en de wigjes zaten.
Per merk: wat we het vaakst tegenkomen
De onderdelen verschillen per merk, en daarmee ook het mankement dat bij dat merk hoort. Als een Geberit blijft doorlopen kijken we naar andere dingen dan bij een Wisa van vijfentwintig jaar oud. Weet je welk reservoir er in de wand hangt, dan weet je meestal al waar je moet beginnen.
Het type staat vrijwel altijd in de bak zelf. Bij Geberit vind je een artikelnummer achterin naast de stopkraan, bij andere merken zit er een sticker op de wand van het reservoir. Een aanduiding als H112 slaat op de hoogte van het frame in centimeters en UP staat voor het inbouwreservoir dat erin hangt. Welke hoogtes en afstanden bij sanitair verder gangbaar zijn, zoek je op in onze tabel met standaardmaten.
Bij een toilet dat pas is geplaatst en nu al lekt, kijk je eerst naar de montage en niet naar slijtage. Als een Geberit toilet blijft doorlopen kort na de oplevering, ontbreekt er meestal iets dat bij het inbouwen is overgebleven. Bij oude reservoirs is het precies andersom, daar zijn de rubbers gewoon op en is verstellen hooguit uitstel.
| Merk en type | Wat we het vaakst tegenkomen | Wat je nodig hebt |
|---|---|---|
| Geberit Duofix met UP720 | Drukstiften blijven haken doordat het beschermplaatje ontbreekt | Beschermingsplaat UP720, artikel 242.418.00.1 |
| Geberit inbouwelement van 8 cm | Ondiep element met een planchetdiepte rond elf centimeter, weinig ruimte | Element 111.794.00.1 als referentie, een korte vlotter |
| Wisa 2000 met twee brede knoppen | Vlotter sluit na twintig jaar niet meer af, water tot aan de overloop | Universele Wisa vlotter, of los kleprubber met membraan |
| Grohe Rapid SL met Skate-plaat | Losse volumebegrenzer die er niet in hoefde, bak spoelt zichzelf | Alleen de losse begrenzer eruit halen |
| Tece inbouwreservoir | Rode borgbeugel van het uitstroommechanisme niet teruggeplaatst | Borgbeugel en het zwarte montageframe |
| Plieger van het oude model | Vlottermechanisme versleten, losse delen nauwelijks nog leverbaar | Compleet vlottermechanisme, spoelrubber is los nog te krijgen |
| Oliver of Olympic | Korte vlotter met rubbers die een beperkte levensduur hebben | Vervangende korte vlotter, een universele past vaak niet |
Vies water en kalk in de stortbak
Drijft er viezigheid op het water in de bak, dan krijg je vaak te horen dat het kalk is. Dat klopt lang niet altijd. Woon je in een gebied met zacht water en zie je nauwelijks aanslag in de waterkoker of op de douchewand, dan is die vlokkige laag in het reservoir vrijwel zeker iets anders.
Meestal gaat het om afgebroken rubber van het membraan, om biofilm die zich op stilstaand water vormt, of om resten die bij de aanleg zijn achtergebleven. Vlokken teflontape, koperslijpsel en zaagsel komen bij nieuwbouw en na een leidingreparatie zo de bak in. Dat spul zakt naar de bodem, komt onder de klep terecht en dan sluit die niet meer af.
Schoonmaken en ontkalken is dus zinvol, maar alleen samen met een goede blik op de zitting van de klep en op het zeefje in de vlotterkraan. Gebruik natuurazijn en geen agressieve reiniger. Wat er zeker niet in hoort zijn toiletblokjes of chloortabletten, want die vreten aan de rubbers en zijn een veelgehoorde reden dat een net vervangen mechanisme binnen een jaar weer lekt.
De aanslag die je in de pot zelf ziet staat hier los van en heeft niets met doorlopen te maken. Die pak je aan zoals beschreven bij urinesteen verwijderen uit de pot.
Blijft het toilet doorlopen nadat het hele binnenwerk vervangen is, dan ligt het niet aan kalk. Een nieuw mechanisme dat meteen weer lekt wijst op de montage: een klep die niet vastgeklikt zit, een ontbrekend beschermplaatje of een drukstift die te ver naar voren staat. Zit er nog garantie op de installatie, laat de installateur dan terugkomen en die punten samen nalopen.
Wat de onderdelen kosten en wanneer vervangen slimmer is
Een doorlopende wc is zelden een dure reparatie, zolang je het juiste onderdeel koopt. Het verschil zit vooral in de keuze tussen een rubbertje vervangen of het hele mechanisme eruit halen. Is het reservoir nog geen tien jaar oud, dan is gericht een onderdeel vervangen prima. Hangt de bak er twintig jaar of langer in, dan haal je met een compleet nieuwe vlotter meer rust in huis.
Onderdelen voor oudere merkreservoirs zijn niet altijd meer leverbaar. Van sommige oude modellen krijg je het spoelrubber nog wel bij een sanitairgroothandel, maar het vlottermechanisme kun je alleen nog compleet vervangen door een universeel exemplaar. Dat is geen bezwaar, mits je op de inbouwdiepte let en de drijver vrij blijft hangen.
Kijk bij een ouder toilet ook even naar de rest voordat je in delen gaat vervangen. Is de bril gebarsten, dan is een nieuwe wc-bril monteren los werk dat je gemakkelijk in hetzelfde uur meeneemt. Schuift hij alleen heen en weer, dan is de bevestiging van de bril opnieuw vastzetten genoeg en hoeft er niets nieuws aan te pas te komen.
| Onderdeel | Wat het ongeveer kost | Wanneer je hiervoor kiest |
|---|---|---|
| Kleprubber of membraan van de vlotterkraan | Een paar euro | Kraan is verder goed, hij sluit alleen niet meer helemaal af |
| Universele vlotter | 10 tot 25 euro | Bak ouder dan vijftien jaar, of het merkonderdeel is niet leverbaar |
| Afdichtrubber van de spoelklep | 5 tot 15 euro | Waterstand zakt terwijl de stopkraan dicht staat |
| Compleet uitstroommechanisme | 30 tot 60 euro | Klep vervormd, zitting beschadigd of losse delen niet te krijgen |
| Beschermplaatje of serviceluik | 10 tot 20 euro | Drukstiften blijven hangen en het binnenwerk schuift |
| Nieuwe bedieningsplaat | 25 tot 90 euro | Plaat gebroken bij het losmaken of knoppen veren niet meer terug |
| Loodgieter aan huis | 80 tot 150 euro voor het eerste uur | Geen stopkraan bereikbaar of het reservoir zelf lekt |
Zo krijg je een doorlopende wc weer stil
Deze volgorde werkt bij een inbouwreservoir en met kleine aanpassingen ook bij een opbouwbak.
-
Zet het water af bij de stopkraan achter de bedieningsplaat
Haal de bedieningsplaat eraf en draai de stopkraan met een platte schroevendraaier dicht. Zo hoef je de rest van het huis niet zonder water te zetten. Zit er geen bereikbare stopkraan, dan sluit je de hoofdkraan af en zorg je dat je vandaag nog bij die kraan kunt komen.
-
Haal het frame en het serviceluik weg en kijk in de bak
Achter de plaat zit een grijs of zwart montageframe met wigjes en klemmen. Fotografeer eerst hoe alles staat, draai daarna de drukstiften een kwartslag en trek ze eruit. Met licht in de sparing zie je in een keer of het water tot de overloop staat of niet.
-
Bepaal of het water via de overloop of via de klep verdwijnt
Zet een streepje bij de waterlijn en laat de stopkraan een half uur dicht. Zakt het water, dan lekt de spoelklep. Blijft het staan, dan liep het via de overloop en zit het probleem in de vlotter. Deze stap bepaalt welk onderdeel je koopt, dus sla hem niet over.
-
Stel de vlotter lager af als de bak overloopt
Zet de waterstand vijftien tot twintig millimeter onder de bovenrand van de overloop. Til daarna de drijver met de hand omhoog terwijl de bak vult. Stopt het water dan direct, dan is de kraan nog goed en was de afstelling het enige probleem.
-
Vervang het kleprubber of de hele vlotter als hij niet dichtgaat
Blijft het water lopen met de drijver omhoog, dan sluit de kraan zelf niet meer. Draai de aansluitwartels los, haal de leidingbeugel weg voor extra ruimte en neem de vlotter eruit. Neem hem mee naar de winkel, want de inbouwdiepte bepaalt of een universele erin past.
-
Maak de spoelklep en zijn zitting schoon of vervang het rubber
Draai het uitstroommechanisme een kwartslag en til het recht omhoog. Veeg de zitting schoon met een doek en nooit met schuurmateriaal, want een kras is een nieuw lekpad. Zet het geheel terug tot je de klik voelt en controleer of de borgbeugel er weer op zit.
-
Controleer de drukstiften, het beschermplaatje en de plaat
Zet het beschermplaatje terug met de nokjes aan de onderkant in het brugstuk. Steek daarna de stiften in tot ze niet verder kunnen en draai ze een kwartslag vast. Zet de bedieningsplaat er zonder spanning tegenaan en laat de kunststof stelschroeven net niet strak staan.
-
Zet het water aan, spoel twee keer en kijk een uur later terug
Draai de stopkraan langzaam helemaal open en controleer de wartels op lekkage. Spoel twee keer volledig door en let erop dat de knoppen vanzelf terugveren. Zet dan opnieuw een streepje bij de waterlijn en kijk een uur later of het water nog op dezelfde hoogte staat.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de bedieningsplaat weer dichtzet
Uit de praktijk
Een bedieningsplaat die vastgekit zat en een bak die overliep
In een toiletruimte met een ouder Plieger inbouwreservoir liep het water een seconde of vijf na elke spoelbeurt weer de pot in. De ene keer stopte het na een tijdje vanzelf, de andere keer helemaal niet. Bij de bak komen was daarbij het eerste probleem, want het witte kader van de bedieningsplaat was bij de montage aan het tegelwerk vastgeplakt en erachter zat ook nog een stevige kunststof plaat.
Zonder dat kader los te krijgen was er geen stopkraan te bereiken, dus stond de hoofdkraan van het hele huis dicht. De twee onderste schroeven eruit, de kitrand rondom doorsnijden met een vers mesje en daarna het kader met een plamuurmes loswrikken bracht de oplossing. Achter de plaat zat de stopkraan gewoon op zijn plek, waardoor de rest van het huis weer water had.
In de bak was te zien dat het water precies tot de ronde opening van de overloop kwam en daar naar binnen liep. Verstellen van de vlotter, in dit geval door aan de buis midden in de bak te draaien, zette de waterstand een paar millimeter lager en het doorlopen was over. Dat hield alleen niet lang stand, want de rubbers van dit type vlotter waren op, en uiteindelijk is het complete vlottermechanisme vervangen. Wat er bij dezelfde klus uitrolde: de drukpen van de spaarknop stond te ver naar achteren, waardoor de spoeling niet te onderbreken was. Een paar slagen verder indraaien en de spaarstand deed het weer.
Geberit met drukstiften die bleven haken
Bij een Geberit Duofix-element met een UP720-reservoir spoelde het toilet netjes door, maar kwamen de knoppen daarna niet terug in hun oude stand. Er bleef een straal water lopen en de bak vulde niet bij. Trok je de knoppen met de hand naar voren, dan stopte het meteen en vulde de bak zich alsnog.
Het binnenwerk was al een keer uit elkaar geweest en schoongemaakt, zonder enig resultaat. De oorzaak lag ernaast: in de doorgang achter de montageplaat ontbrak het beschermplaatje. Dat plaatje houdt het brugstuk en de drukstiften tijdens de spoeling op hun plek en voorkomt dat het binnenwerk verschuift, en het wordt bij de montage nogal eens weggegooid.
Het artikelnummer achterin de bak wees op een ondiep element met een planchetdiepte van ongeveer elf centimeter na inbouw. Daar hoort beschermingsplaat 242.418.00.1 bij. De montage ging zo: het grijze frame demonteren, de wigjes losschuiven, de hockeysticks een halve slag draaien en de drukstiften een kwartslag draaien om ze eruit te trekken. Daarna het plaatje plaatsen met de twee nokjes aan de onderzijde in het brugstuk, het grijze frame terug tegen het tegelwerk en de stiften erin tot ze niet verder kunnen, waarna een kwartslag ze op hun plek zet.
Een Wisa van vijfentwintig jaar oud die bleef overlopen
Een Wisa inbouwreservoir uit de bouw van het huis liep door zodra de bak vol was. Na het doorspoelen stopte het even, en zodra het niveau weer opliep begon het opnieuw. De afstelling was in al die jaren nooit aangeraakt, dus lag slijtage voor de hand.
Kijken in de open bak gaf het antwoord: het water kwam tot aan de overloop en verdween daar naar beneden. De bevestiging kwam met een simpele handeling. De drijver met de hand omhoog houden stopte het vullen, en een paar tellen later ook het overlopen. Daarmee was duidelijk dat het afsluitrubber van de vlotter niet meer sloot en dat de klep onderin niets mankeerde.
Het vervangen kostte meer moeite dan het uitzoeken. De moer van de oude vlotter stond net een achtste slag verdraaid ten opzichte van de enige hoek waarin de steeksleutel erbij kon, en voor een waterpomptang was helemaal geen ruimte. Een steeksleutel van 22 die met een slijptol smaller was gemaakt bracht uitkomst, met een gaatje erin en een touwtje eraan zodat hij niet in de bak kon vallen. De nieuwe universele Wisa-vlotter paste er nét in, maar klemde bij de eerste montage met de drijver tegen de wand van het reservoir. Daardoor vulde hij eerst door en wilde hij daarna juist niet meer openen, wat met opnieuw monteren en wat meer ruimte verholpen was.
Nieuwe Tece die alleen doorliep met de plaat erop
Een net geïnstalleerd Tece inbouwtoilet spoelde prima zolang de bedieningsplaat er niet op zat. Ging de plaat erop, dan bleef het water bij het doortrekken lopen en leek de vlotter te ver omhoog te komen en te verdraaien, waarna de knop helemaal niet meer werkte. Alles was nieuw, dus aan slijtage lag het niet.
Van de drukstiften was al een flink stuk afgehaald in de veronderstelling dat die te lang waren. Dat bleek het probleem niet. Er ontbraken twee dingen uit de doos: het zwarte montageframe waar de bedieningsplaat tegenaan hoort te komen en dat de diepte van de stiften bepaalt, en de rode borgbeugel die het uitstroommechanisme op zijn plaats klemt.
Die rode beugel terugklikken was wat het werk deed. Zonder de beugel komt het mechanisme bij elke spoeling mee omhoog en valt de klep niet zuiver terug op zijn zitting. Dat de waterstand op dat moment ook nog eens tot aan de overloop kwam maakte het beeld compleet, want daardoor liep de bak er alvast overheen. Het frame is daarna alsnog geplaatst en de stiften zijn opnieuw op diepte gezet, zodat de knoppen weer vrij konden terugveren.
Veelgemaakte fouten
Beginnen met ontkalken voordat je weet waar het water langsgaat
Een fles azijn in de bak is snel gedaan en voelt als iets doen. Alleen helpt ontkalken alleen wanneer er echt aanslag op de zitting of in het zeefje zit. Zit het aan een versleten rubber of aan een hangende drukstift, dan verandert er niets en ben je een middag verder.
De vlotter zover omlaag zetten dat de pot niet meer schoon spoelt
Als het doorlopen ophoudt zodra de waterstand laag genoeg staat, is de verleiding groot om hem nog wat lager te zetten. Onder een bepaalde stand komt er te weinig water in een spoelbeurt en blijft de pot vuil. Houd vijftien tot twintig millimeter onder de overloop aan en los de echte oorzaak op.
Toiletblokjes of chloortabletten in de stortbak leggen
Ze beloven een schone pot bij elke spoelbeurt, maar ze liggen de hele dag in aanraking met de rubbers van de klep en de vlotter. Die rubbers worden hard en vervormen, en dan sluit de klep niet meer af. Een net vervangen mechanisme dat binnen een jaar weer lekt, komt vaak hierdoor.
Het beschermplaatje of de borgbeugel bij de montage weggooien
Beide onderdelen zien eruit als verpakkingsmateriaal en verdwijnen daarom regelmatig in de afvalzak. Zonder dat plaatje schuift het binnenwerk tijdens het spoelen, zonder de beugel komt de klep bij elke spoelbeurt verder omhoog. In beide gevallen begint het toilet vaak pas maanden later door te lopen, en dan zoek je het in de verkeerde hoek.
De zitting van de klep schoonschuren
Zit er aanslag op de rand waar het rubber op landt, dan grijp je snel naar een schuursponsje of staalwol. Elke kras die je daarmee maakt is een kanaaltje waar water langs kan. Het gevolg is een klep die blijft lekken, ook nadat je er een gloednieuw rubber op hebt gelegd.
De hoofdkraan dichtdraaien en het daarbij laten
Als noodgreep is het prima, maar dan zit het hele huis zonder water en gaat de reparatie er steeds bij inschieten. Zoek diezelfde dag de stopkraan achter de bedieningsplaat op, ook als daar wat kit voor doorgesneden moet worden. Met alleen dat toilet afgesloten heb je rust en tijd om het onderdeel te bestellen.
Doortegelen tot over de rand van de sparing
Dit gaat mis bij de bouw en merk je pas jaren later. Loopt het tegelwerk over de rand van de sparing heen, dan krijg je het frame en het serviceluik er niet meer uit en kom je niet bij de stopkraan. Laat de tegelzetter stoppen aan de binnenzijde van die rand, dan blijft het reservoir bereikbaar.
Veelgestelde vragen
Waarom blijft mijn wc doorlopen na doortrekken?
Als de wc blijft doorlopen na doortrekken en het straaltje stopt zodra je de knop met je vingers naar voren trekt, blijft een drukstift hangen en houdt die de spoelklep een millimeter open. Ontbreekt het beschermplaatje achter de montageplaat, dan verschuift het brugstuk tijdens de spoeling en gebeurt precies dat. Begint het lopen pas een minuut later en hoor je de bak vullen, dan komt het water via de overloop en zit het aan de vlotter.
Waarom blijft een inbouwtoilet doorlopen terwijl je er nauwelijks bij kunt?
Een inbouwtoilet blijft doorlopen om dezelfde redenen als een gewoon toilet, alleen zit alles achter de tegels. Of de vlotter sluit niet meer af, of de klep onderin lekt. Je komt erbij door de bedieningsplaat weg te halen: knoppen indrukken, plaat kantelen of eerst een centimeter omhoog schuiven, daarna het frame en het serviceluik eruit. Achter die plaat zit ook de stopkraan waarmee je alleen dit toilet afsluit.
Wat controleer ik eerst als de wc blijft doorlopen bij een inbouwtoilet van Geberit?
Kijk eerst achter de bedieningsplaat. Als een Geberit blijft doorlopen is de bekendste oorzaak dat het beschermplaatje, ook wel het serviceluik, bij de montage is weggegooid. Zonder dat plaatje kunnen het brugstuk en de drukstiften verschuiven en blijft de klep openstaan. Noteer het artikelnummer dat achterin de bak naast de stopkraan staat, want daarmee weet je welk plaatje erbij hoort. Bij een UP720 in een ondiep Duofix-element is dat artikel 242.418.00.1.
Het toilet blijft doorlopen bij Geberit terwijl het binnenwerk net vervangen is, wat nu?
Als een Geberit wc blijft doorlopen met een gloednieuw mechanisme erin, ligt het niet aan slijtage en meestal ook niet aan kalk. Loop de montage na: zit het uitstroommechanisme vastgeklikt in de bodemplaat, zit de borgbeugel erop, is het beschermplaatje teruggeplaatst en steken de drukstiften niet te ver naar voren? Zit er nog garantie op de installatie, laat de monteur dan terugkomen en die vier punten samen langslopen in plaats van opnieuw onderdelen te vervangen.
Mijn Wisa inbouwreservoir blijft doorlopen, welke vlotter past erin?
Bij een reservoir van twintig jaar of ouder is de vlotter vrijwel altijd de boosdoener: het afsluitrubber sluit niet meer helemaal, de bak vult door en loopt over via de overloop. Je kunt kiezen tussen het kleprubber met het membraan vervangen voor een paar euro of een universele Wisa-vlotter plaatsen. Heb je twee brede horizontale knoppen over de volle breedte van de plaat, dan gaat het om de Wisa 2000. De universele vlotter past daar net in, dus let er bij het monteren op dat de drijver nergens tegen de wand klemt.
Het Tece inbouwreservoir blijft doorlopen na een nieuwe installatie, waar zit dat in?
Bij een verse installatie is er bijna altijd iets vergeten en is er niets stuk. De twee dingen die we het vaakst missen zien, zijn de rode borgbeugel die het uitstroommechanisme op zijn plaats klemt en het zwarte montageframe waar de bedieningsplaat tegenaan komt. Zonder dat frame staan de drukstiften op de verkeerde diepte en drukken ze de klep permanent open zodra je de plaat monteert. Klik de beugel terug, plaats het frame en stel de stiften daarna opnieuw af.
Het Grohe inbouwreservoir blijft doorlopen zodra ik de stopkraan opendraai, wat is er mis?
Vult het reservoir zich en spoelt het zichzelf leeg voordat het vol is, dan komt de klep mee omhoog met het stijgende water. Dat betekent dat het mechanisme niet goed vastgeklikt zit in de bodemplaat. Een tweede oorzaak die we tegenkomen wanneer een Grohe inbouw toilet blijft doorlopen, is een losse volumebegrenzer die erbij besteld is terwijl er al een ingebouwd zat. Die blokkeert de doorvoer en kan er gewoon uit. Dat het bedieningspaneel er wel of niet op zit maakt bij deze klacht geen verschil, en dat is meteen het bewijs dat het niet aan de knoppen ligt.
De wc blijft doorlopen bij een hangtoilet, moet de wand dan open?
In vrijwel alle gevallen blijft de wand gewoon dicht. Je doet het werk door de sparing achter de bedieningsplaat, en die opening is ruim genoeg om de vlotter en de spoelklep eruit te halen. De wand hoeft alleen open als het reservoir zelf lekt, als de aansluiting erachter lekt, of als er tijdens de bouw is doorgetegeld tot over de rand van de sparing waardoor het serviceluik er niet meer uit kan.
Inbouw wc blijft doorlopen na doortrekken, maar stopt als ik nog een keer op de knop druk. Hoe kan dat?
Dan valt de klep niet vanzelf terug op zijn zitting en zet je hem met die tweede druk alsnog goed. Dat komt door een drukstift die blijft hangen, of door een klep die scheef staat omdat de borging ontbreekt. Ook een vervormd afdichtrubber geeft dit beeld, want de klep landt dan net naast zijn zitting. Dat het maar een op de vijf keer gebeurt hoort bij hetzelfde plaatje en betekent niet dat het meevalt.
Hoeveel water verlies je als het toilet blijft doorlopen?
Meer dan je aan het geluid zou zeggen. Een dun straaltje dat dag en nacht loopt telt op tot tientallen liters per dag, en een bak die zichzelf via de overloop leegt haalt daar een veelvoud van. De enige manier om het echt te weten is je watermeter aflezen: alle kranen dicht, stand noteren, een uur wachten en opnieuw aflezen. Dat verschil maal vierentwintig is wat een dag uitstel je kost.
Helpt ontkalken als het inbouw toilet blijft doorlopen?
Soms, maar niet als eerste stap. Ontkalken werkt alleen wanneer er echt aanslag op de zitting of in het zeefje van de vlotterkraan zit. Ligt het aan een versleten rubber of aan een hangende drukstift, dan verandert een fles azijn daar niets aan. Kijk dus eerst waar het water langsgaat en maak daarna schoon wat vies is. In gebieden met zacht water is de vlokkige laag op het water bovendien vaker afgebroken rubber dan kalk.
Kan ik beter het hele binnenwerk vervangen of alleen een rubber?
Dat hangt vooral af van de leeftijd van het reservoir. Onder de tien jaar vervang je gericht het onderdeel dat lekt, want de rest is nog goed en losse delen zijn gewoon te krijgen. Boven de twintig jaar is gericht vervangen vaak schijnwinst, want heb je het ene rubber gedaan, dan volgt het andere binnen een jaar. Bij oude modellen zijn losse onderdelen bovendien nauwelijks nog leverbaar en is een universeel mechanisme de praktische keuze. Let daarbij op de inbouwdiepte en niet op de hoogte.
Wanneer je beter een vakman belt
Een vlotter afstellen of vervangen en een spoelklep schoonmaken is werk dat je met wat geduld prima zelf doet. Er zijn een paar momenten waarop stoppen en bellen verstandiger is.
Het eerste is water dat uit de wand of onder de tegels vandaan komt in plaats van in de pot. Dan lekt het reservoir zelf of de aansluiting erachter, en dan moet het tegelwerk open. Dat is werk voor een installateur, zeker wanneer het frame in een dragende wand is weggewerkt en er gehakt moet worden.
Het tweede is een stopkraan die niet meer wil sluiten of die afbreekt zodra je hem verdraait. Je zit dan met de hoofdkraan dicht en het hele huis zonder water, en dat wil je niet langer laten duren dan een dag.
Het derde is de leeftijd van de woning. Zit het toilet in een huis van voor 1994 en moet er materiaal achter de wand weg dat je niet kunt thuisbrengen, laat dat dan onderzoeken voordat je gaat zagen of boren. Asbesthoudende plaat komt in oude toiletruimtes en schachten nog voor, en dat verwijder je niet zelf.
Kom je bij een ouderwets hooghangend reservoir niet veilig met beide handen boven je hoofd, zet dan geen keukenstoel of krukje neer maar een stabiele trap. Bij werken op hoogte in een smalle toiletruimte is een deugdelijke opstelling het minimum, en anders is dit het moment om iemand te laten komen.