De juiste hoogte voor je wc-pot bepalen
De hoogte van een wc-pot meet je van de afgewerkte vloer tot de bovenkant van de pot, zonder bril. Bij een standaard geplaatst wandcloset komt die op 40 tot 43 centimeter uit, een comfortpot zit daar vijf centimeter boven. Het frame van een inbouwreservoir bepaalt die hoogte niet in zijn eentje: de pot die je erop hangt telt net zo hard mee. Reken daarom vooraf terug vanaf de zithoogte die je wilt, want na het tegelen verstel je er niets meer aan zonder hak- en breekwerk.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rolmaat en een duimstok
- Waterpas van minstens 120 cm, of een kruislijnlaser
- Potlood en een lange rei om de afgewerkte vloerhoogte af te tekenen
- Boorhamer met steenboor van 8 of 10 mm
- Steeksleutel of dopsleutel 13 en 19 voor de frame- en potbouten
- Waterpomptang
- IJzerzaag om de draadeinden op lengte te maken
Materiaal
- Inbouwreservoir met verstelbaar frame, of een staand toilet
- Draadeinden M12 in de lengte die bij jouw wanddikte past
- Afvoerbocht met schuifverbinding en een spoelbuisaansluiting
- Montageset met geluidsisolerende ringen tussen pot en wand
- Verhogingsset van 2,5 cm als de pot achteraf omhoog moet
- Sanitairkit voor de aansluiting van de pot op de tegels
Welke hoogte je aanhoudt voor een wc-pot
De maat die telt is de afstand van de afgewerkte vloer tot de bovenkant van de pot, gemeten zonder bril. Bij een wandcloset dat volgens de standaardaanwijzing is geplaatst, komt die op 40 tot 43 centimeter uit. De bril legt daar nog ongeveer twee centimeter bovenop, dus je zit uiteindelijk rond 42 tot 45 centimeter.
Er bestaat geen voorschrift dat zegt hoe hoog jouw toilet moet hangen. Het is een keuze, en die keuze ligt na het tegelen wel vast. Wie meer wil weten over de andere klussen aan de pot, het reservoir en de bril, vindt dat in ons overzicht met alle klussen aan het toilet.
Let op één ding bij het uitzoeken: de hoogte wordt niet alleen door het frame bepaald. Twee wandclosets die aan hetzelfde frame hangen kunnen een tot drie centimeter in bovenkant verschillen, omdat de afstand tussen de ophanggaten en de bovenrand per model anders is. Kies daarom eerst de pot en reken daarna het frame uit, niet andersom.
Een grotere lengte betekent trouwens niet automatisch een hogere pot. Bij het zitten gaat het om de hoogte van je knieholte, en die verschilt tussen twee mensen van 1,85 meter makkelijk vijf centimeter.
| Type toilet | Bovenkant pot boven afgewerkte vloer | Zithoogte met bril | Waar het bij past |
|---|---|---|---|
| Standaard wandcloset | 40 tot 43 cm | 42 tot 45 cm | Gemiddelde lengte, gezinnen met jonge kinderen |
| Comfort- of plus-5-wandcloset | 45 tot 48 cm | 47 tot 50 cm | Lange gebruikers, stijve knieën of heupen |
| Staand duoblok, standaardmodel | 38 tot 42 cm | 40 tot 44 cm | Vervangen van een bestaande pot zonder hakwerk |
| Staand verhoogd toilet | 45 tot 48 cm | 47 tot 50 cm | Hogere zit zonder inbouwreservoir |
| Toilet voor jonge kinderen | 33 tot 38 cm | 35 tot 40 cm | Kinderdagverblijf of een tweede toilet bij kleine kinderen |
| Toilet voor minder mobiele gebruikers | 46 tot 48 cm | 48 tot 50 cm | In combinatie met opklapbare beugels naast de pot |
Twijfel je tussen twee hoogtes? Meet dan de zithoogte van de stoel waar je thuis het prettigst op zit. Een eetkamerstoel zit meestal rond 45 centimeter en dat is voor veel mensen een bruikbaar ijkpunt.
De lijn op het Geberit-frame en wat die precies betekent
Op het frame van een inbouwreservoir staat een horizontale markering met de aanduiding van één meter. Die lijn zet je op precies honderd centimeter boven de afgewerkte vloer, dus inclusief de tegels die er nog overheen gaan. De fabrikant heeft de positie van de draadeinden, de afvoerbocht en de opening voor de bedieningsplaat daarop afgestemd.
De hoogte van de wc-pot bij een Geberit Duofix volgt dus uit die ene lijn, maar niet rechtstreeks. De lijn bepaalt waar de twee draadeinden uit de wand komen. Wat de pot daarboven nog aan hoogte toevoegt, verschilt per model en staat in het maatblad van die pot.
Wil je hoger zitten, dan schuif je het hele frame omhoog en tel je dat verschil bij de honderd centimeter op. Vijf centimeter hoger is geen vreemde afwijking, dat wordt vaker gedaan dan je denkt. De stelpoten van de meeste frames hebben ruim genoeg slag om dat op te vangen.
Onthoud wel dat alles meegaat: de bedieningsplaat komt dan ook vijf centimeter hoger in de wand te zitten en de afvoeraansluiting schuift mee omhoog. Controleer daarom of de aansluiting op de staande leiding dat verloop nog haalt.
| Gewenste bovenkant pot | Waar je de meterlijn afzet | Gevolg voor de rest |
|---|---|---|
| Standaard, ongeveer 41 cm | 100 cm boven de afgewerkte vloer | Bedieningsplaat en afvoer op de gebruikelijke plek |
| Ongeveer 43 cm | 102 cm boven de afgewerkte vloer | Nauwelijks merkbaar verschil in de rest van de opbouw |
| Ongeveer 46 cm | 105 cm boven de afgewerkte vloer | Bedieningsplaat komt hoger, controleer de tegelindeling |
| Ongeveer 48 cm | 107 cm boven de afgewerkte vloer | Let op de aansluithoogte op de standleiding en het afschot |
| Ongeveer 46 cm zonder het frame te verzetten | 100 cm, maar met een comfortpot erop | Alle inbouwmaten blijven standaard, alleen de pot verschilt |
De meterlijn gaat over de afgewerkte vloer, niet over de dekvloer. Wordt het frame gesteld voordat de tegels liggen, teken dan eerst met een lange rei de toekomstige vloerhoogte af op de wand. Wie dat vergeet, hangt het toilet net zoveel te laag als de vloeropbouw dik is.
Zelf uitmeten voordat je gaat boren
Meten is hier goedkoper dan gokken, want achteraf verstellen betekent tegels eruit hakken. De snelste manier om je eigen hoogte te vinden is een bestaand toilet als referentie nemen. Meet in huis of bij familie de bovenkant van een pot die prettig zit en noteer die maat.
Er is een test die precies aangeeft wat een paar centimeter doet. Leg een boek van een centimeter dik op de bril en ga zitten zoals je normaal zit. Dat voelt meteen anders, en zo weet je of je omhoog of omlaag wilt ten opzichte van wat je gewend bent.
Voor de vertaling naar het frame heb je één maat van de pot nodig. Leg de pot plat op de vloer en meet van het hart van de ophanggaten naar de bovenrand. Die maat tel je op bij de hoogte waarop de draadeinden uit de wand komen, en dan weet je waar de pot uitkomt. Bij vrijwel alle wandclosets zitten die twee draadeinden achttien centimeter hart op hart uit elkaar, dus je meet altijd vanaf het onderste gat.
Bij een staand toilet is het eenvoudiger: daar staat de pothoogte gewoon in de productgegevens en zet je de pot droog neer om te vergelijken.
Zet de pot voor het tegelen een keer droog op de draadeinden en ga erop zitten met je gewone schoenen aan. Vijf minuten controle bespaart je een middag hakwerk als de hoogte tegenvalt.
Reken vanaf de afgewerkte vloer, niet vanaf de dekvloer
De meest gemaakte fout bij deze klus zit niet in het frame maar in de vloer. Een frame dat op de kale dekvloer wordt uitgezet, hangt na het tegelen precies zoveel te laag als de vloeropbouw dik is. Bij een dikke keramische tegel in een lijmbed loopt dat op tot ruim twee centimeter, en dat voel je bij het zitten.
Reken de opbouw dus vooraf uit en teken de streep op de wand voordat er iets vastgezet wordt. Egaline, isolatie voor vloerverwarming, de lijmlaag en de tegel zelf tellen allemaal mee. Zit er nog een oude tegelvloer onder waar overheen getegeld wordt, dan komt die dikte er ook bij.
Hetzelfde geldt in omgekeerde richting als de vloer juist omlaag gaat. Wordt een oude plavuizenvloer eruit gebroken en komt er een gietvloer of een dunne pvc-vloer voor terug, dan zakt het vloerniveau een paar centimeter en zit je toilet ineens hoger dan je gewend was.
| Vloeropbouw | Reken op deze dikte | Waar je op let |
|---|---|---|
| Keramische tegel van 9 tot 12 mm plus lijmbed | 13 tot 17 mm | Bij grote formaten wordt het lijmbed dikker |
| Dikke keramiek of natuursteen van 20 mm plus lijm | 24 tot 28 mm | Dit is de dikte die het vaakst wordt vergeten |
| Egaline onder de tegels | 3 tot 8 mm | Bij een scheve ondervloer plaatselijk meer |
| Isolatieplaat met vloerverwarmingsslangen | 20 tot 35 mm | Vraag de opbouwhoogte op bij de leverancier |
| Gietvloer op de dekvloer | 2 tot 4 mm | Nauwelijks verschil, maar wel meenemen |
| Pvc-klikvloer met ondervloer | 6 tot 9 mm | In een toilet minder gebruikelijk vanwege spatwater |
| Tegels over een bestaande tegelvloer | 25 tot 35 mm | Oude en nieuwe laag samen, plus de tussenlijm |
De beste wc pot kiezen bij de hoogte die je wilt
De beste wc pot is de pot die bij jouw hoogte, jouw ruimte en jouw schoonmaakgedrag past, niet de duurste in het schap. Begin bij de diepte, want die bepaalt of je nog fatsoenlijk in het toilet kunt staan. Een compacte pot van 49 centimeter diep past in een smalle ruimte, 54 centimeter is de gangbare maat en 59 tot 60 centimeter geeft meer zitcomfort maar vraagt om een ruimer toilet.
Kijk daarna naar de spoelrand. Een pot zonder spoelrand heeft geen holle rand waar aanslag zich in ophoopt, en dat scheelt merkbaar in het onderhoud. Wie weleens heeft geprobeerd om achter zo'n rand te komen bij het weghalen van urinesteen en kalkaanslag, weet waarom dat het overwegen waard is.
Let bij een wandcloset ook op de opgegeven belasting. De meeste hangende potten zijn beproefd op ongeveer vierhonderd kilo, mits het frame goed aan vloer en wand is vastgezet. Dat getal geldt voor de combinatie van frame en pot, niet voor de pot alleen.
Het derde punt is de bril. Vrijwel alle merken werken met gestandaardiseerde boutafstanden, maar de vorm van de pot bepaalt of een universele bril er netjes op sluit. Loopt het model uit de handel, dan zoek je later naar een passende bril bij een Sphinx-pot of een bril die op een Villeroy en Boch-model past, en dat is makkelijker bij een courante serie.
| Uitvoering | Diepte | Effect op de hoogte | Sterk punt |
|---|---|---|---|
| Compact wandcloset | 49 tot 51 cm | Vaak enkele millimeters lager dan standaard | Past in een smalle toiletruimte |
| Standaard wandcloset | 53 tot 55 cm | Bovenkant rond 41 cm bij standaardplaatsing | Ruimste keuze aan modellen en brillen |
| Comfort- of plus-5-wandcloset | 55 tot 60 cm | Ongeveer 5 cm hoger op hetzelfde frame | Hogere zit zonder het frame te verzetten |
| Wandcloset zonder spoelrand | 49 tot 57 cm | Geen invloed op de hoogte | Veel minder aanslag onder de rand |
| Staand duoblok | 60 tot 70 cm inclusief reservoir | Hoogte ligt vast in het model | Vervangen zonder in de wand te hoeven |
| Verhoogd staand toilet | 60 tot 70 cm inclusief reservoir | 45 tot 48 cm bovenkant pot | Hoger zitten zonder inbouwreservoir |
Achteraf verhogen zonder hak- en breekwerk
Hangt het toilet eenmaal en zit het te laag, dan hoef je niet meteen te gaan slopen. Er zijn verhogingssetjes te koop waarmee je de pot ongeveer 2,5 centimeter naar boven verplaatst. Het setje bestaat uit langere draadeinden of afstandsbussen plus een verlengstuk voor de afvoer, en het frame blijft gewoon zitten.
De tweede route is de pot vervangen door een comfortmodel. Verschillende fabrikanten leveren potten die op een standaard geplaatst frame vijf centimeter hoger uitkomen, met dezelfde boutafstand en dezelfde aansluiting. Dat scheelt aanzienlijk in werk vergeleken met het verzetten van het hele frame.
Bij beide oplossingen is de afvoer het punt waar het misgaat als je er niet op let. De aansluiting tussen pot en reservoir werkt met een schuifverbinding, en die heeft maar een beperkte slag. Schuift de manchet er te ver uit, dan lekt het pas als de pot al vastzit en de tegels er weer omheen zitten.
Zit het toilet juist te hoog en bungelen je voeten, dan is een laag voetenbankje van vijftien centimeter de eenvoudigste oplossing. Dat werkt beter dan de pot verlagen, want naar beneden toe is er in het frame vrijwel geen ruimte.
| Oplossing | Winst in hoogte | Hoeveel werk | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Verhogingsset op de draadeinden | Ongeveer 2,5 cm | Een uur, zonder breken | Afvoerverbinding moet de slag halen |
| Comfortpot op het bestaande frame | Ongeveer 5 cm | Halve dag, pot vervangen | Boutafstand en aansluiting controleren |
| Dikkere of verhogende toiletbril | 2 tot 5 cm | Kwartier | Zit minder strak, minder mooi in het zicht |
| Losse toiletverhoger op de pot | 5 tot 15 cm | Direct te plaatsen | Tijdelijke oplossing, blijft zichtbaar los |
| Het hele frame verzetten | Onbeperkt | Twee dagen met hak- en tegelwerk | Wand open, tegels eruit, leidingwerk aanpassen |
| Voetenbankje bij een te hoge pot | Verlaagt de zit gevoelsmatig | Geen montage | Kies een bankje van 10 tot 20 cm |
Verplaats een hangende pot nooit alleen aan de draadeinden. Langere bouten zonder het bijbehorende verlengstuk voor de afvoer geven een verbinding die op spanning staat. Die lekt niet meteen, maar wel op het moment dat de tegels er alweer omheen zitten.
Het frame stellen zodat de hoogte klopt en blijft kloppen
Een frame dat een centimeter uit het lood staat, verandert de zithoogte nauwelijks maar de pot gaat er wel scheef op staan. Zet het frame daarom eerst waterpas in beide richtingen en pas daarna definitief vast. De stelpoten neem je één voor één, met de waterpas op de bovenrand van het frame.
De poten moeten door de dekvloer heen in de constructievloer verankerd worden, of op zijn minst in een dragende ondergrond. Alleen de wandbeugels is niet genoeg: het gewicht van een zittende gebruiker werkt als een hefboom op de bovenkant van het frame. Bij een lichte wand van gipsblokken zet je het frame daarom niet in de wand vast maar op de vloer, met de wandbeugels als geleiding.
Zaag de draadeinden pas op lengte als de tegels erop zitten. Ze moeten door de tegel steken en nog ruimte laten voor de moer en de afdekdop, en dat kun je pas beoordelen als de definitieve wanddikte er is. Snijd je te vroeg af, dan steken ze net niet ver genoeg door.
Controleer voordat je gaat tegelen nog één keer de afstand van de vloerlijn tot de draadeinden. Op dat moment kun je nog alles verzetten, een dag later niet meer. Werk daarna verder aan het reservoir zelf, bijvoorbeeld door de vlotter in het reservoir goed af te stellen voordat de bedieningsplaat erop gaat.
De andere maten in de toiletruimte die hierbij horen
De hoogte van de pot staat niet los van de rest. Ligt de pot vijf centimeter hoger, dan schuift de bedieningsplaat mee omhoog en verandert de verhouding tot het fonteintje en de rolhouder. Zet die maten daarom in één keer uit op de wand voordat de tegelzetter komt.
Voor de vrije ruimte geldt een praktische vuistregel: reken op minstens zestig centimeter vrij vóór de pot en ongeveer twintig centimeter aan weerszijden vanaf het hart. Kom je daaronder, dan stoot je met je knieën tegen de deur of met je elleboog tegen de wand. Wij houden bij een nieuwe indeling liever wat meer aan, want krap gaat nooit ruimer voelen.
Voor de standaardmaten van de andere onderdelen in huis houden we een aparte opzoektabel met standaardhoogtes per onderdeel bij. Daar staat ook de gangbare hoogte voor een stopcontact, wat van pas komt als er een föhn of een sproeidouche bij het toilet moet. Grenst de toiletruimte aan de badkamer, dan zijn de hoogte van de wastafel in de badkamer en de plaatshoogte van de douchekraan de volgende maten die je op dezelfde manier uitzet. Voor een los fonteintje in het toilet werkt de aanpak bij het bepalen van de wastafelhoogte hetzelfde.
| Onderdeel | Hoogte boven de afgewerkte vloer | Opmerking |
|---|---|---|
| Bovenkant wc-pot, zonder bril | 40 tot 43 cm standaard, 45 tot 48 cm comfort | De maat waar alles omheen wordt gerekend |
| Bedieningsplaat inbouwreservoir | 95 tot 105 cm, midden van de plaat | Schuift mee als je het frame hoger zet |
| Toiletrolhouder | 65 tot 75 cm, 20 tot 30 cm voor de pot | Te ver naar achteren en je moet draaien |
| Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm bovenkant | Lager dan een gewone wastafel is hier gebruikelijk |
| Spiegel boven het fonteintje | Onderkant op 100 tot 110 cm | Afstemmen op de lengte van de gebruikers |
| Opklapbare steunbeugel naast de pot | 70 tot 75 cm, 30 tot 40 cm uit het hart | Alleen in massief metselwerk of op een frame |
| Vrije ruimte vóór de pot | Minimaal 60 cm | Meet vanaf de voorkant van de pot tot de deur |
Teken alle maten met potlood op de kale wand voordat er iets vastgezet wordt en ga er een keer bij staan. Op de wand zie je een verkeerde verhouding meteen, op papier niet.
Zo bepaal en realiseer je de hoogte van je wc-pot
Deze volgorde werkt voor een wandcloset op een inbouwframe en is met kleine aanpassingen ook bruikbaar bij een staand toilet.
-
Bepaal eerst de zithoogte die je wilt
Meet de bovenkant van een toilet dat je prettig vindt zitten en leg daarna een boek van een centimeter op de bril om te voelen wat hoger doet. Noteer één getal in centimeters. Alle volgende stappen rekenen daarop terug, dus dit is de maat waar je niet meer aan gaat sleutelen.
-
Teken de afgewerkte vloerhoogte af op de wand
Tel de dikte van egaline, lijm en tegel bij het huidige vloerniveau op en zet die lijn met een lange rei op de wand. Alles wat daarna volgt meet je vanaf deze streep. Zonder die lijn meet je vanaf de dekvloer en hangt de pot na het tegelen precies zoveel te laag.
-
Meet de pot op vanaf de ophanggaten
Leg de pot plat neer en meet van het hart van het onderste ophanggat naar de bovenrand van de pot. Trek die maat af van de gewenste hoogte en je weet op welke hoogte de draadeinden uit de wand moeten komen. Bij vrijwel alle wandclosets zitten de gaten achttien centimeter hart op hart.
-
Reken terug naar de markering op het frame
Vergelijk de gewenste hoogte van de draadeinden met de standaardpositie en tel het verschil bij de honderd centimeter van de meterlijn op. Wil je twee centimeter hoger zitten, dan komt de lijn op honderdtwee centimeter. Schrijf de uitkomst op het frame met een watervaste stift.
-
Stel het frame op hoogte en zet het waterpas vast
Draai de stelpoten tot de markering op de afgetekende hoogte staat en controleer met de waterpas in twee richtingen. Veranker de poten in de constructievloer en zet daarna pas de wandbeugels vast. De vloerbevestiging draagt het gewicht, de wandbeugels houden het frame alleen op zijn plaats.
-
Sluit de afvoer aan en controleer het afschot
Schuif de afvoerbocht in de mof en kijk of de verbinding voldoende overlap houdt bij de hoogte die je gekozen hebt. Naar de standleiding toe houd je afschot aan, ongeveer een centimeter per meter. Een aansluiting die op spanning staat omdat het frame hoger is gezet, gaat later lekken.
-
Pas de pot droog voordat er getegeld wordt
Hang de pot voorlopig op de draadeinden, leg een tegel los op de vloer om de eindhoogte na te bootsen en ga erop zitten. Dit is het laatste moment waarop verstellen nog een kwartier kost. Klopt het, dan zaag je de draadeinden pas na het tegelen op lengte.
-
Monteer de pot definitief en werk de aansluiting af
Gebruik de geluidsisolerende ringen tussen pot en tegels en draai de moeren gelijkmatig aan, om en om en met gevoel. Keramiek scheurt bij te veel kracht. Werk de naad langs de wand af met sanitairkit en controleer bij de eerste spoeling of de aansluiting droog blijft, zoals je ook doet als een wc na montage blijft doorlopen.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controleren voordat je het frame definitief vastzet
Uit de praktijk
Standaardhoogte aangehouden, daarna een dikke tegel eroverheen
Een inbouwreservoir was keurig volgens het boekje geplaatst, met de markering op precies één meter boven de bestaande dekvloer. Daarna kwam er een keramische vloertegel van ruim twee centimeter in een lijmbed overheen. Het eindresultaat voelde alsof je bijna op de vloer ging zitten.
De rekensom klopte op zich, alleen was er van de verkeerde vloer uitgegaan. De meterlijn hoort op honderd centimeter boven de afgewerkte vloer te staan, dus inclusief lijm en tegel. In dit geval was dat een verschil van bijna drie centimeter, en dat is bij een toilet direct voelbaar.
Verzetten was op dat moment geen optie meer zonder de tegels eruit te hakken. De oplossing werd een verhogingsset op de draadeinden, goed voor 2,5 centimeter, met het bijbehorende verlengstuk voor de afvoerverbinding. Wij zetten daarom nu altijd eerst de toekomstige vloerhoogte met een rei op de wand voordat er ook maar één poot wordt vastgezet.
Frame hoger gezet zonder aan de afvoer te denken
Iemand wilde het toilet vijf centimeter hoger hangen dan standaard en zette de markering netjes op honderdvijf centimeter. Het frame ging omhoog, de wandbeugels werden aangepast en de pot kwam op de gewenste hoogte te hangen. Tot zover ging het goed.
Wat er niet in was meegenomen: de afvoerbocht naar de staande leiding ging vijf centimeter mee omhoog, terwijl de aansluiting op de standleiding op zijn oude plek bleef. Het afschot werd daardoor steiler dan bedoeld en de schuifverbinding stond bijna op het einde van zijn slag. Bij de eerste spoelbeurten leek er niets aan de hand, later kwam er vocht achter de wand vandaan.
De verbinding is opnieuw gemaakt met een langer tussenstuk, zodat de mof weer ruim overlap had. Bij het verhogen van een frame is dit de eerste controle die je doet: haalt de afvoer het nog, en zit de manchet nog voldoende diep in de mof.
Twee potten aan hetzelfde frame, drie centimeter verschil
Bij een verbouwing werd hetzelfde inbouwframe in twee toiletten gebruikt, met dezelfde hoogte-instelling. Op de begane grond kwam een gangbaar wandcloset, boven een ander merk dat toevallig in de aanbieding was. De potten kwamen ruim drie centimeter in hoogte uit elkaar te zitten.
De verklaring zit in de pot en niet in het frame. De afstand tussen de ophanggaten en de bovenrand verschilt per model, terwijl de boutafstand van achttien centimeter bij beide gelijk was. Het frame stond dus keurig op dezelfde hoogte, alleen bouwde de ene pot meer op dan de andere.
Sindsdien kiezen we altijd eerst de pot en meten we die op voordat het frame wordt afgesteld. Wie beide toiletten op dezelfde zithoogte wil, moet dat verschil bij de hoogte van het frame compenseren. Op papier zijn dat alleen wat centimeters, in gebruik merk je het elke keer.
Veelgemaakte fouten
Meten vanaf de kale dekvloer
De meterlijn op het frame hoort boven de afgewerkte vloer te liggen. Wie meet voordat de tegels er zijn en de opbouw vergeet, hangt de pot een tot drie centimeter te laag. Achteraf verstellen kan bijna niet meer zonder de tegels eruit te hakken.
De hoogte van het frame verwarren met de hoogte van de pot
Het frame bepaalt waar de draadeinden zitten, de pot bepaalt hoeveel er daarboven nog bij komt. Twee modellen op hetzelfde frame kunnen makkelijk drie centimeter verschillen. Kies daarom de pot eerst en meet hem op voordat je de markering afzet.
De bril niet meerekenen
Alle opgegeven hoogtes gaan over de bovenkant van de pot zonder bril. Er komt nog ongeveer twee centimeter bij, en bij een dikke of verhogende bril meer. Wie op de rand van te hoog zit, komt daar net overheen.
Kiezen op basis van de langste huisgenoot
Een pot die voor de langste persoon precies goed is, laat de voeten van iedereen die korter is zweven. Bij een gedeeld toilet is de gemiddelde gebruiker een beter uitgangspunt. Een laag voetenbankje lost het verschil voor de rest op.
De afvoer vergeten bij het verhogen
Gaat het frame of de pot omhoog, dan schuift de afvoerverbinding mee. De schuifmof heeft maar beperkte slag, en een verbinding die op spanning staat lekt precies op het moment dat alles weer dicht zit. Gebruik het verlengstuk dat bij de verhogingsset hoort.
Het frame alleen aan de wand vastzetten
Bij een lichte wand van gipsblokken of metalstud draagt de wand het gewicht niet. De poten moeten door de dekvloer heen in de constructievloer verankerd worden, want een zittende gebruiker werkt als een hefboom op de bovenkant van het frame.
De draadeinden te vroeg op lengte zagen
Voor het tegelen lijkt de lengte prima, na het tegelen steken de bouten net niet ver genoeg door voor de moer en de afdekdop. Zaag ze pas af als de definitieve wandopbouw er is, en houd rekening met de dikte van de isolerende ring.
De bedieningsplaat vergeten bij een hoger frame
Wordt het frame vijf centimeter hoger gezet, dan komt de opening voor de bedieningsplaat ook vijf centimeter hoger in de wand. Dat valt op als de tegelindeling er niet op is aangepast en de plaat halverwege een voeg terechtkomt.
Veelgestelde vragen
Wat is de standaard hoogte van een wc pot?
Bij een wandcloset dat volgens de standaardaanwijzing is geplaatst, ligt de bovenkant van de pot op 40 tot 43 centimeter boven de afgewerkte vloer. Met de bril erop kom je op 42 tot 45 centimeter uit. Een staand duoblok zit meestal iets lager, tussen 38 en 42 centimeter. Er is geen norm die deze maat verplicht stelt, het is de hoogte die fabrikanten als uitgangspunt aanhouden.
Hoe hoog moet ik het Geberit Duofix-frame vastzetten?
Op het frame staat een markering die je op precies honderd centimeter boven de afgewerkte vloer zet, dus inclusief de tegels die er nog overheen komen. Dat is de standaardplaatsing en daar zijn de posities van de draadeinden, de afvoer en de bedieningsplaat op afgestemd. Wil je hoger zitten, dan tel je het verschil bij die honderd centimeter op en schuif je het hele frame omhoog.
Op welke hoogte komt de wc-pot als ik de lijn op één meter zet?
Dat hangt van de pot af en niet alleen van het frame. De lijn bepaalt waar de draadeinden uit de wand komen; hoeveel de pot daarboven nog opbouwt, verschilt per model. Meet daarom van het hart van het onderste ophanggat naar de bovenrand van de pot en tel die maat op bij de hoogte van de draadeinden. In de praktijk kom je bij standaardplaatsing rond de 41 centimeter uit.
Kan ik een hangend toilet achteraf nog hoger hangen?
Zonder hakwerk kan dat tot ongeveer 2,5 centimeter met een verhogingsset op de draadeinden, inclusief het verlengstuk voor de afvoerverbinding. Wil je vijf centimeter winnen, dan is een comfortpot op het bestaande frame de eenvoudigste route: gelijke boutafstand, gelijke aansluiting, alleen een hogere pot. Meer dan dat betekent het frame verzetten, en dan gaan de tegels eruit.
Wat is de beste wc pot voor een kleine toiletruimte?
Kijk eerst naar de diepte. Een compact wandcloset van 49 tot 51 centimeter geeft je merkbaar meer beenruimte dan het standaardmodel van 54 centimeter, terwijl de zithoogte vrijwel gelijk blijft. Kies daarbij een uitvoering zonder spoelrand, want in een krappe ruimte kom je moeilijker bij de binnenkant om schoon te maken. Houd minstens zestig centimeter vrij vóór de pot.
Telt de dikte van de vloertegels mee bij de hoogte?
Die telt volledig mee, en dit is de fout die het vaakst gemaakt wordt. Een keramische tegel in een lijmbed bouwt al snel anderhalve centimeter op, en bij dikke keramiek of natuursteen loopt dat op tot bijna drie centimeter. Teken de toekomstige vloerhoogte af op de wand voordat je het frame stelt, dan meet je automatisch vanaf de goede lijn.
Hoe hoog hang je een toilet als er kleine kinderen zijn?
Voor een gedeeld toilet houd je gewoon de standaardhoogte aan en zet je er een opstapje bij. Kinderen groeien er binnen een paar jaar overheen, terwijl een lage pot voor volwassenen ongemakkelijk blijft. Alleen bij een tweede toilet dat vooral door jonge kinderen wordt gebruikt, is 33 tot 38 centimeter een bruikbare hoogte.
Hoe hoog moet een staand toilet staan?
Bij een staand toilet ligt de hoogte in het model vast en verstel je er niets aan. Een standaard duoblok geeft een bovenkant van 38 tot 42 centimeter, een verhoogde uitvoering komt op 45 tot 48 centimeter uit. Wil je hoger zitten, dan koop je dus een ander model. Controleer bij vervanging ook de aansluitmaat van de afvoer, want de hartafstand tot de wand verschilt per pot.
Op welke hoogte komt de bedieningsplaat van het inbouwreservoir?
Bij standaardplaatsing valt het midden van de plaat op ongeveer honderd centimeter boven de afgewerkte vloer. Zet je het frame hoger, dan schuift de plaat evenveel mee omhoog. Stem de tegelindeling daarop af, want een bedieningsplaat die half over een voeg valt blijft opvallen. De plaat zelf gaat er pas op na het tegelen en het afpersen van de leiding.
Is een hoger toilet altijd prettiger zitten?
Nee. Een pot die te hoog zit, laat je voeten zweven en dan heb je bij het persen geen steun, wat de bekkenbodem juist zwaarder belast. Voor mensen met stijve knieën of heupen weegt het makkelijker opstaan zwaarder en is een comforthoogte prettiger. Ga bij twijfel uit van de gemiddelde gebruiker in huis en los de rest op met een laag voetenbankje.
Hoeveel gewicht kan een hangend toilet dragen?
De meeste combinaties van frame en wandcloset zijn beproefd op ongeveer vierhonderd kilo, mits het frame in de constructievloer is verankerd en de wandbeugels vastzitten. Dat getal geldt voor de combinatie en niet voor de pot alleen. Draai de moeren bij montage om en om aan en gebruik de isolerende ringen, want keramiek dat op één punt klem staat kan scheuren.
Hoe meet ik de hoogte van mijn huidige wc-pot?
Zet de duimstok naast de pot op de vloer en lees de maat af bij de bovenrand van het keramiek, met de bril omhoog. Dat is de maat die fabrikanten opgeven. Klap daarna de bril neer en meet nog een keer, dan weet je ook je werkelijke zithoogte. Noteer beide getallen voordat je een nieuwe pot uitzoekt.
Verandert de hoogte iets aan het doorspoelen?
De hoogte van de pot op zich niet, maar de hoogte van het reservoir erboven wel een beetje. Gaat het frame flink omhoog, dan verandert de val naar de pot licht en dat kan bij een zwak afgestelde spoeling meespelen. Blijft er water achter of spoelt de wc niet goed door, kijk dan eerst naar de instelling van de spoelhoeveelheid en pas daarna naar de opbouw.
Past een universele wc-bril op elke pothoogte?
De hoogte van de pot maakt voor de bril niets uit, de vorm van de bovenrand wel. Vrijwel alle potten hebben een gestandaardiseerde boutafstand, maar bij een afwijkend model sluit een universele bril niet netjes aan. Hoe je de bevestiging aanpakt lees je bij het vervangen van een wc-bril, en schuift hij na verloop van tijd, dan helpt het opnieuw vastzetten van de bril.
Wanneer je beter een vakman belt
De hoogte uitrekenen en een frame stellen is werk dat je met een waterpas en geduld prima zelf doet. Er zijn wel situaties waarin je beter iemand erbij haalt.
De eerste is het verplaatsen van de afvoer. Moet de aansluiting op de standleiding worden verzet of aangeboord, dan zit je aan de gemeenschappelijke afvoer van het pand en gaat een fout ten koste van meer dan alleen jouw toilet. Een loodgieter maakt die aansluiting met de juiste hulpstukken en het juiste afschot.
De tweede is een frame dat in een dragende wand moet worden weggewerkt. Een sleuf hakken in een dragende constructie verzwakt die wand, en of dat kan hangt af van de opbouw en de belasting. Dat laat je beoordelen voordat de eerste beitel de muur raakt.
De derde is een toilet dat op hoogte moet komen voor iemand die slecht ter been is, met steunbeugels ernaast. De beugels moeten kracht opnemen en dat vraagt om een dragende ondergrond of een speciaal frame. De rest van het sanitair in huis stem je daar in één keer op af, zoals ook terug te zien is in ons overzicht van sanitair en loodgieterswerk en bij de plaatshoogte van een trapleuning.